In het land van de eeuwige zomer

Els Snick vertaalde een aantal van Roth’s reportages en impressies uit Frankrijk en maakte er een mooi boekje van. Verhaaltjes om te proeven, even van te genieten, weg te leggen en dan toch maar weer ter hand te nemen. Els Snick vertaalde zijn reportages in prachtig Nederlands.

Een voorbeeld? Over Lyon: ‘Hier breng ik graag de avond door. Je vindt er kleine winkeltjes met smoezelige ruiten en aandoenlijke spulletjes die alleen door arme mensen worden gekocht: tabakszakken, zware horlogekettingen, grote olifantstanden, groene porseleinen hondjes en katjes, koffiekopjes met slechts één barst, houten servetringen, glazen parels in alle mogelijke kleuren en een nikkelenhoudertje voor tandenstokers. Je vindt er kleine delicatessenzaakjes met bestofte en al wat beurs geworden vruchten, uien, aardappelen, krantenpapier voor zakjes,katten die op de etenswaar zitten en spelende kinderen op de stoep. Alles gaat langzaam en zonder commotie.’

Joseph Roth (1894-1939) was een Oostenrijkse schrijver, of eigenlijk een Weense schrijver. Hij is geboren als chassidiem in de orthodox joodse gemeenschap op het platteland van de Oekraïne. Om te studeren trok hij naar Wenen, vlak voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. In 1916 meldde hij zich als vrijwilliger bij het leger en diende hij aan het oostfront bij de militaire persdienst in Lemberg, het huidige Lviv in Oekraïne. Terug in Wenen werd hij journalist en schreef een paar beroemd geworden romans zoals de Radetzkymars, over de ondergang van Oostenrijk-Hongarije. Hij ging feuilletons schrijven onder andere voor de Frankfurter Zeitung. Met een scherp oog voor details beschreef hij ‘zijn’ Frankrijk in kranten en tijdschriften. Nog een voorbeeld?

‘Dertien dagen bleef ik in Vienne. Toen ik aankwam, bekeken de vrouwen mij van achter hun ramen als een spook. En toen ik de stad verliet, verbaasden ze zich nog steeds over mij. De honden sliepen nog steeds op straat zoals op de dag dat ik aangekomen was. Sliepen ze eigenlijk wel? Waren ze niet dood? Zaten er echt oude vrouwen bij de ramen? Keken ze naar mij? Of waren ze als doden in staat door levenden heen te kijken, zoals je door glas en lucht kijkt? Hadden de inwoners van Vienne mij eigenlijk wel gezien? Of was ik door deze stad gewaaid als een briesje dat oude mensen nauwelijks voelen, en doden helemaal niet.’

Met de Frankfurter Zeitung brak hij eind twintiger jaren omdat ze iemand anders als correspondent in Frankrijk hadden benoemd en begon hij zijn zwerftocht door het leven. Tot Hitler aan de macht kwam was hij zeer succesvol. Zijn Radetzkymars werd een internationale bestseller.

Na de Machtergreifung is hij nooit meer in Duitsland geweest. Zijn boeken waren verbrand, zijn reportages niet gewenst. Hij trok van Parijs naar Amsterdam en weer terug. Israël Querido en Allert de Lange in Amsterdam gaven zijn boeken uit, zoals van zoveel Duitse exil-schrijvers. Alleen, op zijn hotelkamer, of aan een tafeltje in de kroeg, dronk hijzich langzaam dood. In mei 1939 was het eindelijk zo ver. Zijn vrouw die al vanaf 1930 in psychiatrische klinieken opgenomen was, werd in juni 1940 door de nazis in het kader van hun euthanasieprogramma vermoord.

‘Vandaag,’ schreef hij over Vienne in 1925, ‘is deze burcht wat ze altijd is geweest: een gevangenis. Maar in Vienne zijn er geen misdadigers en zelfs niet eens dronkaards. Er is alleen een gevangenisbewaker, die de gevangene is van zichzelf. Hij leidt een zinloos bestaan – als een sleutel die op geen enkele deur past, of als een deur zonder huis. Hij dwaalt door de gangen en zorgt dat hij niet ontsnapt. Op een binnenplein dat ooit het Forum Romanum was, wonen twee bejaarde vrouwen. Ze verlaten dit binnenplein nooit. Het kan hun niet schelen of er iemand voorbijkomt of niet. Ze zitten voor hun deur naar elkaar te knikken en verliezen af en toe een stil woord dat op de binnenplaats neervalt als een kiezelsteen in een diepe put: je hoort geen geluid. Het groen woekert tussen de voegen van de stenen. Het zijn die stenen die op bevel van Julius Caesar opeengestapeld werden tot vestingmuren. Ze zijn zo dood als Julius Caesar zelf. Het is niet waar dat stenen kunnen praten. Stenen zwijgen.’

 

In het land van de eeuwige zomer | Roth Joseph

Paperback / softback | Nederlands | Literaire non-fictie algemeen

Joseph Roth, de grootste journalist van zijn tijd, vertrok in 1925 vanuit de Weimarrepubliek voor de eerste keer naar Parijs, de hoofdstad van het land waar hij zo van ging houden. In talloze reportages, brieven en essays – hier voor het eerst vertaald [lees verder...]

Verschenen. Geen stock meer

Meer berichtjes van Henk Jurgens

Het DNA van Nederland

BlogHenk Jurgens - 21/10/2017
Nederland kent een ‘protocol stranding levende grote walvisachtigen,’ schrijft Jan Renkema in zijn geinig boekje Het DNA van Nederland. Dat moet wel, want stel dat er een dolfijn aanspoelt, dan moet je als Nederlander toch weten wie er wat moet doen. En een dakkapelletje op je eigen huis? Dan ben [lees verder]

De nieuwe politiek van Europa

BlogHenk Jurgens - 01/10/2017


In zijn boek ‘De nieuwe politiek van Europa’ analyseert de Nederlandse hoogleraar en publicist Luuk van Middelaar de Europese Unie. Van Middelaar is een insider. Tussen 2010 en 2015 was hij stafmedewerker van Herman van Rompuy, de voorzitter van de Europese Raad. Met een schep fileermes [lees verder]

Dirk Rochtus’ nieuw boek over Duitsland

BlogHenk Jurgens - 11/09/2017
‘Het is over de macht van Merkel, van Duitsland, van Merkel-land dat dit boek gaat,’ schrijft Rochtus in de inleiding van zijn nieuwe boek Duitsland. De macht van Merkel. ‘Duitsland en Europa zullen nooit meer hetzelfde zijn als toen er nog geen Frau Merkel te bespeuren viel.’ Zijn nieuwe boek [lees verder]

In het land van de eeuwige zomer

BlogHenk Jurgens - 23/06/2017
Els Snick vertaalde een aantal van Roth’s reportages en impressies uit Frankrijk en maakte er een mooi boekje van. Verhaaltjes om te proeven, even van te genieten, weg te leggen en dan toch maar weer ter hand te nemen. Els Snick vertaalde zijn reportages in prachtig Nederlands.
Een voorbeeld? [lees verder]

Dada in België

BlogHenk Jurgens - 30/05/2017
Een aantal tijdens de Eerste Wereldoorlog in het Zwitserse Zürich aangespoelde kunstenaars verenigden zich rond het cabaret Voltaire tot dada. Al gauw werd ‘Dada’ een geuzennaam voor allerlei groepjes schrijvers en kunstenaars die de beeldende kunst en de literatuur radicaal wilden vernieuwen. In [lees verder]

De Europese Spagaat

BlogHenk Jurgens - 30/04/2017
‘De klokken van Rome luidden op volle kracht, de geboorte van een nieuw Europa begroetend,’ zei Paul Henri Spaak over de ondertekening van het Verdrag van Rome op 25 maart 1957. ‘Mijn emotie, mijn vreugde, mijn hoop vermengden zich. Ik sprak een lyrische rede uit.’ Nu, zestig jaar later is ‘Europa’ [lees verder]

Toneelwetten voor politici

BlogHenk Jurgens - 29/04/2017
De Nederlander Boris van der Ham is zowel acteur als politicus. Hij is opgeleid aan de toneelacademie in Maastricht en zat van 2002 tot en met 2012 voor D66 in de Tweede Kamer. In een charmant boekje heeft hij een aantal toneelwetten beschreven die ook voor de politiek gelden.
‘Eens in de zoveel [lees verder]

De populistische revolutie

BlogHenk Jurgens - 31/03/2017
Hans Wansink, journalist bij de Volkskrant, heeft er een boek over geschreven. ‘De centrale boodschap van elke populistische beweging luidt: “De politiek is van ons, het soevereine volk heeft het recht op directe zeggenschap over het beleid. Maar we worden van de macht uitgesloten door corrupte politici [lees verder]

Staat van Nederland

BlogHenk Jurgens - 25/02/2017
‘De Nederlandse apocalyps is nakende, een polderarmageddon onvermijdelijk,’ schrijft de winnaar van de P.C. Hooftprijs 2017 Bas Heijne in zijn boekje Staat van Nederland. ‘Hier zijn Nederlanders, individuen, groepen en bewegingen die veranderingen opeisen, in naam van gelijkheid. En daar zijn [lees verder]

De keuze van D66

BlogHenk Jurgens - 04/02/2017
Nederland heeft op dit ogenblik 81 politieke partijen die zich allen aan een kansje gaan wagen bij de komende Tweede Kamerverkiezingen. Globaal zijn ze in drie categorieën in te delen: traditionele ideologische partijen; one-issue partijen zoals 55+ en de Partij voor de Dieren; populistische partijen [lees verder]

Vooruitgang

BlogHenk Jurgens - 31/01/2017
Niet alleen minkukels proberen de wereld een ernstige crisis aan te praten, ook de media doen daar lustig aan mee. In een verfrissende bui van zelfreflectie heeft de redactie van het Duitse televisieprogramma ARD-Monitorin haar uitzending van afgelopen 19 januari de talkshows van ARD en ZDF kritisch [lees verder]

Duitsland op het spoor

BlogHenk Jurgens - 18/01/2017
In de herfst van 2015, tussen het Wir schaffen das van Angela Merkel en de aanrandingen tijdens de Silvesternacht in Keulen, reisde Els Snick door Duitsland, in de voetsporen van haar geliefde schrijver Joseph Roth. Nee, niet in zijn voetsporen maar met Roth als haar inspiratiebron ging Snick op reis [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.