Tweede Wereldoorlog domineert ons nog altijd

De impact van de Tweede Wereldoorlog, de grootste catastrofe uit de geschiedenis van de mensheid, was enorm, buitengewoon divers en dreunt na tot op de dag van vandaag. Een oorlog die gigantische krachten ontketende. Het overweldigende karakter van deze oorlog, haar uitzonderlijk weerzinwekkend geweld en haar ongeëvenaarde geografische reikwijdte zorgden voor een verlangen naar verandering, die universeler was dan ooit te voren. Om maar eventjes een idee te geven. Tijdens de oorlog kwam een op de elf Duitsers om het leven, een op de 25 Japanners, een op de dertig Chinezen, een op de tachtig Fransen en een op de 160 Britten.

In zijn nieuwe boek Angst en vrijheid wil de Britse historicus Keith Lowe ons een overzicht geven van de belangrijkste veranderingen, zowel de destructieve als de constructieve, die in de wereld plaatsvonden naar aanleiding van de Tweede Wereldoorlog. Uiteraard bespreekt hij de belangrijkste geopolitieke gebeurtenissen: de opkomst van de atomaire supermogendheden die een nieuwe angst zaaiden, de Koude Oorlog, de lange en trage ineenstorting van het Europese kolonialisme, de opkomst en groei van de Europese Unie die Lowe de meest succesvolle internationale organisatie van na 1945 noemt, …

We dienen het boek te lezen als een vervolg van zijn in 2012 verschenen boek (en ook in het Nederlands vertaald) Het woeste continent: Europa in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog. Daarin schetste Lowe al een beeld van de eerste, chaotische, gruweljaren na 1945 in Europa. Hij toonde aan dat de vrede helemaal niet als bij toverslag was teruggekeerd, en dat conflicten en slachtofferschap voortduurden. Alsook dat er binnen de oorlog er tal van allerlei, afzonderlijke oorlogen en oorlogjes plaatsvonden. In dat boek ruimde hij heel wat aandacht in voor de ontwikkelingen binnen Duitsland. In Angst en vrijheid komt dat land haast niet ter sprake.

Wereldeconomie

Aan de hand van 25 persoonlijke verhalen vertelt historicus Lowe het grote, veelzijdige verhaal van de blijvende, mondiale invloed van de oorlog op de moderne tijd. Hij schrijft niet alleen over de gebeurtenissen maar ook over de wijze hoe deze de levens van miljoenen mensen beïnvloed hebben. Wat was de filosofische en psychologische impact van de Tweede Wereldoorlog? De levensverhalen van bekende en onbekende individuen vormen de kern van het uit 24 hoofdstukken bestaande boek. Zo lezen we minibiografieën van Andrej Sacharov, de vader van de Sovjet-atoombom en van de Italiaanse architect Giancarlo di Carlo.

Voor de auteur was het een verrassing dat hij met zijn onderzoek tot het besluit kwam dat de oorlog tot in alle uithoeken van de wereld gevolgen had. In India leidde de Tweede Wereldoorlog tot verschrikkelijke hongersnoden. Niet alleen de handel in voedsel raakte uit balans, ook traditionele ondernemingen zagen arbeidskrachten verdwijnen naar tijdelijke lucratievere oorlogsindustrieën. Het einde van de oorlog leidde tot het verdwijnen van deze nieuwe industrieën. Niet zelden leidde dat tot klappen die bedrijven of zelfs hele sectoren nooit meer te boven kwamen. Er staan razend veel weetjes, wetenswaardigheden en verwonderde vragen in dit boek.

Het einde van de oorlog leidde naar een nieuw verlangen naar vrijheid, gelijkheid, zingeving maar ook naar het gebruik en het verwerven van atoomenergie, raketten, straalvliegtuigen, ruimtevaart, computers, kankeronderzoek, moderne stadsplanning, vrouwenemancipatie, een aanmerkelijke verbetering van de rechten van de zwarten in de Verenigde Staten, … Lowe rekent ook af met een hele reeks mythen die uit de oorlog zijn ontstaan. De twee hardnekkigste zijn deze van het slachtofferschap en deze van de held. De VS en Groot-Brittannië bewaren graag het beeld van de koene ridder die tegen kwaadaardige draken ten strijde trekt. Met hun idee van geallieerde perfectie zochten ze naar goede oorlogen of rechtvaardigden ze de slechte oorlogen. President George W. Bush rechtvaardigde in 2002 zijn aanval op Afghanistan met een cliché uit de Tweede Wereldoorlog: ‘Terroristen zijn de erfgenamen van het fascisme’. Ook destijds moesten de booswichten tijdig vernietigd worden vooraleer ze de VS konden treffen. Rusland rechtvaardigt nog veel met de verwijzing naar de ‘Grote Vaderlandse Oorlog’. Het offer van 25 miljoen doden mag niet voor niets geweest zijn, aldus Poetin vandaag nog. Lowe toont zo aan dat er nogal selectief ‘gewinkeld’ wordt in de geschiedenis, en dat om nationalistische sprookjes en heldenverhalen op te poetsen en te bewaren.

De historicus stelt vast dat mensen en zelfs hele naties zich nog steeds vastklampen aan hun slachtoffer- en martelaarschap. ‘Van het echt erkennen van schuld of het verwerken van trauma’s is het in veel gevallen nog niet gekomen. In landen als Japan en Rusland moet dat hele proces nog zelfs beginnen.’

Een voortreffelijk boek met een diepzinnige boodschap dat tot nadenken stemt. Met bibliografie en register. Voor de noten verwijst de uitgever de lezer naar de webstek van de uitgeverij. Een allesbehalve aangename boodschap voor de geïnteresseerde lezer. Het vormt het enige minpunt van dit anders voortreffelijk uitgegeven boek.

 

 

Angst en vrijheid | Lowe Keith

Paperback / softback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

De tweede Wereldoorlog was een van de grootste catastrofes in de geschiedenis van de mensheid. Hoe hebben deze verschrikkelijke ervaringen, en de herinnering eraan, ons leven beïnvloed?De nieuwe wereldorde die na 1945 ontstond, betekende het einde van [lees verder...]

In prijs opgeheven

Meer berichtjes van Pieter Jan Verstraete

Joseph Roth: een zwalpende meesterverteller en razende journalist

Recensie Pieter Jan Verstraete - 27/01/2023
Met zijn biografie over de Oostenrijkse romanschrijver en excellente journalist Joseph Roth schreef de Engelse verslaggever Keiron Pim als eerste voor zijn taalgebied het levensverhaal van deze eeuwige zwerver en zuipschuit. De vertaling is tevens de eerste Roth-biografie die in de Lage Landen bij de [lees verder]

Het trollenleger van J.K. Rowling: zesde Cormoran Strike-detective

Recensie Pieter Jan Verstraete - 15/01/2023
Na haar succes met de Harry Potter-boekenreeks legde Joanne K. Rowling zich toe op het misdaadgenre. Onder het pseudoniem Robert Galbraith begon ze te schrijven aan een serie detectives onder de noemer Cormoran Strike (zie ook Doorbraak van 27 december 2020). Ook deze reeks groeide uit tot een immens [lees verder]

Atoomoorlog op het nippertje voorkomen: de Cubacrisis van 1962

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/12/2022
In oktober 1962 kwam het haast tot een kernoorlog tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. In zijn nieuw boek De Afgrond laat de Britse historicus Max Hastings aan de hand van nieuwe bronnen zien hoe door een kettingreactie van misverstanden de spanningen tussen 16 tot en met 28 oktober steeds [lees verder]

Een journaliste in een politieteam

Recensie Pieter Jan Verstraete - 13/12/2022
In het echte leven werkt Carina van Leeuwen (1959) voor de politie van Amsterdam, waar ze als inspecteur werkt als forensisch specialist in het cold case team — het onderzoeken van onopgeloste moorden uit het verleden na nieuwe aanwijzingen. Daarvoor werkte ze als operatieassistente in diverse ziekenhuizen.
[lees verder]

Van Uilenspiegel tot Roeland: een degelijke geschiedenis van het Vlaams Huis in Gent

Recensie Pieter Jan Verstraete - 08/12/2022
Vele jaren lang bewaarde Oswald van Ooteghem het archief van het Vlaams Huis in Gent. Enkele jaren geleden vroeg hij de Leuvense historicus Peter van Windekens om er de geschiedenis van te schrijven.
Wie Van Windekens enigszins kent, weet dat hij een ervaren ‘archiefrat’ is die de onderste [lees verder]

Een ‘donker’ toerist reist kriskras door Europa: een beleving

Recensie Pieter Jan Verstraete - 26/11/2022
In zijn vorig boek Het lijk van de dictator (2020) deed de gewezen hoogleraar Luc Rasson (1956) verslag over het overlijden en vooral het lange naleven van drie Europese dictators: Mussolini, Franco en Pétain. Hij deed dit met veel verve en vanuit een persoonlijke invalshoek. Thans ligt zijn tweede [lees verder]

Twaalf Europese ‘makers’ van geschiedenis en hun tijd

Recensie Pieter Jan Verstraete - 10/11/2022
In zijn nieuwste boek Persoonlijkheid en macht onderzoekt de bekende Britse historicus en Hitler-biograaf Ian Kershaw hoe twaalf Europese staats- en regeringsleiders met verschillende achtergronden en uit verschillende politieke systemen macht konden verwerven en uitoefenen, en in hoeverre die macht [lees verder]

Stormval: een prachtige Scandinavische detective

Recensie Pieter Jan Verstraete - 26/10/2022
Stormval brengt ons terug naar het einde van de vorige eeuw toen in Norrland of de noordelijkste landsdelen van Zweden een zestienjarig meisje, Lina Straved verdween. Iedereen ging ervan uit dat ze vermoord werd. De in zichzelf gesloten dader Olaf Hagström was een veertienjarige jongen, die na dagenlange [lees verder]

Mussert schuldig aan moord?

Recensie Pieter Jan Verstraete - 15/10/2022

We schrijven zomer 1940. Nederland en andere West-Europese landen zijn bezet door de Duitsers. In Den Haag installeren ze zich. Tal van gebouwen zijn in beslag genomen. Hun bestuurs-, militaire- en politieapparaten beginnen zich meer en meer te moeien met het Nederlandse bestuur. Nog kan de Nederlandse [lees verder]

Wie valt er nog te vertrouwen…

Recensie Pieter Jan Verstraete - 23/09/2022
Eerder mochten we hier de vorige thriller Rookgordijn van het Noorse auteursduo Jørn Lier Horst (oud-rechercheur) en Thomas Enger (journalist)  bespreken. In hun derde gemeenschappelijke thriller Slagzij (Noors: Slagside) bewijzen ze andermaal hun kunnen. Beiden zijn goed op elkaar ingespeeld.
Interne [lees verder]

Cyriel Verschaeve als beeldhouwer, een leerrijke inventaris

Recensie Pieter Jan Verstraete - 17/07/2022
Op het voorbije Cyriel Verschaeve-colloquium op 2 juli in Alveringem liet referaathouder Paul Verbraeken zijn toehoorders weten, dat Verschaeve (1874-1949) in zijn boetseerwerk, “hoe geïnspireerd en gedreven ook”, het nodige vakmanschap ontbrak. Een echte scholing, opleiding had hij nooit genoten. [lees verder]

De Friezen en de Eerste Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/06/2022
Direct na het losbarsten van de Eerste Wereldoorlog in augustus 1914 stelde Winston Churchill, toen minister van Marine, aan het kabinet voor om het Nederlandse Waddeneiland Ameland met 3000 mariniers te gaan bezetten. Hij wilde er een vlootbasis uitbouwen om van daaruit de Duitse Bocht, alsook Denemarken [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.