Oorlogsstudenten: de universiteit in de ‘Groote Oorlog’

Na de Duitse invasie in de zomer van 1914 bleven de vier Belgische universiteiten gesloten. Als gevolg hiervan hadden de laatstejaars van de middelbare scholen in 1914 en 1915 geen enkele mogelijkheid om aan een universitaire studie te beginnen. In Vlaanderen kwam hierin verandering toen de bezetter in het kader van zijn Flamenpolitik in 1916 besloot de Franstalige rijksuniversiteit van Gent te heropenen als Vlaamse Hogeschool. Aanvankelijk kende deze maatregel maar weinig succes. Dat veranderde toen de bezetter liet weten dat studenten die zich niet inschreven in aanmerking kwamen voor deportatie naar Duitsland.

‘Vrij van verlammende tweetaligheid en halfslachtigheid’

Er zijn al heel wat studies gewijd aan het activisme en de Flamenpolitik maar nog niet aan het niet-politieke leven van de universiteitsstudenten in Gent. Aan de hand van brieven en dagboeken brengt Joris van Parys, gedreven en succesrijk biograaf van onder meer Frans Masereel en Raymond Brulez, ons een overzicht van het dagelijkse leven van studenten zoals de gebroeders Max en Robert Lamberty en de dagboeken van Jet en Adrienne Mahy. Zo liet een van de broers Lamberty aan zijn moeder weten: ‘Wij zijn heel tevreden van met den ellendige sleur van Brussel gebroken te hebben; thans zijn wij voor goed van de verlammende tweetaligheid en halfslachtigheid af, want hier is alles door en door Vlaams leven’.

Hogeschool bij het front

Toch was niet alles rozengeur en maneschijn dat Gent de bieden had. Er was de toenemende voedselschaarste, het strenge regime van de bezetter (strenger dan in Brussel), het gebrek aan Nederlandstalige studieboeken…

Daarnaast had Gent het nadeel van ‘eene hoogeschool op betrekkelijk korten afstand van het front, waar men gedurende de cursussen de regelmatige donderslagen van de verafgelegen groot stukken hoorde, waar de studenten (…) tijdens het beschieten van een geallieerde vlieger, de scherven van de granaten op de daken der universiteit hoorden vallen, (…)’.

Vogelvrij

Over het einde van de vernederlandste universiteit schreef studente Jet Mahy op 4 november 1918 in haar dagboek als over een grafkelderstemming: ‘De dagen gaan traag en lusteloos voorbij: ‘k lees niet, ‘k studeer niet, maar ‘k loop angstig, doelloos en verloren rond’.

Enkele dagen later werd Gent bevrijd en werden de studenten vogelvrij verklaard. Alvast vult dit boek een leemte. Het is bovendien fraai uitgegeven en rijkelijk geïllustreerd. Met eindnoten en bibliografie. Een register ontbreekt.

Oorlogsstudenten | Van Parys Joris

Paperback / softback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

In de zomer van 1916 ging het derde jaar van de Eerste Wereldoorlog in zonder uitzicht op vrede. Omdat de Belgische universiteiten na de Duitse invasie gesloten bleven, hadden de laatstejaars van de middelbare scholen in 1914 en 1915 geen enkele mogelijkheid om [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Pieter Jan Verstraete

De Friezen en de Eerste Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/06/2022
Direct na het losbarsten van de Eerste Wereldoorlog in augustus 1914 stelde Winston Churchill, toen minister van Marine, aan het kabinet voor om het Nederlandse Waddeneiland Ameland met 3000 mariniers te gaan bezetten. Hij wilde er een vlootbasis uitbouwen om van daaruit de Duitse Bocht, alsook Denemarken [lees verder]

Operatie Barbarossa: keerpunt in de Tweede Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 13/01/2022
Op 22 juni 2021 was het tachtig jaar geleden dat de grootste invasie te land uit de wereldgeschiedenis plaatsvond. Toen viel een gigantisch Duits leger van 3,3 miljoen man (onderverdeeld in drie legergroepen en 150 divisies) over een frontbreedte van meer dan drieduizend km, van de Baltische kust tot [lees verder]

Benito Mussolini of de ‘eerste politieke popster’

Recensie Pieter Jan Verstraete - 17/12/2021
De Italiaanse fascistische leider Benito Mussolini is steeds omgeven geweest door mythes en legendes. Hij heeft daar zelf hard toe bijgedragen. Immers al vroeg ontdekte hij de mogelijkheden van de publieke media te eigen bate. Hij was de ‘eerste popster in de politiek’, schrijft zijn meest recente [lees verder]

De verkeerde doden

Recensie Pieter Jan Verstraete - 07/11/2021
Zes miljoen Fransen werden slachtoffer van de Groote Oorlog: dood, gewond, ziek of vermist. Van hen werden er 668 geëxecuteerd door hun eigen land. De laatste jaren komt hun tragisch lot meer en meer ter sprake en is er controverse rond het onderwerp.
Waren het alleen maar arme stakkers die de [lees verder]

“Weg met die moffen!” Nederland discrimineert Duitse landgenoten

Recensie Pieter Jan Verstraete - 23/10/2021
Onmiddellijk na de bevrijding nam de Nederlandse overheid al de bezittingen van de Nederlandse Duitsers in beslag, en dat ongeacht hun politieke voorkeur of gedrag tijdens de oorlog. Deze beslissing ging terug op een verklaring van de Nederlandse regering in Londense ballingschap op 20 oktober 1944, [lees verder]

Fotoboek over het Oostfront

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/09/2021
Een nieuw fotoboek over Vlaamse vrijwilligers aan het Oostfront (1941-1944) toont ons vooral scènes uit het dagelijks leven van “onze jongens aan het Oostfront”, zoals het toen heette. Interessant is vooreerst dat een groot aantal van deze foto’s nooit eerder werd gepubliceerd.
Werkelijkheid [lees verder]

De aantrekkingskracht van Joris Van Severen

Recensie Pieter Jan Verstraete - 12/09/2021
Binnen de historiografie van de Vlaamse Beweging zijn Cyriel Verschaeve en Joris Van Severen de twee figuren bij uitstek over wie de meeste publicaties werden geschreven.
Terwijl je van de eerste maar moeilijk kunt beweren dat hij nog enige aantrekkingskracht uitoefent, is het tegendeel waar wat [lees verder]

Filip de Pillecyn als journalist tijdens de Duitse bezetting

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/08/2021
Al eerder verscheen er journalistiek werk van Filip de Pillecyn (1891-1962) in boekvorm. We denken dan vooral aan de bundel Kiespijn der ziel (1981), verzameld en ingeleid door Richard Baeyens dat werk bevatte van De Pillecyn verschenen in het interbellum en onmiddellijk na de bezetting (onder meer in [lees verder]

Een vlug vergeten hoofdzonde

Recensie Pieter Jan Verstraete - 11/08/2021
De in 1975 in Stockholm geboren Maria Grund bracht het grootste deel van haar loopbaan door in de film- en mediabranche. Daardoor woonde ze afwisselend in Londen en New York. Thans woont ze op het Zweedse eiland Gotland, en brengt ze haar tijd al schrijvende door. De hoofdzonde is haar debuut als detectiveschrijfster.
[lees verder]

Moord en doodslag in Friesland

Recensie Pieter Jan Verstraete - 04/08/2021
 De auteur Anita Terpstra werd in 1974 in het Friese Hallum geboren, en is bedrijvig als journaliste. In 2009 debuteerde ze als misdaadauteur met Nachtvlucht. Voor haar thriller Samen werd ze in 2017 genomineerd voor de Gouden Strop. Daarnaast schreef ze ook enkele non-fictieboeken. 
Altaar
[lees verder]

Adolf Hitler was helemaal geen eenzaat

Recensie Pieter Jan Verstraete - 25/07/2021
In haar nieuw boek vertelt de Duitse historica Heike B. Görtemaker op overtuigende wijze en aan de hand van een overweldigende hoeveelheid bronnenmateriaal hoe de Duitse dictator Adolf Hitler zich met een hechte kring vertrouwelingen omringde, die hij als zijn surrogaatfamilie beschouwde. Zelfs na de [lees verder]

Samuel Morse bestond echt, en het is zijn code

Recensie Pieter Jan Verstraete - 24/07/2021
Het voorliggende verhaal behoort tot het domein van de literaire fictie. De Amerikaan Samuel Morse (1791-1872) bestond echter echt en ook delen van zijn leven en werk zijn gebaseerd op historische bronnen. Het lag echter niet in de bedoeling van romanschrijfster Nathalie Briessinck, die eerder debuteerde [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.