Oorlogsstudenten: de universiteit in de ‘Groote Oorlog’

Na de Duitse invasie in de zomer van 1914 bleven de vier Belgische universiteiten gesloten. Als gevolg hiervan hadden de laatstejaars van de middelbare scholen in 1914 en 1915 geen enkele mogelijkheid om aan een universitaire studie te beginnen. In Vlaanderen kwam hierin verandering toen de bezetter in het kader van zijn Flamenpolitik in 1916 besloot de Franstalige rijksuniversiteit van Gent te heropenen als Vlaamse Hogeschool. Aanvankelijk kende deze maatregel maar weinig succes. Dat veranderde toen de bezetter liet weten dat studenten die zich niet inschreven in aanmerking kwamen voor deportatie naar Duitsland.

‘Vrij van verlammende tweetaligheid en halfslachtigheid’

Er zijn al heel wat studies gewijd aan het activisme en de Flamenpolitik maar nog niet aan het niet-politieke leven van de universiteitsstudenten in Gent. Aan de hand van brieven en dagboeken brengt Joris van Parys, gedreven en succesrijk biograaf van onder meer Frans Masereel en Raymond Brulez, ons een overzicht van het dagelijkse leven van studenten zoals de gebroeders Max en Robert Lamberty en de dagboeken van Jet en Adrienne Mahy. Zo liet een van de broers Lamberty aan zijn moeder weten: ‘Wij zijn heel tevreden van met den ellendige sleur van Brussel gebroken te hebben; thans zijn wij voor goed van de verlammende tweetaligheid en halfslachtigheid af, want hier is alles door en door Vlaams leven’.

Hogeschool bij het front

Toch was niet alles rozengeur en maneschijn dat Gent de bieden had. Er was de toenemende voedselschaarste, het strenge regime van de bezetter (strenger dan in Brussel), het gebrek aan Nederlandstalige studieboeken…

Daarnaast had Gent het nadeel van ‘eene hoogeschool op betrekkelijk korten afstand van het front, waar men gedurende de cursussen de regelmatige donderslagen van de verafgelegen groot stukken hoorde, waar de studenten (…) tijdens het beschieten van een geallieerde vlieger, de scherven van de granaten op de daken der universiteit hoorden vallen, (…)’.

Vogelvrij

Over het einde van de vernederlandste universiteit schreef studente Jet Mahy op 4 november 1918 in haar dagboek als over een grafkelderstemming: ‘De dagen gaan traag en lusteloos voorbij: ‘k lees niet, ‘k studeer niet, maar ‘k loop angstig, doelloos en verloren rond’.

Enkele dagen later werd Gent bevrijd en werden de studenten vogelvrij verklaard. Alvast vult dit boek een leemte. Het is bovendien fraai uitgegeven en rijkelijk geïllustreerd. Met eindnoten en bibliografie. Een register ontbreekt.

Oorlogsstudenten | Van Parys Joris

Paperback / softback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

In de zomer van 1916 ging het derde jaar van de Eerste Wereldoorlog in zonder uitzicht op vrede. Omdat de Belgische universiteiten na de Duitse invasie gesloten bleven, hadden de laatstejaars van de middelbare scholen in 1914 en 1915 geen enkele mogelijkheid om [lees verder...]

Definitief teruggetrokken

Meer berichtjes van Pieter Jan Verstraete

Joseph Roth: een zwalpende meesterverteller en razende journalist

Recensie Pieter Jan Verstraete - 27/01/2023
Met zijn biografie over de Oostenrijkse romanschrijver en excellente journalist Joseph Roth schreef de Engelse verslaggever Keiron Pim als eerste voor zijn taalgebied het levensverhaal van deze eeuwige zwerver en zuipschuit. De vertaling is tevens de eerste Roth-biografie die in de Lage Landen bij de [lees verder]

Het trollenleger van J.K. Rowling: zesde Cormoran Strike-detective

Recensie Pieter Jan Verstraete - 15/01/2023
Na haar succes met de Harry Potter-boekenreeks legde Joanne K. Rowling zich toe op het misdaadgenre. Onder het pseudoniem Robert Galbraith begon ze te schrijven aan een serie detectives onder de noemer Cormoran Strike (zie ook Doorbraak van 27 december 2020). Ook deze reeks groeide uit tot een immens [lees verder]

Atoomoorlog op het nippertje voorkomen: de Cubacrisis van 1962

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/12/2022
In oktober 1962 kwam het haast tot een kernoorlog tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. In zijn nieuw boek De Afgrond laat de Britse historicus Max Hastings aan de hand van nieuwe bronnen zien hoe door een kettingreactie van misverstanden de spanningen tussen 16 tot en met 28 oktober steeds [lees verder]

Een journaliste in een politieteam

Recensie Pieter Jan Verstraete - 13/12/2022
In het echte leven werkt Carina van Leeuwen (1959) voor de politie van Amsterdam, waar ze als inspecteur werkt als forensisch specialist in het cold case team — het onderzoeken van onopgeloste moorden uit het verleden na nieuwe aanwijzingen. Daarvoor werkte ze als operatieassistente in diverse ziekenhuizen.
[lees verder]

Van Uilenspiegel tot Roeland: een degelijke geschiedenis van het Vlaams Huis in Gent

Recensie Pieter Jan Verstraete - 08/12/2022
Vele jaren lang bewaarde Oswald van Ooteghem het archief van het Vlaams Huis in Gent. Enkele jaren geleden vroeg hij de Leuvense historicus Peter van Windekens om er de geschiedenis van te schrijven.
Wie Van Windekens enigszins kent, weet dat hij een ervaren ‘archiefrat’ is die de onderste [lees verder]

Een ‘donker’ toerist reist kriskras door Europa: een beleving

Recensie Pieter Jan Verstraete - 26/11/2022
In zijn vorig boek Het lijk van de dictator (2020) deed de gewezen hoogleraar Luc Rasson (1956) verslag over het overlijden en vooral het lange naleven van drie Europese dictators: Mussolini, Franco en Pétain. Hij deed dit met veel verve en vanuit een persoonlijke invalshoek. Thans ligt zijn tweede [lees verder]

Twaalf Europese ‘makers’ van geschiedenis en hun tijd

Recensie Pieter Jan Verstraete - 10/11/2022
In zijn nieuwste boek Persoonlijkheid en macht onderzoekt de bekende Britse historicus en Hitler-biograaf Ian Kershaw hoe twaalf Europese staats- en regeringsleiders met verschillende achtergronden en uit verschillende politieke systemen macht konden verwerven en uitoefenen, en in hoeverre die macht [lees verder]

Stormval: een prachtige Scandinavische detective

Recensie Pieter Jan Verstraete - 26/10/2022
Stormval brengt ons terug naar het einde van de vorige eeuw toen in Norrland of de noordelijkste landsdelen van Zweden een zestienjarig meisje, Lina Straved verdween. Iedereen ging ervan uit dat ze vermoord werd. De in zichzelf gesloten dader Olaf Hagström was een veertienjarige jongen, die na dagenlange [lees verder]

Mussert schuldig aan moord?

Recensie Pieter Jan Verstraete - 15/10/2022

We schrijven zomer 1940. Nederland en andere West-Europese landen zijn bezet door de Duitsers. In Den Haag installeren ze zich. Tal van gebouwen zijn in beslag genomen. Hun bestuurs-, militaire- en politieapparaten beginnen zich meer en meer te moeien met het Nederlandse bestuur. Nog kan de Nederlandse [lees verder]

Wie valt er nog te vertrouwen…

Recensie Pieter Jan Verstraete - 23/09/2022
Eerder mochten we hier de vorige thriller Rookgordijn van het Noorse auteursduo Jørn Lier Horst (oud-rechercheur) en Thomas Enger (journalist)  bespreken. In hun derde gemeenschappelijke thriller Slagzij (Noors: Slagside) bewijzen ze andermaal hun kunnen. Beiden zijn goed op elkaar ingespeeld.
Interne [lees verder]

Cyriel Verschaeve als beeldhouwer, een leerrijke inventaris

Recensie Pieter Jan Verstraete - 17/07/2022
Op het voorbije Cyriel Verschaeve-colloquium op 2 juli in Alveringem liet referaathouder Paul Verbraeken zijn toehoorders weten, dat Verschaeve (1874-1949) in zijn boetseerwerk, “hoe geïnspireerd en gedreven ook”, het nodige vakmanschap ontbrak. Een echte scholing, opleiding had hij nooit genoten. [lees verder]

De Friezen en de Eerste Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/06/2022
Direct na het losbarsten van de Eerste Wereldoorlog in augustus 1914 stelde Winston Churchill, toen minister van Marine, aan het kabinet voor om het Nederlandse Waddeneiland Ameland met 3000 mariniers te gaan bezetten. Hij wilde er een vlootbasis uitbouwen om van daaruit de Duitse Bocht, alsook Denemarken [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.