Strop voor Vlaamse thrillerschrijvers

In 2022 is de kans gering dat een Vlaamse misdaadauteur nog eens aan het feesten zal zijn bij het winnen van De Gouden Strop, de belangrijkste literaire onderscheiding in het krimigenre. Alleen wie als Vlaamse schrijver bij een Nederlandse uitgeverij onder dak is, komt er dan immers nog voor in aanmerking.

Discriminerend

Een bittere pil om te slikken voor het gilde van de Vlaamse thrillerauteurs. Plots verliezen ze de kans op het mogelijk ophalen van 10.000 euro, de financieel belangrijkste prijs voor misdaadauteurs in de Nederlandstalige letteren. De Nederlandse broodheren ervan vinden dat Vlaamse winnaars namelijk te weinig verkoop genereren boven de Moerdijk. Alleen als die Vlaamse schrijver bij een Nederlandse uitgever publiceert, is hij nog welkom. Vorig jaar – in 2020 dus – kaapte de Vlaamse schrijver Dominique Biebau met Russisch voor beginners nog de Gouden Strop weg.

Rudy Vanschoonbeek, de Vlaamse uitgever van Biebau bij uitgeverij Vrijdag, ontkent trouwens dat Biebau in Nederland slecht verkocht: ‘We hebben er toen ettelijke duizenden exemplaren meer van verkocht.’ Hij vindt het ‘bijna discriminerend’ dat zijn misdaadauteurs niet meer kunnen meedingen naar De Gouden Strop. En dat geldt dus ook voor de auteurs van de Manteau-stal waar Jef Geeraerts, Bob Mendes en Pieter Aspe het literaire misdaadgenre hier te lande op de kaart hebben gezet. Geeraerts won trouwens die Strop in 1986. En dat was ook het geval voor andere Vlaamse thrillerschrijvers, zoals Mendes (1993, 1997), Johanna Spaey (2005), Bram Dehouck (2010, 2012) en Jo Claes (2015).

Pen en kogel

Met het wegvallen in 2017 van de Diamanten Kogel, een andere Nederlandstalige thrillerprijs met Antwerpse roots, is de Knack Hercule Poirotprijs nog de enige hoop in bange dagen voor de makers van het Vlaamse spannende boek. De 23ste editie van die laatste koos verleden jaar acteur-scenarioschrijver Rudy Morren met Sneeuwspoor als laureaat. Morren moest het doen met 5.000 euro én een Mont Blanc-pen. (De Diamanten Kogel was geen geldprijs maar gaf als trofee een zilveren boksbeugel met vier diamanten van plastische kunstenaar Wim Delvoye ten geschenke.)

Benieuwd trouwens óf en hóe deze prijs dit jaar plaats zal vinden, respectievelijk uitgereikt. Traditioneel werd de winnaar ervan bekend gemaakt op de eerste dag van de Antwerpse Boekenbeurs waar Knack-Roularta mediasponsor van was. Verhuist de prijs mee naar Kortrijk straks in de afgeslankte versie van de Boekenbeurs nieuwe stijl tijdens het Allerheiligenweekend? Of duikt hij toch weer in Antwerpen op met de vernieuwde Boekenbeurs 2.0?

Om maar te zeggen dat zowel de Nederlandse als de Vlaamse literatuur zich blijkbaar meer en meer terugplooien binnen de eigen grenzen. Commerciële redenen voeren hierbij steevast de boventoon, zoals onlangs bij het schrappen op Canvas van ‘Brommer op zee’, het boekenprogramma op tv. De kijkcijfers waren zo teleurstellend dat VRT langs Vlaamse kant de stekker er uit haalde. En het moet gezegd: Vlaamse auteurs kwamen en komen er slechts mondjesmaat in voor. In de regel kreeg één Vlaamse auteur per uitzending blijkbaar de kans om nieuw werk in de etalage te zetten.

Gebrekkige eindredactie

Vlaamse literaire non-fictie én de documentaire roman zijn de uitzondering op de regel. Maar die wordt dan ook steevast door een Nederlands uitgeefhuis van kwaliteit uitgegeven. Bart Van Loo (De Bourgondiërs), David Van Reybrouck (Congo en Revolusi) en Chris De Stoop (Het boek Daniël) maken het mooie weer bij de Amsterdamse Bezige Bij, en Margot Vanderstraeten (Mazzel tov en Minjan) bij Atlas Contact. Trouwens ook in de literaire fictie – meestal met documentaire inslag – is het Holland boven. Stefan Hertmans (Oorlog en terpentijn) , Erwin Mortier (Godenslaap) en nu ook Jeroen Olyslaegers (Wildevrouw) zitten eveneens bij De Bij onder dak. Lize Spit (Het smelt, Ik ben er niet) kreeg een plaatsje bij de Nederlandse nieuwkomer Das Mag en Griet Op de Beeck (Vele hemels boven de zevende) bij Prometheus.

Je zal dus maar Vlaamse uitgever zijn in deze postcoronatijden. Met uitzondering van Van Reybrouck, Vanderstraeten, Mortier, Op de Beeck en Spit begonnen bovenvermelde Vlaamse goudhaantjes hun schrijverscarrière bij een Vlaamse uitgever die investeerde in hun eerste pennenvruchten om ze uiteindelijk met lede ogen te zien verkassen naar een Nederlands huis. De reden die Vlaamse auteurs hierbij – vaak terecht – aanhalen is de eindredactiebegeleiding die in Nederland zoveel beter zou zijn. Vlaamse uitgevers ontbreekt het financieel aan middelen om de auteur bij zijn manuscripten kritisch te begeleiden. Lectoren die de Vlaamse uitgeverijen daarvoor soms inhuren, zijn onderbetaalde freelancers die er eerder vroeg dan laat ook de brui aangeven.

Boon voor krimi’s?

Misschien is hier een taak weggelegd voor Literatuur Vlaanderen, het door de Vlaamse overheid betoelaagde lettereninstituut. Cultuurminister Jan Jambon gaf extra middelen en dus vele honderdduizenden euro extra aan Literatuur Vlaanderen. Waarom zou er dan geen starterskapitaal kunnen worden voorzien voor het in dienst nemen van voltijdse eindredacteurs? Vlaamse uitgeverijen – van gevestigde waarden als Lannoo en Houtekiet tot kleinere spelers als Horizon, Vrijdag, Borgerhoff &Lamberigts – hebben door de band genomen toch ook een KMO-status?

Jambon zorgde trouwens met het financieren van een dubbele Boon Literatuurprijs vanaf dit jaar eindelijk ook voor twee belangrijke Vlaamse commerciële literatuurprijzen van 50.000 euro die kunnen concurreren met hun Nederlandse grote broers: de Boekenbon Literatuurprijs en de Libris. In maart 2022 wordt er zo een Boon voorzien voor een Nederlandstalige schrijver van literaire fictie en non-fictie, én ook een voor kinder- en jeugdliteratuur. Dreigen de Vlaamse misdaadauteurs ook hier weer uit de boot te vallen? Afwachten of de juryleden een boon voor Vlaamse krimi’s hebben.

Meer berichtjes van Frank Hellemans

Leven en werken van Maurice Gilliams: biografie op komst

BlogFrank Hellemans - 13/07/2022
Nee, Maurice Gilliams (1900-1982) was geen collaborateur. En ja, meer dan waarschijnlijk heeft de officieel kinderloze Gilliams dan toch een (buitenechtelijke) zoon. Annette Portegies, die al in 1999 de opdracht aanvaardde om een biografie over Gilliams te maken, presenteert eind augustus 2022 in Weerspiegeld [lees verder]

Waarom valt er na Remco Campert zo weinig te lachen in de letteren?

BlogFrank Hellemans - 05/07/2022
Filmkomedies genoeg en Vlaamse tv-series vol kolder, karikaturen en groteske grollen. Maar wanneer kan je als lezer nog eens (glim)lachen bij het lezen van een Nederlandstalige roman? Ooit schreven auteurs voor hun plezier en schuwden allesbehalve de lichtvoetige en humorvolle toets, zoals de pas overleden [lees verder]

Waar zijn de literaire cafés met Toots Thielemans en gogogirls gebleven?

BlogFrank Hellemans - 28/06/2022
Remco Campert was er ooit kind aan huis. En dichters als Paul Snoek, Patrick Conrad en H.C.Pernath kwamen er geregeld over de vloer. Die laatste maakte er zelfs een dodelijke val. En ja, ook Hugo Schiltz en Henri-Floris Jespers frequenteerden de Antwerpse privéclub Vecu van 1961 tot 1983. Je zou warempel [lees verder]

Stachanovist Stijn Streuvels: hard werken loont

BlogFrank Hellemans - 21/06/2022
Bij alle gekte rond Felix Timmermans, die met de heruitgave van zijn Boerenpsalm plots weer een renaissance beleeft, krijgt ook Stijn Streuvels (1871-1969) in de luwte van zijn Lierse generatiegenoot meer dan terecht nog een late hommage. Stijn Streuvels 150 jaar. Een internationale auteur met universele [lees verder]

Maak kennis met de Engelse Bart Van Loo: Dan Jones over de Britse royals

BlogFrank Hellemans - 15/06/2022
Begin 2022 verscheen Van Rome tot Rome waarin de 40-jarige Engelse historicus Dan Jones 1000 jaar westerse middeleeuwse geschiedenis op 600 bladzijden comprimeert. Op zijn best is hij echter in Vorsten van Albion, de wervelend vertelde geschiedenis van het huis Plantagenet dat de Engelse kroon vanaf [lees verder]

Is Joachim Pohlmann echt de enige rechtse Vlaamse schrijver?

BlogFrank Hellemans - 08/06/2022
Eigenlijk is het hilarisch: het driemaandelijkse literaire tijdschrift Deus Ex Machina (DEM) brengt een themanummer over rechtse auteurs maar vindt nauwelijks pennen die zich waagden aan een stand van zaken. Resultaat: veel buitenlandse namen in deze rechtse literaire canon. En gelukkig toch ook Joachim [lees verder]

Arm Vlaanderen en het rijke oeuvre van Gaston Durnez

BlogFrank Hellemans - 25/05/2022
Gaston Durnez (1928-2019), tijdens de laatste jaren van zijn leven ook Doorbraak-medewerker, blijft hot dankzij Davidsfonds-uitgever Toon Horsten. Meest recente en nog nooit gepubliceerde tekst van Durnez is diens beschouwing over Boerenpsalm van Felix Timmermans die nu bij de heruitgave ervan verscheen [lees verder]

Waar blijft die Herman de Coninck-zaal in Mechelse bib?

BlogFrank Hellemans - 18/05/2022
Op zondag 22 mei is het 25 jaar geleden dat de toen amper 53-jarige dichter Herman de Coninck in de straten van Lissabon na een hartaanval in de armen van collega-dichteres Anna Enquist dood neerzeeg. De verslagenheid was groot want De Coninck was niet alleen een populaire, graag gelezen dichter – [lees verder]

August Vermeylen: 150 jaar oud maar eeuwig jong

Recensie Frank Hellemans - 11/05/2022
Er zijn weinig Vlaamse literatoren die zo precies en scherp over hun tijd hebben geschreven als de Brusselse ‘more brains’-essayist August Vermeylen (1872-1945) die 150 jaar geleden op 12 mei is geboren. Zijn oproep voor gemeenschapsvorming en -kunst klinkt vandaag luider dan ooit: van Sammy Mahdi [lees verder]

Ultima-winnares Annelies Verbeke zet kortverhaal en vergeten schrijfsters op de kaart

BlogFrank Hellemans - 04/05/2022
Mooie geste om dit jaar Annelies Verbeke (46) de Ultima voor de letteren te gunnen. Ze debuteerde ooit als een komeet, ontpopte zich vervolgens tot koningin van het kortverhaal en valt de laatste jaren vooral op door haar onvermoeibare inzet voor collega-schrijfsters.
Slapeloos op de trein
Verbeke [lees verder]

Lachen is gezond en vooral subversief: Walter van den Broecks Uilenspiegel

Recensie Frank Hellemans - 03/05/2022
Iedereen heeft ooit wel eens gehoord van Tijl en zijn Nele, en van Lamme Goedzak. Maar wie kent het hele verhaal echt?
Het Franstalige origineel La légende d’Ulenspiegel van Charles De Coster uit 1867 nodigt niet direct uit voor een avondje leesvertier, wegens vrij langdradig en barok. Goed [lees verder]

Waarom het met een Vlaamsere Dikke Van Dale maar niet wil lukken

BlogFrank Hellemans - 27/04/2022
Eerst het goede nieuws: de zestiende editie van de nieuwe Dikke Van Dale doet zijn epitheton alle eer aan en biedt zomaar eventjes 5.160 bladzijden taalplezier. Maar dan het minder goede: Vlaamse woorden, zoals ‘goesting’, worden steevast als Belgische informele spreektaal getypeerd. En Vlaamse auteurs, [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.