Strop voor Vlaamse thrillerschrijvers

In 2022 is de kans gering dat een Vlaamse misdaadauteur nog eens aan het feesten zal zijn bij het winnen van De Gouden Strop, de belangrijkste literaire onderscheiding in het krimigenre. Alleen wie als Vlaamse schrijver bij een Nederlandse uitgeverij onder dak is, komt er dan immers nog voor in aanmerking.

Discriminerend

Een bittere pil om te slikken voor het gilde van de Vlaamse thrillerauteurs. Plots verliezen ze de kans op het mogelijk ophalen van 10.000 euro, de financieel belangrijkste prijs voor misdaadauteurs in de Nederlandstalige letteren. De Nederlandse broodheren ervan vinden dat Vlaamse winnaars namelijk te weinig verkoop genereren boven de Moerdijk. Alleen als die Vlaamse schrijver bij een Nederlandse uitgever publiceert, is hij nog welkom. Vorig jaar – in 2020 dus – kaapte de Vlaamse schrijver Dominique Biebau met Russisch voor beginners nog de Gouden Strop weg.

Rudy Vanschoonbeek, de Vlaamse uitgever van Biebau bij uitgeverij Vrijdag, ontkent trouwens dat Biebau in Nederland slecht verkocht: ‘We hebben er toen ettelijke duizenden exemplaren meer van verkocht.’ Hij vindt het ‘bijna discriminerend’ dat zijn misdaadauteurs niet meer kunnen meedingen naar De Gouden Strop. En dat geldt dus ook voor de auteurs van de Manteau-stal waar Jef Geeraerts, Bob Mendes en Pieter Aspe het literaire misdaadgenre hier te lande op de kaart hebben gezet. Geeraerts won trouwens die Strop in 1986. En dat was ook het geval voor andere Vlaamse thrillerschrijvers, zoals Mendes (1993, 1997), Johanna Spaey (2005), Bram Dehouck (2010, 2012) en Jo Claes (2015).

Pen en kogel

Met het wegvallen in 2017 van de Diamanten Kogel, een andere Nederlandstalige thrillerprijs met Antwerpse roots, is de Knack Hercule Poirotprijs nog de enige hoop in bange dagen voor de makers van het Vlaamse spannende boek. De 23ste editie van die laatste koos verleden jaar acteur-scenarioschrijver Rudy Morren met Sneeuwspoor als laureaat. Morren moest het doen met 5.000 euro én een Mont Blanc-pen. (De Diamanten Kogel was geen geldprijs maar gaf als trofee een zilveren boksbeugel met vier diamanten van plastische kunstenaar Wim Delvoye ten geschenke.)

Benieuwd trouwens óf en hóe deze prijs dit jaar plaats zal vinden, respectievelijk uitgereikt. Traditioneel werd de winnaar ervan bekend gemaakt op de eerste dag van de Antwerpse Boekenbeurs waar Knack-Roularta mediasponsor van was. Verhuist de prijs mee naar Kortrijk straks in de afgeslankte versie van de Boekenbeurs nieuwe stijl tijdens het Allerheiligenweekend? Of duikt hij toch weer in Antwerpen op met de vernieuwde Boekenbeurs 2.0?

Om maar te zeggen dat zowel de Nederlandse als de Vlaamse literatuur zich blijkbaar meer en meer terugplooien binnen de eigen grenzen. Commerciële redenen voeren hierbij steevast de boventoon, zoals onlangs bij het schrappen op Canvas van ‘Brommer op zee’, het boekenprogramma op tv. De kijkcijfers waren zo teleurstellend dat VRT langs Vlaamse kant de stekker er uit haalde. En het moet gezegd: Vlaamse auteurs kwamen en komen er slechts mondjesmaat in voor. In de regel kreeg één Vlaamse auteur per uitzending blijkbaar de kans om nieuw werk in de etalage te zetten.

Gebrekkige eindredactie

Vlaamse literaire non-fictie én de documentaire roman zijn de uitzondering op de regel. Maar die wordt dan ook steevast door een Nederlands uitgeefhuis van kwaliteit uitgegeven. Bart Van Loo (De Bourgondiërs), David Van Reybrouck (Congo en Revolusi) en Chris De Stoop (Het boek Daniël) maken het mooie weer bij de Amsterdamse Bezige Bij, en Margot Vanderstraeten (Mazzel tov en Minjan) bij Atlas Contact. Trouwens ook in de literaire fictie – meestal met documentaire inslag – is het Holland boven. Stefan Hertmans (Oorlog en terpentijn) , Erwin Mortier (Godenslaap) en nu ook Jeroen Olyslaegers (Wildevrouw) zitten eveneens bij De Bij onder dak. Lize Spit (Het smelt, Ik ben er niet) kreeg een plaatsje bij de Nederlandse nieuwkomer Das Mag en Griet Op de Beeck (Vele hemels boven de zevende) bij Prometheus.

Je zal dus maar Vlaamse uitgever zijn in deze postcoronatijden. Met uitzondering van Van Reybrouck, Vanderstraeten, Mortier, Op de Beeck en Spit begonnen bovenvermelde Vlaamse goudhaantjes hun schrijverscarrière bij een Vlaamse uitgever die investeerde in hun eerste pennenvruchten om ze uiteindelijk met lede ogen te zien verkassen naar een Nederlands huis. De reden die Vlaamse auteurs hierbij – vaak terecht – aanhalen is de eindredactiebegeleiding die in Nederland zoveel beter zou zijn. Vlaamse uitgevers ontbreekt het financieel aan middelen om de auteur bij zijn manuscripten kritisch te begeleiden. Lectoren die de Vlaamse uitgeverijen daarvoor soms inhuren, zijn onderbetaalde freelancers die er eerder vroeg dan laat ook de brui aangeven.

Boon voor krimi’s?

Misschien is hier een taak weggelegd voor Literatuur Vlaanderen, het door de Vlaamse overheid betoelaagde lettereninstituut. Cultuurminister Jan Jambon gaf extra middelen en dus vele honderdduizenden euro extra aan Literatuur Vlaanderen. Waarom zou er dan geen starterskapitaal kunnen worden voorzien voor het in dienst nemen van voltijdse eindredacteurs? Vlaamse uitgeverijen – van gevestigde waarden als Lannoo en Houtekiet tot kleinere spelers als Horizon, Vrijdag, Borgerhoff &Lamberigts – hebben door de band genomen toch ook een KMO-status?

Jambon zorgde trouwens met het financieren van een dubbele Boon Literatuurprijs vanaf dit jaar eindelijk ook voor twee belangrijke Vlaamse commerciële literatuurprijzen van 50.000 euro die kunnen concurreren met hun Nederlandse grote broers: de Boekenbon Literatuurprijs en de Libris. In maart 2022 wordt er zo een Boon voorzien voor een Nederlandstalige schrijver van literaire fictie en non-fictie, én ook een voor kinder- en jeugdliteratuur. Dreigen de Vlaamse misdaadauteurs ook hier weer uit de boot te vallen? Afwachten of de juryleden een boon voor Vlaamse krimi’s hebben.

Meer berichtjes van Frank Hellemans

August Vermeylen: 150 jaar oud maar eeuwig jong

Recensie Frank Hellemans - 11/05/2022
Er zijn weinig Vlaamse literatoren die zo precies en scherp over hun tijd hebben geschreven als de Brusselse ‘more brains’-essayist August Vermeylen (1872-1945) die 150 jaar geleden op 12 mei is geboren. Zijn oproep voor gemeenschapsvorming en -kunst klinkt vandaag luider dan ooit: van Sammy Mahdi [lees verder]

Lachen is gezond en vooral subversief: Walter van den Broecks Uilenspiegel

Recensie Frank Hellemans - 03/05/2022
Iedereen heeft ooit wel eens gehoord van Tijl en zijn Nele, en van Lamme Goedzak. Maar wie kent het hele verhaal echt?
Het Franstalige origineel La légende d’Ulenspiegel van Charles De Coster uit 1867 nodigt niet direct uit voor een avondje leesvertier, wegens vrij langdradig en barok. Goed [lees verder]

Van Ann De Craemer tot Dimitri Verhulst: 5 auteurs voor de literaire lente

BlogFrank Hellemans - 19/04/2022
Nu de Literaire Lente als boekenevenement niet langer bestaat, organiseren we er zelf maar één met schrijvers die in april en mei met kakelvers werk komen. Te beginnen met Ann De Craemer en Hildegard van Bingen. Jeroen Theunissen, Gie Bogaert en Dimitri Verhulst maken het kwintet compleet.
Ideale [lees verder]

Prins zonder poen: het bewogen nomadenleven van Willem van Oranje

Recensie Frank Hellemans - 22/02/2022
Wie De Zwijger. Het leven van Willem van Oranje, de bijna 950 bladzijden dikke biografie van René van Stipriaan, doorneemt, komt onder de indruk van de manier waarop deze prins van Oranje 51 jaar lang het hoofd koel probeerde te houden onder de steeds wisselende mokerslagen van het lot. Willem van Oranje [lees verder]

Vaders en zonen

Recensie Frank Hellemans - 26/11/2021
Aan moederromans geen gebrek, maar ook vaders komen nu meer en meer in het vizier van hun schrijvende zonen. Sam De Graeve trok vijf jaar geleden op wandeltocht met zijn vader Jan langs de Muur van Hadrianus in Engeland. Nu papa plots in het ziekenhuis werd opgenomen, recapituleert hij in briefvorm hoe [lees verder]

Dé Boekenbeurs is dood, leve de boekenbeursjes?

BlogFrank Hellemans - 27/10/2021
Zoals in pre-coronatijden wordt het nooit meer. Zeker niet in de boekensector. De Antwerpse Boekenbeurs, het uithangbord van alles en iedereen die met schrijven en lezen bezig was, is versnipperd tot een lappendeken van tientallen initiatieven rond boeken en schrijvers. Elke stad – en zelfs bijna elke [lees verder]

Luc Devoldere begraaft tandeloze Taalunie

BlogFrank Hellemans - 20/10/2021
‘Vandaag zou ze niet meer worden opgericht.’ In een dubbelzinnige lofrede op 40 jaar Taalunie prijst essayist Luc Devoldere*, ex-hoofdredacteur van Ons Erfdeel-De Lage Landen, de verworvenheden van de Nederlandse Taalunie. Maar tegelijk waarschuwt hij dat ze haar ingeslapen status dringend moet reanimeren, [lees verder]

Van Tolstoj tot Elsschot en Jonathan Franzen: de familieroman is terug

BlogFrank Hellemans - 13/10/2021
Zelfs Bart Van Loo brengt zijn verhaal over de Bourgondiërs als een dynastiek familieverhaal, eerst in zijn boek en nu ook op het podium. Hoeft het dan te verwonderen dat familiesoaps op tv, zoals Thuis of Familie, kijkcijferkanonnen zijn? En dat heel wat schrijvers vandaag in dezelfde vijver gaan vissen, [lees verder]

Nobelprijs Literatuur 2021 voor Noor Jon Fosse of toch Annie Ernaux?

BlogFrank Hellemans - 06/10/2021
Eigenlijk had iedereen – ook deze Doorbraak-medewerker – vorig jaar gegokt op een zwarte Afrikaanse schrijfster, zoals Maryse Condé, een Franse auteur uit Guadeloupe. Sign of the times, weet je wel. Ook literaire jury’s zijn daar vaak gevoelig voor. Het werd dus wel een vrouw maar geen volwassen [lees verder]

Strop voor Vlaamse thrillerschrijvers

BlogFrank Hellemans - 29/09/2021
In 2022 is de kans gering dat een Vlaamse misdaadauteur nog eens aan het feesten zal zijn bij het winnen van De Gouden Strop, de belangrijkste literaire onderscheiding in het krimigenre. Alleen wie als Vlaamse schrijver bij een Nederlandse uitgeverij onder dak is, komt er dan immers nog voor in aanmerking.
[lees verder]

Van gefilte fisj tot fatalisme: Margot Vanderstraeten fileert de (Antwerpse) Joden

Recensie Frank Hellemans - 27/09/2021
Na het bijzonder succesvolle én aangrijpende Mazzel tov, serveert Margot Vanderstraeten met Minjan nieuwe verhalen over de ondoorgrondelijke Joodse ziel.
Koosjere kippensoep
Journaliste-auteur Margot Vanderstraeten scoorde dankzij Mazzel tov vier jaar geleden een internationale bestseller [lees verder]

Annelies Verbeke wil o zo graag een grote prijs en Herman Brusselmans niet

BlogFrank Hellemans - 15/09/2021
De literaire rentree is daar en daarmee ook het circus van de literaire prijzen. De longlist van de vroegere AKO Literatuurprijs – nu heet die Boekenbon Literatuurprijs – zorgde al meteen voor zure oprispingen bij de gepasseerde verhalenschrijfster Annelies Verbeke. Weer geen kans op de geldzak van [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.