Rusland, dronken en dapper

‘Anders dan in onze wereld bestaan in Rusland geen feiten’ vertelde de Amerikaanse cultuurfilosoof George Steiner ooit in Amsterdam over zijn bezoek aan de Sovjet-Unie in de jaren vijftig. Dergelijke opinies versterken een uitzonderlijk rijk journalistiek verslag dat u vandaag moet lezen, wilt u Rusland, zijn oorlogsdreiging en de Oekraïne-crisis begrijpen. Voor de prijs van één boek ontvangt u er bovendien twee. Michiel Krielaars is chef boeken van NRC Handelsblad en oud-correspondent in de jaren negentig en 2000 van het Nederlandse kwaliteitsblad in Rusland en zijn periferie. Hij laat zich gidsen in zijn vers-van-de-pers-boek ‘Het brilletje van Tsjechov’, uitgever Atlascontact, door een auteur die nuchter en ontgoocheld keek naar zijn dronken, lijdende volk.

Anton Tsjechov (1860-1904, verteerd door tuberculose) was een idealistische, realistische geneesheer geboren aan de Zee van Azov, een noordelijke uitstulping van de Zwarte Zee, in een probleemgezin en bedacht geen hemelbestormende pseudo-godsdienst als de adellijke Lev Tolstoj. De waarnemingen van Michel Krielaars wisselen spannend af met lange citaten uit de boeken en theaterstukken van Anton Tsjechov. Wat leerde Krielaars van de schrijver? Hij liet hem het Rusland zien van de straatschoffies, boze veldwachters, aan lagerwal geraakte professoren, en vooral dat van de kleine ambtenaren, die tot op de dag van vandaag het symbool zijn van de verlammende Russische bureaucratie en als een zwerm vliegen iedere vooruitgang tegenhouden. Zo opende Tjsechov honderden deuren voor Krielaars en ontdekt hij wat er achter de schijnwerkelijkheid, gepresenteerd door de autoriteiten, ligt.

De NRC’er, die reeds bellettrie op zijn conto heeft staan, bezit niet enkel een vrolijke pen, ook zijn neus waakt. De geur van oud zweet die rond Russen walmt krijgt zijn aandacht, én, onvermijdelijk, de stank van de alcohol – en de duizenden Russen die sterven aan de échte of de valse wodka. Medemenselijkheid is geen grote Russische eigenschappen wel is er de onuitputtelijke dierenliefde. Ter compensatie?

Anton Tsjechov behoorde tot de onderste laag van de bourgeoisie en deelde met die bezittersgroep de vrees voor de ‘roesski boent’, de opstandigheid van het Russische plebs. Tijdens de eerste jaren van de revolutie van 1917 keert die ‘boent’ zich op het platteland tegen iedereen die bezit had. De aanvallers van de koelakken en de bezitters waren dikwijls stomdronken.

Er zijn in Rusland alleen maar dingen te koop en de meerderheid van de bevolking is nog altijd arm en drinkt zich langzaam dood. Bijna niemand heeft werk in de stadjes die Tsjechov , en in zijn spoor Krielaars, bezocht, onder meer Kinesjma. De armzalige plek van Tsjechov werd een industriestad vol fabrieken en arbeidersflats. Krielaars schrikt vandaag van de grote en vooral armoedige chaos in Kinesjma, op zaterdagmiddag is bijna iedereen die hij ontmoet dronken. Zelfs kinderen lopen met een fles bier in de hand. Russen die Lazarus zijn, het is een traditie. In de Oeral, en het is daarmee geen uitzondering, heerst een heroïne-epidemie. Bijna alle jongeren in stadjes als Tjsoesovoj zijn min of meer verslaafd. Overheidsactie tegen de kwaal blijft uit. De gemiddelde Rus rooit het met 175 euro per maand. Gras wordt er niet gegeten zoals tijdens de politiek aangewakkerde massale hongersnoden van de Sovjets, maar het land balanceert bestendig op de rand van de verloedering van geest en lijf. Ook Maxim Gorki wist het en schreef: ‘Nergens raken mensen zo zinloos en zo vreselijk snel versleten als hier bij ons, in Rusland…’.

Voor en na het communisme is er niet zoveel veranderd. Wat de Communistische Partij was, is de partij van Poetin, Verenigd Rusland, vandaag. Poetin organiseert een geleide democratie. Stemmen is zinloos, het hele mechanisme is een doorgestoken kaart. Het verleden wordt verdonkeremaand. De Goelag Archipel, waar Aleksandr Solzjenitsyn prangend over schreef, is iets waar liever niet over wordt gepraat. Met de ‘Vergangenheitsbewältigung’, waar de Duitsers, op het woord en op de kuur, een octrooi op hebben, moet de ex-USSR alsnog aanvangen. Leugens, halve waarheden, begoochelingen vormen de humus van de heerschappij van Poetin en zijn trawanten bij het leger, de veiligheidsdienst en de oligarchen. Wat dat leger betreft: Krielaars meldt op gezag van buitenlandse deskundigen dat het ongedisciplineerde, slecht uitgeruste Russische leger een formidabele vechtmachine is die gesofisticeerdere troepen achter zich liet en laat. U moet dat laatste zeker weten.

Het brilletje van Tsjechov | Michel Krielaars

Paperback / softback | Nederlands | Reisverhalen

Voor zijn reizen door Rusland kon Michel Krielaars zich geen betere gids wensen dan Anton Tsjechov. De grote Russische schrijver was een voortreffelijk beschouwer en wist als geen ander de aard van zijn land en landgenoten te doorgronden. Hij zag luiheid, dronkenschap, [lees verder...]



Meer berichtjes van Frans Crols

Woody Allen en de Vlaamse Beweging

Recensie Frans Crols - 03/06/2022
Messianisme is een Joodse traditie en voortgang die uitwaaierde. Het is Bijbels, christelijk, marxistisch, ecologisch, Vlaams, actueel. Je vindt messianisme in eigen dosissen bij Franz Kafka, Martin Buber, Karl Marx, Woody Allen, Greta Thunberg, Bart De Wever en Tom Van Grieken.
Een sliert messianisme [lees verder]

Lenin, plunder de plunderaars

Recensie Frans Crols - 17/05/2022
De titel is een vondst, de omslag toont een leeuwachtige hondenkop in Vlaamse kleuren met een zweem rood. Uitgeverij EPO publiceert ‘Debatfiches van de Vlaamse elite’. De Vlaamse Osservatore Proletaro (EPO staat voor Education Prolétaire, Proletarische Opvoeding) groepeert denkend klein [lees verder]

Rusland, de hel van Dante

Recensie Frans Crols - 10/05/2022
Scheldwoorden passen niet bij een boekbespreking. Je moet je bij de bundel van Bill Browder hoofdstuk na hoofdstuk verbijten. De top van Rusland is melaats met korstendikke leugens en zwavel.
De Goddelijke Komedie
‘De stromen bloed die uit hun wonden dropen, vormden, tezamen met hun [lees verder]

De kudde graast verder

Recensie Frans Crols - 20/04/2022
Eén buitenbeen is geen doorbraak. De Vlaamse pers blijft een weide met een ampele kudde. De oplossing is Nederland.
Wat is een kopblad? Het antwoord vindt u achteraan, gelieve toch eerst enkele paragrafen te lezen. Luc Pauwels is een crème van een VRT-journalist, met zijn reportages, dossiers [lees verder]

Matthias Desmet ‘De psychologie van totalitarisme’ en het Ministerie van Waarheid in Moskou

Recensie Frans Crols - 08/03/2022
De oorlogsroes van de Russen weerkaatst het rijzende totalitarisme van het Kremlin. Na de drollige Stalin en Hitler is Poetin dé moderne totalitair, een man met het lijf en de kop van de hoofdacteur van een kantoorsoap. Het gevaarlijkste type.
Transhumanisme
Een koene en modieuze denker [lees verder]

De kerk trilt los van Vlaanderen

Recensie Frans Crols - 01/03/2022
Kerkelijk had 1962 een primeur, een diepteduik met een onderzoeksboek in de Vlaamse Kerk door gewijden en leken. Zestig jaar later volgt een herhaling met ‘De Kerk in Vlaanderen’. Luidt de titel over 60 jaar ‘De Islam in Vlaanderen’ bij gebrek aan Kerk?
Verzwakking
In [lees verder]

Waarom de wereld niet sneuvelt

Recensie Frans Crols - 15/02/2022
‘De wereld in 2050 kapot’. Groene catastrofisten verspreiden dergelijke profetieën. De werkelijkheid is verwarrender én veerkrachtiger dan het refrein ‘Het einde is nabij’. Een wijs boek vindt de weg.
Homo Deus, ja u en ik zijn Mensgoden, staat tussen mijn boeken. Het [lees verder]

Christendom voor iedereen

Recensie Frans Crols - 01/02/2022
Een Leuvense nieuwtestamenticus schreef een meeslepend boek over het christendom ontluikend in de Grieks-Romeinse wereld. Een medicijn tegen moedeloosheid en nietsisme. Iedereen in Vlaanderen is cultureel christen.
Tegen moedeloosheid en kromdenken
Traditie en herbronnen zijn champagne tegen [lees verder]

De algocratie wordt uw nieuw leven

Recensie Frans Crols - 20/01/2022
Angsthazen en roeptoeters springen over mekaar bij de Artificiële Intelligentie. Zijn de algoritmes, die de macht van ieders leven worden, hoopgevend, neutraal, afschrikwekkend, ethisch of onethisch? ‘Wij, robots’ van Lode Lauwaert van de KU Leuven hakt wegeltjes door het kreupelhout.
[lees verder]

De Belgische ruimtevaartmissie

Recensie Frans Crols - 19/12/2021
De Zuidpool is sedert een eeuw ook ons territorium. Adrien de Gerlache opende in 1897 Antarctica voor Belgisch geld en Belgisch patriotisme. Julian Sancton, een Amerikaan, schreef een waarheidsgetrouwe thriller over de Belgica en zijn avonturiers. Uitstekende lectuur tussen Kerst en Oudjaar.
Laatste [lees verder]

Zieken worden zombies

Recensie Frans Crols - 01/11/2021
Het schandaal is Amerikaans, de branche is Belgisch. Opioïden dreven 450.000 mensen naar de dood. De verslavende pijnstiller OxyContin sloopte zieke en zwakke Amerikanen. De rijke joods-Amerikaanse Sacklers dachten voornamelijk aan hun geldkoffer. Tot de bejubelde filantropen paria’s werden.
[lees verder]

Het kringloopkatholicisme groeit

Recensie Frans Crols - 02/10/2021
Eindelijk verschijnt er een goed en mooi boek van een Vlaamse historicus over missionarissen. Waren het knechtjes van de kolonialen, racistisch geïnspireerde oppermensen, simpelen van geest die een religie uitventte waar geen behoefte aan was?
Het verkruimelende kerkse
De grootste oen kent [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.