Holodomor, de genocide in de Oekraïne

Van 1931 tot 1934 vond in Europa één van de meest omvangrijke genocides van de moderne geschiedenis plaats. Zo’n vier miljoen Oekraïners bezweken er onder de meest ellendige omstandigheden aan. Die genocide raakte bekend onder de Oekraïense naam Holodomor. Het woord ‘holod’ betekent honger en ‘domor’ staat voor doden en uitroeien. Met het openen van een aantal archieven na 1991 kon het lange proces van begrijpen, interpreteren, vergeven, discussiëren en rouwen van start gaan. Tot dan had de Sovjet-staat, geholpen door haar nuttige idioten, zelf niet eens toegegeven dat er in de jaren 1930 een georkestreerde hongersnood ook maar had bestaan.

Breken van de ruggengraat

Die volkerenmoord was het gevolg van een kunstmatig veroorzaakte hongersnood, die minstens een vierde van de Oekraïense bevolking wegmaaide. Het land maakte toen deel uit van de Sovjet-Unie en leed onder de tirannie van Stalin en zijn trawanten. De omvang en de gruwelijkheid ervan tarten het menselijke voorstellingsvermogen.

Gruwelijk vooral door de methode van uitroeien: hongersnood, georganiseerd door de eigen machthebbers. De hongersnood maakte deel uit van een politiek beleid: de zegepraal en vestiging van een communistisch bewind. Met die hongersnood wilde Stalin twee doelstellingen verwezenlijken: het hardhandig opleggen van de collectivisering van de landbouw en het breken van de ruggengraat van het Oekraïense nationalisme, dat bij het uitroepen van de revolutie gedurende enkele maanden een zelfstandige staat werd met eigen postzegels, bankbiljetten, eigen vlag…

Dat nationalisme zag Stalin vooral bij de koelakken. Die boeren vertegenwoordigden zowat drie vierde van de bevolking, en waren van generatie op generatie dragers van het Oekraïense erfgoed en cultuur. Eigenlijk waren de koelakken meestal gewone landbouwers die in hun eigen noden konden voorzien, zichzelf en hun familieleden konden onderhouden met wat ze bezaten en verbouwden. Ze hadden een eigen boerderij en wat grond. Zij waren ook de eersten die zich verzetten tegen de gedwongen collectivisatie.

VRT/VTM

De Poolse historica en columniste Anne Applebaum schreef met haar boek de “Rode hongersnood” een naar alle opzichten vernieuwend boek. We wisten al een en ander over de verschrikkelijke taferelen die in het begin van de jaren 1930 in Oekraïne plaatsvonden maar zij is de eerste, die aan de hand van nieuw verwerkt archiefmateriaal ons een sluitend boek kan bezorgen. We kunnen dit gruwelijke — we overdrijven niet — boek dan ook als een afgerond geheel lezen. Voordien schreef ze al boeken over de Goelag en het IJzeren Gordijn.

Door een commissie van communistische ‘experts’, die doorgaans niets van landbouw kenden, kregen de boeren buitensporige quota opgelegd. Quota die zo hoog lagen dat ze niet gehaald werden. Daarop werd manu militari beslag gelegd op de hele oogst en voorraad. Ook het zaaigoed werd in beslag genomen, waardoor de koelakken het jaar daarop niet meer konden zaaien. Indien ze hun vee zelf al niet gedood hadden, werd het in beslag genomen. Zo werden hele dorpen (een paar duizend in totaal) van de buitenwereld afgegrendeld en aan hun lot overgelaten. Langzaam stierven ze de hongerdood. Kannibalisme maakte deel uit van het dagelijks leven. Met uitzondering van diegenen die bereid waren om op de grote staatsboerderijen te gaan werken. Een tijdlang leverden de Amerikanen de hongerende Oekraïense bevolking graan, maar toen ze vaststelden dat de Sovjets zelf grote uitvoerders waren van graan naar de westerse wereld in ruil voor machines, stopten ze hiermee. Liever lieten de communisten hun eigen bevolking creperen van de honger dan hun graan te laten toekomen dat bestemd was voor de export.

Het aantal slachtoffers wordt geschat op 4 miljoen, sommigen maken gewag van vijf à zes miljoen. Op die manier werd een hele bevolkingsklasse uitgeroeid. Ook elders, zoals in Kazachstan en het noorden van de Kaukasus werden door Stalin en zijn criminele bendeleden dergelijke hongersnoden gecreëerd. Terwijl de hongersnood zich uitbreidde, begon er een campagne van laster en onderdrukking gericht tegen Oekraïense intellectuelen, professoren, schrijvers, priesters, kunstenaars … Kortom iedereen die de Oekraïense taal sprak, werd als een staatsgevaarlijk iemand beschouwd en als dusdanig behandeld.

Er werden al tienduizenden boeken over de Holocaust geschreven maar nauwelijks een paar tientallen over de Holodomor. We worden overspoeld door tientallen tv-programma’s over het lot van de joden tijdens de oorlog, maar zag u al een reportage op VRT of VTM over de tragedie van de Oekraïense boeren in de jaren 1931-1934? Het is alsof journalisten en historici dergelijke onderwerpen schroomvallig uit de weg gaan. Enkele uitzonderingen, zoals de verdienstelijke Amerikaanse historicus Robert Conquest (1917-2015), niet te na gesproken. Conquest was een pionier in het onderzoek naar de Holodomor.

Het nieuwe boek van Anne Applebaum wensen we een ruime verspreiding toe. We twijfelen er echter aan of de politieke correcte ‘kwaliteitspers’ het boek een goed hart zal toedragen.

Rode hongersnood | Anne Applebaum

Paperback / softback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

In Rode hongersnood vertelt Anne Applebaum het onthullende en controversiële verhaal over de hongersnood die Oekraïne die Stalin doelbewust veroorzaakte, en die tot op de dag van vandaag sporen achterlaat. Het jaar is 1929. Stalin voert [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Pieter Jan Verstraete

Een ‘donker’ toerist reist kriskras door Europa: een beleving

Recensie Pieter Jan Verstraete - 26/11/2022
In zijn vorig boek Het lijk van de dictator (2020) deed de gewezen hoogleraar Luc Rasson (1956) verslag over het overlijden en vooral het lange naleven van drie Europese dictators: Mussolini, Franco en Pétain. Hij deed dit met veel verve en vanuit een persoonlijke invalshoek. Thans ligt zijn tweede [lees verder]

Twaalf Europese ‘makers’ van geschiedenis en hun tijd

Recensie Pieter Jan Verstraete - 10/11/2022
In zijn nieuwste boek Persoonlijkheid en macht onderzoekt de bekende Britse historicus en Hitler-biograaf Ian Kershaw hoe twaalf Europese staats- en regeringsleiders met verschillende achtergronden en uit verschillende politieke systemen macht konden verwerven en uitoefenen, en in hoeverre die macht [lees verder]

Stormval: een prachtige Scandinavische detective

Recensie Pieter Jan Verstraete - 26/10/2022
Stormval brengt ons terug naar het einde van de vorige eeuw toen in Norrland of de noordelijkste landsdelen van Zweden een zestienjarig meisje, Lina Straved verdween. Iedereen ging ervan uit dat ze vermoord werd. De in zichzelf gesloten dader Olaf Hagström was een veertienjarige jongen, die na dagenlange [lees verder]

Mussert schuldig aan moord?

Recensie Pieter Jan Verstraete - 15/10/2022

We schrijven zomer 1940. Nederland en andere West-Europese landen zijn bezet door de Duitsers. In Den Haag installeren ze zich. Tal van gebouwen zijn in beslag genomen. Hun bestuurs-, militaire- en politieapparaten beginnen zich meer en meer te moeien met het Nederlandse bestuur. Nog kan de Nederlandse [lees verder]

Wie valt er nog te vertrouwen…

Recensie Pieter Jan Verstraete - 23/09/2022
Eerder mochten we hier de vorige thriller Rookgordijn van het Noorse auteursduo Jørn Lier Horst (oud-rechercheur) en Thomas Enger (journalist)  bespreken. In hun derde gemeenschappelijke thriller Slagzij (Noors: Slagside) bewijzen ze andermaal hun kunnen. Beiden zijn goed op elkaar ingespeeld.
Interne [lees verder]

Cyriel Verschaeve als beeldhouwer, een leerrijke inventaris

Recensie Pieter Jan Verstraete - 17/07/2022
Op het voorbije Cyriel Verschaeve-colloquium op 2 juli in Alveringem liet referaathouder Paul Verbraeken zijn toehoorders weten, dat Verschaeve (1874-1949) in zijn boetseerwerk, “hoe geïnspireerd en gedreven ook”, het nodige vakmanschap ontbrak. Een echte scholing, opleiding had hij nooit genoten. [lees verder]

De Friezen en de Eerste Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/06/2022
Direct na het losbarsten van de Eerste Wereldoorlog in augustus 1914 stelde Winston Churchill, toen minister van Marine, aan het kabinet voor om het Nederlandse Waddeneiland Ameland met 3000 mariniers te gaan bezetten. Hij wilde er een vlootbasis uitbouwen om van daaruit de Duitse Bocht, alsook Denemarken [lees verder]

Operatie Barbarossa: keerpunt in de Tweede Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 13/01/2022
Op 22 juni 2021 was het tachtig jaar geleden dat de grootste invasie te land uit de wereldgeschiedenis plaatsvond. Toen viel een gigantisch Duits leger van 3,3 miljoen man (onderverdeeld in drie legergroepen en 150 divisies) over een frontbreedte van meer dan drieduizend km, van de Baltische kust tot [lees verder]

Benito Mussolini of de ‘eerste politieke popster’

Recensie Pieter Jan Verstraete - 17/12/2021
De Italiaanse fascistische leider Benito Mussolini is steeds omgeven geweest door mythes en legendes. Hij heeft daar zelf hard toe bijgedragen. Immers al vroeg ontdekte hij de mogelijkheden van de publieke media te eigen bate. Hij was de ‘eerste popster in de politiek’, schrijft zijn meest recente [lees verder]

De verkeerde doden

Recensie Pieter Jan Verstraete - 07/11/2021
Zes miljoen Fransen werden slachtoffer van de Groote Oorlog: dood, gewond, ziek of vermist. Van hen werden er 668 geëxecuteerd door hun eigen land. De laatste jaren komt hun tragisch lot meer en meer ter sprake en is er controverse rond het onderwerp.
Waren het alleen maar arme stakkers die de [lees verder]

“Weg met die moffen!” Nederland discrimineert Duitse landgenoten

Recensie Pieter Jan Verstraete - 23/10/2021
Onmiddellijk na de bevrijding nam de Nederlandse overheid al de bezittingen van de Nederlandse Duitsers in beslag, en dat ongeacht hun politieke voorkeur of gedrag tijdens de oorlog. Deze beslissing ging terug op een verklaring van de Nederlandse regering in Londense ballingschap op 20 oktober 1944, [lees verder]

Fotoboek over het Oostfront

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/09/2021
Een nieuw fotoboek over Vlaamse vrijwilligers aan het Oostfront (1941-1944) toont ons vooral scènes uit het dagelijks leven van “onze jongens aan het Oostfront”, zoals het toen heette. Interessant is vooreerst dat een groot aantal van deze foto’s nooit eerder werd gepubliceerd.
Werkelijkheid [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.