Vlaanderen in kaart

Alle kaarten komen uit de collectie van de Koninklijke Bibliotheek van België, die in se ook de auteur is van het boek, zoal algemeen directeur Patrick Lefèvre in het woord vooraf stelt.

Het prachtig vormgegeven en uitgegeven boek omvat niet alleen een selectie van kaarten – op zich al heerlijk om mee te verpozen – maar biedt ook een goed idee van cartografie. Hoe kaarten tot stand kwamen, door de eeuwen heen, en hoe kaarten lezen, en dat aan de hand van onze eigen gewesten. Je wenst het je buurlanden alleen maar toe.

Vlaanderen in honderd kaarten is daarmee niet zomaar een selectieve historische atlas. Het is niet enkel een boek met kaarten. Het is vooral een boek over kaarten. Van elke geselecteerde kaart krijg je immers het verhaal. Op micro-niveau – wie was de auteur, in opdracht van wie is ze gemaakt, hoe is ze tot stand gekomen, maar ook op macro-niveau, namelijk in welke context ze is tot stand gekomen. Doorheen de eeuwen veranderde immers het wereldbeeld en dus ook het kaartbeeld van de mens, en dat is niet alleen afhankelijk van het technische, wetenschappelijke en cartografische kunnen maar ook van de context waarbinnen auteurs en opdrachtgevers zich bevonden: politiek, cultureel en zelfs economisch. Ook druktechnieken komen aan bod, want hoe maak en vermenigvuldig je kaarten en atlassen, voor wie, op welke oplage …? Het komt allemaal aan bod in dit prachtige boek.

Wie een kaartenboek samenstelt of leest over Vlaanderen, stoot natuurlijk van in den beginne op het probleem van de naamgeving van Vlaanderen. Slaat dat op de oude Vlaamse gewesten, het graafschap, met of zonder Land van Aalst? Gaat het over alle Zuidelijke Nederlanden? Of valt het Prinsbisdom Luik daarbuiten? Nederlandstalige gewesten of ook la Flandre gallicante, en wat met de andere Waalse provincies van de 17 Provinciën. En wat na de val van Antwerpen, na het verdrag van Münster in 1648, waarbij de Bevrijde Nederlanden in het Noorden een eigen republiek krijgen en het Zuiden onder Habsburgs gezag blijft? En nadien … ?

De auteurs focusten vooral op wat vandaag Vlaanderen heet. In de inleiding schrijft prof. Wouter Bracke dat het auteursteam is ‘op zoek gegaan naar kaarten van België, de Nederlanden, het koninkrijk Nederland, Frankrijk, Duitsland en van landen waarvan het grondgebied Vlaanderen in het verleden deel heeft uitgemaakt. We projecteren dus het huidige grondgebied in het verleden.’ (mijn cursivering, KD).

Tussendoor even opmerken dat, met de grote ontwikkeling van de boekdrukkunst in de Zuidelijke Nederlanden in de 16e eeuw, onze gewesten eveneens een ‘fundamentele rol’ speelden in de ontwikkeling van de cartografie. Wie kent niet Mercator (Rupelmonde) of Ortelius (Antwerpen)! Maar ook later stonden de Nederlanden aan de spits van de cartografie. Enkele jaren terug kon u met De Standaard nog de uiterst gedetailleerde Ferraris-kaarten verzamelen (in megagroot formaat uitgegeven door Lannoo). Liggende kaarten, wandkaarten, atlassen, het gebruik van kleur, van hout naar koper … Al die praktische stappen, die het kaartbeeld mee bepaalden, komen allemaal aan bod in dit kaartenboek-over-kaarten.

100 kaarten, omvat dit boek. En toch zijn er heel wat meer kaarten terug te vinden, en niet alleen in de Koninklijke Bibliotheek. Dit boek schreeuwt haast om een vervolg, een tentoonstelling, of een openstellen van de collectie voor een nog breder publiek via het internet. Maar koopt en leest u toch maar eerst dit boek.

Vlaanderen in 100 kaarten |

Hardback | Nederlands | Vaderlandse geschiedenis

Kaarten vertellen verhalen. Naast de geografische informatie die ze bevatten, vertellen ze waarom, wanneer, voor wie en hoe ze zijn gemaakt. Kaarten zijn praktisch, maar ook kunstig, ze volgen een mode en zijn voorbeelden van technisch kunnen. Al die aspecten van [lees verder...]



Meer berichtjes van Karl Drabbe

Verdeeldheid in eenheid

Recensie Karl Drabbe - 18/05/2021
De Lage Landen, zeg maar: de Benelux met een stuk van wat vandaag ‘Hauts de France’ heet en het Land van Kleef in Duitsland. Dat is zowat het gebied dat de Lage Landen sinds de middeleeuwen vormen. Een regio in de delta van de grote rivieren, waar een klimaatopwarming voor relatieve landbouwopbrengsten [lees verder]

100 jaar bedevaarten naar de IJzer

Recensie Karl Drabbe - 14/05/2021
In 2020 vond de honderdste IJzerbedevaart plaats. Wat ooit begon als een massamanifestatie in dorpen van gesneuvelde Vlaamse frontsoldaten uit de Eerste Wereldoorlog, evolueerde naar pacifistische colloquia in mineur aan de voet van de IJzertoren. De affiches van de honderd manifestaties werden nu gebundeld [lees verder]

De moord op Hitlers halfnicht

Recensie Karl Drabbe - 13/05/2021
‘Angelika Maria (Geli) Raubal (1923-1931) was een dochter van Angela Raubal, die een halfzus was van Adolf Hitler. Zodoende was Geli Raubal een halfnicht van hem.
Toen Hitler in 1929 een appartement betrok in München, werd zijn halfzuster Angela zijn huishoudster. Samen met Geli woonde [lees verder]

De eerste globalisering

Recensie Karl Drabbe - 13/04/2021
Als er één wetmatigheid de geschiedenis van de mensheid typeert, is het wel continuïteit. Ondanks alle grote theorieën of cesuren die mensen post hoc zien of verklaren in het verleden. Continuïteit is echter zo voor de hand liggend, dat ze weinig verrassend lijkt. Ze doet zich voor tegen de achtergrond [lees verder]

De Dietsche nationaalsocialist

Recensie Karl Drabbe - 11/04/2021
Het is prof. Bruno De Wever die Reimond Tollenaere in een artikel ‘De Dietse nationaalsocialist’ noemde. De meeste hardcore nazi’s in Vlaanderen zaten tijdens de Tweede Wereldoorlog bij DeVlag/Algemeene SS Vlaanderen. Tollenaere koos er echter voor binnen het VNV te blijven, de grootste collaboratiebeweging, [lees verder]

Europees aanmodderen

Recensie Karl Drabbe - 09/04/2021
Aanmodderen. Of voortmodderen. Er is allicht een nuanceverschil. Het ene werkwoord klinkt al minder uitgesproken negatief dan het andere. Volgens Caroline De Gruyter is voortmodderen het motto van zowel de Oostenrijkse Habsburgmonarchie als van de Europese Unie. Ook slordigheid, gekluns, halfbakken compromissen [lees verder]

Moorden in Dresden

Recensie Karl Drabbe - 13/03/2021
Dresden, 1944-1945. De historische stad kreunt onder de bombardementen van de geallieerden. Tienduizenden Duitsers vluchtten uit het oosten voor de Rode Russen. Het Derde Rijk loopt op zijn laatste benen; Hitlers wonderwapen laat het afweten. En als klap op de vuurpijl krijgt de politie er te maken met [lees verder]

BDW: docusoap wordt boek

Recensie Karl Drabbe - 06/03/2021
‘Politiek is een slecht toneelstuk met briljante acteurs.’ Die oneliner hanteert Bart De Wever wel vaker. Het net verschenen boek In het hoofd van Bart De Wever sluit er ei zo na mee af. Datzelfde boek kan je recenseren met een parafrase daarvan: ‘een slecht boek met briljante acteurs’.
[lees verder]

Ik ga op expeditie, en ik neem mee…

Recensie Karl Drabbe - 25/02/2021
‘Ik ga op reis, en ik neem mee…’ U speelde het spelletje als kind zeker ook. Of u speelt het weleens met kinderen en/of kleinkinderen. Eindeloos plezier in de auto, op weg naar een verre vakantiebestemming gegarandeerd. Al kunnen vakantiebestemmingen ons hoogstens doen wegdromen van [lees verder]

Covid doodt, eenzaamheid ook

Recensie Karl Drabbe - 01/02/2021
Wie dacht dat de lockdown een ‘leuke, luie, ontspannende periode zou worden — de hele dag voor de buis of met een spannend boek en een lekker wijntje — had het mis’. Denk maar aan jonge gezinnen met kinderen op een klein appartement. Afstandsonderwijs in arme gezinnen, waar niet voldoende [lees verder]

De middeleeuwen waren anders

Recensie Karl Drabbe - 12/01/2021
De middeleeuwen kwamen ten einde met de renaissance, het quatrocento. Toen zochten geleerden en kunstenaars in Italië terug aansluiting bij het roemrijke verleden van het ‘beschaafde’ Oude Rome. Letterlijk slaat het op de ‘wedergeboorte’ van de ‘Klassieken’. De tien [lees verder]

Complotdenkers, carrièrejagers en charlatans

Recensie Karl Drabbe - 22/12/2020
De vrijmetselarij is wereldwijd gebaseerd op Grote Principes die ook de Franse Revolutie – en vandaag de Franse Republiek – kenmerken: vrijheid, gelijkheid, broederschap. Of bij uitbreiding vrijheid, gewetensvrijheid, religieuze verdraagzaamheid, democratie, wereldburgerschap. Van een goede man een [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.