Wolfskind Delphine Lecompte: patrones van de onderbuik

Na negen dichtbundels debuteert Delphine Lecompte als prozaïste met Beschermvrouwe van de verschoppelingen, een bundel cursiefjes. De lof is hier door Guido Lauwaert al vaak gezongen van de rocamboleske poëzie van enfant terrible Delphine Lecompte. Ondertussen is ze dankzij De slimste mens en haar columns in Humo een mediafenomeen geworden. Na negen dichtbundels vond haar uitgever het blijkbaar tijd om die bekendheid te verzilveren. Hij bundelde haar columns, aangevuld met nieuw materiaal, als heus prozadebuut. En ja, het moet gezegd, Beschermvrouwe van de verschoppelingen is vaak een schot in de roos.

Pleidooi voor het precariaat

Voor het eerst misschien wordt duidelijk dat Lecompte niet zomaar een zotte doos is. Ze is wel degelijk een vrouw met een missie: opkomen voor al wie en wat als marginaal of politiek incorrect wordt gediskwalificeerd. In haar ‘pleidooi voor de redneck’ en de bijhorende country muziek klinkt die verdediging van het precariaat als volgt: ‘Is de redneck de vijand van de zwarte man? Nee. De redneck heeft geen vijanden, behalve dan de abstracte vijanden korsakov, bitterheid, ontrouw (de hond, de vrouw), en armoede.’ Het meest welbespraakt — en relevant — wordt Lecompte als ze het opneemt voor de volbloed kunstenaar die zich niets gelegen laat aan god of gebod, maar alleen aan de tomeloze verbeelding van zijn innerlijke muze.

Wie wil weten waarom Lecompte het onlangs voor Bart De Pauw opnam, krijgt hier meer toelichting. ‘Van mijn kunstenaars verwacht ik smerigheid, wellust, drift, opvliegendheid, obsessie, koorts…’ Ze verzet zich in haar liefdesverklaring aan de omstreden filmregisseur Roman Polanski tegen de nieuwe fatsoenlijken. ‘Ondertussen leven we helaas niet meer in wilde tijden; ondertussen leven we (opnieuw) in puriteinse tijden, en wordt er blijkbaar verwacht dat kunstenaars moreel onberispelijk zijn. Ze mogen niets op hun kerfstok hebben. En als ze toch iets op hun kerfstok hebben dan moeten ze desnoods meer dan vier decennia na de misstap alsnog gestenigd worden.’

Zotte dronken devotie

Top of the bill is haar paradoxale voorliefde voor de katholieke hocuspocus. Die is rationeel inderdaad niet te verantwoorden; maar oogt als geloof in extase en flamboyante beelden onuitputtelijk: ‘Hoe vreselijk moet het zijn om niets of niemand te kunnen vereren: om jezelf niet te willen of niet te kunnen verliezen in zotte dronken duizelingwekkende schuimbekkende stuiptrekkende koortsige zielsverheffende devotie.’

Boezem als hoofdkussen

De uitgever bundelde haar cursiefjes in vier afdelingen: ‘Familie en vrienden’, ‘Religie en ziekte’, ‘Helden’ en ‘Controverse’. In een epiloog schrijft ze haar bewondering voor de Nederlandse dichter-psychiatrische patiënt-moordenaar Gerrit Achterberg van zich af. Het eerste deel opent met een hilarische, maar warme ode aan ‘de minnaressen van mijn grootvader’. Die waren ‘wulps, volks, moederlijk, luid, gul, warm, vulgair’. ‘In tegenstelling tot mijn grootmoeder namen ze me op schoot, kwetterden ze tegen mij, en moedigden ze me aan hun boezem als hoofdkussen te gebruiken.’

Lecompte doet de toer van haar ontregelde en ontregelende kinder- en jeugdjaren tot ze de ‘voormalige vrachtwachtenchauffeur’ opvoert. Die wordt nu in haar Humo-columns steeds weer van stal gehaald. Hij voert een hele stoet van blue collar workers aan die in onze samenleving vaak met de nek worden aangekeken. Van de garnalenpellers, glasblazers, zadelmakers en zeepzieders tot taxidermisten en baggeraars. Het is haar manier om bijna ritueel te herinneren aan de vaak door white collar workers en andere weldenkenden bespuwde onderkaste van onze samenleving.

Het meest beklijvend zijn haar ‘helden’- en ‘controverse’-verhalen. Daarin belijdt ze haar passie voor ontregelende kunst en kunstenaars. Zo vertelt ze onder andere waarom ze een boontje heeft voor de cultfilm Kaspar Hauser — naar een novelle van Heinrich Kleist — waarin een Mowgli-achtig, verwilderd hoofdpersonage de hoofdrol speelt: ‘Ik voelde me verwant met de noodlottige Kaspar, en ik ben me altijd blijven verdiepen in wolfskinderen. En ik heb mezelf (en anderen) altijd wijsgemaakt dat ik een enfant sauvage ben.’

Op hol geslagen cursiefjes

Spijtig dat de uitgever het niet nodig achtte om de herkomst van deze gebundelde teksten kenbaar te maken. Sommige zijn nieuw, maar andere kwamen — in een andere vorm — als columns in Humo of De Morgen al aan bod. Het lijkt er sterk op dat die laatste teksten wel bewerkt werden voor deze publicatie.

Piet Piryns stelde naar aanleiding van 50 jaar Knack terecht vast dat het columnisme een plaag geworden is. Hij vroeg treiterig aan zijn Facebookvrienden: ‘Willen jullie méér of minder columnisten?’ Het antwoord was op z’n Wilders natuurlijk voorspelbaar. Maar Lecompte presenteert in deze bundel geen columns. Ze blaast het vergeten en verguisde genre van het cursiefje nieuw leven in. Beschermvrouwe van de verschoppelingen is een verzameling op hol geslagen cursiefjes van een wolfskind dat tegendraads de rijkdom — én bodemloze verwarring — van het leven on the road bezingt.

Grotesken van het onderlijf

Ze hoort daarbij thuis in een eerbiedwaardige traditie van ‘kynische’ tegenkunst, zoals Peter Sloterdijk die ooit herwaardeerde. Hij doelde daarmee op hondse, lichamelijke, spontane filosofen en kunstenaars die hun tong uitsteken naar het ‘cynische’, ironische, politiek-correcte wereldje van de weldenkenden. Diogenes in zijn ton, de Griekse peetvader van deze ondergrondse beweging, figureert trouwens in een van Lecomptes teksten. Kortom, Lecompte is niet zomaar een wild om zich heen schoppend ‘wolfskind’. Ze opereert in het zog van François Rabelais vroeger tot Herman Brusselmans, Dimitri Verhulst en Marnix Peeters vandaag.

Op het moment dat met het manuscript van Paul Van Ostaijens Bezette Stad ‘de Heilige Graal van de moderne Vlaamse letterkunde’ (Geert Buelens) is gevonden, brengt Lecompte haar grotesken van het onderlijf uit. Van Ostaijen hield het meer bij intellectualistische spielereien van grote klasse. Maar grensverleggend en inspirerend zijn ze daardoor allebei.

Beschermvrouwe van de verschoppelingen | Delphine Lecompte

Paperback / softback | Nederlands | Literaire roman, novelle

In het hoofd van Delphine Lecompte is het nooit stil. Waar die ongebreidelde energie normaal een uitweg vindt in haar gedichten, wijdt ze zich nu aan proza. In korte stukken, waaruit nrc, De Morgen en humo gretig publiceerden, geeft [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Frank Hellemans

Benno Barnard: ‘De verkrachting begint waar de handkus ophoudt’

Recensie Frank Hellemans - 31/01/2023
Afscheid van de handkus van Benno Barnard is een hoogst opmerkelijke mix van scherpe dagboeknotities met een speelse romanfantasie. Gemeenschappelijke noemer: de joods-christelijke beschaving die Barnard samen met de aristocratische handkus ziet verdwijnen en die hij daarom in zijn tactiel proza als [lees verder]

Leven en werken van Maurice Gilliams: biografie op komst

BlogFrank Hellemans - 13/07/2022
Nee, Maurice Gilliams (1900-1982) was geen collaborateur. En ja, meer dan waarschijnlijk heeft de officieel kinderloze Gilliams dan toch een (buitenechtelijke) zoon. Annette Portegies, die al in 1999 de opdracht aanvaardde om een biografie over Gilliams te maken, presenteert eind augustus 2022 in Weerspiegeld [lees verder]

Waarom valt er na Remco Campert zo weinig te lachen in de letteren?

BlogFrank Hellemans - 05/07/2022
Filmkomedies genoeg en Vlaamse tv-series vol kolder, karikaturen en groteske grollen. Maar wanneer kan je als lezer nog eens (glim)lachen bij het lezen van een Nederlandstalige roman? Ooit schreven auteurs voor hun plezier en schuwden allesbehalve de lichtvoetige en humorvolle toets, zoals de pas overleden [lees verder]

Waar zijn de literaire cafés met Toots Thielemans en gogogirls gebleven?

BlogFrank Hellemans - 28/06/2022
Remco Campert was er ooit kind aan huis. En dichters als Paul Snoek, Patrick Conrad en H.C.Pernath kwamen er geregeld over de vloer. Die laatste maakte er zelfs een dodelijke val. En ja, ook Hugo Schiltz en Henri-Floris Jespers frequenteerden de Antwerpse privéclub Vecu van 1961 tot 1983. Je zou warempel [lees verder]

Stachanovist Stijn Streuvels: hard werken loont

BlogFrank Hellemans - 21/06/2022
Bij alle gekte rond Felix Timmermans, die met de heruitgave van zijn Boerenpsalm plots weer een renaissance beleeft, krijgt ook Stijn Streuvels (1871-1969) in de luwte van zijn Lierse generatiegenoot meer dan terecht nog een late hommage. Stijn Streuvels 150 jaar. Een internationale auteur met universele [lees verder]

Maak kennis met de Engelse Bart Van Loo: Dan Jones over de Britse royals

BlogFrank Hellemans - 15/06/2022
Begin 2022 verscheen Van Rome tot Rome waarin de 40-jarige Engelse historicus Dan Jones 1000 jaar westerse middeleeuwse geschiedenis op 600 bladzijden comprimeert. Op zijn best is hij echter in Vorsten van Albion, de wervelend vertelde geschiedenis van het huis Plantagenet dat de Engelse kroon vanaf [lees verder]

Is Joachim Pohlmann echt de enige rechtse Vlaamse schrijver?

BlogFrank Hellemans - 08/06/2022
Eigenlijk is het hilarisch: het driemaandelijkse literaire tijdschrift Deus Ex Machina (DEM) brengt een themanummer over rechtse auteurs maar vindt nauwelijks pennen die zich waagden aan een stand van zaken. Resultaat: veel buitenlandse namen in deze rechtse literaire canon. En gelukkig toch ook Joachim [lees verder]

Arm Vlaanderen en het rijke oeuvre van Gaston Durnez

BlogFrank Hellemans - 25/05/2022
Gaston Durnez (1928-2019), tijdens de laatste jaren van zijn leven ook Doorbraak-medewerker, blijft hot dankzij Davidsfonds-uitgever Toon Horsten. Meest recente en nog nooit gepubliceerde tekst van Durnez is diens beschouwing over Boerenpsalm van Felix Timmermans die nu bij de heruitgave ervan verscheen [lees verder]

Waar blijft die Herman de Coninck-zaal in Mechelse bib?

BlogFrank Hellemans - 18/05/2022
Op zondag 22 mei is het 25 jaar geleden dat de toen amper 53-jarige dichter Herman de Coninck in de straten van Lissabon na een hartaanval in de armen van collega-dichteres Anna Enquist dood neerzeeg. De verslagenheid was groot want De Coninck was niet alleen een populaire, graag gelezen dichter – [lees verder]

August Vermeylen: 150 jaar oud maar eeuwig jong

Recensie Frank Hellemans - 11/05/2022
Er zijn weinig Vlaamse literatoren die zo precies en scherp over hun tijd hebben geschreven als de Brusselse ‘more brains’-essayist August Vermeylen (1872-1945) die 150 jaar geleden op 12 mei is geboren. Zijn oproep voor gemeenschapsvorming en -kunst klinkt vandaag luider dan ooit: van Sammy Mahdi [lees verder]

Ultima-winnares Annelies Verbeke zet kortverhaal en vergeten schrijfsters op de kaart

BlogFrank Hellemans - 04/05/2022
Mooie geste om dit jaar Annelies Verbeke (46) de Ultima voor de letteren te gunnen. Ze debuteerde ooit als een komeet, ontpopte zich vervolgens tot koningin van het kortverhaal en valt de laatste jaren vooral op door haar onvermoeibare inzet voor collega-schrijfsters.
Slapeloos op de trein
Verbeke [lees verder]

Lachen is gezond en vooral subversief: Walter van den Broecks Uilenspiegel

Recensie Frank Hellemans - 03/05/2022
Iedereen heeft ooit wel eens gehoord van Tijl en zijn Nele, en van Lamme Goedzak. Maar wie kent het hele verhaal echt?
Het Franstalige origineel La légende d’Ulenspiegel van Charles De Coster uit 1867 nodigt niet direct uit voor een avondje leesvertier, wegens vrij langdradig en barok. Goed [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.