Maak van de Boekenbeurs een spetterende Boekenweek

Literatuur Vlaanderen droomt luidop van een alternatief boekenfeest nu Boek.be de stekker trekt uit de ‘normale’ Boekenbeurs. Waarom er niet een Boekenweek van maken?

Nederland gidsland?

Oorverdovend stil bleef het de afgelopen maanden in het Vlaamse boekenvak terwijl de Nederlandse collega’s gewoon doorgingen met aandacht te vragen voor het boek via diverse spraakmakende acties. Van de Boekenweek begin maart tot de afgelopen Maand van de Filosofie en de Libris Literatuur Prijsuitreiking: in de Nederlandse media loopt het traditionele literatuurjaar onverstoord verder.

Nochtans werd die Boekenweek jaren terug als een Nederlands-Vlaamse boekenonderonsje  gepropageerd. Boek.be, de Vlaamse vereniging van uitgevers en boekhandelaars, sprong in 2012 mee op de Nederlandse kar om in die week – het is eigenlijk meer een tiendaagse – via een gratis aangeboden Nederlandstalig boekenweekgeschenk in de boekhandel ook de Vlaamse auteurs in Nederland bekend(er) te maken.

Ook in Nederland een begrip

Tom Lanoye mocht toen de spits afbijten met zijn novelle Heldere hemel. Dimitri Verhulst zag in 2015 met De zomer hou je ook niet tegen eveneens honderdduizenden exemplaren van zijn gelegenheidsboekje over de Nederlands-Vlaamse toonbank gaan. Maar de laatste vijf jaar was de Vlaamse inbreng in de van oorsprong Nederlandse Boekenweek ver te zoeken.

Tijdens de afgelopen Maand van de Filosofie, ook een Nederlands initiatief, was de Vlaams-Poolse schrijfster Alicja Gescinska trouwens aan het feest met Kinderen van Apate, een opgemerkt pleidooi voor meer  waarachtigheid in het leven. Wedden dat Gescinska nu ook in Nederland een begrip is geworden?

Vlaamse winterslaap

In de eigen Vlaamse letterenwereld daarentegen moeten de auteurs het maar zelf zien te rooien via hun niet aflatende inzet op de sociale media. Soms tot op het wanhopige af. Met uitzondering van de VRT – die in het gat sprong dat de officiële boekensector liet – lijkt het wel of het Vlaamse boekenwezen uitgeteld in de touwen ligt. Of toch niet helemaal.

Boek.be is op sterven na dood. Literatuur Vlaanderen daarentegen herrijst uit zijn as. Het keert niet alleen subsidies uit aan de diverse actoren in het literaire veld – van auteurs en vertalers tot uitgevers – maar gedraagt zich ondertussen naar eigen zeggen meer en meer als spin in het literaire web. In een uitgebreid meerjarenplan (2021-2025) zet het zijn ambities kracht bij door onder andere te pleiten voor een alternatief boekenfeest nu de officiële Boekenbeurs (BB) dit jaar geschrapt is door het zieltogende Boek.be.

Alternatief boekenfeest

Het mag dan de laatste jaren bergaf zijn gegaan met de bezoekers aan de BB – in 2019 waren dat er nog amper 123.000 – het effect ervan op de boekenverkoop is immens. En dat is ook chef Paul Hermans en bestuursvoorzitster Mia Doornaert van Literatuur Vlaanderen blijkbaar niet ontgaan. In hun meerjarenplan breken ze een lans om dit najaar ter vervanging van de grote beurs ‘een alternatief boekenfeest’ te organiseren: ‘Er wordt gewerkt aan een alternatief boekenfeest in het najaar: decentrale manifestaties verspreid over Vlaanderen met een sterke link naar de boekhandel en ruime media-aandacht.’

Hoe dat concreet in zijn werk moet gaan, is niet zo duidelijk. Er wordt weliswaar van ‘decentrale manifestaties’ gewag gemaakt, kortom mini-Boekenbeursjes die – zo kan ik me voorstellen  – bijvoorbeeld in Gent, Antwerpen, Brussel, Brugge en Hasselt kunnen plaatsvinden. De boekhandelaars zouden daardoor alllicht meer in beeld kunnen komen – lees: de minderontvangsten tijdens de klassieke BB eindelijk zelf kunnen counteren – maar door een dergelijke versnippering gaat het ‘vuurtoreneffect’ van de vroegere grote BB misschien wel uitdoven.

Publiek-private samenwerking

Gedurende de twee weken van de BB zaliger was het boek immers in de media – van VTM tot de kranten en radio – alomtegenwoordig. Of ‘decentrale manifestaties’ ook een dergelijke media exposure kunnen creëren, is zeer twijfelachtig. Het ballonnetje dat Literatuur Vlaanderen hier oplaat, verdient dus enige bijsturing.

Waarom zou een commerciële organisator – of noem hem curator – niet de nobele, en hopelijk ook lucratieve, taak op zich kunnen nemen  om gedurende die ene week van de Allerheiligenvakantie begin november een Boekenbeurs nieuwe stijl  te organiseren? De modale Vlaming lust er wel pap van om in die vaak druilerige vakantieweek met de schoollopende kinderen een boekenvoorraad in te slaan. Niets belet Literatuur Vlaanderen bijvoorbeeld om in zee te gaan met een dergelijke curator en via een publiek-private samenwerking alles in goede banen  te leiden.

Corona heeft erin gehakt

Het geld dat de Vlaamse uitgevers en boekhandelaars via Boek.be aan de Nederlands-Vlaamse Boekenweek moesten spenderen – en waar de afgelopen acht jaar alleen Lanoye en Verhulst maximaal van profiteerden – kan beter aan deze Boekenweek/Beurs worden besteed. Daardoor krijgt de BB opnieuw weer een sterke focus: één week alle sluizen open in plaats van twee weken met onderbrekingen voort te sukkelen tot 11 november.

Komt erbij dat niet alleen in het boekenvak maar ook in de sector van de evenementenorganisaties corona er serieus heeft ingehakt. Ik kan me voorstellen dat veel van die organisatoren popelen om – in samenwerking met een dynamische literaire speler, zoals Literatuur Vlaanderen bijvoorbeeld – de schouders te zetten onder de restyling van de BB.

Spetterende Boekenweek/Beurs

Verleden week werd hier in Boekenland een lans gebroken voor een grote Vlaamse commerciële boekenprijs, nu de Gouden Boekenuil niet meer bestaat. Dat Boek.be het op zijn site over deze literaire prijs heeft, alsof hij nog steeds uitvliegt, spreekt boekdelen over de staat van ontbinding waarin Boek.be zich blijkbaar bevindt. Literatuur Vlaanderen pleit in zijn meerjarenplan onomwonden voor nieuwe Vlaamse literatuurprijzen nu ze allemaal zijn gesneuveld: ‘De prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor literatuur (Ultima) is zinvol en gewaardeerd, maar kan het gemis aan minstens één grote Vlaamse literaire prijs niet opvullen.

Het BoekenOverleg vroeg in zijn memorandum voldoende budget om, aanvullend op de middelen uit de markt, een beperkt aantal literaire prijzen in Vlaanderen mogelijk te maken voor fictie, non-fictie, strips en kinder- en jeugdliteratuur. Literatuur Vlaanderen onderschrijft deze vraag.’

Dat het ondertussen ook oog heeft voor de leemte die de afschaffing van de BB achterlaat, is mooi meegenomen. Nu nog een concreet plan uitwerken voor een spetterende BB in de herfst. Want anders weten we straks niet wat gedaan als de bladeren vallen, en de kinderen in lockdown met zichzelf geen blijf weten.

Meer berichtjes van Frank Hellemans

August Vermeylen: 150 jaar oud maar eeuwig jong

Recensie Frank Hellemans - 11/05/2022
Er zijn weinig Vlaamse literatoren die zo precies en scherp over hun tijd hebben geschreven als de Brusselse ‘more brains’-essayist August Vermeylen (1872-1945) die 150 jaar geleden op 12 mei is geboren. Zijn oproep voor gemeenschapsvorming en -kunst klinkt vandaag luider dan ooit: van Sammy Mahdi [lees verder]

Lachen is gezond en vooral subversief: Walter van den Broecks Uilenspiegel

Recensie Frank Hellemans - 03/05/2022
Iedereen heeft ooit wel eens gehoord van Tijl en zijn Nele, en van Lamme Goedzak. Maar wie kent het hele verhaal echt?
Het Franstalige origineel La légende d’Ulenspiegel van Charles De Coster uit 1867 nodigt niet direct uit voor een avondje leesvertier, wegens vrij langdradig en barok. Goed [lees verder]

Van Ann De Craemer tot Dimitri Verhulst: 5 auteurs voor de literaire lente

BlogFrank Hellemans - 19/04/2022
Nu de Literaire Lente als boekenevenement niet langer bestaat, organiseren we er zelf maar één met schrijvers die in april en mei met kakelvers werk komen. Te beginnen met Ann De Craemer en Hildegard van Bingen. Jeroen Theunissen, Gie Bogaert en Dimitri Verhulst maken het kwintet compleet.
Ideale [lees verder]

Prins zonder poen: het bewogen nomadenleven van Willem van Oranje

Recensie Frank Hellemans - 22/02/2022
Wie De Zwijger. Het leven van Willem van Oranje, de bijna 950 bladzijden dikke biografie van René van Stipriaan, doorneemt, komt onder de indruk van de manier waarop deze prins van Oranje 51 jaar lang het hoofd koel probeerde te houden onder de steeds wisselende mokerslagen van het lot. Willem van Oranje [lees verder]

Vaders en zonen

Recensie Frank Hellemans - 26/11/2021
Aan moederromans geen gebrek, maar ook vaders komen nu meer en meer in het vizier van hun schrijvende zonen. Sam De Graeve trok vijf jaar geleden op wandeltocht met zijn vader Jan langs de Muur van Hadrianus in Engeland. Nu papa plots in het ziekenhuis werd opgenomen, recapituleert hij in briefvorm hoe [lees verder]

Dé Boekenbeurs is dood, leve de boekenbeursjes?

BlogFrank Hellemans - 27/10/2021
Zoals in pre-coronatijden wordt het nooit meer. Zeker niet in de boekensector. De Antwerpse Boekenbeurs, het uithangbord van alles en iedereen die met schrijven en lezen bezig was, is versnipperd tot een lappendeken van tientallen initiatieven rond boeken en schrijvers. Elke stad – en zelfs bijna elke [lees verder]

Luc Devoldere begraaft tandeloze Taalunie

BlogFrank Hellemans - 20/10/2021
‘Vandaag zou ze niet meer worden opgericht.’ In een dubbelzinnige lofrede op 40 jaar Taalunie prijst essayist Luc Devoldere*, ex-hoofdredacteur van Ons Erfdeel-De Lage Landen, de verworvenheden van de Nederlandse Taalunie. Maar tegelijk waarschuwt hij dat ze haar ingeslapen status dringend moet reanimeren, [lees verder]

Van Tolstoj tot Elsschot en Jonathan Franzen: de familieroman is terug

BlogFrank Hellemans - 13/10/2021
Zelfs Bart Van Loo brengt zijn verhaal over de Bourgondiërs als een dynastiek familieverhaal, eerst in zijn boek en nu ook op het podium. Hoeft het dan te verwonderen dat familiesoaps op tv, zoals Thuis of Familie, kijkcijferkanonnen zijn? En dat heel wat schrijvers vandaag in dezelfde vijver gaan vissen, [lees verder]

Nobelprijs Literatuur 2021 voor Noor Jon Fosse of toch Annie Ernaux?

BlogFrank Hellemans - 06/10/2021
Eigenlijk had iedereen – ook deze Doorbraak-medewerker – vorig jaar gegokt op een zwarte Afrikaanse schrijfster, zoals Maryse Condé, een Franse auteur uit Guadeloupe. Sign of the times, weet je wel. Ook literaire jury’s zijn daar vaak gevoelig voor. Het werd dus wel een vrouw maar geen volwassen [lees verder]

Strop voor Vlaamse thrillerschrijvers

BlogFrank Hellemans - 29/09/2021
In 2022 is de kans gering dat een Vlaamse misdaadauteur nog eens aan het feesten zal zijn bij het winnen van De Gouden Strop, de belangrijkste literaire onderscheiding in het krimigenre. Alleen wie als Vlaamse schrijver bij een Nederlandse uitgeverij onder dak is, komt er dan immers nog voor in aanmerking.
[lees verder]

Van gefilte fisj tot fatalisme: Margot Vanderstraeten fileert de (Antwerpse) Joden

Recensie Frank Hellemans - 27/09/2021
Na het bijzonder succesvolle én aangrijpende Mazzel tov, serveert Margot Vanderstraeten met Minjan nieuwe verhalen over de ondoorgrondelijke Joodse ziel.
Koosjere kippensoep
Journaliste-auteur Margot Vanderstraeten scoorde dankzij Mazzel tov vier jaar geleden een internationale bestseller [lees verder]

Annelies Verbeke wil o zo graag een grote prijs en Herman Brusselmans niet

BlogFrank Hellemans - 15/09/2021
De literaire rentree is daar en daarmee ook het circus van de literaire prijzen. De longlist van de vroegere AKO Literatuurprijs – nu heet die Boekenbon Literatuurprijs – zorgde al meteen voor zure oprispingen bij de gepasseerde verhalenschrijfster Annelies Verbeke. Weer geen kans op de geldzak van [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.