Ironie als wapen tegen mei ’68

Hoe is verzet mogelijk tegen een tijdperk dat zich nooit anders liet kennen dan als verzet? Hoe start je een opstand tegen mensen die alles tot opstand herleiden? Met ironie misschien? Dat lijkt Thierry Baudet gedacht te hebben tijdens het schrijven van zijn tweede roman ‘Van elk waarheen bevrijd’, een ironische beschouwing van de banaliteit van mei ’68.

Een wandeling door Parijs

De roman gaat over Philippe Gautier, een oude celloleraar die wandelend door Parijs over zijn verleden tobt en tracht te begrijpen waar het allemaal fout is gegaan. Zijn affaire, hoe hij zijn vrouw en kinderen verloor, hoe zijn generatie hun samenleving kapot maakte, alles loopt doorheen. Wie echter een woedende kritiek op de mei ‘68ers verwacht kan dit boek beter links laten liggen. Hier en daar verschijnen er wel enkele rechtse ideeën, wanneer Philippe over immigranten klaagt, met hun schotelantennes en uitkeringen, maar dat wordt dadelijk gevolgd door een ironisch ‘Laat de gedachtenpolitie me niet betrappen’. Philippe is en blijft een mei ‘68er. Hij kan zich dan wel prima in de diagnose van de Ondergang van het Avondland vinden, maar weigert elk verzet, dat laat hij met plezier aan enkele potsierlijke populisten over, voor wat het waard is. Philippe verzet zich niet tegen de grote vervanging, net zoals hij zich niet verzet wanneer hij zijn gezin kwijtraakt…

Philippe Gautier is letterlijk een ‘cuck’, een oud woord voor iemand wiens echtgenote vreemdgaat, maar in de taal van alt-rechts een zelfhatende westerling die meewerkt aan de vernietiging van het oude continent.

De Afrekening?

De tweede roman van Thierry Baudet is geen woedende afrekening met mei ’68. Daarvoor zijn de beschrijvingen van Philippe te liefdevol. Dat toont zich vooral wanneer hij zich – veilig achter het schild van zijn cello verborgen – uitleeft in zijn muziek. In hoeveel linkse (zijn er andere?) romans vind je zo’n tedere beschrijvingen van rechtse mensen? Is dat uit mededogen? Belazert Baudet hier niet zijn rechtse achterban door zo’n sympathiek beeld te schetsen van de vijand? Of is het net andersom?

De rechtse passages zijn eerder zeldzaam en duiken pas op vanaf de helft van het boek, hier en daar verspreid, als kruimels, of als aas voor de linkse lezer. Het grootste deel van het boek bestaat echter uit beschrijvingen van het hoofdpersonage. Daarbij hanteert Baudet zowel een oppervlakkige, duidelijk herkenbare ironie als een meer subtielere vorm. Er is de mei ’68er die ontdekt dat hij op zijn vader lijkt, de rebel die vrijheid plots verstikkend en ondragelijk vindt, ernaar verlangt vastgebonden te worden… Maar er is ook de veel subtielere ironische ondertoon waarmee het personage Philippe en uiteindelijk heel mei ’68 wordt beschreven. De vele cursiveringen, de uitroeptekens, de bij tijden bijzonder gevoelige en poëtische beschrijvingen die verspild lijken te zijn aan het grijze hoofdpersonage en dit clichéverhaal dragen allemaal bij aan het voortdurende gevoel dat je als lezer belazerd wordt, zonder goed te weten hoe of waar.

Eigen wapens

Die ironische houding is meer dan alleen maar een karaktertrek van de schrijver. Baudet begrijpt dat je mei’ 68ers niet kunt bestrijden met hun eigen wapens. Je kunt ze geen racist of xenofoob noemen, (of ‘oikofoob’, wat ze toch niet begrijpen). Meer nog: je kunt ze überhaupt niet bestrijden. Een generatie die zich in haar diepste wezen gekenmerkt weet door opstand valt niet te bekampen. Elk verzet botst immers op de glimlach van de trotse ouder die vaststelt dat zijn kinderen uiteindelijk toch zoveel op hem lijken… Verzet is overgave. Wat rest ons dan? Het verzet dat er geen is, ofwel: de ironie.

En daarin schuilt het effect van deze roman. Eerder dan Mei ’68 te bestrijden, door het ervan te beschuldigen dat het de oorzaak is van alle kwaad op aarde, de protagonisten te verheffen tot te duchten vijanden, transformeert het boek hen net tot banale figuren. Mei’68ers blijken uiteindelijk zielige mannetjes te zijn, die gewoon hun lul niet in hun broek konden houden, hun gezin niet konden samenhouden, hun samenleving niet konden verdedigen. Zielige mannetjes die dat nu beseffen en er spijt van hebben, maar het tegelijk nog steeds goedpraten met allerlei filosofische bla-bla over het einde van de geschiedenis. Uiteindelijk blijkt mei ’68 niet de oorsprong van alle kwaad te zijn, noch het ultieme bevrijdingsmoment, maar gewoon een banaal cliché.

Van elk waarheen bevrijd | Baudet Thierry

Hardback | Nederlands | Literaire roman, novelle

In deze ontroerende roman kruipt Thierry Baudet in de huid van cellist Philippe Gautier: een babyboomer die vanuit het hedendaagse Parijs nadenkt over de idealen van zijn generatie – en over de richtingloze wereld waarin die zijn uitgemond. Het verhaal begint [lees verder...]

Definitief teruggetrokken

Meer berichtjes van Externe Auteur

Het gesluierde leven van een tienermeisje in Iran: Shohreh Feshtali

Recensie Externe Auteur - 16/06/2022
Shohreh Feshtali (1970) vluchtte in 1993 vanuit Iran naar Nederland. Zij leefde dus de eerste negen jaar onder het bewind van de sjah (tot 1979). De volgende veertien jaar onder het bewind dat Ayatollah Khomeini introduceerde. Dat wil zeggen: een theocratisch schrikbewind. In Nederland bouwde zij vanaf [lees verder]

Zwijg. Waarom woke niet deugt

Recensie Externe Auteur - 22/12/2021
Voor wie zich een beter idee wil vormen van woke en haar gevaren is Zwijg. Waarom woke niet deugt van Paul Boonefaes onmisbare literatuur. Het kan samen met het complementaire Wie wat woke van Walter Weyns worden gelezen.
Discriminatie
Paul Boonefaes is vaak spits en grappig. De hebbelijkheid [lees verder]

De strijd om Europa

Recensie Externe Auteur - 24/04/2021
Wie een recensie schrijft van een boek van een gevestigde geopolitiek opiniemaker moet een dikke huid hebben. In zijn boek De slag om Europa kijkt U-Leiden professor Rob de Wijk naar de opkomst van China, het optreden van Poetin, het verschuivende machtsevenwicht in de wereld en de optie voor Europa [lees verder]

De spin in het katholieke web

Recensie Externe Auteur - 24/01/2021
‘In de grond van mijn hart draag ik altijd sterk de liefde voor de broeders en zusters die niet in volle communio met ons zijn, tegelijkertijd onderga ik het lijden aan een gedeeltelijke communio met hen die mijn broeders zijn’, aldus Johannes Willebrands in een persoonlijk schrijven aan paus Johannes-Paulus [lees verder]

Het fenomeen Wagner

Recensie Externe Auteur - 02/12/2020
Tot spijt van wie het benijdt, hoort Richard Wagner thuis in het rijtje van grote historische figuren. De Duitse componist was onder meer wegbereider van de atonale muziek, en zijn totaalkunst beïnvloedde de schilderkunst (het impressionisme), de literatuur (het symbolisme), de multimediakunst en zelfs [lees verder]

Beluisterde constructies

Recensie Externe Auteur - 10/11/2020
Op het album De Zwarte Rivier van Wannes Van de Velde staat het nummer BRT 7. De tekst gaat zo: ‘Post-modern, avant garde, het is voor mij gebakken brood. Ik geniet van een discussie die mijn intellect vergroot. Ik verleg mijn verste grenzen, word verlichter met de tijd, door de glans van het verheven: [lees verder]

De mogelijkheid van een EU-islam

BlogExterne Auteur - 16/03/2019
Eind februari vond op de afdeling Encyclopedie van de Rechtswetenschap van de Universiteit Leiden het Bassam Tibi-symposium plaats. Dit symposium was georganiseerd naar aanleiding van het verschijnen van Islamisme en islam, de Nederlandse vertaling van Bassam Tibi’s Islamism and islam (Yale, 2012), [lees verder]

Kop op, Europa

BlogExterne Auteur - 13/01/2019
Eurocentrisme vinden we overal: van wereldkaarten over de taalkunde naar de politiek. Kop op Europa klasseert dit politieke idee verticaal. EU-sceptici moet ik echter teleurstellen. Wie een werk zoekt dat zijn of haar emotioneel gedreven EU-bashing ondersteunt, is eraan voor de moeite. Het is veel meer [lees verder]

Opstand tegen God, maar wiens opstand dit is?

BlogExterne Auteur - 06/01/2019
Peter Hitchens was een gelovig kind, een atheïstische jongeman en uiteindelijk terug een zeer gelovige oudere man. Hij schreef dit boek als een antwoord op de discussie met zijn broer die duidelijk overtuigd atheïst is. Wie tussen de lijnen leest, begrijpt dat dit boek moet dienen als een antwoord [lees verder]

Een salvo Mortier

BlogExterne Auteur - 23/12/2018
Uitgeverij De Bezige Bij brengt in het kader van de herdenkingen van de honderdste verjaardag van het einde van de Eerste Wereldoorlog twee vorige romans van Erwin Mortier — Godenslaap (2008) en De Spiegelingen (2014) — in één band uit, aangevuld met De brieven van Matthew (2018). Waarbij de vraag [lees verder]

Indrukwekkend zonder spektakel

BlogExterne Auteur - 28/10/2018
Dat de Vlaamse Beweging oorzaak is geweest van uitbundige rechtsvorming, hoeft geen nadere toelichting. Elke taalwet, elke stap in de staatshervorming is een haast onuitputtelijke bron van wetgeving, parlementaire voorbereiding, min of meer creatieve rechtspraak en dito rechtsgeleerde commentaren. Toch [lees verder]

Ironie als wapen tegen mei ’68

BlogExterne Auteur - 01/07/2018
Hoe is verzet mogelijk tegen een tijdperk dat zich nooit anders liet kennen dan als verzet? Hoe start je een opstand tegen mensen die alles tot opstand herleiden? Met ironie misschien? Dat lijkt Thierry Baudet gedacht te hebben tijdens het schrijven van zijn tweede roman ‘Van elk waarheen bevrijd’, [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.