Hoe ook meer ‘ecomodernisme‘ despotisch kan zijn

‘Meer’ is de oplossing voor de grootste problemen van de wereld: meer technologie, meer wetenschap, meer overheid, meer voedsel, meer ontwikkelingshulp. De klimaatproblemen verdwijnen, armoede verdwijnt, mensen worden gelukkiger en gezonder. Of toch, dat is in het kort het uitgangspunt van Meer – Hoe overvloed de wereld juist duurzamer en welvarender maakt, geschreven door enkele ecomodernisten, waaronder Maarten Boudry.

Simplistische ideologie

Op een aantal punten brengen ze een nuttige stem in het debat. Zeker als ze zich verzetten tegen het groene doemdenken. Maar al te vaak vergalopperen ze zich in eenzijdigheid en zelfs tegenstrijdigheid – zeker als ze conservatieven bekritiseren zonder al te veel kennis. Meer kan nuttig zijn maar blijkt als ideologie nogal simplistisch. Bovendien is het een pleidooi voor (veel) meer overheidsingrijpen, waar burgers in de pas moeten lopen om dat ‘meer’ op een correcte manier te bekomen. Dat lijkt mij ronduit gevaarlijk.

‘Meer technologie’ is ook voor de klimaatproblematiek de oplossing, aldus het boek. Akkoord, meer nucleaire energie leidt alvast tot minder CO2-uitstoot. De auteurs stellen ook correct dat elektriciteit uit wind en zon weinig effectief is. Maar dan bejubelen ze de batterij, en vergeten dat de elektrische wagen nog steeds enorm sukkelt om eerlijk te concurreren met de verbrandingsmotor.

Elektrische wagens zijn hoogst ontploffingsgevaarlijk en vervuilend. De gekende nadelen zullen de batterij nog een hele tijd achtervolgen, vrees ik. Het boek wordt echter sinister als het langs zijn neus weg de blinde overheidsmaatregelen verdedigt die de auto-industrie steeds harder verplichten om over te schakelen naar elektrisch.

‘Meer liefdadigheid’ dan is de prijzenswaardige stelling die Boudry verdedigt om armoede en andere problemen de wereld uit te helpen. Spijtig genoeg bespreekt hij niet hoe bepaalde ontwikkelingsorganisaties zich zeer anti-technologisch opstellen, bijvoorbeeld door uitsluitend projecten te steunen die inzetten op elektriciteit uit zon en wind. Boudry stelt wel een systeem voor om de meest kostenefficiënte investeringen te vinden om het aantal kwaliteitsjaren van de mensheid te verlengen, waarvoor initiatieven als GiveWell kunnen helpen.

Zelf prefereer ik te focussen op doelen dicht bij mijn leefwereld, zoals christenen in het Midden-Oosten. Waarschijnlijk is die hulp niet zo efficiënt als we de gewonnen levensjaren uitrekenen. Ik zou er ook wel wat over hebben om bijvoorbeeld kappers en café-uitbaters tijdens de Corona-crisis te helpen.

Traditie of meer overheid?

Op een aantal andere onderwerpen spreken verschillende hoofdstukken elkaar tegen. Waar het éne hoofdstuk het industriële witte brood bejubelt omwille van zijn lage prijs, waardoor ook arme mensen meer kunnen eten, beweert het andere dat wit brood toch niet zo gezond is.

Beide beweringen zijn uiteraard correct, maar als je een maatschappelijke visie wil ontwikkelen moet je de complexe waarheid eerst erkennen, en tradities (zoals traditioneel brood) doen dat vaak wel. Nog een ander hoofdstuk bekritiseert Franse gezinnen die hun kinderen netjes leren eten op restaurant, aangezien ze hierdoor ongelukkiger worden… Dat is tegenstrijdig met het laatste hoofdstuk, een pleidooi om de mensen meer wil betuttelen, hen meer helpen om het goede eten te kiezen, want deze Franse kinderen zullen beter leren omgaan met voedsel. Maar ook dat is eerder een conservatieve kritiek.

De auteurs van Meer willen ‘meer overheid’, uiteraard gebaseerd op ‘meer wetenschap’. Ze willen een sterkere overheid die ons duidelijker zegt wat geluk brengt en wat niet, wat er gezond is en wat niet, en die ons daarbij met verschillende manieren toe aanzet. De overheid doet dat echter al decennialang voor voeding en faalt daarin gruwelijk. Meer overheid die zich meer mengt in wetenschap kan leiden tot minderwaardige wetenschap en een falende overheid. ‘Meer overheid’ is als een slang die in zijn eigen staart bijt en zo tot de conclusie komt dat er nog meer overheid nodig is. Een technocratendroom.

Meer of de juiste maat?

Toen ik het boek voor het eerst in mijn handen nam, moest ik meteen denken aan het werk De onzichtbare maat van Andreas Kinneging. Het lezen voedde deze indruk nog verder. Kinneging pleit niet voor ‘meer’ maar voor ‘de juiste maat’. Hij geeft fundamentele kritiek op enerzijds het romantische, ecologistische ‘minder’; en anderzijds op het ‘meer’ van de Verlichting. Hoewel Kinneging daarbij een zeer strakke definitie geeft van de Verlichting, misschien wat te strak, past het boek ‘Meer’ daar wel goeddeels in. Kinneging trekt dan ook voornamelijk van leer tegen zeg maar de antitraditionalistische Verlichting – Meer is zeer antitraditionalistisch.

Zo stelt de hoofdauteur van Meer, Hidde Boersma: ‘Het zijn plannen die stevig ingrijpen in de levens van mensen, en ze moeten daarom minstens een generatie kosten om uit te voeren… Met de hervormingen van het gemeenschappelijke landbouwbeleid in 2020 kan de Europese Unie, met een beetje lef, hier flinke stappen in nemen.’ De EU en lef in dezelfde zin vermelden getuigt toch wel van politieke goedgelovigheid. Bovendien, een overheid die nog meer mag ingrijpen in eigendomsrechten is een recept voor tirannie.

Ook Kinneging bespreekt hoe dit soort Verlichting tot tirannie kan leiden. Spijtig, want het originele pleidooi van diezelfde auteur voor een stevige bevolkingsgroei in arme, onderontwikkelde regio’s in de wereld vormt de sterkste passage van het hele boek.

Verlichting of conservatisme

Het begint overigens al in de inleiding, waar ze de Verlichting bejubelen in contrast met de achterlijke middeleeuwen. Zoals Seb Falk in zijn recente boek De verlichte middeleeuwen stelt, getuigt het van een historische naïviteit om de geschiedenis van middeleeuwen tot moderniteit als een discontinuïteit te zien. Ook in de vroegere middeleeuwen deed men al aan wetenschap. Ook vandaag, conservatieven zijn niet tegen technologie, wetenschap of liefdadigheid. Ze willen wel dat niet overheden, maar actieve burgers hier de hoofdrol in spelen. En ze vinden tradities zoals eigendomsrecht zeer belangrijk.

De wereld is te complex, er zijn te veel tegenstrijdigheden in de wereld om opgelost te worden met simplistische antwoorden als ‘meer’, ‘meer overheid’, ‘meer eten’, ‘meer geluk’ en zelfs ‘meer wetenschap’. Te veel overheid leidt tot tirannie, te veel eten leidt tot ongezond eten, te veel nadruk op geluk leidt tot verwennerij en eenzijdigheid, en te veel wetenschap vermengd in het overheidsbeleid leidt zelfs tot pseudowetenschap. Want wetenschap is van nature voorzichtig en grillig, ook als bepaalde ecomodernisten met een gebrek aan oeroude deugden zoals ‘behoedzaamheid’ het omgekeerde beweren.

Vergelijk met het veel evenwichtigere boek Ecomodernisme, met overigens enkele gemeenschappelijke auteurs: daar werd nooit voluit de kaart van de overheid of de anti-traditionalistische Verlichting getrokken. Toch hebben zeker de armere landen van de wereld wel recht op ‘meer’, want zij komen van ‘veel te weinig’. Ook zal de menselijke creativiteit, die onuitputtelijke grondstof, altijd voor meer verbeteringen zorgen. Een niet-ideologische ‘meer’ is dus zeker wenselijk.

Kortom, de auteurs van ‘Meer’ klagen terecht de nadelen van de groene Minder-Utopie aan, maar ik betwijfel of hun voorgestelde Meer-Utopie zoveel beter is.

Dr. Norton | Iris Pinson

Paperback / softback | Nederlands | Literaire fictie algemeen

Dr. NortonPaul Norton en Victor Bosch zijn boezemvrienden die voor elkaar door het vuur gaan. Als ze tijdens hun studie samen een kamer delen is het elke avond feest. Ze hebben dezelfde voorliefde voor muziek, houden allebei van geintjes en van vrouwen. [lees verder...]

Verschenen als POD titel

Na het journaal volgt het nieuws | Johan Sanctorum

Paperback / softback | Nederlands | Mens en maatschappij algemeen

Hoe verzamelen of ‘maken’ kranten het nieuws? Hoe gaat de openbare omroep, die van ons allemaal is, om met objectiviteit? Hoe hebben de commercialisering en de marketinglogica, na de ontzuiling, tot vervlakking geleid? Is er nog een verschil tussen De Standaard [lees verder...]

In stock

Ebbe en Olle Ebbe en Olle bij de elfen | Hilleke Windmolders

Paperback / softback | Nederlands | Fictie 7-9 jaar



Naar de boekpagina

Ebbe en Olle Het huis van Ebbe en Olle | Hilleke Windmolders

Paperback / softback | Nederlands | Fictie 7-9 jaar

Ebbe en Olle zijn twee ondeugende kinderen. Als ze kunnen, spelen ze de hele dag. Vooral het avontuur lokt hen. ‘Kliederen met verf, snel door de gangen hollen…’ Ze wonen in een vrolijk huis met veel trappen en nog meer kamers. Daar wonen ook hun lieve mama [lees verder...]

Naar de boekpagina

Als je alleen... | Iris Pinson

Paperback / softback | Nederlands | Populaire fiction algemeen

"Als je alleen..." gaat over de levensloop van een vrouw die afstand neemt van haar afkomst en een succesvolle carrière doorloopt. Sonja Plattel is een zelfstandige vrouw die van jongs af aan heeft geleerd om voor zichzelf op te komen en haar eigen zaken te [lees verder...]

Verschenen als POD titel

Hoe de universele klankhelix Zwarte Piet liet verpieteren, verpoiteren en ver(p)wateren. Maar waar bleef Sinterklaas? | Ans Schapendonk

| Nederlands |

Dit boek dient als HANDBOEK voor scholieren en studenten, voor docenten en iedereen die geïnteresseerd is in de relatie tussen NATUURWETENSCHAPPEN en RELIGIE. Mensen weten niet dat THEOS niet alleen naar GOD verwijst, maar ook naar VOLK. Het begrip GOD komt voort [lees verder...]

Naar de boekpagina

Waarom dit niet de laatste oorlog is | Koert Debeuf

Paperback / softback | Nederlands | Oorlog en vrede

Waar wordt de volgende oorlog uitgevochten? In Taiwan, Soedan of de Centraal-Afrikaanse Republiek? In de Balkan of zelfs in de Verenigde Staten? Het lijkt doemspraak, maar zo onwaarschijnlijk is een nieuwe golf van gewapende conflicten niet. [lees verder...]

In stock

Mijn Herstelboek - Katrien Jacobs | Katrien Jacobs

Paperback / softback | Nederlands | Ontwikkelingspsychologie

Mijn Herstelboek Een relaas van auteur Katrien Jacobs, over wat zij haar ietwat hobbelige levenswandel durft te noemen. En dat is het ook. Ze neemt je mee op weg van haar jeugdjaren tot haar eerste aanraking met de psychiatrie. [lees verder...]

Naar de boekpagina

Niet willen weten | Henk van der Linden

Paperback / softback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

In "Niet willen weten" heeft Henk van der Linden een groot aantal verhalen van dwangarbeiders in de periode 1940-1945 bijeengebracht, opdat wij allen weten wat hen destijds is overkomen. Het zijn verhalen door henzelf opgeschreven of aan anderen verteld. De meeste [lees verder...]

In stock

Donkertest | Iris Pinson

Paperback / softback | Nederlands | Fictie 15+

DonkertestEen erotisch drieluik waarin de zonde, beginnend met de oerzonde, eindigt in de hel. Geïnspireerd door het Hooiwagen-drieluik van de Nederlandse kunstschilder Jheronimus Bosch.Hoe verhoudt zich de paradijselijke onschuld tot de schuld? [lees verder...]

Verschenen als POD titel

111 legendarische voetbalhelden sinds 1920 | Raf Willems

Paperback / softback | Nederlands | Sport en spel algemeen

111 LEGENDARISCHE VOETBALHELDEN SINDS 1920Honderd voetballers. Tien keepers. Eén uitzonderlijk fenomeen (Diego Maradona).Wie zijn die honderd beste spelers uit de geschiedenis van het wereldvoetbal. Die tien keepers? Dat uitzonderlijke fenomeen? Dat [lees verder...]

Naar de boekpagina

Talent Hunter | Iris Pinson

Paperback / softback | Nederlands | Literaire fictie algemeen

Talent Hunter Amber Hofman, een succesvolle recruiter is op zoek naar een aantrekkelijke partner, iemand om haar leven mee te delen. Met haar collega Dusty gaat ze in het uitgaansleven van Rotterdam op stap en ontmoet ze Dolf, die zich met zijn filosofisch inzicht [lees verder...]

Verschenen als POD titel

Bedrijf Bamischijf | Cedric Muchall

Paperback / softback | Nederlands | Management algemeen

Zinniger, leuker en gezonder organiseren vraagt volgens Cedric Muchall en Lennard Toma slechts zes sleutels. Zes V’s. Door die zes aspecten serieus te nemen in je onderneming en ze onderling goed op elkaar af te stemmen, zou elke organisatie leuker [lees verder...]

In stock

De kleine kapitein | Paul Biegel

Hardback | Nederlands | Fictie 7-9 jaar

Een van de meest geliefde kinderboeken uit de Nederlandse jeugdliteratuur van meesterverteller Paul Biegel, in een prachtige, geïllustreerde omnibus. "De kleine kapitein" is een van Biegels meest geliefde boeken. Carl Hollander voorzag deze gevierde klassieker [lees verder...]

In stock

Heino de piraat | Marcel Duits

Hardback | Nederlands | Fictie 7-9 jaar

Genomineerd voor de Hotze de Roos prijs 2023. Hij is slim, klein en helemaal geen piraat. De nieuwsgierige Heino belandt onverwacht op een echte piratenboot. Terugvaren kan niet meer. Het is het begin van een spannende reis vol avontuur op zoek naar de schat [lees verder...]

In stock

Happening | Johan Swinnen

Paperback / softback | Nederlands | Historische roman (populair)

22 mei 1967 is onze 9/11. Een apocalyptische brand tijdens de Amerikaanse veertiendaagse in de Brusselse INNO kent 323 doden. Bij deze ramp verliest de dertienjarige Hervé Jacobs zijn beide ouders. Meer dan vijftig jaar later komt Hervé in contact met Delphine [lees verder...]

Naar de boekpagina

Terug naar Malpertus | Johan Sanctorum

Paperback / softback | Nederlands | Humor

‘Al lachend zegt de zot zijn waarheid’, luidt de volkswijsheid. Dat klopt. Maar op de Charlie-redactiekantoren hebben ze in 2015 de andere kant van de medaille leren kennen. Zodra humor stout wordt, tegen heilige huisjes schopt of taboes negeert, beseffen we [lees verder...]

In stock

Sloddervos Sloddervos | Dinand Woesthoff

Hardback | Nederlands | Fictie 7-9 jaar

In Sloddervos gaat Rhona op zoek naar de verborgen mythische wereld achter onze werkelijkheid en komt erachter dat die aan het afsterven is. En als die magische wereld van wezens en goden sterft, sterft de aarde en alles wat daarop leeft. Er is er maar een die [lees verder...]

In stock

Aura lezen voor iedereen | Ted Andrews

Paperback / softback | Nederlands | Parapsychologie

Ted AndrewsAura Lezen voor IedereenOver het herkennen en de praktische toepassing van onze persoonlijke aura-krachtvelden Prijs: 13,50 Pagina"s: 128 Bindwijze: Paperback ISBN: 978 90 6378 270 2Auralezen voor iedereen gaat [lees verder...]

In stock

Botsen de beschavingen? | Bart De Wever

Hardback | Nederlands | Mens en maatschappij algemeen

Twintig jaar na de terroristische aanslagen van 9/11 staat Botsen de beschavingen? stil bij de maatschappelijke polarisatie die sindsdien stevig escaleerde. Bart De Wever gaat samen met Khalid Benhaddou op zoek naar een antwoord op de vraag of beschavingen [lees verder...]

In stock

California dreaming | Iris Pinson

E-book | Nederlands | Populaire fiction algemeen

California Dreaming Wie wil er niet rijk worden en bekendheid verwerven. Een droom die de werkelijkheid overtreft? Is dat niet, waar het bij veel mensen in het leven om draait? Of eindigt de gekoesterde droom in een nachtmerrie? Micky en Dana vormen een ambitieus [lees verder...]



101 misverstanden die je je geld, gezondheid en verstand kosten | Dré de Man

Paperback / softback | Nederlands | Mens en maatschappij algemeen

Einstein zei dat je alles zo eenvoudig mogelijk moet maken – maar niet simpeler. Maar ja, als iets voor Einstein te simpel is, dan is het voor ons nog steeds erg complex. Sinds de dood van Einstein is de wereld er ook alleen maar ingewikkelder op geworden [lees verder...]

Verschenen als POD titel

California Dreaming | Iris Pinson

Paperback / softback | Nederlands | Populaire fiction algemeen

California DreamingWie wil er niet rijk worden en bekendheid verwerven. Een droom die de werkelijkheid overtreft? Is dat niet, waar het bij veel mensen in het leven om draait? Of eindigt de gekoesterde droom in een nachtmerrie?Micky en Dana [lees verder...]

Verschenen als POD titel

Bonus Level - Ronald Meeus | Ronald Meeus

Paperback / softback | Nederlands | Spelletjes voor volwassenen

Ontdekkingstocht Videogames brengen jaarlijks meer dan 120 miljard euro op: niet slecht voor het soort infantiele, verslavende, gewelddadige, maatschappelijk waardeloze vertier waarvoor ze [lees verder...]

Naar de boekpagina

Vroom & Dreesmann | Hondelink Philippe

Paperback / softback | Nederlands | Moderne geschiedenis (1870-heden)

Het boek "Vroom & Dreesmann" geeft een uitgebreid overzicht van de geschiedenis en het verhaal achter het warenhuis. Het boek is bedoeld voor iedereen die meer wil weten over het ontstaan van het warenhuisconcern en benieuwd is naar V&D- weetjes, -feiten en -cijfers [lees verder...]



2 | An Swartenbroekx

Hardback | Nederlands | Fictie 7-9 jaar

Hoi! Ik heet Pieter-Jan Dubois. Maar iedereen noemt mij ‘Duupje’. Omdat ik altijd het duupje ben. Behalve als ik bij Bonneke ben. Zij kan tenminste wél om mijn grapjes lachen. Ik heb weer keiveel avonturen meegemaakt. Ik heb ‘Zomertje’ [lees verder...]

In stock

Het geheim van Sinterklaas | Bart Van Nuffelen

Allerlei | Nederlands | Fictie 7-9 jaar

Prachtig Sinterklaasboek, of je nu wel of niet in Sinterklaas gelooft. Briefroman met brieven van Rik en antwoorden van Sinterklaas. De bijzondere beelden (monotypes) zijn geïnspireerd op foto’s en filmstills. Vanaf 8 jaar. Een ontroerend, warm en ook grappig [lees verder...]

Verschenen. Voorraad bijbesteld bij uitgever

Aandachtige betrokkenheid als pedagogische grondhouding | Lisette Bastiaansen

Hardback | Nederlands | Pedagogiek

Wat bedoelen we als we zeggen dat we aandachtig betrokken zijn bij een kind? En wat is de pedagogische betekenis van die ‘aandachtige betrokkenheid’? In dit boek reikt Lisette Bastiaansen antwoorden aan op vragen over aandacht en betrokkenheid in relatie tot [lees verder...]

In stock

Meer dan humor | Marc Schoorl

Paperback / softback | Nederlands | Literaire non-fictie algemeen

Meer dan humor Erasmus & de Vos van de vroege Nederlanden (Vermeerderd met een zotternij over de voet & een spotternij over Youp) Van Erasmus verscheen in 2021 een zeer welkome, vuistdikke biografie door Sandra Langereis. En de vos Reynaerde [lees verder...]

In stock

De fietser op de hei | Peter J. van Koppen

Paperback / softback | Nederlands | Algemene sociale wetenschappen

In augustus 1998 verdween de 11-jarige Nicky Verstappen tijdens een zomerkamp op de Brunssummerheide. Kort na de vondst van zijn lichaam in een kerstbomenperceel op de hei passeerde een fietser uit Simpelveld. Die fietser, Jos B., werd op 28 januari 2022 door het [lees verder...]

Verschenen als POD titel

Een dag uit het leven van... Een dag uit het leven van Mathieu van der Poel | Sven Massart

Paperback / softback | Nederlands | Sport en spel algemeen

Zijn overwinning in de Amstel Gold Race was dé dag uit het leven van Mathieu van der Poel. Met een glansprestatie in de Amster Gold Race katapulteerde Mathieu van der Poel zich op 21 april 2019 naar de internationale top van het wielrennen. De jonge Nederlander [lees verder...]

Definitief teruggetrokken

Migratie in 24 vragen & antwoorden | Francken Theo

Paperback / softback | Nederlands | Mens en maatschappij algemeen

Meer dan 1,9 miljoen mensen migreerden over de jaren heen naar ons land. Op amper een halve eeuw tijd heeft migratie onze hele maatschappij diepgaand veranderd. Waar komen al die mensen vandaan? Brengt migratie ons land welvaart, dan wel meer armoede? Waarom [lees verder...]

Definitief teruggetrokken

Meer berichtjes van Rob Lemeire

Een verrassend heldenverhaal met alle elementen uit WOII

boekervaringRob Lemeire - 08/06/2022
aanbevolenspannendleest als een treinleerrijkdoet je denken

Hoe ook meer ‘ecomodernisme‘ despotisch kan zijn

Recensie Rob Lemeire - 26/02/2021
‘Meer’ is de oplossing voor de grootste problemen van de wereld: meer technologie, meer wetenschap, meer overheid, meer voedsel, meer ontwikkelingshulp. De klimaatproblemen verdwijnen, armoede verdwijnt, mensen worden gelukkiger en gezonder. Of toch, dat is in het kort het uitgangspunt van [lees verder]

Het totalitaire algoritme met een groene kleur

Recensie Rob Lemeire - 09/02/2021
Het groene klimaatbeleid heeft een steeds grotere voetafdruk op onze politiek, economie en dagelijks leven. Maar dat is niet onbesproken: veel burgers klagen de scherpe kantjes van het ecologisme aan. Toch blijven zowel politiek als media daar nogal doof voor. De Franstalige Brusselaar Drieu Godefridi [lees verder]
0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.