Maak van de Boekenbeurs een spetterende Boekenweek

Literatuur Vlaanderen droomt luidop van een alternatief boekenfeest nu Boek.be de stekker trekt uit de ‘normale’ Boekenbeurs. Waarom er niet een Boekenweek van maken?

Nederland gidsland?

Oorverdovend stil bleef het de afgelopen maanden in het Vlaamse boekenvak terwijl de Nederlandse collega’s gewoon doorgingen met aandacht te vragen voor het boek via diverse spraakmakende acties. Van de Boekenweek begin maart tot de afgelopen Maand van de Filosofie en de Libris Literatuur Prijsuitreiking: in de Nederlandse media loopt het traditionele literatuurjaar onverstoord verder.

Nochtans werd die Boekenweek jaren terug als een Nederlands-Vlaamse boekenonderonsje  gepropageerd. Boek.be, de Vlaamse vereniging van uitgevers en boekhandelaars, sprong in 2012 mee op de Nederlandse kar om in die week – het is eigenlijk meer een tiendaagse – via een gratis aangeboden Nederlandstalig boekenweekgeschenk in de boekhandel ook de Vlaamse auteurs in Nederland bekend(er) te maken.

Ook in Nederland een begrip

Tom Lanoye mocht toen de spits afbijten met zijn novelle Heldere hemel. Dimitri Verhulst zag in 2015 met De zomer hou je ook niet tegen eveneens honderdduizenden exemplaren van zijn gelegenheidsboekje over de Nederlands-Vlaamse toonbank gaan. Maar de laatste vijf jaar was de Vlaamse inbreng in de van oorsprong Nederlandse Boekenweek ver te zoeken.

Tijdens de afgelopen Maand van de Filosofie, ook een Nederlands initiatief, was de Vlaams-Poolse schrijfster Alicja Gescinska trouwens aan het feest met Kinderen van Apate, een opgemerkt pleidooi voor meer  waarachtigheid in het leven. Wedden dat Gescinska nu ook in Nederland een begrip is geworden?

Vlaamse winterslaap

In de eigen Vlaamse letterenwereld daarentegen moeten de auteurs het maar zelf zien te rooien via hun niet aflatende inzet op de sociale media. Soms tot op het wanhopige af. Met uitzondering van de VRT – die in het gat sprong dat de officiële boekensector liet – lijkt het wel of het Vlaamse boekenwezen uitgeteld in de touwen ligt. Of toch niet helemaal.

Boek.be is op sterven na dood. Literatuur Vlaanderen daarentegen herrijst uit zijn as. Het keert niet alleen subsidies uit aan de diverse actoren in het literaire veld – van auteurs en vertalers tot uitgevers – maar gedraagt zich ondertussen naar eigen zeggen meer en meer als spin in het literaire web. In een uitgebreid meerjarenplan (2021-2025) zet het zijn ambities kracht bij door onder andere te pleiten voor een alternatief boekenfeest nu de officiële Boekenbeurs (BB) dit jaar geschrapt is door het zieltogende Boek.be.

Alternatief boekenfeest

Het mag dan de laatste jaren bergaf zijn gegaan met de bezoekers aan de BB – in 2019 waren dat er nog amper 123.000 – het effect ervan op de boekenverkoop is immens. En dat is ook chef Paul Hermans en bestuursvoorzitster Mia Doornaert van Literatuur Vlaanderen blijkbaar niet ontgaan. In hun meerjarenplan breken ze een lans om dit najaar ter vervanging van de grote beurs ‘een alternatief boekenfeest’ te organiseren: ‘Er wordt gewerkt aan een alternatief boekenfeest in het najaar: decentrale manifestaties verspreid over Vlaanderen met een sterke link naar de boekhandel en ruime media-aandacht.’

Hoe dat concreet in zijn werk moet gaan, is niet zo duidelijk. Er wordt weliswaar van ‘decentrale manifestaties’ gewag gemaakt, kortom mini-Boekenbeursjes die – zo kan ik me voorstellen  – bijvoorbeeld in Gent, Antwerpen, Brussel, Brugge en Hasselt kunnen plaatsvinden. De boekhandelaars zouden daardoor alllicht meer in beeld kunnen komen – lees: de minderontvangsten tijdens de klassieke BB eindelijk zelf kunnen counteren – maar door een dergelijke versnippering gaat het ‘vuurtoreneffect’ van de vroegere grote BB misschien wel uitdoven.

Publiek-private samenwerking

Gedurende de twee weken van de BB zaliger was het boek immers in de media – van VTM tot de kranten en radio – alomtegenwoordig. Of ‘decentrale manifestaties’ ook een dergelijke media exposure kunnen creëren, is zeer twijfelachtig. Het ballonnetje dat Literatuur Vlaanderen hier oplaat, verdient dus enige bijsturing.

Waarom zou een commerciële organisator – of noem hem curator – niet de nobele, en hopelijk ook lucratieve, taak op zich kunnen nemen  om gedurende die ene week van de Allerheiligenvakantie begin november een Boekenbeurs nieuwe stijl  te organiseren? De modale Vlaming lust er wel pap van om in die vaak druilerige vakantieweek met de schoollopende kinderen een boekenvoorraad in te slaan. Niets belet Literatuur Vlaanderen bijvoorbeeld om in zee te gaan met een dergelijke curator en via een publiek-private samenwerking alles in goede banen  te leiden.

Corona heeft erin gehakt

Het geld dat de Vlaamse uitgevers en boekhandelaars via Boek.be aan de Nederlands-Vlaamse Boekenweek moesten spenderen – en waar de afgelopen acht jaar alleen Lanoye en Verhulst maximaal van profiteerden – kan beter aan deze Boekenweek/Beurs worden besteed. Daardoor krijgt de BB opnieuw weer een sterke focus: één week alle sluizen open in plaats van twee weken met onderbrekingen voort te sukkelen tot 11 november.

Komt erbij dat niet alleen in het boekenvak maar ook in de sector van de evenementenorganisaties corona er serieus heeft ingehakt. Ik kan me voorstellen dat veel van die organisatoren popelen om – in samenwerking met een dynamische literaire speler, zoals Literatuur Vlaanderen bijvoorbeeld – de schouders te zetten onder de restyling van de BB.

Spetterende Boekenweek/Beurs

Verleden week werd hier in Boekenland een lans gebroken voor een grote Vlaamse commerciële boekenprijs, nu de Gouden Boekenuil niet meer bestaat. Dat Boek.be het op zijn site over deze literaire prijs heeft, alsof hij nog steeds uitvliegt, spreekt boekdelen over de staat van ontbinding waarin Boek.be zich blijkbaar bevindt. Literatuur Vlaanderen pleit in zijn meerjarenplan onomwonden voor nieuwe Vlaamse literatuurprijzen nu ze allemaal zijn gesneuveld: ‘De prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor literatuur (Ultima) is zinvol en gewaardeerd, maar kan het gemis aan minstens één grote Vlaamse literaire prijs niet opvullen.

Het BoekenOverleg vroeg in zijn memorandum voldoende budget om, aanvullend op de middelen uit de markt, een beperkt aantal literaire prijzen in Vlaanderen mogelijk te maken voor fictie, non-fictie, strips en kinder- en jeugdliteratuur. Literatuur Vlaanderen onderschrijft deze vraag.’

Dat het ondertussen ook oog heeft voor de leemte die de afschaffing van de BB achterlaat, is mooi meegenomen. Nu nog een concreet plan uitwerken voor een spetterende BB in de herfst. Want anders weten we straks niet wat gedaan als de bladeren vallen, en de kinderen in lockdown met zichzelf geen blijf weten.

Meer berichtjes van Frank Hellemans

Benno Barnard: ‘De verkrachting begint waar de handkus ophoudt’

Recensie Frank Hellemans - 31/01/2023
Afscheid van de handkus van Benno Barnard is een hoogst opmerkelijke mix van scherpe dagboeknotities met een speelse romanfantasie. Gemeenschappelijke noemer: de joods-christelijke beschaving die Barnard samen met de aristocratische handkus ziet verdwijnen en die hij daarom in zijn tactiel proza als [lees verder]

Leven en werken van Maurice Gilliams: biografie op komst

BlogFrank Hellemans - 13/07/2022
Nee, Maurice Gilliams (1900-1982) was geen collaborateur. En ja, meer dan waarschijnlijk heeft de officieel kinderloze Gilliams dan toch een (buitenechtelijke) zoon. Annette Portegies, die al in 1999 de opdracht aanvaardde om een biografie over Gilliams te maken, presenteert eind augustus 2022 in Weerspiegeld [lees verder]

Waarom valt er na Remco Campert zo weinig te lachen in de letteren?

BlogFrank Hellemans - 05/07/2022
Filmkomedies genoeg en Vlaamse tv-series vol kolder, karikaturen en groteske grollen. Maar wanneer kan je als lezer nog eens (glim)lachen bij het lezen van een Nederlandstalige roman? Ooit schreven auteurs voor hun plezier en schuwden allesbehalve de lichtvoetige en humorvolle toets, zoals de pas overleden [lees verder]

Waar zijn de literaire cafés met Toots Thielemans en gogogirls gebleven?

BlogFrank Hellemans - 28/06/2022
Remco Campert was er ooit kind aan huis. En dichters als Paul Snoek, Patrick Conrad en H.C.Pernath kwamen er geregeld over de vloer. Die laatste maakte er zelfs een dodelijke val. En ja, ook Hugo Schiltz en Henri-Floris Jespers frequenteerden de Antwerpse privéclub Vecu van 1961 tot 1983. Je zou warempel [lees verder]

Stachanovist Stijn Streuvels: hard werken loont

BlogFrank Hellemans - 21/06/2022
Bij alle gekte rond Felix Timmermans, die met de heruitgave van zijn Boerenpsalm plots weer een renaissance beleeft, krijgt ook Stijn Streuvels (1871-1969) in de luwte van zijn Lierse generatiegenoot meer dan terecht nog een late hommage. Stijn Streuvels 150 jaar. Een internationale auteur met universele [lees verder]

Maak kennis met de Engelse Bart Van Loo: Dan Jones over de Britse royals

BlogFrank Hellemans - 15/06/2022
Begin 2022 verscheen Van Rome tot Rome waarin de 40-jarige Engelse historicus Dan Jones 1000 jaar westerse middeleeuwse geschiedenis op 600 bladzijden comprimeert. Op zijn best is hij echter in Vorsten van Albion, de wervelend vertelde geschiedenis van het huis Plantagenet dat de Engelse kroon vanaf [lees verder]

Is Joachim Pohlmann echt de enige rechtse Vlaamse schrijver?

BlogFrank Hellemans - 08/06/2022
Eigenlijk is het hilarisch: het driemaandelijkse literaire tijdschrift Deus Ex Machina (DEM) brengt een themanummer over rechtse auteurs maar vindt nauwelijks pennen die zich waagden aan een stand van zaken. Resultaat: veel buitenlandse namen in deze rechtse literaire canon. En gelukkig toch ook Joachim [lees verder]

Arm Vlaanderen en het rijke oeuvre van Gaston Durnez

BlogFrank Hellemans - 25/05/2022
Gaston Durnez (1928-2019), tijdens de laatste jaren van zijn leven ook Doorbraak-medewerker, blijft hot dankzij Davidsfonds-uitgever Toon Horsten. Meest recente en nog nooit gepubliceerde tekst van Durnez is diens beschouwing over Boerenpsalm van Felix Timmermans die nu bij de heruitgave ervan verscheen [lees verder]

Waar blijft die Herman de Coninck-zaal in Mechelse bib?

BlogFrank Hellemans - 18/05/2022
Op zondag 22 mei is het 25 jaar geleden dat de toen amper 53-jarige dichter Herman de Coninck in de straten van Lissabon na een hartaanval in de armen van collega-dichteres Anna Enquist dood neerzeeg. De verslagenheid was groot want De Coninck was niet alleen een populaire, graag gelezen dichter – [lees verder]

August Vermeylen: 150 jaar oud maar eeuwig jong

Recensie Frank Hellemans - 11/05/2022
Er zijn weinig Vlaamse literatoren die zo precies en scherp over hun tijd hebben geschreven als de Brusselse ‘more brains’-essayist August Vermeylen (1872-1945) die 150 jaar geleden op 12 mei is geboren. Zijn oproep voor gemeenschapsvorming en -kunst klinkt vandaag luider dan ooit: van Sammy Mahdi [lees verder]

Ultima-winnares Annelies Verbeke zet kortverhaal en vergeten schrijfsters op de kaart

BlogFrank Hellemans - 04/05/2022
Mooie geste om dit jaar Annelies Verbeke (46) de Ultima voor de letteren te gunnen. Ze debuteerde ooit als een komeet, ontpopte zich vervolgens tot koningin van het kortverhaal en valt de laatste jaren vooral op door haar onvermoeibare inzet voor collega-schrijfsters.
Slapeloos op de trein
Verbeke [lees verder]

Lachen is gezond en vooral subversief: Walter van den Broecks Uilenspiegel

Recensie Frank Hellemans - 03/05/2022
Iedereen heeft ooit wel eens gehoord van Tijl en zijn Nele, en van Lamme Goedzak. Maar wie kent het hele verhaal echt?
Het Franstalige origineel La légende d’Ulenspiegel van Charles De Coster uit 1867 nodigt niet direct uit voor een avondje leesvertier, wegens vrij langdradig en barok. Goed [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.