Himmlers Lebensborn-project

In de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog onderlegde lezers weten dat het Lebensborn-project een door SS-leider Heinrich Himmler opgezet instituut was, waar zwangere, ongehuwde jonge vrouwen van Arische afkomst terecht konden om in een veilige en comfortabele omgeving hun zwangerschap uit te dragen en te bevallen. Over een andere tak van Lebensborn is veel minder geweten. Deze hield zich bezig met het ontvoeren van kinderen in de bezette gebieden in Oost-Europa om ze te Germaniseren.

Joegoslavië

Niemands toekomst, zo de titel van het boek is het schrijnende verhaal van Ingrid von Oelhafen, die er na de oorlog achter kwam dat zij een pleegkind was en eigenlijk Erika Matko heette. Zij werd, toen ze negen maanden was, in haar thuisland Joegoslavië in 1942 ontvoerd door SS-artsen omdat zij blond haar en blauwe ogen had. Zo was zij onvrijwillig kandidaat voor Germanisering, waarbij zij omgeschoold werd tot Ariër. Het ideale mensbeeld van Adolf Hitler dat door Himmler in de praktijk werd uitgevoerd.

Pas veel later vernam ze dat haar biologische ouders haar hoogstwaarschijnlijk verkocht hadden aan de Duitsers omdat ze honger leden.

Het boek – een door filmmaker en auteur Tim Tate opgetekende autobiografie – bereikt een eerste hoogtepunt op het moment dat de geallieerden de bezette gebieden bevrijdden, wat voor Matko allerminst het leven vergemakkelijkte.

Zoektocht

Na 1945 ontwikkelde Ingrid/Erika zich tot een jonge vrouw, die zich inzette voor gehandicapte kinderen, maar er op een gegeven moment achter kwam dat ze niet diegene was die ze zou moeten zijn. Daarop begon een levenslange zoektocht naar haar ware identiteit, waarvoor zij onder meer het Rode Kruis inschakelde om haar te helpen met het achterhalen van waar zij nu eigenlijk afkomstig was.

Hierdoor raakte Ingrid zwaar emotioneel getraumatiseerd. Zij kon gewoon niet begrijpen waarom haar eigenlijke ouders haar verkocht hadden aan de SS. Waarschijnlijk, kreeg ze te horen, was er een sociaaleconomische oorzaak of de dreiging met geweld of de dood. Het boek is daar tamelijk wazig over, maar vele jonge kinderen werden in Oost-Europa aan de Duitsers verkocht in de hoop dat ze op die wijze betere levenskansen zouden krijgen. Veelal was de druk van Duitse zijde enorm, en aanvaardden de ouders het geld om hun eigen levens en dat van de andere kinderen veilig te stellen.

Arisch ras

Uiteindelijk kreeg von Oelhafen in 2007 het verlossende nieuws te horen. Maar ze diende ook te concluderen dat er te veel was gebeurd om zich nog echt met haar biologische familie verbonden te voelen.

Het boek geeft inhoudelijk meer inzicht in hoe kinderen werden beoordeeld en in welke categorieën men dan terecht kon komen. Het ideaalbeeld van het Arische ras werkt als een rode draad doorheen dit pakkende levensverhaal, waarbij Arische moeders met medailles werden beloond naarmate ze meer kinderen op de wereld zetten. Dat gecombineerd met de verkoop en de ontvoering van buitenlandse kinderen brengt een nog maar weinig bekend nieuw beeld van de Tweede Wereldoorlog met zich mee.

Roofkinderen

De vraag dient te worden gesteld waarom deze vorm van Lebensborn-beleid noodzakelijk geacht werd. Verdere vragen moeten gesteld worden hoe deze racistische denkbeelden na het einde van de Tweede Wereldoorlog binnen Duitse families verder leefden. Immers een groot aantal van deze buitenlandse roofkinderen vonden nooit hun ouders terug of wisten niet beter. Een aantal kwam in weeshuizen terecht.

Kortom Ingrid von Oelhafen heeft ons, via Tim Tate, met haar levensverhaal een nieuwe inkijk gegeven op het beleid van Hitler en Himmler inzake hun visie op het Arische ras. En hoe kinderen buiten Duitsland hier het slachtoffer van werden. Een hoe dan ook onthullend boek. Hier en daar is de vertaling nogal krakkemikkig te noemen.

Niemands kind | Ingrid Von Oelhafen

Paperback / softback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

In 1942 werd de negen maanden oude Erika Matko door SS-artsen weggehaald bij haar ouders uit Joegoslavië. Ze werd ontvoerd naar nazi-Duitsland en opgenomen in Heinrich Himmlers geheime project Lebensborn, het naziprogramma voor ‘germanisering’ [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Pieter Jan Verstraete

Joseph Roth: een zwalpende meesterverteller en razende journalist

Recensie Pieter Jan Verstraete - 27/01/2023
Met zijn biografie over de Oostenrijkse romanschrijver en excellente journalist Joseph Roth schreef de Engelse verslaggever Keiron Pim als eerste voor zijn taalgebied het levensverhaal van deze eeuwige zwerver en zuipschuit. De vertaling is tevens de eerste Roth-biografie die in de Lage Landen bij de [lees verder]

Het trollenleger van J.K. Rowling: zesde Cormoran Strike-detective

Recensie Pieter Jan Verstraete - 15/01/2023
Na haar succes met de Harry Potter-boekenreeks legde Joanne K. Rowling zich toe op het misdaadgenre. Onder het pseudoniem Robert Galbraith begon ze te schrijven aan een serie detectives onder de noemer Cormoran Strike (zie ook Doorbraak van 27 december 2020). Ook deze reeks groeide uit tot een immens [lees verder]

Atoomoorlog op het nippertje voorkomen: de Cubacrisis van 1962

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/12/2022
In oktober 1962 kwam het haast tot een kernoorlog tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. In zijn nieuw boek De Afgrond laat de Britse historicus Max Hastings aan de hand van nieuwe bronnen zien hoe door een kettingreactie van misverstanden de spanningen tussen 16 tot en met 28 oktober steeds [lees verder]

Een journaliste in een politieteam

Recensie Pieter Jan Verstraete - 13/12/2022
In het echte leven werkt Carina van Leeuwen (1959) voor de politie van Amsterdam, waar ze als inspecteur werkt als forensisch specialist in het cold case team — het onderzoeken van onopgeloste moorden uit het verleden na nieuwe aanwijzingen. Daarvoor werkte ze als operatieassistente in diverse ziekenhuizen.
[lees verder]

Van Uilenspiegel tot Roeland: een degelijke geschiedenis van het Vlaams Huis in Gent

Recensie Pieter Jan Verstraete - 08/12/2022
Vele jaren lang bewaarde Oswald van Ooteghem het archief van het Vlaams Huis in Gent. Enkele jaren geleden vroeg hij de Leuvense historicus Peter van Windekens om er de geschiedenis van te schrijven.
Wie Van Windekens enigszins kent, weet dat hij een ervaren ‘archiefrat’ is die de onderste [lees verder]

Een ‘donker’ toerist reist kriskras door Europa: een beleving

Recensie Pieter Jan Verstraete - 26/11/2022
In zijn vorig boek Het lijk van de dictator (2020) deed de gewezen hoogleraar Luc Rasson (1956) verslag over het overlijden en vooral het lange naleven van drie Europese dictators: Mussolini, Franco en Pétain. Hij deed dit met veel verve en vanuit een persoonlijke invalshoek. Thans ligt zijn tweede [lees verder]

Twaalf Europese ‘makers’ van geschiedenis en hun tijd

Recensie Pieter Jan Verstraete - 10/11/2022
In zijn nieuwste boek Persoonlijkheid en macht onderzoekt de bekende Britse historicus en Hitler-biograaf Ian Kershaw hoe twaalf Europese staats- en regeringsleiders met verschillende achtergronden en uit verschillende politieke systemen macht konden verwerven en uitoefenen, en in hoeverre die macht [lees verder]

Stormval: een prachtige Scandinavische detective

Recensie Pieter Jan Verstraete - 26/10/2022
Stormval brengt ons terug naar het einde van de vorige eeuw toen in Norrland of de noordelijkste landsdelen van Zweden een zestienjarig meisje, Lina Straved verdween. Iedereen ging ervan uit dat ze vermoord werd. De in zichzelf gesloten dader Olaf Hagström was een veertienjarige jongen, die na dagenlange [lees verder]

Mussert schuldig aan moord?

Recensie Pieter Jan Verstraete - 15/10/2022

We schrijven zomer 1940. Nederland en andere West-Europese landen zijn bezet door de Duitsers. In Den Haag installeren ze zich. Tal van gebouwen zijn in beslag genomen. Hun bestuurs-, militaire- en politieapparaten beginnen zich meer en meer te moeien met het Nederlandse bestuur. Nog kan de Nederlandse [lees verder]

Wie valt er nog te vertrouwen…

Recensie Pieter Jan Verstraete - 23/09/2022
Eerder mochten we hier de vorige thriller Rookgordijn van het Noorse auteursduo Jørn Lier Horst (oud-rechercheur) en Thomas Enger (journalist)  bespreken. In hun derde gemeenschappelijke thriller Slagzij (Noors: Slagside) bewijzen ze andermaal hun kunnen. Beiden zijn goed op elkaar ingespeeld.
Interne [lees verder]

Cyriel Verschaeve als beeldhouwer, een leerrijke inventaris

Recensie Pieter Jan Verstraete - 17/07/2022
Op het voorbije Cyriel Verschaeve-colloquium op 2 juli in Alveringem liet referaathouder Paul Verbraeken zijn toehoorders weten, dat Verschaeve (1874-1949) in zijn boetseerwerk, “hoe geïnspireerd en gedreven ook”, het nodige vakmanschap ontbrak. Een echte scholing, opleiding had hij nooit genoten. [lees verder]

De Friezen en de Eerste Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/06/2022
Direct na het losbarsten van de Eerste Wereldoorlog in augustus 1914 stelde Winston Churchill, toen minister van Marine, aan het kabinet voor om het Nederlandse Waddeneiland Ameland met 3000 mariniers te gaan bezetten. Hij wilde er een vlootbasis uitbouwen om van daaruit de Duitse Bocht, alsook Denemarken [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.