Himmlers Lebensborn-project

In de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog onderlegde lezers weten dat het Lebensborn-project een door SS-leider Heinrich Himmler opgezet instituut was, waar zwangere, ongehuwde jonge vrouwen van Arische afkomst terecht konden om in een veilige en comfortabele omgeving hun zwangerschap uit te dragen en te bevallen. Over een andere tak van Lebensborn is veel minder geweten. Deze hield zich bezig met het ontvoeren van kinderen in de bezette gebieden in Oost-Europa om ze te Germaniseren.

Joegoslavië

Niemands toekomst, zo de titel van het boek is het schrijnende verhaal van Ingrid von Oelhafen, die er na de oorlog achter kwam dat zij een pleegkind was en eigenlijk Erika Matko heette. Zij werd, toen ze negen maanden was, in haar thuisland Joegoslavië in 1942 ontvoerd door SS-artsen omdat zij blond haar en blauwe ogen had. Zo was zij onvrijwillig kandidaat voor Germanisering, waarbij zij omgeschoold werd tot Ariër. Het ideale mensbeeld van Adolf Hitler dat door Himmler in de praktijk werd uitgevoerd.

Pas veel later vernam ze dat haar biologische ouders haar hoogstwaarschijnlijk verkocht hadden aan de Duitsers omdat ze honger leden.

Het boek – een door filmmaker en auteur Tim Tate opgetekende autobiografie – bereikt een eerste hoogtepunt op het moment dat de geallieerden de bezette gebieden bevrijdden, wat voor Matko allerminst het leven vergemakkelijkte.

Zoektocht

Na 1945 ontwikkelde Ingrid/Erika zich tot een jonge vrouw, die zich inzette voor gehandicapte kinderen, maar er op een gegeven moment achter kwam dat ze niet diegene was die ze zou moeten zijn. Daarop begon een levenslange zoektocht naar haar ware identiteit, waarvoor zij onder meer het Rode Kruis inschakelde om haar te helpen met het achterhalen van waar zij nu eigenlijk afkomstig was.

Hierdoor raakte Ingrid zwaar emotioneel getraumatiseerd. Zij kon gewoon niet begrijpen waarom haar eigenlijke ouders haar verkocht hadden aan de SS. Waarschijnlijk, kreeg ze te horen, was er een sociaaleconomische oorzaak of de dreiging met geweld of de dood. Het boek is daar tamelijk wazig over, maar vele jonge kinderen werden in Oost-Europa aan de Duitsers verkocht in de hoop dat ze op die wijze betere levenskansen zouden krijgen. Veelal was de druk van Duitse zijde enorm, en aanvaardden de ouders het geld om hun eigen levens en dat van de andere kinderen veilig te stellen.

Arisch ras

Uiteindelijk kreeg von Oelhafen in 2007 het verlossende nieuws te horen. Maar ze diende ook te concluderen dat er te veel was gebeurd om zich nog echt met haar biologische familie verbonden te voelen.

Het boek geeft inhoudelijk meer inzicht in hoe kinderen werden beoordeeld en in welke categorieën men dan terecht kon komen. Het ideaalbeeld van het Arische ras werkt als een rode draad doorheen dit pakkende levensverhaal, waarbij Arische moeders met medailles werden beloond naarmate ze meer kinderen op de wereld zetten. Dat gecombineerd met de verkoop en de ontvoering van buitenlandse kinderen brengt een nog maar weinig bekend nieuw beeld van de Tweede Wereldoorlog met zich mee.

Roofkinderen

De vraag dient te worden gesteld waarom deze vorm van Lebensborn-beleid noodzakelijk geacht werd. Verdere vragen moeten gesteld worden hoe deze racistische denkbeelden na het einde van de Tweede Wereldoorlog binnen Duitse families verder leefden. Immers een groot aantal van deze buitenlandse roofkinderen vonden nooit hun ouders terug of wisten niet beter. Een aantal kwam in weeshuizen terecht.

Kortom Ingrid von Oelhafen heeft ons, via Tim Tate, met haar levensverhaal een nieuwe inkijk gegeven op het beleid van Hitler en Himmler inzake hun visie op het Arische ras. En hoe kinderen buiten Duitsland hier het slachtoffer van werden. Een hoe dan ook onthullend boek. Hier en daar is de vertaling nogal krakkemikkig te noemen.

Niemands kind | Ingrid Von Oelhafen

Paperback / softback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

In 1942 werd de negen maanden oude Erika Matko door SS-artsen weggehaald bij haar ouders uit Joegoslavië. Ze werd ontvoerd naar nazi-Duitsland en opgenomen in Heinrich Himmlers geheime project Lebensborn, het naziprogramma voor ‘germanisering’ [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Pieter Jan Verstraete

De Friezen en de Eerste Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/06/2022
Direct na het losbarsten van de Eerste Wereldoorlog in augustus 1914 stelde Winston Churchill, toen minister van Marine, aan het kabinet voor om het Nederlandse Waddeneiland Ameland met 3000 mariniers te gaan bezetten. Hij wilde er een vlootbasis uitbouwen om van daaruit de Duitse Bocht, alsook Denemarken [lees verder]

Operatie Barbarossa: keerpunt in de Tweede Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 13/01/2022
Op 22 juni 2021 was het tachtig jaar geleden dat de grootste invasie te land uit de wereldgeschiedenis plaatsvond. Toen viel een gigantisch Duits leger van 3,3 miljoen man (onderverdeeld in drie legergroepen en 150 divisies) over een frontbreedte van meer dan drieduizend km, van de Baltische kust tot [lees verder]

Benito Mussolini of de ‘eerste politieke popster’

Recensie Pieter Jan Verstraete - 17/12/2021
De Italiaanse fascistische leider Benito Mussolini is steeds omgeven geweest door mythes en legendes. Hij heeft daar zelf hard toe bijgedragen. Immers al vroeg ontdekte hij de mogelijkheden van de publieke media te eigen bate. Hij was de ‘eerste popster in de politiek’, schrijft zijn meest recente [lees verder]

De verkeerde doden

Recensie Pieter Jan Verstraete - 07/11/2021
Zes miljoen Fransen werden slachtoffer van de Groote Oorlog: dood, gewond, ziek of vermist. Van hen werden er 668 geëxecuteerd door hun eigen land. De laatste jaren komt hun tragisch lot meer en meer ter sprake en is er controverse rond het onderwerp.
Waren het alleen maar arme stakkers die de [lees verder]

“Weg met die moffen!” Nederland discrimineert Duitse landgenoten

Recensie Pieter Jan Verstraete - 23/10/2021
Onmiddellijk na de bevrijding nam de Nederlandse overheid al de bezittingen van de Nederlandse Duitsers in beslag, en dat ongeacht hun politieke voorkeur of gedrag tijdens de oorlog. Deze beslissing ging terug op een verklaring van de Nederlandse regering in Londense ballingschap op 20 oktober 1944, [lees verder]

Fotoboek over het Oostfront

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/09/2021
Een nieuw fotoboek over Vlaamse vrijwilligers aan het Oostfront (1941-1944) toont ons vooral scènes uit het dagelijks leven van “onze jongens aan het Oostfront”, zoals het toen heette. Interessant is vooreerst dat een groot aantal van deze foto’s nooit eerder werd gepubliceerd.
Werkelijkheid [lees verder]

De aantrekkingskracht van Joris Van Severen

Recensie Pieter Jan Verstraete - 12/09/2021
Binnen de historiografie van de Vlaamse Beweging zijn Cyriel Verschaeve en Joris Van Severen de twee figuren bij uitstek over wie de meeste publicaties werden geschreven.
Terwijl je van de eerste maar moeilijk kunt beweren dat hij nog enige aantrekkingskracht uitoefent, is het tegendeel waar wat [lees verder]

Filip de Pillecyn als journalist tijdens de Duitse bezetting

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/08/2021
Al eerder verscheen er journalistiek werk van Filip de Pillecyn (1891-1962) in boekvorm. We denken dan vooral aan de bundel Kiespijn der ziel (1981), verzameld en ingeleid door Richard Baeyens dat werk bevatte van De Pillecyn verschenen in het interbellum en onmiddellijk na de bezetting (onder meer in [lees verder]

Een vlug vergeten hoofdzonde

Recensie Pieter Jan Verstraete - 11/08/2021
De in 1975 in Stockholm geboren Maria Grund bracht het grootste deel van haar loopbaan door in de film- en mediabranche. Daardoor woonde ze afwisselend in Londen en New York. Thans woont ze op het Zweedse eiland Gotland, en brengt ze haar tijd al schrijvende door. De hoofdzonde is haar debuut als detectiveschrijfster.
[lees verder]

Moord en doodslag in Friesland

Recensie Pieter Jan Verstraete - 04/08/2021
 De auteur Anita Terpstra werd in 1974 in het Friese Hallum geboren, en is bedrijvig als journaliste. In 2009 debuteerde ze als misdaadauteur met Nachtvlucht. Voor haar thriller Samen werd ze in 2017 genomineerd voor de Gouden Strop. Daarnaast schreef ze ook enkele non-fictieboeken. 
Altaar
[lees verder]

Adolf Hitler was helemaal geen eenzaat

Recensie Pieter Jan Verstraete - 25/07/2021
In haar nieuw boek vertelt de Duitse historica Heike B. Görtemaker op overtuigende wijze en aan de hand van een overweldigende hoeveelheid bronnenmateriaal hoe de Duitse dictator Adolf Hitler zich met een hechte kring vertrouwelingen omringde, die hij als zijn surrogaatfamilie beschouwde. Zelfs na de [lees verder]

Samuel Morse bestond echt, en het is zijn code

Recensie Pieter Jan Verstraete - 24/07/2021
Het voorliggende verhaal behoort tot het domein van de literaire fictie. De Amerikaan Samuel Morse (1791-1872) bestond echter echt en ook delen van zijn leven en werk zijn gebaseerd op historische bronnen. Het lag echter niet in de bedoeling van romanschrijfster Nathalie Briessinck, die eerder debuteerde [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.