Opstand tegen God, maar wiens opstand dit is?

Peter Hitchens was een gelovig kind, een atheïstische jongeman en uiteindelijk terug een zeer gelovige oudere man. Hij schreef dit boek als een antwoord op de discussie met zijn broer die duidelijk overtuigd atheïst is. Wie tussen de lijnen leest, begrijpt dat dit boek moet dienen als een antwoord dat gegeven wordt op een manier dat hij, de auteur, niet onderbroken kan worden door zijn broer.

Persoonlijk

Dat gevoel ontsnapt me zelden tijdens het lezen van dit boek. Het is een zeer persoonlijk schrijven. Als je geen anglofiel bent of enige kennis bezit of minstens voorliefde voor de typisch Britse situatie, dan raad ik je aan om eigenlijk het eerste deel over te slaan. Die pagina’s staan immers gevuld met een zeer persoonlijk relaas van zijn jeugd en keuzes en zijn enkel maar te duiden als je een aanvoelen hebt hoe de Britse maatschappij in elkaar zit.

Misschien is het door dat deel dat ik nooit helemaal los kom van het gevoel dat dit boek een nogal eenzijdig schrijven is dat door atheïstische ’tegenstanders’ net om die reden al te makkelijk in de hoek zal geplaatst worden.

Atheïsme als maatschappelijk probleem

Hitchens bekijkt het atheïsme trouwens als een maatschappelijk probleem. Hij ziet de opkomst van de islam enkel mogelijk omdat de wortels van de westerlijke samenleving verzwakt worden door kritiek op en vervreemding van het geloof en in het bijzonder van het christendom. Daarbij ziet hij dat in reactie op de opkomst van de islam er nog meer atheïsme wordt aangevoerd waardoor de verzwakking telkenmale nog toeneemt.

Volgens hem zal liberalisme, secularisme en atheïsme een gat in onze cultuur slaan dat enkel kan ingevuld worden door geloof en als we dus niet terugkeren naar onze christelijke wortels, dan zal dit gat ingevuld worden door de islam. Meer nog, voor Hitchens is het duidelijk dat als onze samenleving niet dringend leert dat het zonder (de christelijke) God gedoemd is: zonder de burgerlijke vrijheden die allemaal hun origine vinden in het christendom en enkel door het christendom beschermd worden, lonkt enkel de totalitaire aanspraken van de atheïstische staat.

Antwoorden op plattitudes

Voor wie mijn raad ter harte neemt en meteen naar deel II gaat, valt het op dat hij een goed onderbouwd antwoord biedt op drie platitudes van het atheïstisch discours, waarschijnlijk gemeengoed tijdens de talrijke discussies tussen de auteur en zijn broer. Peter Hitchens probeert te weerleggen:

  1. Dat oorlog in naam van godsdienst altijd om geloof draait en godsdienst dus eerder misbruikt dan gebruikt is;
  2. Dat het in alle omstandigheden altijd mogelijk is om ieder onderscheid te maken tussen goed en kwaad buiten het bestaan van God om;
  3. Dat atheïstische staten in feite niet atheïstisch zijn.

In deel II waar hij de drie genoemde argumenten van atheïsten aanpakt, bewijst hij dat de oorlogen, ook de huidige oorlogen in het nabije Oosten, niks te maken hebben met geloof maar gewoon stammenoorlogen zijn die gaan over grondbezit. Om aan te tonen dat het onderscheid tussen goed en kwaad enkel maar kan als er een God is, gebruikt hij de these die ook door atheïsten wordt onderschreven dat een morele code die zo absoluut moet zijn dat ze altijd bruikbaar is, buiten het aanpassingsbereik van de mens moet liggen. En volgens hem is het gebod ‘hou van uw naaste als van uzelf’ zo’n morele code die enkel mogelijk is omdat ze van God komt. Over atheïstische staten geeft hij een uitgebreide opsomming, waarin hij het onder aandere heeft over de Franse revolutie, het bewind van Stalin, de grote sprong voorwaarts in China, de rode Khmer en zelfs Fidel Castro.

Communisme

In deel III merk je dan dat hij een bevoorrecht toeschouwer is geweest van het communisme in de Sovjet-Unie. Om Hitchens te citeren:

‘Het grootste nepmirakel in de menselijke geschiedenis was de bewering dat de Sovjet-Unie een nieuwe beschaving was van gelijkheid, vrede, liefde, waarheid, wetenschap en vooruitgang. Iedereen weet dat het een gevangenis was, een sloppenwijk, een terugkeer naar primitieve barbaarsheid, een koninkrijk van leugens waar wetenschappers en artsen vreesden de geheime politie te beledigen, en dat zijn elite corrupt was en in geheime luxe leefde.’

Voor mij leest het laatste deel als een afrekening: in de eerste plaats met zijn jonge ik en vervolgens met zijn broer. Maar ook een afrekening met de Britse maatschappij waar het secularisme volgens hem op hol slaat en zeer militant wordt, met alle gevaren van dien.

Samengevat is het enerzijds boeiend om te merken hoe een intellectueel van kamp veranderd is, van atheïst gelovig is geworden en hoe hij dit met argumenten onderbouwd. Anderzijds blijf ik evenzeer op mijn honger zitten, omdat het naar mijn aanvoelen niet neutraal genoeg is om in een debat te overleven. Maar het is wel een aanrader voor wie stof wil verzamelen om zelf verder na te denken en in te zien dat je geen atheïst moet zijn om intellectueel te zijn (of omgekeerd).

Opstand tegen God | Hitchens Peter

Paperback / softback | Nederlands | Filosofie algemeen

In "Opstand tegen God" reageert Peter Hitchens in eerste instantie op het bekende boek God is niet groot van zijn broer, de bekende atheïst Christopher Hitchens (1949 - 2011). Het boek is meer dan een intellectuele verdediging van het christendom. Hitchens verhaalt [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Externe Auteur

Het gesluierde leven van een tienermeisje in Iran: Shohreh Feshtali

Recensie Externe Auteur - 16/06/2022
Shohreh Feshtali (1970) vluchtte in 1993 vanuit Iran naar Nederland. Zij leefde dus de eerste negen jaar onder het bewind van de sjah (tot 1979). De volgende veertien jaar onder het bewind dat Ayatollah Khomeini introduceerde. Dat wil zeggen: een theocratisch schrikbewind. In Nederland bouwde zij vanaf [lees verder]

Zwijg. Waarom woke niet deugt

Recensie Externe Auteur - 22/12/2021
Voor wie zich een beter idee wil vormen van woke en haar gevaren is Zwijg. Waarom woke niet deugt van Paul Boonefaes onmisbare literatuur. Het kan samen met het complementaire Wie wat woke van Walter Weyns worden gelezen.
Discriminatie
Paul Boonefaes is vaak spits en grappig. De hebbelijkheid [lees verder]

De strijd om Europa

Recensie Externe Auteur - 24/04/2021
Wie een recensie schrijft van een boek van een gevestigde geopolitiek opiniemaker moet een dikke huid hebben. In zijn boek De slag om Europa kijkt U-Leiden professor Rob de Wijk naar de opkomst van China, het optreden van Poetin, het verschuivende machtsevenwicht in de wereld en de optie voor Europa [lees verder]

De spin in het katholieke web

Recensie Externe Auteur - 24/01/2021
‘In de grond van mijn hart draag ik altijd sterk de liefde voor de broeders en zusters die niet in volle communio met ons zijn, tegelijkertijd onderga ik het lijden aan een gedeeltelijke communio met hen die mijn broeders zijn’, aldus Johannes Willebrands in een persoonlijk schrijven aan paus Johannes-Paulus [lees verder]

Het fenomeen Wagner

Recensie Externe Auteur - 02/12/2020
Tot spijt van wie het benijdt, hoort Richard Wagner thuis in het rijtje van grote historische figuren. De Duitse componist was onder meer wegbereider van de atonale muziek, en zijn totaalkunst beïnvloedde de schilderkunst (het impressionisme), de literatuur (het symbolisme), de multimediakunst en zelfs [lees verder]

Beluisterde constructies

Recensie Externe Auteur - 10/11/2020
Op het album De Zwarte Rivier van Wannes Van de Velde staat het nummer BRT 7. De tekst gaat zo: ‘Post-modern, avant garde, het is voor mij gebakken brood. Ik geniet van een discussie die mijn intellect vergroot. Ik verleg mijn verste grenzen, word verlichter met de tijd, door de glans van het verheven: [lees verder]

De mogelijkheid van een EU-islam

BlogExterne Auteur - 16/03/2019
Eind februari vond op de afdeling Encyclopedie van de Rechtswetenschap van de Universiteit Leiden het Bassam Tibi-symposium plaats. Dit symposium was georganiseerd naar aanleiding van het verschijnen van Islamisme en islam, de Nederlandse vertaling van Bassam Tibi’s Islamism and islam (Yale, 2012), [lees verder]

Kop op, Europa

BlogExterne Auteur - 13/01/2019
Eurocentrisme vinden we overal: van wereldkaarten over de taalkunde naar de politiek. Kop op Europa klasseert dit politieke idee verticaal. EU-sceptici moet ik echter teleurstellen. Wie een werk zoekt dat zijn of haar emotioneel gedreven EU-bashing ondersteunt, is eraan voor de moeite. Het is veel meer [lees verder]

Opstand tegen God, maar wiens opstand dit is?

BlogExterne Auteur - 06/01/2019
Peter Hitchens was een gelovig kind, een atheïstische jongeman en uiteindelijk terug een zeer gelovige oudere man. Hij schreef dit boek als een antwoord op de discussie met zijn broer die duidelijk overtuigd atheïst is. Wie tussen de lijnen leest, begrijpt dat dit boek moet dienen als een antwoord [lees verder]

Een salvo Mortier

BlogExterne Auteur - 23/12/2018
Uitgeverij De Bezige Bij brengt in het kader van de herdenkingen van de honderdste verjaardag van het einde van de Eerste Wereldoorlog twee vorige romans van Erwin Mortier — Godenslaap (2008) en De Spiegelingen (2014) — in één band uit, aangevuld met De brieven van Matthew (2018). Waarbij de vraag [lees verder]

Indrukwekkend zonder spektakel

BlogExterne Auteur - 28/10/2018
Dat de Vlaamse Beweging oorzaak is geweest van uitbundige rechtsvorming, hoeft geen nadere toelichting. Elke taalwet, elke stap in de staatshervorming is een haast onuitputtelijke bron van wetgeving, parlementaire voorbereiding, min of meer creatieve rechtspraak en dito rechtsgeleerde commentaren. Toch [lees verder]

Ironie als wapen tegen mei ’68

BlogExterne Auteur - 01/07/2018
Hoe is verzet mogelijk tegen een tijdperk dat zich nooit anders liet kennen dan als verzet? Hoe start je een opstand tegen mensen die alles tot opstand herleiden? Met ironie misschien? Dat lijkt Thierry Baudet gedacht te hebben tijdens het schrijven van zijn tweede roman ‘Van elk waarheen bevrijd’, [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.