Leven zonder gebruiksaanwijzing

Op een lezing voor een liberaal publiek recent in Antwerpen, klaagde Luckas Vander Taelen aan dat zijn boeken niet meer worden gerecenseerd. En inderdaad: afgelopen lente verscheen een mooi uitgegeven en nog mooier geschreven kleinood, dat het daglicht nog niet mocht zien in de Noord-Belgische couranten. Het kostuum van mijn vader is nochtans een indringend en doorleefd verhaal. Niet van de Brusselse, maatschappij- en islamkritische opiniemaker die Vander Taelen is geworden. Maar van de zoon van zijn vader die hij was en is. De zoon die zijn vader nooit gekend heeft.

Eerder had hij al Brief aan mijn vader gepubliceerd. Dat lijkt op een vingeroefening van Het kostuum van mijn vader: een van weemoed doordrenkt dubbelbiografie. Het verhaal van vader Frans en van zoon Luckas, netjes door elkaar gevlochten. Het verhaal van een onderwijzer uit een zwaar katholieke familie die door een hartafwijking amper 37 werd. En het verhaal van zijn zoon, die terugblikt naar zijn leven, en de queeste naar de vader-die-hij-nooit-gekend-heeft beschrijft.

Opgroeien zonder vader

Het is een gevoel dat de meeste lezers niet zullen kennen. Opgroeien zonder vader. Vader die sterft enkele maanden voor je op de aarde komt. Een vader die wel wist dat ie ziek was. Maar zijn liefhebbende echtgenote onthield hem dat noodlot. Het is de kwezelachtige familie van vader Frans die het nodig vond een pastoor te sturen om de laatste sacramenten uit te delen, die vader Frans deed beseffen dat het einde naderde. Hoe hard moet die man niet gevochten hebben, in zijn sterfbed, om een paar weken, een paar maanden langer te leven? En zijn zoontje Luckas toch nog in de armen te kunnen houden?

Vander Taelens verhaal is om meerdere redenen opmerkzaam. Op relatief jonge leeftijd licht hij in boekvorm een betekenisvol — dat betekent: vol van betekenissen — tipje van de sluier op. De vrijdenker zoals we hem al kenden in de tijd van zijn Sjoa-reportages komt uit een diep-katholieke familie. Een familie waar hij amper banden mee heeft. Niet het minst omwille van de manier waarop ze hun geloof belijden. Intransigent en vol schone schijn. Het rijke roomse leven ten top. Waar gevoelige onderwerpen niet aan bod kwamen. Doorheen het boek leren we begrijpen waarom Vander Taelen afstand nam van die familie en van een heel stuk van Vlaanderen.

Schrijnend verhaal

Het is een schrijnend verhaal. Schrijnend betekent volgens Van Dale Groot Woordenboek: ‘waarbij iemand volgens de algemeen heersende mening op navrante wijze de dupe is geworden van een ongewenste situatie.’ Volgens datzelfde woordenboek betekent het ook: ‘wat het gemoed met schurende brandende pijn aandoet’. Het kostuum van mijn vader, Luckas Vander Taelens verhaal, is het allebei. Dus is het dure woord gepast in deze context. Vander Taelen heeft het noodlot moeten tarten zijn vader nooit te hebben gekend. Terwijl had hij met een familie te maken die over die vader niet wou praten. Of toch niet over de dood. Hij ‘was op reis vertrokken’ of ‘in de hemel’. Dood was hij niet. Blijkbaar ‘hoorde’ dat ooit zo, in katholiek Vlaanderen. Zijn zus heeft er alvast ‘onvoorstelbare psychische schade’ aan overgehouden. Verdiet moest binnenskamers blijven. Met alle gevolgen van dien.

Luckas Vander Taelen beschrijft waarom zijn moeder niet op de begrafenis was van haar echtgenote. Hij verhaalt de zoektocht naar het graf van zijn vader; bovenop zijn stoffelijke resten rusten er ondertussen al twee andere mensen. Vander Taelen licht ook toe dat hij in feite Van der Taelen heet. Waarom hij zijn naam wijzigde, komen we eveneens te weten. En ook waarom hij al jong op eigen benen stond en zijn ‘plan begon te trekken’.

Geen gebruiksaanwijzing

De inkijk in Luckas Vander Taelens leven is uniek. Op het eerste gezicht lijkt het een luchtig kleinood – 96 blz. in klein formaat, mooi uitgegeven met flappen. Maar het verhaal grijpt je naar de keel. Vander Taelen springt van een hoogstpersoonlijk verhaal naar bespiegelingen hoe het is zonder vader op te groeien en wisselt dat af met een kordate afrekening met kwezelachtig katholicisme. ‘Hoe het is om op te groeien zonder een papa?’ lezen we op p. 55. ‘Alsof je de gebruiksaanwijzing van het leven niet hebt meegekregen, of dat er enkele bladzijden in ontbreken. (…) Opgroeien in een vaderloos gezin is alsof je een spel moet leren waarvan essentiële onderdelen ontbreken.’

Meer berichtjes van Karl Drabbe

Verdeeldheid in eenheid

Recensie Karl Drabbe - 18/05/2021
De Lage Landen, zeg maar: de Benelux met een stuk van wat vandaag ‘Hauts de France’ heet en het Land van Kleef in Duitsland. Dat is zowat het gebied dat de Lage Landen sinds de middeleeuwen vormen. Een regio in de delta van de grote rivieren, waar een klimaatopwarming voor relatieve landbouwopbrengsten [lees verder]

100 jaar bedevaarten naar de IJzer

Recensie Karl Drabbe - 14/05/2021
In 2020 vond de honderdste IJzerbedevaart plaats. Wat ooit begon als een massamanifestatie in dorpen van gesneuvelde Vlaamse frontsoldaten uit de Eerste Wereldoorlog, evolueerde naar pacifistische colloquia in mineur aan de voet van de IJzertoren. De affiches van de honderd manifestaties werden nu gebundeld [lees verder]

De moord op Hitlers halfnicht

Recensie Karl Drabbe - 13/05/2021
‘Angelika Maria (Geli) Raubal (1923-1931) was een dochter van Angela Raubal, die een halfzus was van Adolf Hitler. Zodoende was Geli Raubal een halfnicht van hem.
Toen Hitler in 1929 een appartement betrok in München, werd zijn halfzuster Angela zijn huishoudster. Samen met Geli woonde [lees verder]

De eerste globalisering

Recensie Karl Drabbe - 13/04/2021
Als er één wetmatigheid de geschiedenis van de mensheid typeert, is het wel continuïteit. Ondanks alle grote theorieën of cesuren die mensen post hoc zien of verklaren in het verleden. Continuïteit is echter zo voor de hand liggend, dat ze weinig verrassend lijkt. Ze doet zich voor tegen de achtergrond [lees verder]

De Dietsche nationaalsocialist

Recensie Karl Drabbe - 11/04/2021
Het is prof. Bruno De Wever die Reimond Tollenaere in een artikel ‘De Dietse nationaalsocialist’ noemde. De meeste hardcore nazi’s in Vlaanderen zaten tijdens de Tweede Wereldoorlog bij DeVlag/Algemeene SS Vlaanderen. Tollenaere koos er echter voor binnen het VNV te blijven, de grootste collaboratiebeweging, [lees verder]

Europees aanmodderen

Recensie Karl Drabbe - 09/04/2021
Aanmodderen. Of voortmodderen. Er is allicht een nuanceverschil. Het ene werkwoord klinkt al minder uitgesproken negatief dan het andere. Volgens Caroline De Gruyter is voortmodderen het motto van zowel de Oostenrijkse Habsburgmonarchie als van de Europese Unie. Ook slordigheid, gekluns, halfbakken compromissen [lees verder]

Moorden in Dresden

Recensie Karl Drabbe - 13/03/2021
Dresden, 1944-1945. De historische stad kreunt onder de bombardementen van de geallieerden. Tienduizenden Duitsers vluchtten uit het oosten voor de Rode Russen. Het Derde Rijk loopt op zijn laatste benen; Hitlers wonderwapen laat het afweten. En als klap op de vuurpijl krijgt de politie er te maken met [lees verder]

BDW: docusoap wordt boek

Recensie Karl Drabbe - 06/03/2021
‘Politiek is een slecht toneelstuk met briljante acteurs.’ Die oneliner hanteert Bart De Wever wel vaker. Het net verschenen boek In het hoofd van Bart De Wever sluit er ei zo na mee af. Datzelfde boek kan je recenseren met een parafrase daarvan: ‘een slecht boek met briljante acteurs’.
[lees verder]

Ik ga op expeditie, en ik neem mee…

Recensie Karl Drabbe - 25/02/2021
‘Ik ga op reis, en ik neem mee…’ U speelde het spelletje als kind zeker ook. Of u speelt het weleens met kinderen en/of kleinkinderen. Eindeloos plezier in de auto, op weg naar een verre vakantiebestemming gegarandeerd. Al kunnen vakantiebestemmingen ons hoogstens doen wegdromen van [lees verder]

Covid doodt, eenzaamheid ook

Recensie Karl Drabbe - 01/02/2021
Wie dacht dat de lockdown een ‘leuke, luie, ontspannende periode zou worden — de hele dag voor de buis of met een spannend boek en een lekker wijntje — had het mis’. Denk maar aan jonge gezinnen met kinderen op een klein appartement. Afstandsonderwijs in arme gezinnen, waar niet voldoende [lees verder]

De middeleeuwen waren anders

Recensie Karl Drabbe - 12/01/2021
De middeleeuwen kwamen ten einde met de renaissance, het quatrocento. Toen zochten geleerden en kunstenaars in Italië terug aansluiting bij het roemrijke verleden van het ‘beschaafde’ Oude Rome. Letterlijk slaat het op de ‘wedergeboorte’ van de ‘Klassieken’. De tien [lees verder]

Complotdenkers, carrièrejagers en charlatans

Recensie Karl Drabbe - 22/12/2020
De vrijmetselarij is wereldwijd gebaseerd op Grote Principes die ook de Franse Revolutie – en vandaag de Franse Republiek – kenmerken: vrijheid, gelijkheid, broederschap. Of bij uitbreiding vrijheid, gewetensvrijheid, religieuze verdraagzaamheid, democratie, wereldburgerschap. Van een goede man een [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.