Twaalf Europese ‘makers’ van geschiedenis en hun tijd

In zijn nieuwste boek Persoonlijkheid en macht onderzoekt de bekende Britse historicus en Hitler-biograaf Ian Kershaw hoe twaalf Europese staats- en regeringsleiders met verschillende achtergronden en uit verschillende politieke systemen macht konden verwerven en uitoefenen, en in hoeverre die macht Europa in de voorbije eeuw heeft getekend en veranderd.

Leiders

De personen in dit heldere en boeiend geschreven boek staan bekend als politieke leiders, democraten zowel als dictators, en drukten een belangrijke stempel op de geschiedenis van hun eeuw.
Maar hoe kwamen deze stuk voor stuk sterke persoonlijkheden aan de macht?
Hoe gebruikten ze die macht?
Wat bevorderde of beperkte de manier waarop ze die macht gebruikten?
Welke sociale en politieke omstandigheden bepaalden het soort macht dat ze belichaamden?
Konden autoritaire of democratische leiders succes hebben?
Hoe belangrijk is persoonlijkheid op zich bij het verwerven van macht en bij het uitoefenen ervan?
Worden leiders, hoe machtig ze ook lijken, beperkt door krachten waarop ze geen vat hebben?
Hebben deze leiders het verloop van de geschiedenis van de twintigste eeuw in Europa ‘gemaakt’?
Of werden zij erdoor gevormd?

Op al deze vragen die Ian Kershaw zichzelf stelt, gaat hij nader in. Ze maken allemaal deel uit van de overkoepelende vraag hoe belangrijk persoonlijkheden zijn in de historische ontwikkeling. Kunnen ze de koers van de geschiedenis fundamenteel veranderen? Of leiden ze op zijn hoogst de stroom in nieuwe, tijdelijke banen?

Karakterstudies

In een reeks verklarende essays, volgens schrijver uitdrukkelijk geen minibiografieën, wordt onderzocht hoe een aantal opvallende politieke persoonlijkheden de macht verkregen en uitoefenden.
Zelf zou ik eerder gewag maken van karakterstudies of -schetsen. Kershaw gewaagt her en der van ‘casestudy’s’. Zijn ‘verzameling’ leiders bestaat uit: Lenin, Mussolini, Hitler — wiens biografie van tweeduizend pagina’s Kershaw tot dertig indringende pagina’s herleidt —, Stalin, Winston Churchill, Charles de Gaulle, Konrad Adenauer, Francisco Franco, Tito, Margaret Thatcher, Michail Gorbatsjov en Helmut Kohl.

Tijdens de lectuur wordt algauw duidelijk dat beide wereldoorlogen de belangrijkste systeemcrisis waren waardoor de meeste leiders aan de macht kwamen. Oorlog was de voornaamste motor die leidde tot heel wat veranderingen op alle gebieden. Zonder de Eerste Wereldoorlog hadden lieden als Lenin, Stalin, Hitler en Mussolini geen schijn van kans gekregen en waren ze hoogstens voetnoten in het grote geschiedenisboek geworden. En zonder de Tweede Wereldoorlog waren andere leiders opgestaan dan Churchill, Tito en De Gaulle.

Erfenis

Hoe verschillend deze twaalf historische persoonlijkheden ook waren, één ding hadden ze gemeenschappelijk met elkaar. Allen waren ze doorgaans buitengewoon doelbewust, wilskrachtig, gedreven, egocentrisch en autoritair. Daarnaast waren ze overtuigd van hun ‘lotsbestemming’. Of ze nu een beroerde spreker als bijvoorbeeld Tito of geen originele denker als Thatcher waren, het deed er niet toe. Ook was het zo dat ze allen konden terugvallen op een bestuursapparaat waarop ze blind konden vertrouwen.

Voor Kershaw was Lenin dé figuur die de loop van de geschiedenis van de twintigste eeuw op zijn minst tot op het einde van de eeuw (en ook nog daarna) beïnvloedde. ‘Zonder hem zou de twintigste eeuw anders zijn verlopen, op manieren die we ons maar vaag kunnen voorstellen. Lenin had een grotere invloed op de geschiedenis dan welke andere persoon uit zijn tijd ook. Hij drukte persoonlijk zijn stempel op de twintigste eeuw van Europa.’ (p. 65).

Troost is er: uiteindelijk vervaagt de erfenis van politieke leiders. Die van democratische leiders echter vlugger dan die van dictators. Uiteindelijk wordt ook de grootste ellende geschiedenis.
Een boek om ‘u’ tegen te zeggen en in de eerste plaats om te lezen.

Persoonlijkheid en macht van Ian Kershaw is verkrijgbaar bij onze webwinkel.

Persoonlijkheid en macht | Ian Kershaw

Hardback | Nederlands | Moderne geschiedenis (1870-heden)

Bestsellerauteur Ian Kershaw over het verband tussen persoonlijkheid en macht en de grootste Europese leiders van de 20e eeuw "Een nuttig en helder overzicht van belangrijke Europese leiders in de twintigste eeuw." NRC Europa’s [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Pieter Jan Verstraete

Een ‘donker’ toerist reist kriskras door Europa: een beleving

Recensie Pieter Jan Verstraete - 26/11/2022
In zijn vorig boek Het lijk van de dictator (2020) deed de gewezen hoogleraar Luc Rasson (1956) verslag over het overlijden en vooral het lange naleven van drie Europese dictators: Mussolini, Franco en Pétain. Hij deed dit met veel verve en vanuit een persoonlijke invalshoek. Thans ligt zijn tweede [lees verder]

Twaalf Europese ‘makers’ van geschiedenis en hun tijd

Recensie Pieter Jan Verstraete - 10/11/2022
In zijn nieuwste boek Persoonlijkheid en macht onderzoekt de bekende Britse historicus en Hitler-biograaf Ian Kershaw hoe twaalf Europese staats- en regeringsleiders met verschillende achtergronden en uit verschillende politieke systemen macht konden verwerven en uitoefenen, en in hoeverre die macht [lees verder]

Stormval: een prachtige Scandinavische detective

Recensie Pieter Jan Verstraete - 26/10/2022
Stormval brengt ons terug naar het einde van de vorige eeuw toen in Norrland of de noordelijkste landsdelen van Zweden een zestienjarig meisje, Lina Straved verdween. Iedereen ging ervan uit dat ze vermoord werd. De in zichzelf gesloten dader Olaf Hagström was een veertienjarige jongen, die na dagenlange [lees verder]

Mussert schuldig aan moord?

Recensie Pieter Jan Verstraete - 15/10/2022

We schrijven zomer 1940. Nederland en andere West-Europese landen zijn bezet door de Duitsers. In Den Haag installeren ze zich. Tal van gebouwen zijn in beslag genomen. Hun bestuurs-, militaire- en politieapparaten beginnen zich meer en meer te moeien met het Nederlandse bestuur. Nog kan de Nederlandse [lees verder]

Wie valt er nog te vertrouwen…

Recensie Pieter Jan Verstraete - 23/09/2022
Eerder mochten we hier de vorige thriller Rookgordijn van het Noorse auteursduo Jørn Lier Horst (oud-rechercheur) en Thomas Enger (journalist)  bespreken. In hun derde gemeenschappelijke thriller Slagzij (Noors: Slagside) bewijzen ze andermaal hun kunnen. Beiden zijn goed op elkaar ingespeeld.
Interne [lees verder]

Cyriel Verschaeve als beeldhouwer, een leerrijke inventaris

Recensie Pieter Jan Verstraete - 17/07/2022
Op het voorbije Cyriel Verschaeve-colloquium op 2 juli in Alveringem liet referaathouder Paul Verbraeken zijn toehoorders weten, dat Verschaeve (1874-1949) in zijn boetseerwerk, “hoe geïnspireerd en gedreven ook”, het nodige vakmanschap ontbrak. Een echte scholing, opleiding had hij nooit genoten. [lees verder]

De Friezen en de Eerste Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/06/2022
Direct na het losbarsten van de Eerste Wereldoorlog in augustus 1914 stelde Winston Churchill, toen minister van Marine, aan het kabinet voor om het Nederlandse Waddeneiland Ameland met 3000 mariniers te gaan bezetten. Hij wilde er een vlootbasis uitbouwen om van daaruit de Duitse Bocht, alsook Denemarken [lees verder]

Operatie Barbarossa: keerpunt in de Tweede Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 13/01/2022
Op 22 juni 2021 was het tachtig jaar geleden dat de grootste invasie te land uit de wereldgeschiedenis plaatsvond. Toen viel een gigantisch Duits leger van 3,3 miljoen man (onderverdeeld in drie legergroepen en 150 divisies) over een frontbreedte van meer dan drieduizend km, van de Baltische kust tot [lees verder]

Benito Mussolini of de ‘eerste politieke popster’

Recensie Pieter Jan Verstraete - 17/12/2021
De Italiaanse fascistische leider Benito Mussolini is steeds omgeven geweest door mythes en legendes. Hij heeft daar zelf hard toe bijgedragen. Immers al vroeg ontdekte hij de mogelijkheden van de publieke media te eigen bate. Hij was de ‘eerste popster in de politiek’, schrijft zijn meest recente [lees verder]

De verkeerde doden

Recensie Pieter Jan Verstraete - 07/11/2021
Zes miljoen Fransen werden slachtoffer van de Groote Oorlog: dood, gewond, ziek of vermist. Van hen werden er 668 geëxecuteerd door hun eigen land. De laatste jaren komt hun tragisch lot meer en meer ter sprake en is er controverse rond het onderwerp.
Waren het alleen maar arme stakkers die de [lees verder]

“Weg met die moffen!” Nederland discrimineert Duitse landgenoten

Recensie Pieter Jan Verstraete - 23/10/2021
Onmiddellijk na de bevrijding nam de Nederlandse overheid al de bezittingen van de Nederlandse Duitsers in beslag, en dat ongeacht hun politieke voorkeur of gedrag tijdens de oorlog. Deze beslissing ging terug op een verklaring van de Nederlandse regering in Londense ballingschap op 20 oktober 1944, [lees verder]

Fotoboek over het Oostfront

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/09/2021
Een nieuw fotoboek over Vlaamse vrijwilligers aan het Oostfront (1941-1944) toont ons vooral scènes uit het dagelijks leven van “onze jongens aan het Oostfront”, zoals het toen heette. Interessant is vooreerst dat een groot aantal van deze foto’s nooit eerder werd gepubliceerd.
Werkelijkheid [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.