Tegenspraak, levenssap van publiek debat

Zonder één keer het woord cultuurmarxisme in de mond te nemen, schreef Andreas Kinneging een reeks stukjes over mensenrechten, democratie, despotisme, totalitarisme… die de lezer doen nadenken over het gebrek aan debat en de politiek correcte dictatuur in bepaalde intellectuele en academische kringen. Het resultaat, Je mag zeggen wat je denkt, als je maar hetzelfde denkt als iedereen, is zeer lezenswaardig.

Drogredenering

Voor wie de Koude Oorlog en de val van het communisme nog meemaakte, zal de toon van Kinneging zeer sterk doen denken aan die van de erudiete opiniemakers uit de jaren 1980. Een stem die stil blijft door de recyclage van het communisme. Een procedé dat Kinneging meermaals beschrijft.

Terecht schrijft Kinneging dat geen enkel academicus of politicus zal beweren dat ‘het nazisme’ in theorie niet slecht was, maar dat het Derde Rijk geen correcte toepassing was, terwijl bij het communisme en socialisme dergelijke drogredenering wel schering en inslag is.

In beide gevallen ging het echter om misdadige totalitaire systemen. De auteur wijst op de gevaren van hoe rechtspositivisme, politieke correctheid en een georganiseerd gebrek aan debat over Europa, nationalisme, klimaat, mensenrechten, gender en vele andere onderwerpen dreigen te ontsporen.

Zielenroerselen

Kinneging is rechtsfilosoof aan de universiteit Leiden en staat bekend als liberaal-conservatief denker. Zijn recentste boek is een bundel columns waarvan niet duidelijk is of ze ergens verschenen met tussenpozen of dat Kinneging ze in groepjes schreef als een soort zielenroerselen à la Montaigne.

Erudiet fileren

Ik moet toegeven dat ik zeer kritisch aan het boek begon, maar het vervolgens van kaft tot kaft in één ruk uitlas, duchtig potloodnota’s toevoegend. In de tweede helft zijn enkele minder sterke stukjes te lezen, maar door de band zijn de meeste columns onderhoudend, sterk beargumenteerd en gaan ze ook ergens over. Het verfrissende aan deze stukjes van Kinneging is dat hij gemeenplaatsen en politiek correcte onzin fileert en vakkundig tot gehakt vermaalt.

De ene keer laat Kinneging zich even gaan om zijn eruditie te etaleren – iets wat veel te weinig intellectuelen zich veroorloven – en de andere keer kiest hij voorbeelden uit de populaire cultuur omdat ze juist zo iconisch zijn. De sterkste stukjes gaan over totalitarisme, vrijheid, gelijkheid en discriminatie.

Wat echter het meeste opvalt is de scherpzinnige analyse van socialisme, communisme en hun erfgenamen zoals de milieubeweging. Zijn analyse van de mechanismen van het totalitarisme en dan meer bepaald de communistische variant zal menig lezer de ogen openen. Kinneging legt uit hoe links steeds probeert andersdenkenden te heropvoeden, als dat niet lukt ze onder curatele te stellen en als die twee niet lukken gewoon kiest voor kaltstellen.

Het zal sommigen misschien een beetje over the top klinken, maar herinner u de deplorables van Hillary Clinton. Dan blijkt meteen dat zelfs centrumlinks aan dat dictatoriale trekje lijdt.

Gefabriceerde volkswil

Ook legt Kinneging helder uit wat stupidity of crowds inhoudt. De gefabriceerde volkswil of het scheppen van de publieke opinie toont hij perfect aan met het voorbeeld van de klimaathysterie. De nakende ondergang van de wereld – als we niet snel ingrijpen qua energievoorzieningen enzovoort – is volgens Kinneging een perfect voorbeeld. Zo schrijft hij: ’99 procent van de mensen die hiervan overtuigd zijn, weten er toeten noch blazen van en geloven het op gezag van het feit dat de meeste mensen hetzelfde vinden, die al even onwetend zijn.’

Kinneging vraagt zich af hoe zo’n geloof ontstaan is. Hij stelt vast dat vakkundige massamanipulatie het antwoord blijkt. Dit voorbeeld geeft Kinneging ook de kans om uit te leggen hoe politiek, media en klimaatalarmistische wetenschappers weigeren de discussie aan te gaan; een tegenspraak die ‘het levenssap van de wetenschap en het publieke debat’ is.

Hij betreurt hoe ze ‘proberen […] op alle manieren de klimaatsceptici monddood te maken door ongunstige associaties in het leven te roepen, door telkens herhaalde beweringen, door informatie te vervalsen en te selecteren, door bepaalde stellingen tot axioma’s te verheffen en andere buiten beschouwing te laten.’

Ook de neerbuigende houding jegens ‘nationalisme’ pakt Kinneging aan. ‘Als overtuigd Europeaan – van de oude stempel – vind ik niettemin dat we het nationalisme serieus moeten nemen. Al die nationalisten af te doen als ‘deplorables,’ of erger nog, als racisten en xenofoben, getuigt mijns inziens van weinig realiteitszin en veel hoogmoed.’ Kinneging beseft dat hij hiermee zijn liberale broeders op zijn minst enkele plaagstootjes toedient.

Montesquieu herlezen

Eén van de boeiendste serie stukjes zijn die waarin hij Over de geest van de wetten (De l’ésprit des lois) van Montesquieu uit 1745 herleest. En waarin hij wijst op een heleboel misverstanden over wat deze Franse verlichtingsfilosoof nu bedoelde. (De scheiding der machten komt niet voor in het werk).

Zo beweerde Montesquieu volgens Kinneging dat democratie slechts mogelijk was in kleine staten. Grote staten zijn despotisch volgens Montesquieu. ‘Omvang is volgens Montesquieu dus een belangrijke bepalende oorzaak van de staatsvorm.’ ‘Dit is een van de theorieën uit Over de geest van de wetten waarvan het op het eerste oog moeilijk is die serieus te nemen,’ aldus Kinneging. Meteen is duidelijk dat Kinneging die theorie wel serieus zal nemen.

Megalomane superstaat

Dit is een zegen voor de lezer, want niet alleen krijgt hij zo veel inzicht in de tijd van de Verlichting, maar ook in de eigen tijd. De hele problematiek van een steeds uitdijende Europese Unie, krijgt meteen een heel ander aura. Niet toevallig bleek zelfs Montesquieu reeds over de ‘federale republiek’ te schrijven. De column Democratie en despotisme behoort tot de beste in de bundel. Ook Een echt debat over Europa dat er op volg, biedt stof tot nadenken.

De beschrijving van de Europese Unie als een ‘internationale organisatie met supranationale trekken’ waar een soort van doel of finaliteit alles bepalend blijkt, is dan weer aanleiding tot een betoog over de klassieke visies op de EU. Kinneging analyseert kort de twee dominante visies: l’Europe des patries van Charles De Gaulle en die van de geïntegreerde superstaat.

De schrijver ziet een derde weg tussen die twee. Hoewel hij schrijft dat ‘niemand in his right mind pleit’ voor de superstaat blijkt dat wel waar de Europese Unie op afstevent. Boeiend is dat Kinneging tot de conclusie komt dat wie nadenkt over die visies tot de conclusie dient te komen ‘om er massaal over na te denken’. Wat niet gebeurt! Opnieuw komt de rechtsfilosoof tot de vaststelling dat polarisering leidt tot het niet voeren van het debat over de Europese Unie. Wat dan diezelfde polarisering enkel verder aanwakkert.

Een andere gedachte die Kinneging meermaals uitwerkt in Je mag zeggen wat je denkt, als je maar hetzelfde denkt als iedereen is die van het rechtspositivisme. Al tijdens het naziregime bleek dit een ideale voedingsbodem vormde van een juridische dura lex sed lex-attitude. De gespannen relatie tussen rechtspositivisme en mensenrechten is één van Kinneging boeiendste stokpaardjes. En als Kinneging het over één van zijn stokpaardjes heeft, dan is ‘ie op zijn sterkst. Kortom, voor iedereen die zijn bedenkingen heeft bij het huidige maatschappelijke debat is Kinnegings boekje een aanrader.

Je mag zeggen wat je denkt | Andreas Kinneging

Paperback / softback | Nederlands | Literaire non-fictie algemeen

De meeste columns gaan nergens over. Ze zijn flinterdun. Hebben de diepte van een rubberboot. Weer een mening van weer een stukjesschrijver over weer een onderwerp. Tijdverdrijf, ja tijdverspilling is het, het lezen van de meeste columns. Nee, dan de columns van [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Lode Goukens

China verbergt vanalles over Covid-19

Recensie Lode Goukens - 20/08/2022
Viral The Search for the Origin of Covid-19 door Alina Chan en Matt Ridley is de combinatie van onderzoeksjournalistiek en wetenschapsjournalistiek. Als er één boek over Covid-19 lezenswaardig is, dan is het dit boek. Het is tevens een beschrijving van de desinformatie en het bedrog uitgaande van [lees verder]

Hoe aardrijkskunde de Britten vervormde en bleef vervormen

Recensie Lode Goukens - 17/08/2022
In een zeer onderhoudend boek legt Ian Morris uit hoe de Britse eilanden van rand van de bekende wereld tot het centrum van een wereldrijk evolueerden, om uiteindelijk uit te komen bij de enigszins anachronistisch lijkende isolatie van na de brexit. Aan de hand van drie erg aparte kaarten levert dit, [lees verder]

knap en duidelijk beargumenteerd onderzoek

boekervaringLode Goukens - 16/08/2022
Van Matt Ridley kennen we al tal van uitmuntende boeken. Deze samenwerking met een onderzoekster legt bloot hoe de Chinese overheid alles in het werk stelde om de oorsprong van het Covid-19-virus te verbergen.
Lees de feiten en beslis zelf. Sterk stukje research..
aanbevolenleest als een treinleerrijkdoet je denken

Topboek

boekervaringLode Goukens - 15/08/2022
Ian Morris contextualiseert de geschiedenis van de Britse eilanden en haar bewoners op boeiende wijze.
aanbevolenleerrijkdoet je denken

De schoonheid van wetenschappelijke boeken

Recensie Lode Goukens - 07/08/2022
Een boek over boeken die een rol speelden in de geschiedenis doet elke bibliofiel watertanden. Zeker als het bovendien bijzonder mooi is uitgegeven. In Boeken die geschiedenis schreven schreef een puikje van auteurs, onder leiding van de Leidse universiteitsbibliothecarissen Kasper van Ommen en Garrelt [lees verder]

Reizen langs oude grenzen op oude kaarten

Recensie Lode Goukens - 04/08/2022
Grensverkenningen. Langs oude grenzen in Nederland door Kester Freriks en Martijn Storms is een beeldschoon boekje over oude kaarten. Kaarten zoals in cartografie. Het boekje is een samenwerking tussen de universiteit Leiden (meer bepaald hun uitzonderlijke bibliotheek) en uitgeverij Athenaeum. Elke [lees verder]

prachtige boeken, uitmuntend geportretteerd

boekervaringLode Goukens - 01/08/2022
Aanrader.
aanbevolenleerrijk

mooie oude kaarten uit collectie UB Leiden

boekervaringLode Goukens - 01/08/2022
Zeer mooie reproductie en context.
aanbevolenleerrijk

De drie eerste kapitalisten

Recensie Lode Goukens - 01/08/2022
Als Antwerpenaar lees ik uiteraard graag over Antwerpen. Mijn favoriete periode is de zestiende eeuw waar ik ook best veel (kunst)historisch onderzoek naar doe. Over het tweede kwart van die zestiende eeuw verscheen onlangs een werkelijk uitmuntend boek in het Engels: Capital at Work in Antwerp’s Golden [lees verder]

absolute top

boekervaringLode Goukens - 28/07/2022
Must read voor elke liefhebber van geschiedenis van de vroegmoderne tijd.
aanbevolenleerrijk

Absolute must

boekervaringLode Goukens - 06/06/2022
De reeks Bone van Jeff Smith sprak me meteen aan in 1993. Ondertussen is het een moderne klassieker. Een must have voor elke stripfan.
aanbevolenspannendgrappigleest als een trein

De lotgevallen van Alex als slaaf

boekervaringLode Goukens - 06/06/2022
aanbevolenspannendleest als een treinleerrijk

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.