Slachtoffer seksueel misbruik schrijft Brief aan de paus

Mark Vangheluwe heeft een brief geschreven, Brief aan de paus. Een brief als een boek, een boek als een brief. Een tocht door het donker, weg van het paradijs op zoek, opnieuw op zoek naar het paradijs. Maar dat blijkt achter een hoge berg te liggen, de top blijkt altijd maar weer verscholen te zijn door een kam, een hoogvlakte, maar hij probeert vol te houden.

Vangheluwe

Mark Vangheluwe is de neef van, die neef van. Wie in Vlaanderen woont weet wie het is, die neef die door toenmalig bisschop van Brugge en naamgenoot Vangheluwe dertien jaar is misbruikt. Van zijn vijf tot zijn achttien jaar. En dan is er nog het verhaal van wat daarna kwam. Brief aan de paus is zijn verhaal, zijn gevecht met zichzelf, zijn demonen en zijn engelen. Het is het relaas van een gevecht om geen slachtoffer meer te zijn en ook zichzelf niet als slachtoffer, maar als mens te zien. De strijd om jezelf graag te zien, tegen de schaamte, om opnieuw jezelf te controleren in lichaam en geest. De worsteling om niet meer te vluchten, de zelfdestructie af te houden en te kunnen slapen. Een boek dat zijn kinderen wil behoeden om ook slachtoffer te worden. Een boek om de naam Vangheluwe te zuiveren.

Mark Vangheluwe slaagt erin om dat te doen in een goed opgebouwd boek. Waarin hij de lezer de inkijk geeft in zijn leven binnen de grenzen die hij zelf bepaalde. Het kan niet makkelijk zijn om zo’n boek te schrijven, te woelen in je eigen troebele geschiedenis en keuzes maken. Niemand, behalve hijzelf en de hond, worden met name genoemd. Hij vertelt details van het misbruik, maar vertelt het misbruik niet tot in de details. Vangheluwe slaagt erin omstandigheden weer te geven waarin het misbruik gebeurde, waarin hij vandaag leeft en de tijd daartussen (met grote stappen en ik vermoed ook veel weglatingen). Je stapt met hem mee tijdens een nachtelijke wandeling en je voelt je nergens een voyeur.

Manipulator

Brief aan de paus is een verhaal van het slachtoffer van een manipulatieve man die priester wordt en bisschop en geen priester had mogen blijven en geen bisschop had mogen worden. Het verhaal van een jonge ‘moderne’ priester die opklimt in de hiërarchie en conservatiever wordt. Een verhaal van een man met een hoog moreel aanzien in Vlaanderen, maar het was façade. Het is ook het verhaal van Vlaanderen en de kerk in Vlaanderen, een instituut met macht. Priesters werden behandeld als halve goden en sommigen zagen zichzelf na een tijd ook zo. Met alle gevolgen vandien. Het was een setting waar misbruik ongestraft kon. Waar misbruik uiteindelijk als familiegeheim werd meegedragen. Waar werd gezwegen, want ‘wat zullen de mensen zeggen’, de eer van de familie moest hoog gehouden worden. Zo heeft de familie, op de hoogte van het misbruik, Mark toch gedwongen om zich te laten huwen door nonkel bisschop én om zijn kinderen door hem te laten dopen.

Kerk

Het is als gelovige een heel pijnlijk boek. Je leest erin hoe de kerk, breder nog dan enkel de priesters ook als gemeenschap, in een beschermende kramp schiet. De empathie die ze predikt, brengt ze niet in praktijk bij de slachtoffers die ze zelf gemaakt heeft. In plaats van naar hen te luisteren, koos de kerk voor zelfbescherming, doofpot en zelfs het afdreigen van slachtoffers. Mark Vangheluwe is heel hard voor de kerk. Terecht. Ik heb te veel respect voor het leed en de levensweg van de man om ook maar één argument ter verdediging van de kerk aan te brengen.

Heel bekend aan het verhaal is de passage waarin ook kardinaal Danneels naar voren komt. Daar kunnen we perspectief van het slachtoffer vergelijken met het perspectief van de kardinaal. Danneels heeft daarover een aparte passage in zijn biografie (Polis, 2015, p. 481). Uiteindelijk is ook Danneels daar slachtoffer van de manipulatie van zijn goede vriend en collega bisschop en van zijn manier om conflicten op lossen. De vier punten die Danneels als conclusie bracht na zijn verhoor in de parlementaire onderzoekscommissie – in zijn biografie p. 492-493 – ondersteunen al wat Mark Vangheluwe heeft ervaren in zijn omgang met misbruik binnen de kerk.

In het boek heeft de auteur maar voor één man lof: Peter Adriaenssens, toenmalig voorzitter van het Commissie Seksueel Misbruik in een pastorale relatie. Mark Vangheluwe roemt hem als de eerste die naar hen is gekomen en echt naar hen luisterde en hen heeft begeleid. Iemand die niet het instituut, maar het slachtoffer centraal stelde.

Paus

Ten slotte is het boek een oproep aan de paus. In het boek wordt ook duidelijk waarom. Franciscus is iemand die een ander imago heeft dan de kerkleiders die Vangheluwe ervaren heeft. Een paus die de kerk wil herpositioneren. De auteur vraagt de paus genoegdoening, het respect dat hij van de kerk nooit ervaren heeft.

Ik weet niet of de huidige nuntius van België, de Rwandese mgr. Augustine Kasujja, Nederlands kan. Maar kardinaal Danneels en kardinaal De Kesel kunnen het wel. Ook bisschop Luc Van Looy van Gent spreekt Nederlands én die heeft een goede band met de huidige paus. Monsignori, zou u de Heilige Vader eens willen wijzen op de vraag, de hartenkreet in dit boek? Franciscus kan toch minstens eens bellen (dat deed hij in het verleden al), een brief schrijven – of waarom niet – eens op bezoek gaan bij de man? Het zou een mooi gebaar zijn, een daad van nederigheid, een noodzakelijke daad van schuldbesef. Misschien helpt het niet alleen hem, maar ook die meer dan 400 anderen die klacht indienden voor seksueel misbruik in een pastorale context. Een soort penitentie voor onze erfzonde.

Een boek dat u zou moeten gelezen hebben, zeker als u (net zoals ik) actief bent in de kerk. 

Brief aan de paus | Vangheluwe Mark

Paperback / softback | Nederlands | Literaire non-fictie algemeen

Mark Vangheluwe besloot na jarenlang misbruik door zijn ‘nonkel bisschop’ het gevecht aan te gaan en het zwijgen te doorbreken. In 2010 ontketende hij met de bekendmaking van een van de grootste schandalen binnen de rooms-katholieke kerk een mediastorm die [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Pieter Bauwens

Koop nu rechtstreeks bij Barbara Pas en Lode Vereeck: Bodemloos - Barbara Pas en Lode Vereeck

Koop boek bij de auteur
Op boekencafe kan je nu rechtstreeks bij Barbara Pas en Lode Vereeck het nieuwste boek kopen: Bodemloos - Barbara Pas en Lode Vereeck . Solidariteit is een mooie deugd en een morele plicht. Andersom is het crimineel om misbruik te maken van andermans goedheid. Dit boek hoort dan ook thuis in het misdaadgenre. [lees verder]

Belgisch geld stroomt altijd in dezelfde richting

Recensie Pieter Bauwens - 03/04/2021
Vlaanderen draagt elk jaar 6% van het Bruto Binnenlands product af aan Wallonië. Al jaren. Al leeft in Wallonië de mythe dat het ooit anders was. Tijd voor een ontmythologisering. Er is geen bewijs voor die geldstroom van Wallonië naar Vlaanderen. Integendeel.
De Franstalige mythe
Aan [lees verder]

Er moet meer midden zijn

Recensie Pieter Bauwens - 02/02/2021
We beleven politiek woelige tijden. Dat heeft vele oorzaken, Maar er zijn ook remedies. Rik Torfs en Pieter Marechal hebben er een boek over geschreven. De oplossing ligt in het midden.
Spits en scherp
Over morgen: Mijmeringen voor wie niet van gisteren is. Spits is professor Torfs altijd [lees verder]

Broeders en bisschoppen met vuile manieren

Recensie Pieter Bauwens - 25/10/2020
Het verleden is een schatkamer aan verhalen. Maar je moet die goed kunnen brengen. Want dat verleden heeft wel eens de ellendige gewoonte opgesloten te zitten in stoffige en droge archieven. Wie die kunst verstaat is Jan Pauwels. Met nu al een tweede boek over de fratsen en strapatsen van de Vlaamse [lees verder]

Rik Torfs vindt de kerk fantastisch

Recensie Pieter Bauwens - 10/10/2020
De titel van dit boek doet even opkijken. De kerk is fantastisch. Dan zie je de auteur, Rik Torfs. Zou die dat menen? Is het een grap, een onliner, iets om de aandacht te trekken? Dat laatste is het zeker, maar de inhoud is géén grap. Torfs weet zijn kritiek op de rooms-katholieke kerk van vandaag [lees verder]

Kerkopstand in Sint-Gillis

Recensie Pieter Bauwens - 21/04/2019
Eind jaren 60, na het Tweede Vaticaanse Concilie, ging de Kerk in Europa door zwaar weer. Er zijn boeken vol geschreven over die periode en de zoektocht naar de oorzaken. Volgens de ene ging Vaticanum II te ver, volgens de andere werd het niet consequent toegepast maar teruggedraaid door de Paus, nog [lees verder]

Paus Franciscus, de linkse dictator

Recensie Pieter Bauwens - 16/03/2019
Is paus Franciscus die vriendelijke lachende paus die genadeloos wordt tegengewerkt door de curie, die vecht voor haar privileges? Of is Paus Franciscus een genadeloze manipulator die medewerkers tegen elkaar opzet en zijn visie wil doorduwen?
Framing en karaktermoord
De pers loopt makkelijk [lees verder]

Joden van Antwerpen

Recensie Pieter Bauwens - 10/11/2018
Een filosemiet, dat ben ik. Al jaren. Ik koester een diepe bewondering voor de Joodse cultuur, of culturen moet ik zeggen, want er zijn verschillende manieren om Jood te zijn. In het boek De Joden van Antwerpen van Ludo Abicht, herkende ik diezelfde fascinatie en ook affectie, maar niet zonder kritische [lees verder]

Guldensporenslag en identiteit

Recensie Pieter Bauwens - 11/07/2018
In 2002 schreef Karim Van Overmeire een goed boek over de Guldensporenslag, De Guldensporenslag; Het verhaal van een onmogelijke gebeurtenis. Dat boek was toen een welkome aanvulling bij de boeken die verschenen over die veldslag die toen bijna 700 jaar geleden was. Het was eens een boek dat geschreven [lees verder]

Poetin en Assad hebben zijn leven gered

Recensie Pieter Bauwens - 25/11/2017
In 2010 komt de Vlaamse pater Daniël Maes (we interviewden hem eerder hier op Doorbraak) aan in Syrië om er te helpen bij de heropbouw van het eeuwenoude klooster van Mar Yacub bij Qara, vlak bij de grens met Libanon. Pater Daniël besluit om voor ‘het thuisfront’ een dagboek bij te houden, [lees verder]

Uw score voor het merk België

Recensie Pieter Bauwens - 15/10/2017
Welke score op een schaal van nul tot tien zou u aan België geven? Welke argumenten hebt u voor die score? Dat zijn -vereenvoudigd- de vragen van een kwalitatief onderzoek op grote schaal van het bureau WHY5Research van Jan Callebaut. De vragen werden gesteld aan een representatieve staal Belgen en [lees verder]

Vluchtelingen brengen christendom zonder eurocentrisme

Recensie Pieter Bauwens - 22/07/2017
Als er een discussie is over vluchtelingen, dan wordt dat hier snel een discussie over de islam, het christendom speelt maar een zijdelingse rol. En dat vertekent ons beeld. Volgens het Amercan Pew Research Centre waren er in 2012 al 26 miljoen christelijke migranten in Europa. De helft daarvan is afkomstig [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.