Rotselaar: kasteelgijzeling in 1944

Op zondag, 14 mei 1944 bezette een compagnie van de Vlaamsche Wacht onder leiding van kapitein Frans Tack in Rotselaar het kasteel Rega’s Hof dat bewoond werd door de weduwe Maria Theresa de Wouters d’Oplinter-Goethals en haar kinderen. Rotselaar werd bestuurd door de VNV-oorlogsburgemeester Gabriël Wuyts. Deze drie personen kwamen onvrijwillig met elkaar in contact op een moment dat de bezetting op zijn einde liep — maar dat wisten de betrokken partijen toen niet. In ieder geval brengt auteur Bert Cornelis ons een interessante brok lokale geschiedschrijving.

Hij toont in zijn vlot geschreven boek aan hoe een kleine gemeente de grote oorlog onderging. Voor zijn boek De zaak van de zwarten deed Cornelis alvast grondig onderzoek. Niets was hem te veel. Wel botste hij op een njet van de ‘procureurs’, die hun toestemming tot inzage van de strafdossiers moeten geven. Historicus Cornelis vroeg deze toelating om de strafdossiers van Wuyts en Tack te mogen inkijken. Maar hij kreeg deze toelating niet omdat zijn ‘verzoek immers kadert binnen een historisch onderzoek dat zich toespitst op lokale en/of regionale situaties en gebeurtenissen’. Dergelijk antwoord kreeg hij 75 jaar na de bezetting. Zoiets kan je enkel maar in een land als België overkomen. Hiermee werd een belangrijke bron van informatie voor de lokale geschiedschrijving inzake collaboratie en repressie voor hem gesloten.

Gelukkig bleef Bert Cornelis niet bij de pakken zitten en kon hij wel de genadedossiers van zijn twee hoofdfiguren inkijken. Ook was er een en ander te vinden in het rijke archief van de familie Goethals. Tevens hield weduwe Goethals in 1944 een dagboek bij. Daarmee kon hij alvast aan de slag.

Uitgebeend

Het boek brengt het relaas van een met de bezetter collaborerende burgemeester, een Belgische beroepsofficier die met de Duitse bezetter samenwerkte en een adellijke vrouw die haar kasteel aan de bezetter moest afstaan en er gegijzeld werd. De levensverhalen van deze drie figuren worden uitgediept om niet te schrijven uitgebeend.

Gabriël Wuyts was aanvankelijk propagandaleider van het arrondissement Leuven tot hij in juli 1942 tot burgemeester van Rotselaar benoemd werd, zonder dat hij ooit gemeenteraadslid geweest was. Door de krijgsraad van Leuven kreeg hij hiervoor op 19 september 1946 levenslang dat ook in beroep bevestigd werd. In 1949 werd zijn straf herleid tot twintig jaar cel. Op 13 oktober 1951 kwam hij vrij. Vader Jef Wuyts die zich volledig afzijdig van de collaboratie had gehouden —hij was ook nergens lid van— verloor zijn werk bij de spoorwegen, en dat zonder pensioenrechten, louter en alleen omwille van het feit dat zijn twee zonen gecollaboreerd hadden. Cornelis schetst de sfeer van haat en verbittering die iedere vorm van een eerlijke rechtspraak toen onmogelijk maakte.

Vlaamse Wacht

Onderluitenant Frans Tack sloot zich tijdens zijn gevangenschap in Duitsland aan bij de Luitenant De Windekring, en was dadelijk bereid om na zijn vrijlating in mei 1941 in de collaboratie te stappen. Dat deed hij aanvankelijk als propagandaleider van de Vlaamsche Wacht, die in de lente van 1944 zo’n 2600 manschappen telde. In de loop van 1943 begon hij te twijfelen aan de oprechtheid van de Duitsers. Tack zag de Wacht als een zuiver militaire formatie en verzette zich tegen iedere vorm van politieke en Duitse beïnvloeding. Kapitein Tack kreeg hierop als tuchtmaatregel een andere functie en werd belast met de leiding van een compagnie. Na de bezetting werd hij door de krijgsraad van Antwerpen op 26 september 1946 ter dood veroordeeld, wat ook door het krijgshof op 21 november 1947 bevestigd werd. Op 12 mei van het daaropvolgende jaar werd zijn doodstraf tot levenslang omgezet. Tack kreeg op 15 september 1951 zijn vrijheid “op voorwaarden” terug.

Het derde grote luik van het boek behandelt dan de bezetting van het kasteel en de gebeurtenissen die er plaatsvonden tot aan de komst van de geallieerden. Zo krijgen we een totaalbeeld van een microgeschiedenis die zich tijdens de Tweede Wereldoorlog afspeelde. Het mag als typerend beschouwd worden voor tal van gelijkaardige voorvallen van brutaliteit, verdriet en ook wel medemenselijkheid. Het boek bevat een reeks originele illustraties maar een register ontbreek jammer genoeg.

De zaak van de zwarten | Cornelis Bert

Paperback / softback | Nederlands | Moderne geschiedenis (1870-heden)

Oorlogen vernietigen mensenlevens. Om dat ten volle te beseffen zijn lokale geschiedenissen over mensen van vlees en bloed onontbeerlijk. Dit boek over Rotselaar is er een uitmuntend voorbeeld van. – Prof. dr. Bruno De WeverIn 1944 bezet een militie [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Pieter Jan Verstraete

De Friezen en de Eerste Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/06/2022
Direct na het losbarsten van de Eerste Wereldoorlog in augustus 1914 stelde Winston Churchill, toen minister van Marine, aan het kabinet voor om het Nederlandse Waddeneiland Ameland met 3000 mariniers te gaan bezetten. Hij wilde er een vlootbasis uitbouwen om van daaruit de Duitse Bocht, alsook Denemarken [lees verder]

Operatie Barbarossa: keerpunt in de Tweede Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 13/01/2022
Op 22 juni 2021 was het tachtig jaar geleden dat de grootste invasie te land uit de wereldgeschiedenis plaatsvond. Toen viel een gigantisch Duits leger van 3,3 miljoen man (onderverdeeld in drie legergroepen en 150 divisies) over een frontbreedte van meer dan drieduizend km, van de Baltische kust tot [lees verder]

Benito Mussolini of de ‘eerste politieke popster’

Recensie Pieter Jan Verstraete - 17/12/2021
De Italiaanse fascistische leider Benito Mussolini is steeds omgeven geweest door mythes en legendes. Hij heeft daar zelf hard toe bijgedragen. Immers al vroeg ontdekte hij de mogelijkheden van de publieke media te eigen bate. Hij was de ‘eerste popster in de politiek’, schrijft zijn meest recente [lees verder]

De verkeerde doden

Recensie Pieter Jan Verstraete - 07/11/2021
Zes miljoen Fransen werden slachtoffer van de Groote Oorlog: dood, gewond, ziek of vermist. Van hen werden er 668 geëxecuteerd door hun eigen land. De laatste jaren komt hun tragisch lot meer en meer ter sprake en is er controverse rond het onderwerp.
Waren het alleen maar arme stakkers die de [lees verder]

“Weg met die moffen!” Nederland discrimineert Duitse landgenoten

Recensie Pieter Jan Verstraete - 23/10/2021
Onmiddellijk na de bevrijding nam de Nederlandse overheid al de bezittingen van de Nederlandse Duitsers in beslag, en dat ongeacht hun politieke voorkeur of gedrag tijdens de oorlog. Deze beslissing ging terug op een verklaring van de Nederlandse regering in Londense ballingschap op 20 oktober 1944, [lees verder]

Fotoboek over het Oostfront

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/09/2021
Een nieuw fotoboek over Vlaamse vrijwilligers aan het Oostfront (1941-1944) toont ons vooral scènes uit het dagelijks leven van “onze jongens aan het Oostfront”, zoals het toen heette. Interessant is vooreerst dat een groot aantal van deze foto’s nooit eerder werd gepubliceerd.
Werkelijkheid [lees verder]

De aantrekkingskracht van Joris Van Severen

Recensie Pieter Jan Verstraete - 12/09/2021
Binnen de historiografie van de Vlaamse Beweging zijn Cyriel Verschaeve en Joris Van Severen de twee figuren bij uitstek over wie de meeste publicaties werden geschreven.
Terwijl je van de eerste maar moeilijk kunt beweren dat hij nog enige aantrekkingskracht uitoefent, is het tegendeel waar wat [lees verder]

Filip de Pillecyn als journalist tijdens de Duitse bezetting

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/08/2021
Al eerder verscheen er journalistiek werk van Filip de Pillecyn (1891-1962) in boekvorm. We denken dan vooral aan de bundel Kiespijn der ziel (1981), verzameld en ingeleid door Richard Baeyens dat werk bevatte van De Pillecyn verschenen in het interbellum en onmiddellijk na de bezetting (onder meer in [lees verder]

Een vlug vergeten hoofdzonde

Recensie Pieter Jan Verstraete - 11/08/2021
De in 1975 in Stockholm geboren Maria Grund bracht het grootste deel van haar loopbaan door in de film- en mediabranche. Daardoor woonde ze afwisselend in Londen en New York. Thans woont ze op het Zweedse eiland Gotland, en brengt ze haar tijd al schrijvende door. De hoofdzonde is haar debuut als detectiveschrijfster.
[lees verder]

Moord en doodslag in Friesland

Recensie Pieter Jan Verstraete - 04/08/2021
 De auteur Anita Terpstra werd in 1974 in het Friese Hallum geboren, en is bedrijvig als journaliste. In 2009 debuteerde ze als misdaadauteur met Nachtvlucht. Voor haar thriller Samen werd ze in 2017 genomineerd voor de Gouden Strop. Daarnaast schreef ze ook enkele non-fictieboeken. 
Altaar
[lees verder]

Adolf Hitler was helemaal geen eenzaat

Recensie Pieter Jan Verstraete - 25/07/2021
In haar nieuw boek vertelt de Duitse historica Heike B. Görtemaker op overtuigende wijze en aan de hand van een overweldigende hoeveelheid bronnenmateriaal hoe de Duitse dictator Adolf Hitler zich met een hechte kring vertrouwelingen omringde, die hij als zijn surrogaatfamilie beschouwde. Zelfs na de [lees verder]

Samuel Morse bestond echt, en het is zijn code

Recensie Pieter Jan Verstraete - 24/07/2021
Het voorliggende verhaal behoort tot het domein van de literaire fictie. De Amerikaan Samuel Morse (1791-1872) bestond echter echt en ook delen van zijn leven en werk zijn gebaseerd op historische bronnen. Het lag echter niet in de bedoeling van romanschrijfster Nathalie Briessinck, die eerder debuteerde [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.