Wat is dat nu, links en rechts?

Toen na een uiteenzetting in de Nederlandse Tweede Kamer een lachende Zihni Özdil (GroenLinks) een vrolijke selfie met de Nederlandse filosoof Sid Lukkassen postte op sociale media, ontstond er haast een rel in Nederland. Verstarde linkse mensen begrepen niet dat een weldenkende ‘progressief’ zich vrijwillig associeert met ‘iemand als Lukkassen’.

Nou nou. Je mag denken wat je wilt, maar ‘iemand als Lukkassen’ gaat tenminste de dialoog aan in zijn nieuwe boek Links & rechts in dialoog. Als een van de weinige hedendaagse denkers. Uit de botsing van meningen ontstaan nieuwe inzichten. En een beter begrip. Ja, toch? Links zou het ‘een betere wereld’ noemen…

Want wat is dat nu, links en rechts?

Het doel van Lukkassens dialoog is niet zozeer om het eens te worden, maar wel om elkaar beter te begrijpen. En beter geïnformeerd te zijn over elkaars standpunten. Blijkt immers dat er vaak vooroordelen zijn die helemaal niet kloppen.

Lukkassen is van oordeel dat er evenveel is dat ons kan verbinden, als wat ons verdeelt. Vaak zijn het media die er plezier in scheppen om meningen overdreven op scherp te zetten. En uit de context te rukken. Ze hebben er belang bij, aldus Lukkassen, om clicks te genereren met verontwaardiging: ‘een format dat tegenstellingen vaak overdreven scherp neerzet, met de eerdergenoemde negatieve gevolgen voor het publiek debat.’

Luister naar wat we elkaar te zeggen hebben

Met Links & rechts in dialoog  gaat Sid Lukkassen in 27 brieven en replieken daarop, de dialoog aan met links-progressieven. Daarmee publiceerde hij een brievenboek dat de polemiek niet schuwt. Overigens kunnen we links en rechts beter benoemen als ‘opwaarts mobiele wereldburgers’ en daar tegenover ‘verantwoordelijke nationalisten’, dixit Lukkassen.

De ideologische verblindheid van fanaten ontneemt ons echter een platform waarop ‘links’ en ‘rechts’ inhoudelijk van gedachten kunnen wisselen. Lukkassen haalt het voorbeeld aan van Darya Safai. Die werd in Iran opgepakt door de geheime politie omdat ze weigerde een hoofddoek te dragen. Toen ze zich in West-Europa ondubbelzinnig uitsprak tegen hoofddoek en boerka, lieten haar links-feministische vriendinnen haar meteen vallen. Ze werd voortdurend bekritiseerd en door het slijk gehaald. Hoe kan je dan – zelfs als ervaringsdeskundige — nog in alle openheid praten over concrete samenlevingsproblemen?

Er moet een generatie onafhankelijke denkers opstaan, concludeert Lukkassen, die met elkaar de degens kruisen en opnieuw in gesprek gaan over de grote thema’s. Daarom is een ‘dialogenplatform’ een laatste en enige kans om enige resonantie voor systeemkritische gedachten te creëren. Dat kan alleen door de aanhangers en achterban van linkse en rechtse intellectuelen te groeperen. Te ‘poolen’, zoals Sid dat noemt.

Links of rechts

In dit boek merk je snel dat de visies van linksdenkenden strikt genomen niet altijd ‘links’ zijn, maar ook niet liberaal-conservatief. Als lezer krijg je meteen inzicht in diverse geschilpunten. Alvast enkele voorbeelden.

Liberalen, stelt Lukkassen, staan pal voor vrijheid, socialisten voor gelijkheid; voor conservatieven is rechtvaardigheid het centrale begrip en bij de ‘nieuwe realisten’ is dit soevereiniteit. Het is dan ook verrassend dat rechtvaardigheid verheven wordt tot het credo en toetssteen der sociaaldemocratie.
Jan Cornillie (hoofd van de sp.a-studiedienst) heeft het daarover in zijn boek Zonder links geen toekomst voor Europa. Lukkassen verwijst er graag naar. ‘Als sociaaldemocraten – en bij uitbreiding ook christendemocraten en liberale democraten – het pleit willen herwinnen,’ schrijft Cornillie, ‘zal het rechtvaardigheidsconcept moeten worden uitgebreid naar een verhaal dat ook loyaliteit waardeert en bescherming biedt.’ Die is er momenteel niet. Of hoe dan ook te weinig, zoals de burger dat aanvoelt.

Dit komt uiteindelijk best overeen met wat Lukkassen schrijft. ‘Ons land en onze beschaving hebben het recht om iedereen te weren die onze openheid en verworvenheden bedreigt (…) Migratie vanuit andere landen en culturen mag worden beperkt en aan migranten mogen eisen worden gesteld ’

Cornillie suggereert dat ‘een opengrenzenbeleid de bevolking minder bereid maakt om belastingen af te dragen voor een verzorgingsstaat. Het opnemen van oorlogsvluchtelingen levert geen “winst” op. Vandaar de noodzaak om migranten in de lokale regio op te vangen.’ Geef toe, dat is toch een onverwacht standpunt voor een ‘links progressief’’?

Verder heeft Cornillie het nog over: ‘Migratie kan verenigbaar zijn met de welvaartsstaat als die gecontroleerd gebeurt. Dat vraagt social engineering, van lokaal tot internationaal. Dat is onderhevig aan reality checks. Het vraagt de bereidheid om democratisch op te treden wanneer waarden en principes met elkaar botsen.’ Verrassend, niet?

Zo vind je in elk van deze dialogen wel een interessante uitspraak of kanttekening. Te veel om op te sommen in het kader van deze recensie, maar ik nodig u uit om ze te ontdekken.

Vraagstukken

Het boek behandelt niet alleen migratie, maar over de Verlichting, cultuurmarxisme, islam, vrijheid en macht. ‘Vrijheid is het uitleven van onze levensfelheid, de energie waarmee wij onze hand of geest uitstrekken naar dat wat ons sterker maakt, ons verlangen opwekt en onze macht vergroot. En nog over identiteit, soevereiniteit, democratie, Europa en zijn cultuur.

Want ‘Vrijheidsliefde en zelfbeschikking: dat is de Europese cultuur. Een visie die zowel humanistisch als realistisch is en tegelijk in staat is soevereiniteit te waarborgen, kan mijns inziens niet anders dan de waarde van onze identiteit te onderstrepen evenals de rol van de lidstaten’. Kortom, de vraagstukken van deze tijd.

Dichter bij elkaar
Uit correspondentie met liberaal Peter Lamberts, over waarheid en democratie, wil ik dit duidelijk herkenbaar ‘aha’-stukje aanhalen: ‘Wat de mainstream partijen betreft, leiden de fractiediscipline en het eindeloos compromissen sluiten tot een politiek waarin alleen niet-authentieke zielen kunnen gedijen en waar het ideologisch onderscheid tussen die partijen verwatert. Als reactie daarop zullen de “populistische” partijen groeien, waarop de mainstream partijen nóg dichter naar elkaar toe kruipen om middels “de helft van de meerderheid plus één” de macht te behouden.’

Ons land is er zowaar het voorbeeld van. Tussendoor schrijft Lukkassen nog een verklarend stuk over macht en vrijheid en het Herrschaft-denken. Ik bedoel maar, dit boek is intrigerend veelzijdig.

Uitsmijter

Als uitsmijter nog deze profetische overweging van de auteur: ‘Niettemin zal uit de chaos die nu aanbreekt – qua migratie, botsende culturen, het verpulveren van de middenklasse door de globalisering en kunstmatige intelligentie – een nieuwe kracht oprijzen. Iedere tijd moet een eigen antwoord vinden op eigentijdse beproevingen en dat kan niet door bestaande symbolen te blijven herkauwen.’

Dit is kortom een veelomvattend boek. Een boek dat je met mondjesmaat, druppelsgewijs moet lezen. Hoofdstuk per hoofdstuk, brief per brief. Voor iedereen die bekommerd is over onze maatschappij en de meningen die polariserend daarin circuleren, bevat dit boek een schat aan informatie, meningen, visies. Het maakt duidelijk waar de diverse politieke en publieke opinies voor staan. Dat geeft inzicht. U zou dit allen moeten lezen!

Links en rechts in dialoog is deze week ook het Doorbraak boek van de week in promotie.

Links & rechts in dialoog | Sid Lukkassen

Hardback | Nederlands | Cultuurfilosofie

Toen Sid Lukkassen in de Tweede Kamer zijn bevindingen presenteerde en daarna een foto nam met de vrolijk lachende Zihni Özdil van GroenLinks, veroorzaakte dit een rel die Nederland in zijn greep hield. Özdil twitterde de foto en boze linkse mensen vonden dat [lees verder...]

Definitief teruggetrokken

Meer berichtjes van Herre Daelemans

Bekend bij God

Recensie Herre Daelemans - 19/05/2022
Kleinood is zo een van die woorden die zich als vanzelf wegstoppen, gierig als ze zijn op zichzelf. Je vindt ze niet wanneer je naar hen op zoek gaat, ze openbaren zich aan jou als hen dat uitkomt. Zomaar, zo lijkt het.
Dit is een kleinood en ik kwam het als vanzelfsprekend tegen. Natuurlijk.
[lees verder]

Het verborgen verdriet

Recensie Herre Daelemans - 19/05/2022
‘Daar beneden ligt het meer, glanzend en stil, omzoomd door berken tot aan de waterkant. En het saunahuisje waar de jongens op zomeravonden met hun vader in zaten, na afloop het water in strompelend over de scherpe stenen. In een rij liepen ze, met hun handen uitgestrekt balancerend, als een crucifix.’
[lees verder]

Niemand is volmaakt. Maar goh, wat schieten we prachtig tekort!

Recensie Herre Daelemans - 19/05/2022
De geschiedenis zal ons veroordelen.
(…) Maar hoe zit het dan met God? Ik hapte naar adem. Weet je als mensen het over God hebben … Ik denk, ik weet niet zeker of ze altijd… ik bedoel, God is niet iets waarvan je kunt bewijzen of het wel of niet bestaat. Maar zoals ik het bekijk, hebben [lees verder]

Tot leven gewekt, passioneel en vurig

Recensie Herre Daelemans - 19/05/2022
Lauren Groff brengt u naar het jaar 1158. ‘De wereld vertoont de vermoeide sporen van de aflopende vastentijd. ‘ Marie de France, zeventien jaar komt het bos uit. ‘Alleen, te paard, in kil maarts gemiezer. De wind luwt. De bomen suizelen niet meer. Marie voelt het hele landschap toekijken hoe zij [lees verder]

Zelfs de stenen zullen huilen

Recensie Herre Daelemans - 19/05/2022

“er was een tijd dat boeken zo kostbaar waren dat we ze met eerbied behandelden, dat we ze aan onze kinderen beloofden, aan onze geliefden schonken..”
Dit is het op ware feiten gebaseerde levensverhaal van Edmond Charlot, een jongen die als 21-jarige zijn droom weet waar te maken: [lees verder]

De vloek van een familie

Recensie Herre Daelemans - 19/05/2022
‘Je moest geheimen laten waar ze hoorden: in het rijk van het zwijgen. Vooral de waarheid over ‘De Gebeurtenis’ mocht niemand te weten komen, te gevaarlijk, het toneel van het voorval was immers nog altijd het diepste zuiden van Italië, het kon tot wraakacties leiden, erover schrijven was ronduit [lees verder]

Een onverbiddellijk rapport

Recensie Herre Daelemans - 18/05/2022
Generatiekloof.
Hoe volwassenen door kinderen pijnlijk raak geportretteerd worden.
‘Onze ouders, die zogenaamd gezaghebbende figuren .. ze dronken graag: dat was hun hobby of misschien een vorm van eredienst. Wijn en bier en whisky en gin. Ook tequila, rum en wodka. Midden op de dag noemden [lees verder]

Warmte in de poolcirkel

Recensie Herre Daelemans - 18/05/2022
‘Alles lijkt hier door anderen op maat gemaakt, op mensenmaat, waardoor je eigenlijk geen idee meer lijkt te hebben hoe de echte wereld er ook alweer uitziet.’ Ruimte? Vanaf mijn balkon kijk ik uit op een lapje grond waar ze tweehonderd nieuwe woningen inplanten.
Maar in de natuur van Noorwegen [lees verder]

Een schreeuw tegen de schaamteloosheid

Recensie Herre Daelemans - 18/05/2022
‘De ziekte ontmenselijkt en maakt van die vrouwen marionetten, ten prooi aan groteske symptomen, willoze poppen in de handen van de artsen, die hen betasten en onderzoeken onder iedere huidplooi. Het zijn niet langer echtgenotes, moeders of jonge meisjes, het zijn geen vrouwen naar wie je kijkt of [lees verder]

Het boek van de hoop

Recensie Herre Daelemans - 18/05/2022
‘Het was een adembenemend mooi gebouw, dat viel niet te ontkennen, en toch voelde Nori ondanks deze schoonheid bij de aanblik ervan haar maag verkrampen. ‘

Het is een Japans gezegde: er zijn 50 woorden voor regen, omdat het zoveel regent.
Een geschikte metafoor, dacht auteur Asha [lees verder]

Zonder kunst geen leven

Recensie Herre Daelemans - 18/05/2022
‘Omdat de muze‘ is het levensverhaal van Sara de Swart die zich ophoudt en deel uit maakt van de Tachtigers, de nieuwe kunst- en literaire beweging in Nederland, anno 1880 en later.
Net zoals Zora del Buono in ‘De maarschalk’ (hier eerder besproken) de levensloop van haar grootmoeder, [lees verder]

De verbeelding als betere werkelijkheid

Recensie Herre Daelemans - 18/05/2022
Ze leggen een gezicht bloot van meer dan 2000 jaar oud en dat niemand in al die tijd had gezien. ‘Het gezicht van een vrouw , uit één stuk gehouwen in steen. De kalksteen gaf het een maagdelijke aanblik, zoals een gesluierd gezicht van marmer. Ze keek recht voor zich uit, met een peilende, doordringende [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.