Pleidooi voor meer angstvalligheid

Filosoof Maarten Boudry en journalist Joël De Ceulaer hebben de handen ineengeslagen om een boek te schrijven over de coronacrisis. Het resultaat is Eerste hulp bij Pandemie. Langs een kleine honderd lemma’s gidsen ze je door pandemieland. De termen worden door een van de twee auteurs of door beide uitgewerkt. Verwacht echter geen neutrale verklaring. Elke duiding is een met de nodige zwier geschreven mini-essay waarin het standpunt van de auteurs de hoofdrol speelt.

Dat standpunt is bijna altijd een variatie op het voorzichtigheidsprincipe. Of in hun eigen woorden: ‘Juist omdat we te maken hebben met een gevaarlijk virus dat zich exponentieel verspreidt, is het in allerlei opzichten gevaarlijker om het virus te onderschatten dan te overschatten.’

Kern van het debat

De lemma’s zijn zo gekozen dat ze naar het hart van het coronadebat voeren. Een van de steunpilaren van de argumentatie komt reeds aan het begin van het boek voor, namelijk ‘asymmetrie’.

‘Neem de vraag of het coronavirus zich enkel via druppeltjes verspreidt of ook via aerosolen. Een interessante wetenschappelijke kwestie natuurlijk, die je rustig kunt onderzoeken als je daarvoor tijd en geld hebt. Maar moet je wachten tot aerosolverspreiding ‘bewezen’ is vooraleer je maatregelen neemt? Nee, want de risico’s zijn sterk asymmetrisch. Als je aanneemt dat aerosolverspreiding voorkomt, maar dat blijkt later niet het geval, dan heb je wat geld en moeite verspild aan mondmaskers en extra verwarming (door al die open ramen). Maar als je ervan uitgaat dat er geen aerosolverspreiding is en die blijkt er later tóch te zijn, kun je al honderdduizenden besmettingen verder zitten. Hier neem je beter het zekere voor het onzekere.’

Het inzicht dat de risico’s van het coronavirus een asymmetrisch probleem vormen is van cruciaal belang.

Het inzicht dat de risico’s van het coronavirus een asymmetrisch probleem vormen is van cruciaal belang om goede beslissingen te kunnen nemen. Dat is meteen ook een van de grote sterktes van dit boek. In een lichtvoetige stijl en met veel humor worden contra-intuïtieve ideeën zoals asymmetrie, maar ook de preventieparadox en exponentialiteit er kristalhelder in uitgelegd.

Complottheorieën en andersdenkenden

Hoewel de auteurs een heel duidelijk standpunt innemen, blijven ze relatief respectvol voor wie een andere mening is toegedaan. Hier en daar verplaatsen ze zich in de positie van de criticus. Zelfs complotdenkers worden met fluwelen handschoenen behandeld. Wát een contrast met de opinies die de auteurs in de pers en op sociale media publiceren.

De experten hebben zich in het begin vergist, aldus de auteurs.

Wie de heren op Twitter volgt, weet dat ze er vaak genoeg niet in slagen om daar hun geringschatting voor andersdenkenden te verbergen. Opiniemakers en kritische volgers met een goed stel hersens worden zo tegen de haren in gestreken. Dat heeft ertoe geleid dat heel wat potentiële geïnteresseerden het boek afkeuren, nog voor ze het gelezen hebben. Dat is jammer, maar dat hebben de auteurs grotendeels aan zichzelf te danken.

Experten en andere deskundigen

Opmerkelijk is het oordeel over de wetenschappers. De auteurs staan erom bekend een ongebreideld geloof in wetenschap te hebben. Toch vinden ze dat heel wat experten inclusief de Wereldgezondheidsorganisatie zich, zeker in het begin, mispakt hebben aan het virus.

‘Het valt hun op zich niet kwalijk te nemen, maar aan het prille begin van deze pandemie hebben sommige virologen, epidemiologen en infectiologen mogelijkerwijze een paar verkeerde inschattingen gemaakt.’

Terecht merkt Philippe Clerick in zijn essay  Corona en de kritische burger op dat deze visie de deur openzet voor selectief citeren. De wetenschapper die mijn mening deelt is te vertrouwen, de ander is een ‘wetenschappelijke spookrijder.’

Nevenschade

Er zijn vele remedies en vele kwalen. Stellig beweren dat de remedie erger is dan de kwaal is even ongegrond als het omgekeerde zeggen.

De auteurs beweren in opiniestukken dat ze eveneens oog hebben voor de nevenschade van allerlei maatregelen. Een veelgehoorde en terechte kritiek is namelijk dat er weinig wordt gekeken naar de schade van genomen maatregelen en opgelegde beperkingen, naast uiteraard de beoogde winst. De verdediging van de schrijvers is niet geloofwaardig, hoewel ze niet helemaal blind willen zijn voor het leed.

‘Mensen opsluiten in hun huizen zorgt voor een piek in eenzaamheid, depressie, kindermisbruik en huiselijk geweld. De uitstelling van reguliere zorg zal tienduizenden gezonde levensjaren kosten, door vermijdbare kankerdoden en andere onbehandelde zieken. […] Mensen zoals wij die een strenge aanpak tegen dit virus bepleiten, krijgen vaak het verwijt dat we geen aandacht hebben voor al dat menselijke nevenleed. De remedies van de virologen zouden veel erger zijn dan de kwaal zelf.’

Meer aandacht voor de nevenschade had de boodschap overtuigender gemaakt. Er zijn vele remedies en vele kwalen. Stellig beweren dat de remedie erger is dan de kwaal is even ongegrond als het omgekeerde zeggen, want er is simpelweg geen manier om dat hard te maken. Juist dat laatste proberen de schrijvers toch te doen in de vervolgtekst bij dit lemma door ‘tegenfeitelijk te redeneren’. Dat is je afvragen wat er zou gebeurd zijn als de maatregelen niet genomen werden.  Zeker een nuttige techniek die nieuwe inzichten kan verschaffen, maar bewijskracht heeft ze niet.

De auteurs hadden hun boodschap nog overtuigender kunnen maken door meer aandacht te besteden aan die nevenschade en desondanks te pleiten voor strenge maatregelen. In plaats daarvan menen ze te kunnen concluderen, op basis van data van consumentengedrag, een vergelijking met Zweden en een aantal uitspraken van economen, dat: ‘Niemand heeft de hernieuwde lockdown (in het najaar) dichterbij gebracht dan de versoepelaars, die vonden dat de maatregelen veel te streng waren en dat de remedie erger was dan de kwaal.’

Emmentaler

En dus pleiten de auteurs voor almaar meer maatregelen. Dat is hun Zwitserse kaas-model. Geen enkele individuele interventie is perfect om de verspreiding tegen te gaan (de gaatjes in de kaas). En dus kun je je beter beschermen achter zoveel mogelijk plakjes Zwitserse kaas.

Hier drijven de auteurs hun principes op de spits met een opbod van ‘spijtloze maatregelen’. Het is moeilijk te zeggen of het model van de Zwitserse kaas een goede samenvatting is van hun roep om voorzichtigheid of er juist een doorgeschoten karikatuur van is.

Nuttig hulpboek

Voor wie een hulpmiddel zoekt om de onophoudelijke nieuwsfeiten en corona-uitspraken van politici en experten in een breder perspectief te kaderen, is dit een prima boek. De meeste concepten zijn niet nieuw, de toon is speels en soms iets te pedant. De grote kracht schuilt in de verve waarmee de auteurs ingewikkelde ideeën en concepten kristalhelder uitleggen.

Bij het boek hoort ook een website www.eerstehulpbijpandemie.comDoorbraak-redacteur David Geens ging nog maar net in gesprek met beide auteurs voor een podcast, die u hier kan beluisteren.

California Dreaming | Iris Pinson

Paperback / softback | Nederlands | Populaire fiction algemeen

California DreamingWie wil er niet rijk worden en bekendheid verwerven. Een droom die de werkelijkheid overtreft? Is dat niet, waar het bij veel mensen in het leven om draait? Of eindigt de gekoesterde droom in een nachtmerrie?Micky en Dana [lees verder...]

Verschenen als POD titel

Dr. Norton | Iris Pinson

Paperback / softback | Nederlands | Literaire fictie algemeen

Dr. NortonPaul Norton en Victor Bosch zijn boezemvrienden die voor elkaar door het vuur gaan. Als ze tijdens hun studie samen een kamer delen is het elke avond feest. Ze hebben dezelfde voorliefde voor muziek, houden allebei van geintjes en van vrouwen. [lees verder...]

Verschenen als POD titel

Na het journaal volgt het nieuws | Johan Sanctorum

Paperback / softback | Nederlands | Mens en maatschappij algemeen

Hoe verzamelen of ‘maken’ kranten het nieuws? Hoe gaat de openbare omroep, die van ons allemaal is, om met objectiviteit? Hoe hebben de commercialisering en de marketinglogica, na de ontzuiling, tot vervlakking geleid? Is er nog een verschil tussen De Standaard [lees verder...]

In stock

Ebbe en Olle Het huis van Ebbe en Olle | Hilleke

Paperback / softback | Nederlands | Fictie 7-9 jaar

Ebbe en Olle zijn twee ondeugende kinderen. Ze spelen de hele dag. Vooral het avontuur lokt hen: kliederen met verf, snel door de gangen hollen ... Ze wonen in een vrolijk huis met veel trappen en nog meer kamers.  Daar wonen ook hun lieve mama en papa en natuurlijk, [lees verder...]

Naar de boekpagina

Ebbe en Olle Ebbe en Olle bij de elfen | Hilleke

Paperback / softback | Nederlands | Fictie 7-9 jaar

Vlak voor Ebbe en Olle willen gaan slapen, zien ze lichtjes door het raam van hun slaapkamer. De lampjes worden steeds groter. Ze draaien zich verschrikt om en zien een elfenslee met maar liefst acht witte paarden. Er stapt een elfenman uit de wagen. 'Er is iets [lees verder...]

Naar de boekpagina

Als je alleen... | Iris Pinson

Paperback / softback | Nederlands | Populaire fiction algemeen

"Als je alleen..." gaat over de levensloop van een vrouw die afstand neemt van haar afkomst en een succesvolle carrière doorloopt. Sonja Plattel is een zelfstandige vrouw die van jongs af aan heeft geleerd om voor zichzelf op te komen en haar eigen zaken te [lees verder...]

Verschenen als POD titel

Hoe de universele klankhelix Zwarte Piet liet verpieteren, verpoiteren en ver(p)wateren. Maar waar bleef Sinterklaas? | Ans Schapendonk

| Nederlands |

Dit boek dient als HANDBOEK voor scholieren en studenten, voor docenten en iedereen die geïnteresseerd is in de relatie tussen NATUURWETENSCHAPPEN en RELIGIE. Mensen weten niet dat THEOS niet alleen naar GOD verwijst, maar ook naar VOLK. Het begrip GOD komt voort [lees verder...]

Naar de boekpagina

Waarom dit niet de laatste oorlog is | Koert Debeuf

Paperback / softback | Nederlands | Oorlog en vrede

Waar wordt de volgende oorlog uitgevochten? In Taiwan, Soedan of de Centraal-Afrikaanse Republiek? In de Balkan of zelfs in de Verenigde Staten? Het lijkt doemspraak, maar zo onwaarschijnlijk is een nieuwe golf van gewapende conflicten niet. [lees verder...]

In stock

Niet willen weten | Henk van der Linden

Paperback / softback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

In "Niet willen weten" heeft Henk van der Linden een groot aantal verhalen van dwangarbeiders in de periode 1940-1945 bijeengebracht, opdat wij allen weten wat hen destijds is overkomen. Het zijn verhalen door henzelf opgeschreven of aan anderen verteld. De meeste [lees verder...]

In stock

Donkertest | Iris Pinson

Paperback / softback | Nederlands | Fictie 15+

DonkertestEen erotisch drieluik waarin de zonde, beginnend met de oerzonde, eindigt in de hel. Geïnspireerd door het Hooiwagen-drieluik van de Nederlandse kunstschilder Jheronimus Bosch.Hoe verhoudt zich de paradijselijke onschuld tot de schuld? [lees verder...]

Verschenen als POD titel

111 legendarische voetbalhelden sinds 1920 | Raf Willems

Paperback / softback | Nederlands | Sport en spel algemeen

111 LEGENDARISCHE VOETBALHELDEN SINDS 1920Honderd voetballers. Tien keepers. Eén uitzonderlijk fenomeen (Diego Maradona).Wie zijn die honderd beste spelers uit de geschiedenis van het wereldvoetbal. Die tien keepers? Dat uitzonderlijke fenomeen? Dat [lees verder...]

Naar de boekpagina

Talent Hunter | Iris Pinson

Paperback / softback | Nederlands | Literaire fictie algemeen

Talent Hunter Amber Hofman, een succesvolle recruiter is op zoek naar een aantrekkelijke partner, iemand om haar leven mee te delen. Met haar collega Dusty gaat ze in het uitgaansleven van Rotterdam op stap en ontmoet ze Dolf, die zich met zijn filosofisch inzicht [lees verder...]

Verschenen als POD titel

Bedrijf Bamischijf | Cedric Muchall

Paperback / softback | Nederlands | Management algemeen

Zinniger, leuker en gezonder organiseren vraagt volgens Cedric Muchall en Lennard Toma slechts zes sleutels. Zes V’s. Door die zes aspecten serieus te nemen in je onderneming en ze onderling goed op elkaar af te stemmen, zou elke organisatie leuker [lees verder...]

In stock

Happening | Johan Swinnen

Paperback / softback | Nederlands | Historische roman (populair)

22 mei 1967 is onze 9/11. Een apocalyptische brand tijdens de Amerikaanse veertiendaagse in de Brusselse INNO kent 323 doden. Bij deze ramp verliest de dertienjarige Hervé Jacobs zijn beide ouders. Meer dan vijftig jaar later komt Hervé in contact met Delphine [lees verder...]

Naar de boekpagina

De kleine kapitein | Paul Biegel

Hardback | Nederlands | Fictie 7-9 jaar

Een van de meest geliefde kinderboeken uit de Nederlandse jeugdliteratuur van meesterverteller Paul Biegel, in een prachtige, geïllustreerde omnibus. "De kleine kapitein" is een van Biegels meest geliefde boeken. Carl Hollander voorzag deze gevierde klassieker [lees verder...]

In stock

Heino de piraat | Marcel Duits

Hardback | Nederlands | Fictie 7-9 jaar

Genomineerd voor de Hotze de Roos prijs 2023. Hij is slim, klein en helemaal geen piraat. De nieuwsgierige Heino belandt onverwacht op een echte piratenboot. Terugvaren kan niet meer. Het is het begin van een spannende reis vol avontuur op zoek naar de schat [lees verder...]

In stock

Terug naar Malpertus | Johan Sanctorum

Paperback / softback | Nederlands | Humor

‘Al lachend zegt de zot zijn waarheid’, luidt de volkswijsheid. Dat klopt. Maar op de Charlie-redactiekantoren hebben ze in 2015 de andere kant van de medaille leren kennen. Zodra humor stout wordt, tegen heilige huisjes schopt of taboes negeert, beseffen we [lees verder...]

In stock

Sloddervos Sloddervos | Dinand Woesthoff

Hardback | Nederlands | Fictie 7-9 jaar

In Sloddervos gaat Rhona op zoek naar de verborgen mythische wereld achter onze werkelijkheid en komt erachter dat die aan het afsterven is. En als die magische wereld van wezens en goden sterft, sterft de aarde en alles wat daarop leeft. Er is er maar een die [lees verder...]

In stock

Aura lezen voor iedereen | Ted Andrews

Paperback / softback | Nederlands | Parapsychologie

Ted AndrewsAura Lezen voor IedereenOver het herkennen en de praktische toepassing van onze persoonlijke aura-krachtvelden Prijs: 13,50 Pagina"s: 128 Bindwijze: Paperback ISBN: 978 90 6378 270 2Auralezen voor iedereen gaat [lees verder...]

In stock

De Mitsukoshi Troostbaby Company | Auke Hulst

Hardback | Nederlands | Literaire roman, novelle

De Mitsukoshi Troostbaby Company van Auke Hulst is een ambitieuze mengvorm van memoires, robotverhaal, tijdreisverhaal en alternate history, waarin verlies, schuld en ouderschap centraal staan. Hulst laat in deze aangrijpende roman zowel de kracht als [lees verder...]

In stock

Radicale innovatie | Bernard Hulsman

Paperback / softback | Nederlands | Economie, recht en bedrijfskunde HOGER ONDERWIJS

De IPCC-rapporten geven keer op keer onheilspellende berichten over het klimaat. We moeten meer doen, dat lijkt de oplossing. Maar zelfs als we meer van hetzelfde doen, blijkt dat nog onvoldoende te zijn. Moeten we dan niet naar een totaal andere richting gaan [lees verder...]

In stock

Leven in crescendo | Stephen R. Covey

Hardback | Nederlands | Mens en maatschappij algemeen

‘Leven in crescendo’ van Stephen Covey en Cynthia Haller Covey geeft het antwoord op de vraag: ‘Hoe leef je je beste leven, ongeacht je leeftijd?’ Enkele jaren voor het fietsongeluk dat hem op 79-jarige leeftijd uiteindelijk fataal werd, vroeg Stephen [lees verder...]

In stock

Bosuilman Bosuilman | Hardies Sven

Paperback / softback | Nederlands | Strips voor algemeen publiek (8-80 jaar)

Cartoons uit het Antwerp Official Clubblad en andere onzinIn deze verzameling cartoons uit het Antwerp Clubblad eist de roodwitte superheld Bosuilman de hoofdrol op. De legende zegt dat hij vijfde generatie Antwerpfan is die ieder seizoen [lees verder...]

Verschenen. Geen stock meer

Botsen de beschavingen? | Bart De Wever

Hardback | Nederlands | Mens en maatschappij algemeen

Twintig jaar na de terroristische aanslagen van 9/11 staat Botsen de beschavingen? stil bij de maatschappelijke polarisatie die sindsdien stevig escaleerde. Bart De Wever gaat samen met Khalid Benhaddou op zoek naar een antwoord op de vraag of beschavingen [lees verder...]

In stock

101 misverstanden die je je geld, gezondheid en verstand kosten | Dré de Man

Paperback / softback | Nederlands | Mens en maatschappij algemeen

Einstein zei dat je alles zo eenvoudig mogelijk moet maken – maar niet simpeler. Maar ja, als iets voor Einstein te simpel is, dan is het voor ons nog steeds erg complex. Sinds de dood van Einstein is de wereld er ook alleen maar ingewikkelder op geworden [lees verder...]

Verschenen als POD titel

De Snelle 800 keto | Michael Mosley

Paperback / softback | Nederlands | Dieetboeken

‘Een briljant informatief boek over het optimaliseren van een ketodieet.’ – Daily Mail Michael Mosley presenteert de nieuwste wetenschappelijke inzichten om met het ketodieet snel gewicht te verliezen en je gezondheid te verbeteren. Door [lees verder...]

In stock

California dreaming | Iris Pinson

E-book | Nederlands | Populaire fiction algemeen

California Dreaming Wie wil er niet rijk worden en bekendheid verwerven. Een droom die de werkelijkheid overtreft? Is dat niet, waar het bij veel mensen in het leven om draait? Of eindigt de gekoesterde droom in een nachtmerrie? Micky en Dana vormen een ambitieus [lees verder...]



Bonus Level - Ronald Meeus | Ronald Meeus

Paperback / softback | Nederlands | Spelletjes voor volwassenen

Ontdekkingstocht Videogames brengen jaarlijks meer dan 120 miljard euro op: niet slecht voor het soort infantiele, verslavende, gewelddadige, maatschappelijk waardeloze vertier waarvoor ze [lees verder...]

Naar de boekpagina

Meer dan humor | Marc Schoorl

Paperback / softback | Nederlands | Literaire non-fictie algemeen

Meer dan humor Erasmus & de Vos van de vroege Nederlanden (Vermeerderd met een zotternij over de voet & een spotternij over Youp) Van Erasmus verscheen in 2021 een zeer welkome, vuistdikke biografie door Sandra Langereis. En de vos Reynaerde [lees verder...]

In stock

De dwergjes van Tuil | Paul Biegel

Hardback | Nederlands | Fictie 7-9 jaar

"De dwergjes van Tuil" is een prachtige voorleesverhaal van meesterverteller Paul Biegel - al kun je het natuurlijk ook gewoon lekker zélf lezen. Op de hei wonen dwergjes. En een boel dwergjes ook! Wel honderd bevolken de mooie paarse hei, een heel dwergenvolk. [lees verder...]

In stock

De fietser op de hei | Peter J. van Koppen

Paperback / softback | Nederlands | Algemene sociale wetenschappen

In augustus 1998 verdween de 11-jarige Nicky Verstappen tijdens een zomerkamp op de Brunssummerheide. Kort na de vondst van zijn lichaam in een kerstbomenperceel op de hei passeerde een fietser uit Simpelveld. Die fietser, Jos B., werd op 28 januari 2022 door het [lees verder...]

Verschenen als POD titel

Werkboek | Paul Bemelen

Paperback / softback | Nederlands | Basisschool: talen

9789006314830Z-Taal groep 3 – Taal oefenen - StenvertDit Z-oefenboekje maakt deel uit van de zesdelige serie Taal oefenen, voor groep 3 tot en met 8. De serie biedt oefenstof voor taalstructuur, taalbetekenis, taalfunctie en spelling. Daarmee komen onder [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Ibrahim Belkadi

Pleidooi voor meer angstvalligheid

Recensie Ibrahim Belkadi - 18/03/2021
Filosoof Maarten Boudry en journalist Joël De Ceulaer hebben de handen ineengeslagen om een boek te schrijven over de coronacrisis. Het resultaat is Eerste hulp bij Pandemie. Langs een kleine honderd lemma’s gidsen ze je door pandemieland. De termen worden door een van de twee auteurs of door beide [lees verder]
0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.