Islamistisch separatisme

Gérald Darmanin, de Franse minister van Binnenlandse Zaken, bracht zonet een manifest uit tegen het ‘islamisme’, en voor de ‘laïcité’. Het werkstuk kadert in het fameuze Franse ‘Projet de loi confortant le respect des principes de la République et de lutte contre le séparatisme’. Dat is de nieuwe Franse wetgeving (een waslijst van 51 artikels) die als doel heeft te strijden tegen de groeiende impact van radicale vormen van islam in Frankrijk. Bij die radicalen worden onder meer moslimbroeders, salafisten en wahhabisten gerekend.

Dat uit Saoedi-Arabië komende wahhabisme is volgens de minister van Binnenlandse Zaken een ‘courant hétérodoxe’ (blz. 41). Salafisten zijn volgens de excellentie dan weer ‘d’inspiration millénariste’ (blz. 56). Met ‘séparatisme’ worden natuurlijk geen Baskische of Corsicaanse of andere vormen van nationalisme bedoeld. Dit separatisme slaat op het gevaar dat de radicale islam een staat begint te vormen binnen de staat, wat in tegenstelling is met de waarden van la République met een grote R. In die republiek staat het individu centraal (‘le citoyen’), en niet geloofsgemeenschappen, zoals vaak het geval is in Arabische en islamitische landen (‘communautarisme’).

Indoctrinatie

Frans minister van binnenlandse zaken Gérald Moussa Darmanin was voorheen minister van Begroting (2017-2020) en burgemeester van Tourcoing, een Noord-Franse stad op nauwelijks 16 km van Kortrijk. Zijn ene grootvader was een jood uit Malta. Z’n andere was adjudant bij de Algerijnse harkis. Ex-gaullist, nu hoort hij thuis bij La République en Marche (LREM), de politieke beweging van de Franse president Emmanuel Macron. Gérald Darmanin studeerde in België.

‘l’Etat, trop longtemps concentré contre la radicalisation qui mène au terrorisme, a tardé à voir l’islamisme, menant au séparatisme, comme un danger imminent’ (blz. 14), is het vertrekpunt van het manifest. Eigenlijk is indoctrinatie van sommige moslims dus gevaarlijker dan het islamitische  terrorisme. Er is een parallelmaatschappij ontstaan van mensen die de republikeinse, democratische waarden verwerpen, en steeds meer ‘gewone’ moslims dreigen mee te sleuren, stelt de minister. Die parallelmaatschappij vindt Darmanin vooral in ‘les transports publics, au sein de sociétés privées de sécurité ainsi que dans le monde socioculturel et sportif’ (blz. 71). En dat zou onder meer te maken hebben met een ‘lecture littérale des textes sacrés musulmans’ (blz. 63). Nochtans, ‘l’islamisme n’est pas l’islam’ (blz. 51), vind Darmanin, en van dat islamisme weet men goed ‘qu’il est bien loin de la religion du prophète’ (blz. 65).

Islam versus islamisme

Maar waar ligt nu eigenlijk de scheiding tussen de echte islam – die oké zou zijn – en de radicale islam, waartegen de Franse overheid strijdt? Dat is heel onduidelijk.

Volgens de auteur is de soenitische islam (90% van alle moslims wereldwijd zijn soennieten) ‘attaché à la lettre des textes sacrés’ (blz. 43). Met andere woorden, alle soenitische moslims zijn dus eigenlijk radicaal, want het is toch precies dit ‘littéralisme’ dat volgens de auteur problematisch is?

Ook het op zich goede voorstel om niet langer een beroep te doen op gedetacheerde imams uit Marokko, Algerije en Tunesië in Franse moskeeën is moeilijk te plaatsen. Dat betekent toch dat de islam in die drie landen ook radicaal is, terwijl de Franse media en politici toch al vele decennia lang beweren dat de islam in Marokko en Tunesië een gematigde islam zou zijn?

Een derde knoop in het discours van de minister is de financiering van moskeeën. De Franse laïcité is gebaseerd op de fameuze wet van 1905, wet die (hoeft het gezegd?) in die tijd eenzijdig gericht was tegen de katholieke kerk. Volgens die wet mogen de erediensten, of ze nu christelijk, joods, islamitisch of wat dan ook zijn, niet gefinancierd worden met overheidsgeld. Tegelijkertijd trekt de Franse regering ook ten strijde tegen de buitenlandse financiering van moskeeën, want zo haal je het paard van Troje binnen, heet het. Hoe moet het dan wel? Momenteel worden 92% van de Franse moskeeën gefinancierd op basis van de wet van 1901 op les ‘associations’, de verenigingen dus, met andere woorden, Franse moskeeën worden wel degelijk betaald met overheidsgeld, maar niet via de wet van 1905. De minister van Binnenlandse Zaken wil nu dat wat moskeeën betreft we van 1901 naar 1905 gaan. Het idee van een ‘Kirchensteuer’, met andere woorden de financiering van kerken en moskeeën te halen bij de gelovigen zelf, door een deel van hun personenbelasting te gebruiken voor de bouw en onderhoud van kerken, moskeeën en synagogen, en de beoefenaars van de erediensten, werd niet weerhouden.

Europees onderscheid

‘Islamisme’ is overigens een merkwaardige term, en die term komt alvast nergens voor in de talrijke traditionele islamitische bronteksten door de eeuwen heen. Tot minstens de jaren 70 van vorige eeuw werd met islam eigenlijk de islamitische beschaving, cultuur en geschiedenis bedoeld. Met islamisme de islam als godsdienst, religie en theologie. Dat met islam de islamitische mainstream godsdienst wordt bedoeld, en islamisme een radicalere afscheuring zou zijn van de islam die bovendien niks te maken heeft met de echte islam, is een relatief recente Europese uitvinding die met verbazingwekkende snelheid de ganse wereld heeft veroverd. Ook het onderscheid tussen islam en politieke islam is even artificieel, en is vanuit theologisch standpunt compleet onbruikbaar.

Gefaald model

Het openbare discours over de islam in Frankrijk is duidelijk veranderd. Tot pakweg 15 à 20 jaar geleden kon je heel vaak lezen dat het Franse systeem zou gebaseerd zijn op ‘la laïcité’ waarbij het individu centraal staat, terwijl men er in het Verenigd Koninkrijk een ‘communautaristische’ visie op na zou houden, waarbij de groep centraal zou staan, en niet het individu. Dat was slecht, ging de redenering verder, want ‘le modèle anglo-saxon’ zou de integratie van moslims bemoeilijken.

Vandaag hoor je in Frankrijk niet veel meer over de tegenstelling tussen het Franse en het Britse model. Niet alleen heeft het Franse model voor een stuk gefaald, het zou ook wel eens kunnen zijn dat de samenlevingsproblemen tussen moslims en niet-moslims in Frankrijk een stuk problematischer zijn dan die in het Verenigd Koninkrijk

Wet

De fameuze Franse wet op het ‘séparatisme’ werd goedgekeurd door de Franse ministerraad op 9 december 2020, en deze maand besproken en goedgekeurd door het Franse parlement. Het is nog even wachten op de uitvoering ervan. De wet bevat een batterij maatregelen tegen de radicalisering van bepaalde moslims, en bevat een aantal ideeën die ook nuttig zouden kunnen zijn in een Belgische context. Of deze wet echt het geschikte middel is om radicalisering tegen te gaan is moeilijk te zeggen. Een bepaalde linkerzijde heeft het over islamofobie (de wet zou een heksenjacht ontketenen tegen moslims), voor de radicale rechterzijde gaat de wet dan weer niet ver genoeg. Affaire à suivre.

Meer berichtjes van Lieven Van Mele

Waarom dit niet de laatste oorlog is

Recensie Lieven Van Mele - 24/01/2023
Waarom dit niet de laatste oorlog is. Over de psychologie van internationale conflicten is het nieuwste boek van Koert Debeuf (1974-). Koert Debeuf is een Open VLD-apparatsjik. Hij was ooit woordvoerder en speechwriter van Guy Verhofstadt. Debeuf werkte voor de Europese liberalen (ALDE), en woonde voor [lees verder]

Face à une guerre sainte

Recensie Lieven Van Mele - 06/01/2023
Face à one guerre sainte heet de nieuwste publicatie van Sylviane Agacinski. Zij is een bekende Franse filosofe, en echtgenote van de gewezen socialistische premier Lionel Jospin. Het boek biedt een vrijzinnige en kritische visie op radicale vormen van islam.‘De jihad heeft Frankrijk gekozen als [lees verder]

Mario Vargas Llosa, oorlogscorrespondent in Irak

Recensie Lieven Van Mele - 04/01/2023
Laten we even teruggaan in de tijd, naar 2003, net geteld twintig jaar geleden. In dat jaar viel een internationale coalitie onder leiding van de Verenigde Staten, en onder luid applaus van Israël, Irak binnen. Bedoeling was het regime van dictator Saddam Hoessein omver te werpen, want die zou banden [lees verder]

Radicalisering, hoe ga je dat tegen?

Recensie Lieven Van Mele - 29/12/2022
Politiques de lutte contre la radicalisation geeft een overzicht van het beleid dat wereldwijd gevoerd wordt tegen radicalisering. Daarbij gaat het in de eerste plaats om islamitische vormen van radicalisering, ook al komen ook andere vormen van radicalisering aan bod.
Politiek correct
Het [lees verder]

Rudi Vranckx in Oekraïne

Recensie Lieven Van Mele - 22/12/2022
Toegegeven, ik was een beetje sceptisch toen ik het nieuwe boek van Rudi Vranckx begon te lezen, door ervaringen met zijn vorige boeken. Maar het moet gezegd: deze keer heeft de VRT-oorlogscorrespondent een uitstekend boek geschreven.
In Oekraïne – dreigt de derde wereldoorlog heet de nieuweling. [lees verder]

Rebelle

Recensie Lieven Van Mele - 18/12/2022
Voor wie een echt straf boek wil lezen kunnen we Rebelle van Rahaf Mohammed (2000-) zeker aanbevelen. De vrouw heette oorspronkelijk Rahaf Mohammed Mutlaq al Qunun. Ze is geboren en getogen in Saoedi-Arabië, in een rijke familie. Haar vader was gouverneur van Al Sulaimi, een stad niet ver van Hail, [lees verder]

Jean-Claude Van Cauwenberghe, een biografie

Recensie Lieven Van Mele - 12/11/2022
Velen waren hem al vergeten, maar de gewezen keizer van Charleroi, en brede omgeving, duikt terug op in een boek waarin wordt teruggeblikt op zijn politieke leven.
Politieke carrière
Jean-Claude Van Cauwenberghe (1944-), zeg maar JCVC, is ondertussen 78 jaar, en lid van de Parti Socialiste [lees verder]

‘Gematigde’ moslim Chems-eddine Hafiz schreef een boek

Recensie Lieven Van Mele - 28/10/2022
Chems-eddine Hafiz (een naam die je kan vertalen als ‘beschermer van de zon van het geloof’) heeft een nieuw boek geschreven: ‘N’en déplaise à certains, nous sommes les enfants de la République’.
Eerder verschenen al ‘Le manifeste contre le terrorisme islamiste’ (2021), [lees verder]

Als Wallonië moet kiezen

Recensie Lieven Van Mele - 25/10/2022
La Wallonie à l’heure des choix. Vers la septième réforme de l’État is een publicatie van 195 bladzijden geworden waarin diverse auteurs van en voor de IRW-CGSP hun visie geven op de volgende staatshervorming. Die zou – ook al is dat niet 100% zeker – het licht moeten zien in 2024. De IRW-CGSP [lees verder]

Waarom we niets van de Oriënt begrijpen, en waarom we dat wel zouden moeten doen

Recensie Lieven Van Mele - 16/10/2022
De eerste vraag die je je stelt bij de titel van dit nieuwste boek van Dirk Tieleman is natuurlijk: ‘Wat verstaat hij precies onder de Oriënt?’ En na het lezen van dit 432 bladzijden tellende boek kom je toch tot een aantal merkwaardige vaststellingen.
Over Iran, Afghanistan en Irak
[lees verder]

Joden en moslims in Irak

Recensie Lieven Van Mele - 07/10/2022
Esther Meir-Glitzenstein, professor geschiedenis aan de Universiteit Ben-Gurion in Israël, heeft een boek geschreven over de geschiedenis van de Joden in Irak. Eerder verschenen bij de uitgeverij Tallandier al uitgaven over de geschiedenis van de Joden in Algerije, Egypte, Jemen, Marokko en Tunesië.
[lees verder]

Hoe zit het nou met Syrië?

Recensie Lieven Van Mele - 02/10/2022
Syrië mag dan al grotendeels uit de actualiteit verdwenen zijn, de problemen in het land zijn nog niet opgelost. Er zijn nog steeds jihadistische groeperingen actief in het noorden en het Turkse leger is aanwezig in het noorden en noordoosten. Van een heropbouw van het land na de vreselijke burgeroorlog [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.