Mon islam, ma liberté

Mon islam, ma liberté is de titel van het recente boek van de Franse liberale islamhervormster Kahina Bahloul.

Kahina Bahloul (°1979) is de eerste vrouwelijke imam in Frankrijk. Ze is geboren in dat land, maar groeide op in Algerije van toen ze één jaar oud werd. Op haar 24° keerde ze terug naar Frankrijk. Haar vader is een Algerijnse Berber van soefi-obediëntie, haar moeder een Française van Joodse en katholieke komaf. Een mix dus. Ze neemt Amina Wadoed (1952-), vrouwelijke imam in de Verenigde Staten, als voorbeeld. Bahloul leidt de moskee Fatima, net zoals er in Denemarken ook al een moskee is geleid door Sherine Khankan, dochter van een Syriër. In moskee Fatima zijn zowel vrouwen als mannen welkom, moslims als niet-moslims, en de vrouwen moeten niet eens gesluierd zijn.

Hervorming van de islam

Mevrouw Bahloul bepleit een hervorming van de islam. Ze kan gesitueerd worden in de islamhervormingsbeweging van de 19° en 20° eeuw. Die zet zich ook vandaag verder. Maar het is oppassen geblazen met de term islamhervorming. Die kan immers verschillende ladingen dekken. Er zijn er die beweren de islam te willen hervormen, maar in feite terug willen naar de ‘echte’, orthodoxe islam van de tijd van de profeet Mohammed. Mooie voorbeelden hiervan zijn Tariq Ramadan en Rashid Rida (1865-1935).

Er zijn er ook die de islam willen moderniseren en hervormen, maar daarin niet ver genoeg gaan. Denk maar aan een Mohammed Abdou (1849-1905) of een Al Afghani (1838-1897). Of heden ten dage een Tareq Oubrou, imam in Bordeaux. En er zijn er die de koran zodanig herinterpreteren dat die compatibel wordt met een democratische, tolerante en pluralistische levensvisie, maar daarbij zo’n rare krachtpatserijen uit de kast moeten halen dat het noch bij moslims, noch bij niet-moslims nog geloofwaardig overkomt. Denk aan de meeste auteurs in het boek Les nouveaux penseurs de l’islam van Rachid Benzine (Albin Michel, 2008). En dan heb je Kahina Bahloul.

Identiteitscrisis

‘l’Islam vit une vraie crise de la pensée, sclérosée par des mécanismes obsolètes, inadaptés aux défis de la modernité et de l’époque contemporaine‘ (blz. 76), is haar vaststelling. ‘Des réformes apparaissent absolument : nécessaires : abolition de l’esclavage partout dans le monde, y compris dans les pays du monde musulman qui continuent à le pratiquer, mise en oeuvre de législations égalitaristes entre les genres, égalité d’héritage, de témoignage et de droit au divorce pour les femmes et les hommes, abolition de la tutelle sur la femme, abolition de l’obligation de porter le voile, autorisation du mariage des musulmanes avec les non-musulmans de la même manière que les musulmans peuvent épouser des non-musulmanes’ (blz. 86).

Klinkt heel goed, maar hoe je dit gaat verkopen aan de doorsnee moslim wordt niet uitgelegd. Jammer, want met deze standpuntnames distantieer je je niet alleen van de radicale islam. Je gooit ook een deel van de mainstream islam overboord. Op een overtuigende wijze toont de auteur aan dat een vrouwelijke imam volgens de prilste bronnen van de islam eigenlijk wel moet kunnen. Haar beschrijving van de moetazilieten (de zogenaamde rationalistische stroming binnen de islam), en kalief Haroen al Rashid (er is een groot verschil tussen de Haroen Al Rashid uit de verhalen van Duizend en één Nacht, en de echte Haroen al Rashid) is dan weer iets te idealistisch en positief.

Spiritualiteit

Kahina Bahloul is tevens sterk gehecht aan het soefisme, en meer bepaald aan het soefisme van Ibn Arabi (1165-1240). Bahloul wil het spirituele herintroduceren in de islam. Dit als reactie op de hedendaagse dominante tendensen tot formalisme, orthodoxie en radicalisme. Ibn Arabi is ongetwijfeld één van de grootste soefis aller tijden. Zijn oeuvre is heel uitgebreid (jawel, zijn hoofdwerk is de Foetoehat al Makkiyya, de ‘Mekkaanse illuminaties’), maar heel wat passages zijn moeilijk te verteren. En hoe je Ibn Arabi hapklaar kan voorstellen aan hedendaagse moslims met een te hoog gehalte aan orthodoxie, is niet duidelijk.

Kahina Bahloul benadruk de notie van liefde in het gedachtengoed van Ibn Arabi. Mooi, maar liefde in deze context heeft meer te maken met onderwerping aan Allah dan met de notie liefde in de christelijke traditie. Tweede inspiratiebron voor Kahina Bahloul is de vrouwelijke bekende soefi Rabia al Adawiyya (714-801), of Rabia van Basra. Leuke madam, zeker. Maar hier zit je dan weer met het probleem dat het grootste gedeelte van haar biografie legendarisch is. Zeg maar uit de duim gezogen. Als Française van Algerijnse komaf baseert de auteur zich tenslotte ook op de eveneens bekende soefi Abd el Kader (1808-1883).

Het soort islam dat Kahina Bahloul voorstaat klinkt goed. Blijft de vraag hoe je die aan de man gaat brengen. Het feit dat haar boek werd uitgegeven bij Albin Michel, en niet bij een of andere islamitische uitgeverij, is een teken aan de wand. De liberaal-democratische en progressistische tendensen binnen de islam blijven voorlopig helaas marginaal.

Meer berichtjes van Lieven Van Mele

Libérons l’islam de l’islamisme

Recensie Lieven Van Mele - 04/07/2022
Libérons l’islam de l’islamisme is de titel van het recent op de markt gebrachte boek van Hassen Chalghoumi (1972-). Deze man is voorzitter van de ‘Conférence des imams de France’, imam van een moskee in Drancy (ten noordoosten van Parijs), en soefi. Chalghoumi is geboren en getogen in Tunesië, [lees verder]

Open brief aan de moslimwereld… en het Westen

Recensie Lieven Van Mele - 10/06/2022
Abdennour Bidar (1971-) is een Franse filosoof en essayist van Marokkaanse afkomst langs vaders kant, en van een tot de islam bekeerde Française aan moeders kant. Hij is lid van het Observatoire de la laïcité, en sinds 2016 inspecteur bij het Franse ministerie voor Onderwijs. En ja, jarenlang had [lees verder]

Islamophobie, mon oeil!

Recensie Lieven Van Mele - 27/05/2022
De naam Djemila Benhabib doet wellicht weinig belletjes rinkelen in Vlaanderen. Toch verdient ze meer aandacht, want zij is in Brussel de nummer één van de seculiere stroming binnen de islam. In haar nieuwe boek Islamophobie, mon oeil! legt ze uit wat dat betekent, en welke strijd ze al heeft gevoerd [lees verder]

Eric Zemmour: ‘La France n’a pas dit son dernier mot’

Recensie Lieven Van Mele - 27/02/2022
‘La France n’a pas dit son dernier mot‘ is het recentste boek van de Franse presidentskandidaat Eric Zemmour. Het is de opvolger van ‘Le suicide français‘ uit 2014, waarin Zemmour uitgebreid beschrijft wat hij als de ondergang van Frankrijk beschouwt.
Presidentskandidaat
[lees verder]

Pistes om Libanon opnieuw op de rails te zetten

Recensie Lieven Van Mele - 21/07/2021
‘Le Liban d’hier à demain’ is een werkstuk van hoge kwaliteit waarin Nawaf Salam een aantal ideeën formuleert om Libanon uit de politieke impasse te krijgen waarin het nu al een paar jaren verkeert. Daarbij gaat het hier alleen over het politiek/constitutionele aspect van de zaak. De sociaaleconomische [lees verder]

De wereld na Trump en Merkel

Recensie Lieven Van Mele - 15/06/2021
Paul Lookman kiest voor een andere wereld. De wereld na Trump en Merkel, Europese rivaliteit, neoliberalisme en het machtsevenwicht heet zijn  recentste publicatie. Op de achterflap lezen wij dat de auteur cursussen internationale betrekkingen volgde, lobbywerk heeft gedaan voor Amnesty International, [lees verder]

Radicale verlossing

Recensie Lieven Van Mele - 01/06/2021
Bij de analyse van de beweegredenen waarom jihadisten, en andere radicalen, zich aansluiten bij pakweg Islamitische Staat (IS), mag het element verlossing niet ontbreken. Dit betekent dat hun radicale en destructieve daden een hoger doel hadden, een soort boetedoening waren, en vaak eschatologische elementen [lees verder]

Mon islam, ma liberté

Recensie Lieven Van Mele - 21/05/2021
Mon islam, ma liberté is de titel van het recente boek van de Franse liberale islamhervormster Kahina Bahloul.
Kahina Bahloul (°1979) is de eerste vrouwelijke imam in Frankrijk. Ze is geboren in dat land, maar groeide op in Algerije van toen ze één jaar oud werd. Op haar 24° keerde ze terug [lees verder]

Islamistisch separatisme

Recensie Lieven Van Mele - 19/04/2021
Gérald Darmanin, de Franse minister van Binnenlandse Zaken, bracht zonet een manifest uit tegen het ‘islamisme’, en voor de ‘laïcité’. Het werkstuk kadert in het fameuze Franse ‘Projet de loi confortant le respect des principes de la République et de lutte contre le séparatisme’. Dat [lees verder]

Egypte als dictatuur, nu de wereld niet meer kijkt

Recensie Lieven Van Mele - 24/02/2021
‘Nu de wereld niet meer kijkt, leven in Egypte na de Arabische Lente’ is de titel van het debuut van de Nederlandse journalist Eduard Cousin.
Geïntegreerde journalist
In 2013, twee jaar na het begin van de Arabische Lente in 2011, verhuisde Eduard Cousin (1986) naar Egypte. Hij woont [lees verder]

Le syndrome de la dictature

BlogLieven Van Mele - 27/09/2020
In zijn nieuwe werk Le syndrome de la dictature tracht de Egyptische auteur Alaa al Aswany de mechanismen van dictatoriale regimes te doorgronden. Als Egyptenaar is hij dan ook ervaringsdeskundige. Het heeft een leuk en informatief werkstuk opgeleverd.
Zesdaagse Oorlog
Alaa al Aswany (1957) [lees verder]

Zineb El Rhazoui wil de radicale islam vernietigen

BlogLieven Van Mele - 10/11/2018

Vernietig het islamitisch fascisme. Toegegeven, het is een harde titel die je niet onmiddellijk verwacht van een auteur met een Arabisch klinkende naam. Zineb El Rhazoui is een in 1982 geboren Française van Maghrebijnse afkomst die afstand genomen heeft van de islam. Ze is ex-redacteur van Charlie [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.