SS’ers in het Nederlandse leger

Het was niet alleen Frankrijk dat dankbaar gebruik maakte van de diensten van voormalige Waffen-SS’ers in de rangen van het Vreemdelingenlegioen, dat vocht in Algerije en Vietnam. Ook Nederland deed dat.

Veel lof

Het was de Nederlandse rooms-katholieke kerk die al in juni 1945 in een memorandum de regering aanspoorde om gewezen SS-wapendragers in de rangen van het Koninklijke Nederlands-Indische Leger (KNIL) op te nemen, en naar de Indonesische archipel te sturen. Daar konden ze zich rehabiliteren door voor vaderland en koningin te vechten. Bovendien waren deze gewezen vrijwilligers, die al in Duitse dienst gevochten hadden, stuk voor stuk geharde krijgers en beter gemotiveerd dan dienstplichtigen. Maar de Nederlandse regering legde het voorstel naast zich neer. Ze zou nooit een actieve wervingscampagne onder de voormalige Waffen-SS-vrijwilligers ondernemen noch voor de dekolonisatieoorlog (1945-1949), noch voor de Koreaanse oorlog (1950-1953). Wel werden zogenoemde jeugdgevallen die nog in de dienstplichtige leeftijd waren, opgeroepen en uitgezonden naar Nederlands-Indië. Doorgaans konden deze jeugdige knapen beter omgaan met wapens dan hun instructeurs. Een aantal andere gewezen Duitse wapendragers kon in de chaotische naoorlogse tijd door de mazen van het net glippen en als vrijwilliger naar overzee vertrekken. Indien ze dan toch ontmaskerd werden als ex-SS’er dan konden ze doorgaans in de kolonie blijven. Krijgservaren vrijwilligers waren immers eerder zeldzaam te noemen.

Zo’n 600 à 1000 gewezen militaire collaborateurs (minder dan 1% van de operationele strijdkrachten) streden in Nederlands-Indië en veertig à zeventig (op een totaal van 3 400 manschappen) in Korea. In het Belgische Korea-bataljon bevond zich geen enkele gewezen Waffen-SS’er.

Daar waar hun officieren en collega-soldaten aanvankelijk vol wantrouwen en vijandig neerkeken op de gewezen vrijwilligers, smolt dat wantrouwen als sneeuw in de zon eenmaal ze aan het front waren. De aan het Oostfront geharde Waffen-SS’ers bewezen stuk voor stuk hun waarde in de strijd. Met hun krijgservaring konden hun medesoldaten zich heel wat veiliger voelen dan onder hun eigen onervaren officieren. Ze kregen dan ook veel lof toegezwaaid. De oorlogservaren SS-veteranen onder Nederlandse vlag werden graag geziene gasten aan het front. “Krankzinnig goede soldaten” en “geweldige soldaten” waren een paar van deze lofuitingen. Op hun beurt voelden de gewezen collaborateurs zich aanvaard door hun kameraden en kregen ze in het leger een soort thuisgevoel, wat ze niet hadden in het burgerleven. Daar werden ze meestal als paria’s behandeld.

Smaragd

Na terugkeer kregen de meeste hun Nederlandse nationaliteit terug. Een aantal onder hen bleef als beroepsmilitair aan het Nederlandse leger verbonden.

In zijn tien hoofdstukken tellende boek Vechten voor vijand en vaderland stelt en beantwoordt auteur en gewezen parlementslid Gerrit Valk een groot aantal vragen betreffende deze SS’ers in de Nederlandse krijgsmacht. Zo gaat hij na of er gewezen vrijwilligers betrokken waren bij gepleegde oorlogsmisdaden in de Gordel van Smaragd. Het antwoord, voor zover dat mogelijk is, luidt negatief.

Pas in het midden van de jaren 1980 kwam het brede publiek te weten dat er gewezen Nederlandse Waffen-SS-vrijwilligers in de gelederen van het Nederlandse leger in de Indische kolonie en in Korea gevochten hadden. Pas dan kwam ook het historisch onderzoek op gang en werden er een paar documentaires met getuigenissen van onder meer deze vrijwilligers uitgezonden. De reacties liepen van gematigd tot aanvaarden. Slechts hier en daar was er patriottische verontwaardiging te horen.

Auteur Valk deed zijn onderzoek grondig en stelt zich neutraal op. Voor zijn interessant en origineel te noemen boek verdient hij voluit onze dank. Wie neemt de handschoen op en schrijft een gelijkaardig boek over het Belgisch leger? We weten dat er binnen de rangen van het vaderlandse leger een (straf)compagnie bestond, waarin gewezen dienstplichtige ex-collaborateurs dienst deden. Meer is daarover echter niet geweten. Het is vooralsnog een witte plek.

, “”. Amsterdam, Boom Uitgevers, 2017. 176 blz. Gen., 20 euro   ISBN 

Vechten voor vijand en vaderland | Valk Gerrit

Paperback / softback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

Na de Tweede Wereldoorlog vonden voormalige nazi"s wonderbaarlijk snel werk bij westerse regeringen. Zo waren ze welkom in het Franse Vreemdelingenlegioen en hielpen ze de Amerikanen met hun kennis van raketten. Ook Nederland maakte gebruik van de diensten van [lees verder...]

Verschenen als POD titel

Meer berichtjes van Pieter Jan Verstraete

Joseph Roth: een zwalpende meesterverteller en razende journalist

Recensie Pieter Jan Verstraete - 27/01/2023
Met zijn biografie over de Oostenrijkse romanschrijver en excellente journalist Joseph Roth schreef de Engelse verslaggever Keiron Pim als eerste voor zijn taalgebied het levensverhaal van deze eeuwige zwerver en zuipschuit. De vertaling is tevens de eerste Roth-biografie die in de Lage Landen bij de [lees verder]

Het trollenleger van J.K. Rowling: zesde Cormoran Strike-detective

Recensie Pieter Jan Verstraete - 15/01/2023
Na haar succes met de Harry Potter-boekenreeks legde Joanne K. Rowling zich toe op het misdaadgenre. Onder het pseudoniem Robert Galbraith begon ze te schrijven aan een serie detectives onder de noemer Cormoran Strike (zie ook Doorbraak van 27 december 2020). Ook deze reeks groeide uit tot een immens [lees verder]

Atoomoorlog op het nippertje voorkomen: de Cubacrisis van 1962

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/12/2022
In oktober 1962 kwam het haast tot een kernoorlog tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. In zijn nieuw boek De Afgrond laat de Britse historicus Max Hastings aan de hand van nieuwe bronnen zien hoe door een kettingreactie van misverstanden de spanningen tussen 16 tot en met 28 oktober steeds [lees verder]

Een journaliste in een politieteam

Recensie Pieter Jan Verstraete - 13/12/2022
In het echte leven werkt Carina van Leeuwen (1959) voor de politie van Amsterdam, waar ze als inspecteur werkt als forensisch specialist in het cold case team — het onderzoeken van onopgeloste moorden uit het verleden na nieuwe aanwijzingen. Daarvoor werkte ze als operatieassistente in diverse ziekenhuizen.
[lees verder]

Van Uilenspiegel tot Roeland: een degelijke geschiedenis van het Vlaams Huis in Gent

Recensie Pieter Jan Verstraete - 08/12/2022
Vele jaren lang bewaarde Oswald van Ooteghem het archief van het Vlaams Huis in Gent. Enkele jaren geleden vroeg hij de Leuvense historicus Peter van Windekens om er de geschiedenis van te schrijven.
Wie Van Windekens enigszins kent, weet dat hij een ervaren ‘archiefrat’ is die de onderste [lees verder]

Een ‘donker’ toerist reist kriskras door Europa: een beleving

Recensie Pieter Jan Verstraete - 26/11/2022
In zijn vorig boek Het lijk van de dictator (2020) deed de gewezen hoogleraar Luc Rasson (1956) verslag over het overlijden en vooral het lange naleven van drie Europese dictators: Mussolini, Franco en Pétain. Hij deed dit met veel verve en vanuit een persoonlijke invalshoek. Thans ligt zijn tweede [lees verder]

Twaalf Europese ‘makers’ van geschiedenis en hun tijd

Recensie Pieter Jan Verstraete - 10/11/2022
In zijn nieuwste boek Persoonlijkheid en macht onderzoekt de bekende Britse historicus en Hitler-biograaf Ian Kershaw hoe twaalf Europese staats- en regeringsleiders met verschillende achtergronden en uit verschillende politieke systemen macht konden verwerven en uitoefenen, en in hoeverre die macht [lees verder]

Stormval: een prachtige Scandinavische detective

Recensie Pieter Jan Verstraete - 26/10/2022
Stormval brengt ons terug naar het einde van de vorige eeuw toen in Norrland of de noordelijkste landsdelen van Zweden een zestienjarig meisje, Lina Straved verdween. Iedereen ging ervan uit dat ze vermoord werd. De in zichzelf gesloten dader Olaf Hagström was een veertienjarige jongen, die na dagenlange [lees verder]

Mussert schuldig aan moord?

Recensie Pieter Jan Verstraete - 15/10/2022

We schrijven zomer 1940. Nederland en andere West-Europese landen zijn bezet door de Duitsers. In Den Haag installeren ze zich. Tal van gebouwen zijn in beslag genomen. Hun bestuurs-, militaire- en politieapparaten beginnen zich meer en meer te moeien met het Nederlandse bestuur. Nog kan de Nederlandse [lees verder]

Wie valt er nog te vertrouwen…

Recensie Pieter Jan Verstraete - 23/09/2022
Eerder mochten we hier de vorige thriller Rookgordijn van het Noorse auteursduo Jørn Lier Horst (oud-rechercheur) en Thomas Enger (journalist)  bespreken. In hun derde gemeenschappelijke thriller Slagzij (Noors: Slagside) bewijzen ze andermaal hun kunnen. Beiden zijn goed op elkaar ingespeeld.
Interne [lees verder]

Cyriel Verschaeve als beeldhouwer, een leerrijke inventaris

Recensie Pieter Jan Verstraete - 17/07/2022
Op het voorbije Cyriel Verschaeve-colloquium op 2 juli in Alveringem liet referaathouder Paul Verbraeken zijn toehoorders weten, dat Verschaeve (1874-1949) in zijn boetseerwerk, “hoe geïnspireerd en gedreven ook”, het nodige vakmanschap ontbrak. Een echte scholing, opleiding had hij nooit genoten. [lees verder]

De Friezen en de Eerste Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/06/2022
Direct na het losbarsten van de Eerste Wereldoorlog in augustus 1914 stelde Winston Churchill, toen minister van Marine, aan het kabinet voor om het Nederlandse Waddeneiland Ameland met 3000 mariniers te gaan bezetten. Hij wilde er een vlootbasis uitbouwen om van daaruit de Duitse Bocht, alsook Denemarken [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.