TTIP is prachtig

Met dat fraaie staaltje ironie pakten tegenstanders uit tijdens een van de vele betogingen tegen het op stapel staande transatlantisch handels- en investeringspartnerschap. Als dat verdrag ook maar de helft van de weldaden zou inhouden die voorstanders beloven, waarom groeit dan in steeds meer landen en in steeds bredere kring het verzet ertegen ? 

Wie zich daarover serieus wil informeren en zich niet zomaar in de luren laat leggen door wat bijvoorbeeld voormalig EU-Commissaris voor Handel Karel De Gucht orakelt in de weldenkende media, kan best het beknopte boek ter hand nemen dat de academici De Ville (Gent) en Siles-Brügge (Manchester) hebben gewijd aan TTIP. 

Het boek werd eerder dit jaar in het Engels gepubliceerd door Polity Press in Cambridge als The truth about TTIP met een sarcastische knipoog naar de lieden die menen de waarheid in pacht te hebben. De academische tak van uitgeverij Lannoo presenteert de haast gelijktijdig verschijnende Nederlandse tekst zakelijker, als een ‘nuchtere analyse van beloften en kritieken’. Daaraan is wel degelijk behoefte.

Het mag en moet meteen worden gezegd: de grote verdienste van dit bijzonder leesbaar geschreven boek is dat het, zoals beloofd, argumenten pro en contra nuchter afweegt. Zonder te vervallen in ‘horror’-verhalen over chloorkippen of hormonensteaks, maar ook zonder blind geloof te hechten aan de sprookjesachtige perspectieven die door de voorstanders van het verdrag worden geschilderd. 

 

Pro

In essentie draait de pro-argumentatie rond twee stellingen. Dit veel-omvattende handels- en investeringsverdrag zal de VS en de EU samensmeden tot het grootste handelsblok ter wereld. Dat zal niet alleen tot betekenisvolle economische groei leiden (die met name Europa momenteel erg nodig heeft); het zal er ook voor zorgen dat dit transatlantische blok zijn gemeenschappelijke normen en regels tot algemeen geldende regelgeving voor de rest van de wereld kan maken. Dat daarbij aan beide zijden van de oceaan vooral wordt gedacht aan China hoeft nauwelijks betoog. 

Klinkt veelbelovend; blijkt echter niet te kloppen. In de eerste jaren (de voorbereidende werkzaamheden begonnen al in 2011, de officiële onderhandelingen in 2013) werden de gesprekken over een TTIP – in de EU haast nog krampachtiger dan in de VS – gekenmerkt door geheimdoenerij. Het is wel ietwat ironisch dat juist die beslotenheid extra voedsel gaf aan het wantrouwen van ‘het middenveld én aan de toenemende mobilisering van verzet tegen wat producenten en consumenten boven het hoofd hing. De nieuwe EU-Commissaris, mevrouw Malmström, pakt het dus wat handiger aan dan haar voorganger, en laat geen gelegenheid onverlet om te proberen het wantrouwen tegen TTIP in te dijken. Onder meer door grotere openheid te betrachten inzake thema’s en stand van de onderhandelingen – al stelt die transparantie maar weinig voor wanneer puntje bij paaltje komt. Doch mede daardoor hebben de auteurs (en andere kritische onderzoekers) alvast een aantal gegevens kunnen bijeenbrengen die er niet om liegen. 

 

Contra

Wanneer men de groeiprognoses die worden voorgespiegeld nuchter analyseert blijkt het te gaan om een groei van 0,5 % (u leest goed: een half procent) over tien jaar. Denderend is dat niet; en dan is er nog geen rekening gehouden met betwistbare of ronduit verkeerde vooropstellingen of verzwegen (maar evenzeer mogelijke) nadelen. 

En dat een harmonisering van de regelgeving in VS en EU tot betere regels zou leiden, die dan ook nog ’s zouden kunnen opgedrongen worden aan andere handels- en industriële mogendheden blijkt al evenzeer een wensdroom. De feiten spreken een andere taal: uit andere multilaterale en bilaterale verdragen is tot nu toe alleen maar gebleken dat sociale, ecologische en ethische regels vooral – en soms drastisch – naar beneden worden bijgesteld. 

En voor zo ver toch nog ergens regelgeving overeind zou blijven die de multinationale ondernemingen niet bevalt, is in het TTIP een wonderwapen voorzien dat elke overheid op de knieën kan dwingen: het ISDS ofte investor-to-state dispute settlement : een procedure waarmee elk bedrijf schadevergoeding kan eisen van de overheid wanneer het meent dat die regelgeving zijn potentiële winst heeft aangevreten. ‘Elk bedrijf’ is natuurlijk niet juist: in de praktijk gaat het om (minstens…) miljoenenbedragen en om lange en moeizame processen waarvoor uiteindelijk alleen multinationals over een grotere oorlogskas beschikken dan de overheid. Ook dat is geen ‘gauchistische’ of ‘geitenwollensokken’ nachtmerrie: uit de feiten blijkt dat (op grond van vergelijkbare verdragen) nog geen enkel – lees: geen enkel – proces werd gewonnen door de regelgevende overheid. 

Voor wie zich niet blind staart op saaie paragrafen in kleine lettertjes betekent dat grofweg dat de democratische besluitvorming in staten of zelfs supra-nationale entiteiten (als bijv. de EU) gewoon onderuit kan worden gehaald wanneer ze de winstmaximalisering van grote bedrijven ‘hindert’. 

Daar hoeft waarachtig geen tekeningetje bij: van zowat elke regelgeving inzake sociale rechten, ecologische verplichtingen, consumentenbescherming – of, horresco referens, etische normen – kan worden beweerd dat ze die winstmaximalisering op een of andere manier inperkt. Met andere woorden: geen enkel parlement hoeft nog moeite te doen om dergelijke beschermende regelgeving uit te werken; ze wordt toch meteen aangevochten en ‘met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid’ vernietigd.     

Dat is dan ook het krachtigste argument van TTIP-critici: hier staat de democratie zelf op het spel, zowel in afzonderlijke lidstaten als in de Europese Unie. Het TTIP mag dan ook niet zomaar worden gezien als een machtsstrijd tussen de VS en de EU; het is veeleer een kwaadaardig touwtrekken tussen multinationals en parlementen, tussen big business en burgers. 

Dat blijkt onder meer uit het feit dat het groeiende democratische verzet tegen het TTIP er nu heeft toe geleid dat aan beide zijden van de Atlantische Oceaan het enthousiasme voor zo’n verdrag behoorlijk is bekoeld. Als de ISDS uit het verdrag zou worden gelicht, en allerlei regels ter bescherming van sociale, economische en consumentenrechten er in gehandhaafd blijven, dan hoeft het blijkbaar niet meer zo nodig. Geen nood, dan wordt weldra het paard van Troje van stal gehaald. 

 

Troje

Dat paard heet officieel CETA: het Comprehensive Economic and Trade Agreement tussen Canada en de EU. De onderhandelingen daarover zijn afgerond, het akkoord moet alleen nog door de diverse parlementen worden goedgekeurd. Zodra dat is gebeurd, kunnen grote bedrijven de EU-regelgeving aanvallen via een of ander dochterbedrijf in Canada … want ook in het CETA is een bizarre ‘arbitrage’ ingebouwd die als twee druppels water gelijkt op de vermaledijde ISDS. 

Maarrr …goedgekeurd is dat akkoord nog niet. Het kan nog worden tegengehouden door het Europees Parlement, door het nationale parlement van een van de EU-lidstaten, en … in het wonderbaarlijke federale koninkrijk België zelfs door een van de deelstaatparlementen. Hetzelfde geldt trouwens voor het TTIP. De Ville heeft dus gelijk wanneer hij vermoedt dat het TTIP er wellicht niet komt; maar hij heeft evenzeer gelijk wanneer hij oproept tot waakzaamheid met betrekking tot andere akkoorden. 

Er is immers ook nog iets anders op til: nadat het in 2001 toetrad tot de Wereldhandelsorganisatie wil China nu door de EU uitdrukkelijk (en dus los van uiteenlopende interpretaties van bestaande teksten) worden erkend als ‘markteconomie’. Dat ligt moeilijk,al was het maar omdat de Chinese economie slechts voldoet aan één van de vijf criteria die de EU voor zo’n erkenning hanteert. Maar niet alleen in de EU is de kwestie heftig omstreden, zoals onlangs nog werd aangetoond door een gezamenlijke protestactie van bonden én bedrijfsleiders in de staalsector. Ook de Verenigde Staten zijn woedend: als de EU China zou erkennen als markteconomie, dan kan ze het hele TTIP-verdrag vergeten, zo wordt gedreigd. Een makkelijk dreigement, aangezien de VS veel minder dan voorheen nog vragende partij zijn voor die TTIP. 

Natuurlijk verbaast het niet dat Karel De Gucht, als overtuigd transatlantist en TTIP-aanhanger, tegen de erkenning pleit. Maar zelfs dát mag niet doen vergeten dat er wel degelijk uitermate goede argumenten zijn om China inderdaad niét als markteconomie te erkennen.  

De waarheid over het Trans-Atlantisch Handels- en Investeringsverdrag | De Ville Ferdi

Paperback / softback | Nederlands | Algemene economie

"Alles wat u altijd wilde weten maar nimmer durfde vragen over TTIP vindt u in dit prachtige boek van De Ville en Siles-Brügge. Nuchter lopen ze een voor een de argumenten van de voorstanders af om te laten zien dat die met grote onzekerheden omgeven zijn en soms [lees verder...]



Meer berichtjes van Edi Clijsters

Flaneren tussen droom en werkelijkheid

Recensie Edi Clijsters - 04/12/2020
Een bekende en terecht gelauwerde schrijver die een novelle wijdt aan een wereldberoemde schrijver en diens menigvuldige incarnaties… Kan dat goed gaan?
De eerste, Antonio Tabucchi: een Italiaan die in de loop der jaren professioneel, affectief en tenslotte ook administratief steeds meer Portugees [lees verder]

Als De Man is in het Plan

BlogEdi Clijsters - 29/12/2018
De jongste turf van de Nederlandse historicus Jan-Willem Stutje is waarachtig niet de eerste noch de enige biografie van Hendrik de Man (1885-1953). Maar wel de meest volledige en de meest kritische. En bovendien de meest uitdagende, omdat ze doorspekt is met vragen die Stutje zichzelf en de lezer stelt [lees verder]

De natie, de dwarsdenker, Defoort

BlogEdi Clijsters - 18/12/2018
Historicus Eric Defoort (1943-2016) speelde een kleine tiental jaren een richtinggevende rol in de niet-partijgebonden Vlaamse beweging én in de Vlaams-nationale partijpolitiek. En als het om de natie ging wierp hij zich op als vrijmoedig en talentrijk polemist. Vooral dat aspect wordt – twee jaar [lees verder]

Touwtrekken om ‘de toekomst van het verleden’

BlogEdi Clijsters - 20/10/2018
De Canvas-reeks Kinderen van de repressie haalde in de herfst van vorig jaar elke week ongeveer een half miljoen kijkers. De reeks was niet alleen succesrijk; ze heeft ook indruk gemaakt, en heel veel reacties losgeweekt, al was dat buiten het bereik van de camera’s. De reeks toonde – vanzelfsprekend [lees verder]

Spot en spijt in de spiegel

BlogEdi Clijsters - 28/10/2017
Een politieke geschiedenis van België ? Ach, dat is nu eenmaal het soort promo-overdrijving dat een ambitieuze uitgever graag in de mond neemt; een ervaren lezer kijkt daar doorheen. Iets als ‘een tegendraadse kijk op enkele kantelmomenten in de geschiedenis van de ‘communautaire’ [lees verder]

Zwalpend tussen krekel en mier

BlogEdi Clijsters - 29/11/2016
In de ‘proloog’ tot hun ‘economische geschiedenis van België’ leggen historici Buyst en Smeyers meteen de vinger op de wonde: “België bevindt zich in crisis, zo klinkt het met de regelmaat van een klok. Die klok slaat al honderd jaar hetzelfde uur”. Hoe is zoiets [lees verder]

Lachen om/vanuit Europa

BlogEdi Clijsters - 31/08/2016
Je hoeft geen zomerhater te zijn om ook in deze tijd van het jaar te genieten van een goed boek, een serieus boek zelfs. Zeker als dat serieuze boek handelt over … de lach. ‘Het grote boek over onze worsteling met ironie’, noemt de uitgever het, maar dat zegt lang niet alles. Het is [lees verder]

Braaf Brusselboek

BlogEdi Clijsters - 31/07/2016
Brussel, Brussel, en nog eens Brussel. Officieel hoofdstad van het koninkrijk België, van Vlaanderen, van de Franse Gemeenschap, van zichzelf, en – absoluut onofficieel – ook van de Europese Unie. Al meer dan een eeuw lang inzet van felle en uiteenlopende controverses tussen Nederlands- en Franstaligen. [lees verder]

‘Zich laten doodschieten is geen kunst’

BlogEdi Clijsters - 09/07/2016
Tachtig jaar geleden probeerden Spaanse hogere officieren de democratisch verkozen centrumlinkse regering via een ’traditionele’ staatsgreep aan de kant te schuiven; maar hun pronunciamiento verliep niet volgens plan. In het uiterst gespannen en gewelddadige politieke klimaat dat in Spanje [lees verder]

Gedreven en afgedreven

BlogEdi Clijsters - 26/06/2016
Van een biografie verwacht je niet dat ze ‘spannend’ is, of ‘ontroerend’. Je mag wel verwachten dat ze de essentiële lotgevallen, ideeën en karaktertrekken van de ‘gebiografeerde’ tot hun recht laat komen. Kortom: dat de figuur waarover het boek gaat, tot leven wordt gebracht.
Dat [lees verder]

Europa als vlucht voorwaarts

BlogEdi Clijsters - 19/06/2016
Op de lagere school werd (wordt??) het ons al ingelepeld: het legendarische rijk van Karel de Grote (een Belg, uiteraard) werd in 843 opgedeeld tussen zijn drie zonen. Het ‘middenrijk’ (tussen oost en west), van de Noordzee tot Noord-Italië, verviel in vele kleine stukken en werd in de volgende [lees verder]

Sprekende portretten

BlogEdi Clijsters - 11/06/2016
‘Een great flemish novel zoals die zelden wordt geschreven’ noemt Joël De Ceulaer dit boek. Komend van een notoir scepticus is dat een geweldig compliment, en het is nog verdiend ook. Het boek is een indrukwekkende prestatie: het vervlecht driekwart eeuw eigentijdse geschiedenis (of althans segmenten [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.