Mon islam, ma liberté

Mon islam, ma liberté is de titel van het recente boek van de Franse liberale islamhervormster Kahina Bahloul.

Kahina Bahloul (°1979) is de eerste vrouwelijke imam in Frankrijk. Ze is geboren in dat land, maar groeide op in Algerije van toen ze één jaar oud werd. Op haar 24° keerde ze terug naar Frankrijk. Haar vader is een Algerijnse Berber van soefi-obediëntie, haar moeder een Française van Joodse en katholieke komaf. Een mix dus. Ze neemt Amina Wadoed (1952-), vrouwelijke imam in de Verenigde Staten, als voorbeeld. Bahloul leidt de moskee Fatima, net zoals er in Denemarken ook al een moskee is geleid door Sherine Khankan, dochter van een Syriër. In moskee Fatima zijn zowel vrouwen als mannen welkom, moslims als niet-moslims, en de vrouwen moeten niet eens gesluierd zijn.

Hervorming van de islam

Mevrouw Bahloul bepleit een hervorming van de islam. Ze kan gesitueerd worden in de islamhervormingsbeweging van de 19° en 20° eeuw. Die zet zich ook vandaag verder. Maar het is oppassen geblazen met de term islamhervorming. Die kan immers verschillende ladingen dekken. Er zijn er die beweren de islam te willen hervormen, maar in feite terug willen naar de ‘echte’, orthodoxe islam van de tijd van de profeet Mohammed. Mooie voorbeelden hiervan zijn Tariq Ramadan en Rashid Rida (1865-1935).

Er zijn er ook die de islam willen moderniseren en hervormen, maar daarin niet ver genoeg gaan. Denk maar aan een Mohammed Abdou (1849-1905) of een Al Afghani (1838-1897). Of heden ten dage een Tareq Oubrou, imam in Bordeaux. En er zijn er die de koran zodanig herinterpreteren dat die compatibel wordt met een democratische, tolerante en pluralistische levensvisie, maar daarbij zo’n rare krachtpatserijen uit de kast moeten halen dat het noch bij moslims, noch bij niet-moslims nog geloofwaardig overkomt. Denk aan de meeste auteurs in het boek Les nouveaux penseurs de l’islam van Rachid Benzine (Albin Michel, 2008). En dan heb je Kahina Bahloul.

Identiteitscrisis

‘l’Islam vit une vraie crise de la pensée, sclérosée par des mécanismes obsolètes, inadaptés aux défis de la modernité et de l’époque contemporaine‘ (blz. 76), is haar vaststelling. ‘Des réformes apparaissent absolument : nécessaires : abolition de l’esclavage partout dans le monde, y compris dans les pays du monde musulman qui continuent à le pratiquer, mise en oeuvre de législations égalitaristes entre les genres, égalité d’héritage, de témoignage et de droit au divorce pour les femmes et les hommes, abolition de la tutelle sur la femme, abolition de l’obligation de porter le voile, autorisation du mariage des musulmanes avec les non-musulmans de la même manière que les musulmans peuvent épouser des non-musulmanes’ (blz. 86).

Klinkt heel goed, maar hoe je dit gaat verkopen aan de doorsnee moslim wordt niet uitgelegd. Jammer, want met deze standpuntnames distantieer je je niet alleen van de radicale islam. Je gooit ook een deel van de mainstream islam overboord. Op een overtuigende wijze toont de auteur aan dat een vrouwelijke imam volgens de prilste bronnen van de islam eigenlijk wel moet kunnen. Haar beschrijving van de moetazilieten (de zogenaamde rationalistische stroming binnen de islam), en kalief Haroen al Rashid (er is een groot verschil tussen de Haroen Al Rashid uit de verhalen van Duizend en één Nacht, en de echte Haroen al Rashid) is dan weer iets te idealistisch en positief.

Spiritualiteit

Kahina Bahloul is tevens sterk gehecht aan het soefisme, en meer bepaald aan het soefisme van Ibn Arabi (1165-1240). Bahloul wil het spirituele herintroduceren in de islam. Dit als reactie op de hedendaagse dominante tendensen tot formalisme, orthodoxie en radicalisme. Ibn Arabi is ongetwijfeld één van de grootste soefis aller tijden. Zijn oeuvre is heel uitgebreid (jawel, zijn hoofdwerk is de Foetoehat al Makkiyya, de ‘Mekkaanse illuminaties’), maar heel wat passages zijn moeilijk te verteren. En hoe je Ibn Arabi hapklaar kan voorstellen aan hedendaagse moslims met een te hoog gehalte aan orthodoxie, is niet duidelijk.

Kahina Bahloul benadruk de notie van liefde in het gedachtengoed van Ibn Arabi. Mooi, maar liefde in deze context heeft meer te maken met onderwerping aan Allah dan met de notie liefde in de christelijke traditie. Tweede inspiratiebron voor Kahina Bahloul is de vrouwelijke bekende soefi Rabia al Adawiyya (714-801), of Rabia van Basra. Leuke madam, zeker. Maar hier zit je dan weer met het probleem dat het grootste gedeelte van haar biografie legendarisch is. Zeg maar uit de duim gezogen. Als Française van Algerijnse komaf baseert de auteur zich tenslotte ook op de eveneens bekende soefi Abd el Kader (1808-1883).

Het soort islam dat Kahina Bahloul voorstaat klinkt goed. Blijft de vraag hoe je die aan de man gaat brengen. Het feit dat haar boek werd uitgegeven bij Albin Michel, en niet bij een of andere islamitische uitgeverij, is een teken aan de wand. De liberaal-democratische en progressistische tendensen binnen de islam blijven voorlopig helaas marginaal.

Meer berichtjes van Lieven Van Mele

Waarom dit niet de laatste oorlog is

Recensie Lieven Van Mele - 24/01/2023
Waarom dit niet de laatste oorlog is. Over de psychologie van internationale conflicten is het nieuwste boek van Koert Debeuf (1974-). Koert Debeuf is een Open VLD-apparatsjik. Hij was ooit woordvoerder en speechwriter van Guy Verhofstadt. Debeuf werkte voor de Europese liberalen (ALDE), en woonde voor [lees verder]

Face à une guerre sainte

Recensie Lieven Van Mele - 06/01/2023
Face à one guerre sainte heet de nieuwste publicatie van Sylviane Agacinski. Zij is een bekende Franse filosofe, en echtgenote van de gewezen socialistische premier Lionel Jospin. Het boek biedt een vrijzinnige en kritische visie op radicale vormen van islam.‘De jihad heeft Frankrijk gekozen als [lees verder]

Mario Vargas Llosa, oorlogscorrespondent in Irak

Recensie Lieven Van Mele - 04/01/2023
Laten we even teruggaan in de tijd, naar 2003, net geteld twintig jaar geleden. In dat jaar viel een internationale coalitie onder leiding van de Verenigde Staten, en onder luid applaus van Israël, Irak binnen. Bedoeling was het regime van dictator Saddam Hoessein omver te werpen, want die zou banden [lees verder]

Radicalisering, hoe ga je dat tegen?

Recensie Lieven Van Mele - 29/12/2022
Politiques de lutte contre la radicalisation geeft een overzicht van het beleid dat wereldwijd gevoerd wordt tegen radicalisering. Daarbij gaat het in de eerste plaats om islamitische vormen van radicalisering, ook al komen ook andere vormen van radicalisering aan bod.
Politiek correct
Het [lees verder]

Rudi Vranckx in Oekraïne

Recensie Lieven Van Mele - 22/12/2022
Toegegeven, ik was een beetje sceptisch toen ik het nieuwe boek van Rudi Vranckx begon te lezen, door ervaringen met zijn vorige boeken. Maar het moet gezegd: deze keer heeft de VRT-oorlogscorrespondent een uitstekend boek geschreven.
In Oekraïne – dreigt de derde wereldoorlog heet de nieuweling. [lees verder]

Rebelle

Recensie Lieven Van Mele - 18/12/2022
Voor wie een echt straf boek wil lezen kunnen we Rebelle van Rahaf Mohammed (2000-) zeker aanbevelen. De vrouw heette oorspronkelijk Rahaf Mohammed Mutlaq al Qunun. Ze is geboren en getogen in Saoedi-Arabië, in een rijke familie. Haar vader was gouverneur van Al Sulaimi, een stad niet ver van Hail, [lees verder]

Jean-Claude Van Cauwenberghe, een biografie

Recensie Lieven Van Mele - 12/11/2022
Velen waren hem al vergeten, maar de gewezen keizer van Charleroi, en brede omgeving, duikt terug op in een boek waarin wordt teruggeblikt op zijn politieke leven.
Politieke carrière
Jean-Claude Van Cauwenberghe (1944-), zeg maar JCVC, is ondertussen 78 jaar, en lid van de Parti Socialiste [lees verder]

‘Gematigde’ moslim Chems-eddine Hafiz schreef een boek

Recensie Lieven Van Mele - 28/10/2022
Chems-eddine Hafiz (een naam die je kan vertalen als ‘beschermer van de zon van het geloof’) heeft een nieuw boek geschreven: ‘N’en déplaise à certains, nous sommes les enfants de la République’.
Eerder verschenen al ‘Le manifeste contre le terrorisme islamiste’ (2021), [lees verder]

Als Wallonië moet kiezen

Recensie Lieven Van Mele - 25/10/2022
La Wallonie à l’heure des choix. Vers la septième réforme de l’État is een publicatie van 195 bladzijden geworden waarin diverse auteurs van en voor de IRW-CGSP hun visie geven op de volgende staatshervorming. Die zou – ook al is dat niet 100% zeker – het licht moeten zien in 2024. De IRW-CGSP [lees verder]

Waarom we niets van de Oriënt begrijpen, en waarom we dat wel zouden moeten doen

Recensie Lieven Van Mele - 16/10/2022
De eerste vraag die je je stelt bij de titel van dit nieuwste boek van Dirk Tieleman is natuurlijk: ‘Wat verstaat hij precies onder de Oriënt?’ En na het lezen van dit 432 bladzijden tellende boek kom je toch tot een aantal merkwaardige vaststellingen.
Over Iran, Afghanistan en Irak
[lees verder]

Joden en moslims in Irak

Recensie Lieven Van Mele - 07/10/2022
Esther Meir-Glitzenstein, professor geschiedenis aan de Universiteit Ben-Gurion in Israël, heeft een boek geschreven over de geschiedenis van de Joden in Irak. Eerder verschenen bij de uitgeverij Tallandier al uitgaven over de geschiedenis van de Joden in Algerije, Egypte, Jemen, Marokko en Tunesië.
[lees verder]

Hoe zit het nou met Syrië?

Recensie Lieven Van Mele - 02/10/2022
Syrië mag dan al grotendeels uit de actualiteit verdwenen zijn, de problemen in het land zijn nog niet opgelost. Er zijn nog steeds jihadistische groeperingen actief in het noorden en het Turkse leger is aanwezig in het noorden en noordoosten. Van een heropbouw van het land na de vreselijke burgeroorlog [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.