Rusland, dronken en dapper

‘Anders dan in onze wereld bestaan in Rusland geen feiten’ vertelde de Amerikaanse cultuurfilosoof George Steiner ooit in Amsterdam over zijn bezoek aan de Sovjet-Unie in de jaren vijftig. Dergelijke opinies versterken een uitzonderlijk rijk journalistiek verslag dat u vandaag moet lezen, wilt u Rusland, zijn oorlogsdreiging en de Oekraïne-crisis begrijpen. Voor de prijs van één boek ontvangt u er bovendien twee. Michiel Krielaars is chef boeken van NRC Handelsblad en oud-correspondent in de jaren negentig en 2000 van het Nederlandse kwaliteitsblad in Rusland en zijn periferie. Hij laat zich gidsen in zijn vers-van-de-pers-boek ‘Het brilletje van Tsjechov’, uitgever Atlascontact, door een auteur die nuchter en ontgoocheld keek naar zijn dronken, lijdende volk.

Anton Tsjechov (1860-1904, verteerd door tuberculose) was een idealistische, realistische geneesheer geboren aan de Zee van Azov, een noordelijke uitstulping van de Zwarte Zee, in een probleemgezin en bedacht geen hemelbestormende pseudo-godsdienst als de adellijke Lev Tolstoj. De waarnemingen van Michel Krielaars wisselen spannend af met lange citaten uit de boeken en theaterstukken van Anton Tsjechov. Wat leerde Krielaars van de schrijver? Hij liet hem het Rusland zien van de straatschoffies, boze veldwachters, aan lagerwal geraakte professoren, en vooral dat van de kleine ambtenaren, die tot op de dag van vandaag het symbool zijn van de verlammende Russische bureaucratie en als een zwerm vliegen iedere vooruitgang tegenhouden. Zo opende Tjsechov honderden deuren voor Krielaars en ontdekt hij wat er achter de schijnwerkelijkheid, gepresenteerd door de autoriteiten, ligt.

De NRC’er, die reeds bellettrie op zijn conto heeft staan, bezit niet enkel een vrolijke pen, ook zijn neus waakt. De geur van oud zweet die rond Russen walmt krijgt zijn aandacht, én, onvermijdelijk, de stank van de alcohol – en de duizenden Russen die sterven aan de échte of de valse wodka. Medemenselijkheid is geen grote Russische eigenschappen wel is er de onuitputtelijke dierenliefde. Ter compensatie?

Anton Tsjechov behoorde tot de onderste laag van de bourgeoisie en deelde met die bezittersgroep de vrees voor de ‘roesski boent’, de opstandigheid van het Russische plebs. Tijdens de eerste jaren van de revolutie van 1917 keert die ‘boent’ zich op het platteland tegen iedereen die bezit had. De aanvallers van de koelakken en de bezitters waren dikwijls stomdronken.

Er zijn in Rusland alleen maar dingen te koop en de meerderheid van de bevolking is nog altijd arm en drinkt zich langzaam dood. Bijna niemand heeft werk in de stadjes die Tsjechov , en in zijn spoor Krielaars, bezocht, onder meer Kinesjma. De armzalige plek van Tsjechov werd een industriestad vol fabrieken en arbeidersflats. Krielaars schrikt vandaag van de grote en vooral armoedige chaos in Kinesjma, op zaterdagmiddag is bijna iedereen die hij ontmoet dronken. Zelfs kinderen lopen met een fles bier in de hand. Russen die Lazarus zijn, het is een traditie. In de Oeral, en het is daarmee geen uitzondering, heerst een heroïne-epidemie. Bijna alle jongeren in stadjes als Tjsoesovoj zijn min of meer verslaafd. Overheidsactie tegen de kwaal blijft uit. De gemiddelde Rus rooit het met 175 euro per maand. Gras wordt er niet gegeten zoals tijdens de politiek aangewakkerde massale hongersnoden van de Sovjets, maar het land balanceert bestendig op de rand van de verloedering van geest en lijf. Ook Maxim Gorki wist het en schreef: ‘Nergens raken mensen zo zinloos en zo vreselijk snel versleten als hier bij ons, in Rusland…’.

Voor en na het communisme is er niet zoveel veranderd. Wat de Communistische Partij was, is de partij van Poetin, Verenigd Rusland, vandaag. Poetin organiseert een geleide democratie. Stemmen is zinloos, het hele mechanisme is een doorgestoken kaart. Het verleden wordt verdonkeremaand. De Goelag Archipel, waar Aleksandr Solzjenitsyn prangend over schreef, is iets waar liever niet over wordt gepraat. Met de ‘Vergangenheitsbewältigung’, waar de Duitsers, op het woord en op de kuur, een octrooi op hebben, moet de ex-USSR alsnog aanvangen. Leugens, halve waarheden, begoochelingen vormen de humus van de heerschappij van Poetin en zijn trawanten bij het leger, de veiligheidsdienst en de oligarchen. Wat dat leger betreft: Krielaars meldt op gezag van buitenlandse deskundigen dat het ongedisciplineerde, slecht uitgeruste Russische leger een formidabele vechtmachine is die gesofisticeerdere troepen achter zich liet en laat. U moet dat laatste zeker weten.

Het brilletje van Tsjechov | Michel Krielaars

Paperback / softback | Nederlands | Reisverhalen

Voor zijn reizen door Rusland kon Michel Krielaars zich geen betere gids wensen dan Anton Tsjechov. De grote Russische schrijver was een voortreffelijk beschouwer en wist als geen ander de aard van zijn land en landgenoten te doorgronden. Hij zag luiheid, dronkenschap, [lees verder...]



Meer berichtjes van Frans Crols

Loge en vrijmetselarij: Broeders voor het leven

Recensie Frans Crols - 30/01/2023
‘Broederschap’ kan je het noemen, zoals de titel van het boek. Wout Pittoors was mijn broeder in de journalistiek. Grappig, sinjoor, gehuwd met actrice Doris Van Caneghem die de Lage Landen afreisde. Wout was een logebroeder en colporteerde dat. Een Vlaamsgezinde progressieve dan nog. Deze [lees verder]

De man uit de toekomst: John Von Neumann was tweemaal Einstein

Recensie Frans Crols - 29/01/2023
Albert Einstein kent het kleinste wicht, John von Neumann is occult voor wie geen wiskundige, natuurkundige of atoomstrateeg is.
Bizar, want John von Neumanns vingerafdrukken staan op uw smartphone, uw computer, uw gametoestel, kernwapens, de speltheorie, het Von Karman Instituut in Sint-Genesius-Rode [lees verder]

Een parade van ploerten

Recensie Frans Crols - 17/01/2023
Simon Sebag Montefiore beviel tijdens corona van 1467 bladzijden over de geschiedenis van de wereld. Ontzettend leerzaam is het door de portretten van duizenden sleutelfiguren. De ruggengraat vormen de invloedrijke families van farao’s, satrapen, sjahs, consuls, keizers, koningen en presidenten. [lees verder]

Manager en cherubijn

Recensie Frans Crols - 15/12/2022
Boeken over managers zijn zo vaak zo dor. Ze tamboereren over techniekjes en verstoppen hun temperament, luimen, mislukkingen en liefdes. Een opgeschoonde woordenbrij is het. Niet zo bij Bessel Kok. Hier is deugddoend exhibitionisme de trend.
Publiceren over managers is een ondergeschoven kind [lees verder]

Het grote experiment: een dreunende verdediging van de gemeenschap en het culturele patriottisme

Recensie Frans Crols - 18/11/2022
De professorale ruziemakers over de Vlaamse canon moeten Het grote experiment lezen: een dreunende verdediging van de gemeenschap en het culturele patriottisme. Yascha Mounk herkauwt geen troep over het verwasemen van de democratie, de neergang van het Westen, de omvolking en meer onheilsdrolligheid. 
[lees verder]

Ex-ambassadeur Johan Verbeke voorziet Vlaamse EHBO voor diplomaten

Recensie Frans Crols - 17/11/2022
Ambassadeurs zijn als balsem voor de wereld. Vlaamse diplomaten zijn vandaag alomtegenwoordig. In de jaren zestig, zowat twee generaties geleden, had je een vlaag ‘Fayat Boys’ nodig om de achteropstelling van Vlaanderen te schrappen.
Bij de jezuïeten in Antwerpen studeerde ik handels- [lees verder]

Tegen de Vlaamse burgermensjes

Recensie Frans Crols - 01/11/2022
Als u nog één boek aanschaft voor nieuwjaar is de keuze simpel. Trouw moet blijken, Teksten uit Journaal van Mark Grammens is uw terechte gading. 288 bladzijden voor politieke, maatschappelijke en rebelse lekkerbekken.
Kop eraf als Trouw moet blijken van en over Mark Grammens (1933-2017) [lees verder]

De bonbons van Beëlzebub

Recensie Frans Crols - 18/10/2022

Drugs, ook wiet, zijn schunnig. Deze shit liberaliseren is de wens van wie zich de betere vindt. De verschoppelingen van de samenleving, de gezinnen, de landbouw en de fabrieken winnen echter bij een oorlog tegen narcotica. Crystal meth rukt op in de Lage Landen. De herontdekking is een diabolische [lees verder]

Wees niet dom, Afrika is een macht

Recensie Frans Crols - 04/10/2022
Afrika is geen land is een olifant van een boek: groot, machtig, statig, amusant, aanlokkelijk. Dipo Faloyin is journalist, geboren in Chicago, opgegroeid in Lagos en woont in Londen. Hij kust zijn continent, colporteert zelfspot en ziet westerlingen als rovers. Wat hij bewijst.
Eén land zonder [lees verder]

Weg met Balthasar Boma, leve ondernemer Ignace Van Doorselaere!

Recensie Frans Crols - 28/09/2022
Balthasar Boma is de enige ondernemer die alle Vlamingen kennen, maar eigenlijk zou dat Ignace Van Doorselaere moeten zijn. Je krijgt er twee voor de prijs van één. Deze braderie weegt twee boeken over ondernemen: De Essentie van Ignace Van Doorselaere en het engelstalige Woke Inc. van Vivek Ramaswamy. [lees verder]

De wiegen van de wetenschap

Recensie Frans Crols - 30/08/2022
Ja, u leest het goed, geen wieg wel wiegen. Maand na maand miezert smaad op de westerse eigendunk. De analyse met de vernietigende inzichten over China is pas lauw of de prediking hoe Afrika zijn noorderbuur zal klem rijden bezet de boekentoptien. De Hottentot met het geschrift hoe het gregoriaans daar [lees verder]

Mandeville: de Vlaamse vader van de economie

Recensie Frans Crols - 26/07/2022
Vlaanderen is braakland voor filosofen als Augustinus, Descartes, Hobbes, Kant en Hegel. Wel is er het (onbekende) vaderschap van Bernard Mandeville, een Vlaamse Nederlander, die Adam Smith, David Hume en Charles Darwin inspireerde.
Niet 1 Vlaming op 100, noch 1 liberaal op 1000, zeker geen 1 op [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.