Islamistisch separatisme

Gérald Darmanin, de Franse minister van Binnenlandse Zaken, bracht zonet een manifest uit tegen het ‘islamisme’, en voor de ‘laïcité’. Het werkstuk kadert in het fameuze Franse ‘Projet de loi confortant le respect des principes de la République et de lutte contre le séparatisme’. Dat is de nieuwe Franse wetgeving (een waslijst van 51 artikels) die als doel heeft te strijden tegen de groeiende impact van radicale vormen van islam in Frankrijk. Bij die radicalen worden onder meer moslimbroeders, salafisten en wahhabisten gerekend.

Dat uit Saoedi-Arabië komende wahhabisme is volgens de minister van Binnenlandse Zaken een ‘courant hétérodoxe’ (blz. 41). Salafisten zijn volgens de excellentie dan weer ‘d’inspiration millénariste’ (blz. 56). Met ‘séparatisme’ worden natuurlijk geen Baskische of Corsicaanse of andere vormen van nationalisme bedoeld. Dit separatisme slaat op het gevaar dat de radicale islam een staat begint te vormen binnen de staat, wat in tegenstelling is met de waarden van la République met een grote R. In die republiek staat het individu centraal (‘le citoyen’), en niet geloofsgemeenschappen, zoals vaak het geval is in Arabische en islamitische landen (‘communautarisme’).

Indoctrinatie

Frans minister van binnenlandse zaken Gérald Moussa Darmanin was voorheen minister van Begroting (2017-2020) en burgemeester van Tourcoing, een Noord-Franse stad op nauwelijks 16 km van Kortrijk. Zijn ene grootvader was een jood uit Malta. Z’n andere was adjudant bij de Algerijnse harkis. Ex-gaullist, nu hoort hij thuis bij La République en Marche (LREM), de politieke beweging van de Franse president Emmanuel Macron. Gérald Darmanin studeerde in België.

‘l’Etat, trop longtemps concentré contre la radicalisation qui mène au terrorisme, a tardé à voir l’islamisme, menant au séparatisme, comme un danger imminent’ (blz. 14), is het vertrekpunt van het manifest. Eigenlijk is indoctrinatie van sommige moslims dus gevaarlijker dan het islamitische  terrorisme. Er is een parallelmaatschappij ontstaan van mensen die de republikeinse, democratische waarden verwerpen, en steeds meer ‘gewone’ moslims dreigen mee te sleuren, stelt de minister. Die parallelmaatschappij vindt Darmanin vooral in ‘les transports publics, au sein de sociétés privées de sécurité ainsi que dans le monde socioculturel et sportif’ (blz. 71). En dat zou onder meer te maken hebben met een ‘lecture littérale des textes sacrés musulmans’ (blz. 63). Nochtans, ‘l’islamisme n’est pas l’islam’ (blz. 51), vind Darmanin, en van dat islamisme weet men goed ‘qu’il est bien loin de la religion du prophète’ (blz. 65).

Islam versus islamisme

Maar waar ligt nu eigenlijk de scheiding tussen de echte islam – die oké zou zijn – en de radicale islam, waartegen de Franse overheid strijdt? Dat is heel onduidelijk.

Volgens de auteur is de soenitische islam (90% van alle moslims wereldwijd zijn soennieten) ‘attaché à la lettre des textes sacrés’ (blz. 43). Met andere woorden, alle soenitische moslims zijn dus eigenlijk radicaal, want het is toch precies dit ‘littéralisme’ dat volgens de auteur problematisch is?

Ook het op zich goede voorstel om niet langer een beroep te doen op gedetacheerde imams uit Marokko, Algerije en Tunesië in Franse moskeeën is moeilijk te plaatsen. Dat betekent toch dat de islam in die drie landen ook radicaal is, terwijl de Franse media en politici toch al vele decennia lang beweren dat de islam in Marokko en Tunesië een gematigde islam zou zijn?

Een derde knoop in het discours van de minister is de financiering van moskeeën. De Franse laïcité is gebaseerd op de fameuze wet van 1905, wet die (hoeft het gezegd?) in die tijd eenzijdig gericht was tegen de katholieke kerk. Volgens die wet mogen de erediensten, of ze nu christelijk, joods, islamitisch of wat dan ook zijn, niet gefinancierd worden met overheidsgeld. Tegelijkertijd trekt de Franse regering ook ten strijde tegen de buitenlandse financiering van moskeeën, want zo haal je het paard van Troje binnen, heet het. Hoe moet het dan wel? Momenteel worden 92% van de Franse moskeeën gefinancierd op basis van de wet van 1901 op les ‘associations’, de verenigingen dus, met andere woorden, Franse moskeeën worden wel degelijk betaald met overheidsgeld, maar niet via de wet van 1905. De minister van Binnenlandse Zaken wil nu dat wat moskeeën betreft we van 1901 naar 1905 gaan. Het idee van een ‘Kirchensteuer’, met andere woorden de financiering van kerken en moskeeën te halen bij de gelovigen zelf, door een deel van hun personenbelasting te gebruiken voor de bouw en onderhoud van kerken, moskeeën en synagogen, en de beoefenaars van de erediensten, werd niet weerhouden.

Europees onderscheid

‘Islamisme’ is overigens een merkwaardige term, en die term komt alvast nergens voor in de talrijke traditionele islamitische bronteksten door de eeuwen heen. Tot minstens de jaren 70 van vorige eeuw werd met islam eigenlijk de islamitische beschaving, cultuur en geschiedenis bedoeld. Met islamisme de islam als godsdienst, religie en theologie. Dat met islam de islamitische mainstream godsdienst wordt bedoeld, en islamisme een radicalere afscheuring zou zijn van de islam die bovendien niks te maken heeft met de echte islam, is een relatief recente Europese uitvinding die met verbazingwekkende snelheid de ganse wereld heeft veroverd. Ook het onderscheid tussen islam en politieke islam is even artificieel, en is vanuit theologisch standpunt compleet onbruikbaar.

Gefaald model

Het openbare discours over de islam in Frankrijk is duidelijk veranderd. Tot pakweg 15 à 20 jaar geleden kon je heel vaak lezen dat het Franse systeem zou gebaseerd zijn op ‘la laïcité’ waarbij het individu centraal staat, terwijl men er in het Verenigd Koninkrijk een ‘communautaristische’ visie op na zou houden, waarbij de groep centraal zou staan, en niet het individu. Dat was slecht, ging de redenering verder, want ‘le modèle anglo-saxon’ zou de integratie van moslims bemoeilijken.

Vandaag hoor je in Frankrijk niet veel meer over de tegenstelling tussen het Franse en het Britse model. Niet alleen heeft het Franse model voor een stuk gefaald, het zou ook wel eens kunnen zijn dat de samenlevingsproblemen tussen moslims en niet-moslims in Frankrijk een stuk problematischer zijn dan die in het Verenigd Koninkrijk

Wet

De fameuze Franse wet op het ‘séparatisme’ werd goedgekeurd door de Franse ministerraad op 9 december 2020, en deze maand besproken en goedgekeurd door het Franse parlement. Het is nog even wachten op de uitvoering ervan. De wet bevat een batterij maatregelen tegen de radicalisering van bepaalde moslims, en bevat een aantal ideeën die ook nuttig zouden kunnen zijn in een Belgische context. Of deze wet echt het geschikte middel is om radicalisering tegen te gaan is moeilijk te zeggen. Een bepaalde linkerzijde heeft het over islamofobie (de wet zou een heksenjacht ontketenen tegen moslims), voor de radicale rechterzijde gaat de wet dan weer niet ver genoeg. Affaire à suivre.

Geen boeken gevonden

Meer berichtjes van Lieven Van Mele

Open brief aan de moslimwereld… en het Westen

Recensie Lieven Van Mele - 10/06/2022
Abdennour Bidar (1971-) is een Franse filosoof en essayist van Marokkaanse afkomst langs vaders kant, en van een tot de islam bekeerde Française aan moeders kant. Hij is lid van het Observatoire de la laïcité, en sinds 2016 inspecteur bij het Franse ministerie voor Onderwijs. En ja, jarenlang had [lees verder]

Islamophobie, mon oeil!

Recensie Lieven Van Mele - 27/05/2022
De naam Djemila Benhabib doet wellicht weinig belletjes rinkelen in Vlaanderen. Toch verdient ze meer aandacht, want zij is in Brussel de nummer één van de seculiere stroming binnen de islam. In haar nieuwe boek Islamophobie, mon oeil! legt ze uit wat dat betekent, en welke strijd ze al heeft gevoerd [lees verder]

Eric Zemmour: ‘La France n’a pas dit son dernier mot’

Recensie Lieven Van Mele - 27/02/2022
‘La France n’a pas dit son dernier mot‘ is het recentste boek van de Franse presidentskandidaat Eric Zemmour. Het is de opvolger van ‘Le suicide français‘ uit 2014, waarin Zemmour uitgebreid beschrijft wat hij als de ondergang van Frankrijk beschouwt.
Presidentskandidaat
[lees verder]

Pistes om Libanon opnieuw op de rails te zetten

Recensie Lieven Van Mele - 21/07/2021
‘Le Liban d’hier à demain’ is een werkstuk van hoge kwaliteit waarin Nawaf Salam een aantal ideeën formuleert om Libanon uit de politieke impasse te krijgen waarin het nu al een paar jaren verkeert. Daarbij gaat het hier alleen over het politiek/constitutionele aspect van de zaak. De sociaaleconomische [lees verder]

De wereld na Trump en Merkel

Recensie Lieven Van Mele - 15/06/2021
Paul Lookman kiest voor een andere wereld. De wereld na Trump en Merkel, Europese rivaliteit, neoliberalisme en het machtsevenwicht heet zijn  recentste publicatie. Op de achterflap lezen wij dat de auteur cursussen internationale betrekkingen volgde, lobbywerk heeft gedaan voor Amnesty International, [lees verder]

Radicale verlossing

Recensie Lieven Van Mele - 01/06/2021
Bij de analyse van de beweegredenen waarom jihadisten, en andere radicalen, zich aansluiten bij pakweg Islamitische Staat (IS), mag het element verlossing niet ontbreken. Dit betekent dat hun radicale en destructieve daden een hoger doel hadden, een soort boetedoening waren, en vaak eschatologische elementen [lees verder]

Mon islam, ma liberté

Recensie Lieven Van Mele - 21/05/2021
Mon islam, ma liberté is de titel van het recente boek van de Franse liberale islamhervormster Kahina Bahloul.
Kahina Bahloul (°1979) is de eerste vrouwelijke imam in Frankrijk. Ze is geboren in dat land, maar groeide op in Algerije van toen ze één jaar oud werd. Op haar 24° keerde ze terug [lees verder]

Islamistisch separatisme

Recensie Lieven Van Mele - 19/04/2021
Gérald Darmanin, de Franse minister van Binnenlandse Zaken, bracht zonet een manifest uit tegen het ‘islamisme’, en voor de ‘laïcité’. Het werkstuk kadert in het fameuze Franse ‘Projet de loi confortant le respect des principes de la République et de lutte contre le séparatisme’. Dat [lees verder]

Egypte als dictatuur, nu de wereld niet meer kijkt

Recensie Lieven Van Mele - 24/02/2021
‘Nu de wereld niet meer kijkt, leven in Egypte na de Arabische Lente’ is de titel van het debuut van de Nederlandse journalist Eduard Cousin.
Geïntegreerde journalist
In 2013, twee jaar na het begin van de Arabische Lente in 2011, verhuisde Eduard Cousin (1986) naar Egypte. Hij woont [lees verder]

Le syndrome de la dictature

BlogLieven Van Mele - 27/09/2020
In zijn nieuwe werk Le syndrome de la dictature tracht de Egyptische auteur Alaa al Aswany de mechanismen van dictatoriale regimes te doorgronden. Als Egyptenaar is hij dan ook ervaringsdeskundige. Het heeft een leuk en informatief werkstuk opgeleverd.
Zesdaagse Oorlog
Alaa al Aswany (1957) [lees verder]

Zineb El Rhazoui wil de radicale islam vernietigen

BlogLieven Van Mele - 10/11/2018

Vernietig het islamitisch fascisme. Toegegeven, het is een harde titel die je niet onmiddellijk verwacht van een auteur met een Arabisch klinkende naam. Zineb El Rhazoui is een in 1982 geboren Française van Maghrebijnse afkomst die afstand genomen heeft van de islam. Ze is ex-redacteur van Charlie [lees verder]

Ali Rizvi: atheïstische moslim of islamitische atheïst?

BlogLieven Van Mele - 04/08/2018
Met zijn boek De atheïstische moslim, de weg van geloof naar rede, verschenen in het Engels, Frans, Nederlands en een paar andere talen, schiet Ali Rizvi in de roos. Vanuit atheïstisch/vrijzinnig standpunt wordt de islamitische godsdienst gesloopt.
Ali Rizvi (jaargang 1975) groeide op in Libië, [lees verder]
0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.