Tweede Wereldoorlog domineert ons nog altijd

De impact van de Tweede Wereldoorlog, de grootste catastrofe uit de geschiedenis van de mensheid, was enorm, buitengewoon divers en dreunt na tot op de dag van vandaag. Een oorlog die gigantische krachten ontketende. Het overweldigende karakter van deze oorlog, haar uitzonderlijk weerzinwekkend geweld en haar ongeëvenaarde geografische reikwijdte zorgden voor een verlangen naar verandering, die universeler was dan ooit te voren. Om maar eventjes een idee te geven. Tijdens de oorlog kwam een op de elf Duitsers om het leven, een op de 25 Japanners, een op de dertig Chinezen, een op de tachtig Fransen en een op de 160 Britten.

In zijn nieuwe boek Angst en vrijheid wil de Britse historicus Keith Lowe ons een overzicht geven van de belangrijkste veranderingen, zowel de destructieve als de constructieve, die in de wereld plaatsvonden naar aanleiding van de Tweede Wereldoorlog. Uiteraard bespreekt hij de belangrijkste geopolitieke gebeurtenissen: de opkomst van de atomaire supermogendheden die een nieuwe angst zaaiden, de Koude Oorlog, de lange en trage ineenstorting van het Europese kolonialisme, de opkomst en groei van de Europese Unie die Lowe de meest succesvolle internationale organisatie van na 1945 noemt, …

We dienen het boek te lezen als een vervolg van zijn in 2012 verschenen boek (en ook in het Nederlands vertaald) Het woeste continent: Europa in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog. Daarin schetste Lowe al een beeld van de eerste, chaotische, gruweljaren na 1945 in Europa. Hij toonde aan dat de vrede helemaal niet als bij toverslag was teruggekeerd, en dat conflicten en slachtofferschap voortduurden. Alsook dat er binnen de oorlog er tal van allerlei, afzonderlijke oorlogen en oorlogjes plaatsvonden. In dat boek ruimde hij heel wat aandacht in voor de ontwikkelingen binnen Duitsland. In Angst en vrijheid komt dat land haast niet ter sprake.

Wereldeconomie

Aan de hand van 25 persoonlijke verhalen vertelt historicus Lowe het grote, veelzijdige verhaal van de blijvende, mondiale invloed van de oorlog op de moderne tijd. Hij schrijft niet alleen over de gebeurtenissen maar ook over de wijze hoe deze de levens van miljoenen mensen beïnvloed hebben. Wat was de filosofische en psychologische impact van de Tweede Wereldoorlog? De levensverhalen van bekende en onbekende individuen vormen de kern van het uit 24 hoofdstukken bestaande boek. Zo lezen we minibiografieën van Andrej Sacharov, de vader van de Sovjet-atoombom en van de Italiaanse architect Giancarlo di Carlo.

Voor de auteur was het een verrassing dat hij met zijn onderzoek tot het besluit kwam dat de oorlog tot in alle uithoeken van de wereld gevolgen had. In India leidde de Tweede Wereldoorlog tot verschrikkelijke hongersnoden. Niet alleen de handel in voedsel raakte uit balans, ook traditionele ondernemingen zagen arbeidskrachten verdwijnen naar tijdelijke lucratievere oorlogsindustrieën. Het einde van de oorlog leidde tot het verdwijnen van deze nieuwe industrieën. Niet zelden leidde dat tot klappen die bedrijven of zelfs hele sectoren nooit meer te boven kwamen. Er staan razend veel weetjes, wetenswaardigheden en verwonderde vragen in dit boek.

Het einde van de oorlog leidde naar een nieuw verlangen naar vrijheid, gelijkheid, zingeving maar ook naar het gebruik en het verwerven van atoomenergie, raketten, straalvliegtuigen, ruimtevaart, computers, kankeronderzoek, moderne stadsplanning, vrouwenemancipatie, een aanmerkelijke verbetering van de rechten van de zwarten in de Verenigde Staten, … Lowe rekent ook af met een hele reeks mythen die uit de oorlog zijn ontstaan. De twee hardnekkigste zijn deze van het slachtofferschap en deze van de held. De VS en Groot-Brittannië bewaren graag het beeld van de koene ridder die tegen kwaadaardige draken ten strijde trekt. Met hun idee van geallieerde perfectie zochten ze naar goede oorlogen of rechtvaardigden ze de slechte oorlogen. President George W. Bush rechtvaardigde in 2002 zijn aanval op Afghanistan met een cliché uit de Tweede Wereldoorlog: ‘Terroristen zijn de erfgenamen van het fascisme’. Ook destijds moesten de booswichten tijdig vernietigd worden vooraleer ze de VS konden treffen. Rusland rechtvaardigt nog veel met de verwijzing naar de ‘Grote Vaderlandse Oorlog’. Het offer van 25 miljoen doden mag niet voor niets geweest zijn, aldus Poetin vandaag nog. Lowe toont zo aan dat er nogal selectief ‘gewinkeld’ wordt in de geschiedenis, en dat om nationalistische sprookjes en heldenverhalen op te poetsen en te bewaren.

De historicus stelt vast dat mensen en zelfs hele naties zich nog steeds vastklampen aan hun slachtoffer- en martelaarschap. ‘Van het echt erkennen van schuld of het verwerken van trauma’s is het in veel gevallen nog niet gekomen. In landen als Japan en Rusland moet dat hele proces nog zelfs beginnen.’

Een voortreffelijk boek met een diepzinnige boodschap dat tot nadenken stemt. Met bibliografie en register. Voor de noten verwijst de uitgever de lezer naar de webstek van de uitgeverij. Een allesbehalve aangename boodschap voor de geïnteresseerde lezer. Het vormt het enige minpunt van dit anders voortreffelijk uitgegeven boek.

 

 

Angst en vrijheid | Lowe Keith

Paperback / softback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

De tweede Wereldoorlog was een van de grootste catastrofes in de geschiedenis van de mensheid. Hoe hebben deze verschrikkelijke ervaringen, en de herinnering eraan, ons leven beïnvloed?De nieuwe wereldorde die na 1945 ontstond, betekende het einde van [lees verder...]

In prijs opgeheven

Meer berichtjes van Pieter Jan Verstraete

De Friezen en de Eerste Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/06/2022
Direct na het losbarsten van de Eerste Wereldoorlog in augustus 1914 stelde Winston Churchill, toen minister van Marine, aan het kabinet voor om het Nederlandse Waddeneiland Ameland met 3000 mariniers te gaan bezetten. Hij wilde er een vlootbasis uitbouwen om van daaruit de Duitse Bocht, alsook Denemarken [lees verder]

Operatie Barbarossa: keerpunt in de Tweede Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 13/01/2022
Op 22 juni 2021 was het tachtig jaar geleden dat de grootste invasie te land uit de wereldgeschiedenis plaatsvond. Toen viel een gigantisch Duits leger van 3,3 miljoen man (onderverdeeld in drie legergroepen en 150 divisies) over een frontbreedte van meer dan drieduizend km, van de Baltische kust tot [lees verder]

Benito Mussolini of de ‘eerste politieke popster’

Recensie Pieter Jan Verstraete - 17/12/2021
De Italiaanse fascistische leider Benito Mussolini is steeds omgeven geweest door mythes en legendes. Hij heeft daar zelf hard toe bijgedragen. Immers al vroeg ontdekte hij de mogelijkheden van de publieke media te eigen bate. Hij was de ‘eerste popster in de politiek’, schrijft zijn meest recente [lees verder]

De verkeerde doden

Recensie Pieter Jan Verstraete - 07/11/2021
Zes miljoen Fransen werden slachtoffer van de Groote Oorlog: dood, gewond, ziek of vermist. Van hen werden er 668 geëxecuteerd door hun eigen land. De laatste jaren komt hun tragisch lot meer en meer ter sprake en is er controverse rond het onderwerp.
Waren het alleen maar arme stakkers die de [lees verder]

“Weg met die moffen!” Nederland discrimineert Duitse landgenoten

Recensie Pieter Jan Verstraete - 23/10/2021
Onmiddellijk na de bevrijding nam de Nederlandse overheid al de bezittingen van de Nederlandse Duitsers in beslag, en dat ongeacht hun politieke voorkeur of gedrag tijdens de oorlog. Deze beslissing ging terug op een verklaring van de Nederlandse regering in Londense ballingschap op 20 oktober 1944, [lees verder]

Fotoboek over het Oostfront

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/09/2021
Een nieuw fotoboek over Vlaamse vrijwilligers aan het Oostfront (1941-1944) toont ons vooral scènes uit het dagelijks leven van “onze jongens aan het Oostfront”, zoals het toen heette. Interessant is vooreerst dat een groot aantal van deze foto’s nooit eerder werd gepubliceerd.
Werkelijkheid [lees verder]

De aantrekkingskracht van Joris Van Severen

Recensie Pieter Jan Verstraete - 12/09/2021
Binnen de historiografie van de Vlaamse Beweging zijn Cyriel Verschaeve en Joris Van Severen de twee figuren bij uitstek over wie de meeste publicaties werden geschreven.
Terwijl je van de eerste maar moeilijk kunt beweren dat hij nog enige aantrekkingskracht uitoefent, is het tegendeel waar wat [lees verder]

Filip de Pillecyn als journalist tijdens de Duitse bezetting

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/08/2021
Al eerder verscheen er journalistiek werk van Filip de Pillecyn (1891-1962) in boekvorm. We denken dan vooral aan de bundel Kiespijn der ziel (1981), verzameld en ingeleid door Richard Baeyens dat werk bevatte van De Pillecyn verschenen in het interbellum en onmiddellijk na de bezetting (onder meer in [lees verder]

Een vlug vergeten hoofdzonde

Recensie Pieter Jan Verstraete - 11/08/2021
De in 1975 in Stockholm geboren Maria Grund bracht het grootste deel van haar loopbaan door in de film- en mediabranche. Daardoor woonde ze afwisselend in Londen en New York. Thans woont ze op het Zweedse eiland Gotland, en brengt ze haar tijd al schrijvende door. De hoofdzonde is haar debuut als detectiveschrijfster.
[lees verder]

Moord en doodslag in Friesland

Recensie Pieter Jan Verstraete - 04/08/2021
 De auteur Anita Terpstra werd in 1974 in het Friese Hallum geboren, en is bedrijvig als journaliste. In 2009 debuteerde ze als misdaadauteur met Nachtvlucht. Voor haar thriller Samen werd ze in 2017 genomineerd voor de Gouden Strop. Daarnaast schreef ze ook enkele non-fictieboeken. 
Altaar
[lees verder]

Adolf Hitler was helemaal geen eenzaat

Recensie Pieter Jan Verstraete - 25/07/2021
In haar nieuw boek vertelt de Duitse historica Heike B. Görtemaker op overtuigende wijze en aan de hand van een overweldigende hoeveelheid bronnenmateriaal hoe de Duitse dictator Adolf Hitler zich met een hechte kring vertrouwelingen omringde, die hij als zijn surrogaatfamilie beschouwde. Zelfs na de [lees verder]

Samuel Morse bestond echt, en het is zijn code

Recensie Pieter Jan Verstraete - 24/07/2021
Het voorliggende verhaal behoort tot het domein van de literaire fictie. De Amerikaan Samuel Morse (1791-1872) bestond echter echt en ook delen van zijn leven en werk zijn gebaseerd op historische bronnen. Het lag echter niet in de bedoeling van romanschrijfster Nathalie Briessinck, die eerder debuteerde [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.