Het testament van de allerlaatste Oostfronters

Een van de grote hiaten binnen de geschiedschrijving van de Vlaamse Beweging en het Vlaams nationalisme vormt de jeugdbeweging. We bezitten daar weinig of geen studies over. Zo bestaat er bijvoorbeeld een monografie noch van de Dietse Meisjesscharen (DMS) noch van het Nationaal Socialistisch Jeugdverbond (NSJV). De noodzaak hieraan blijkt nog maar eens duidelijk naar aanleiding van de lectuur van het boek van Jonathan Trigg Het testament van de Vlaamse Waffen-SS, dat hier op onze recensietafel ligt. Oswald van Ooteghem, bijvoorbeeld, spreekt over hoe hij rechtstreeks komende van het NSJV vrijwilliger voor het Oostfront werd. Hij was geen alleenstaand geval. Tientallen NSJV-jongeren meldden zich als Oostfrontvrijwilliger. Als lezer wil je dan weten hoe dat kwam en meer weten over de achtergronden van dat NSJV. Je hebt wel een vermoeden, maar concreet materiaal over het hoe, waarom, wat en dergelijke ontbreekt.

Gebit

In 2014 publiceerde de gewezen Britse legerofficier en militaire historicus Jonathan Trigg zijn boek Oostfronters. Hoewel het nogal rommelig samengesteld was, verkocht het boek toch goed. Critici lieten weten dat hij het aantal Vlaamse Oostfronters nogal sterk overdreven had. Trigg maakte gewag van zo maar eventjes 23.000 vrijwilligers, daar waar uit betrouwbare bronnen blijkt dat het er ‘maar’ 10.000 waren. Hoewel hij zich in zijn pas verschenen boek aan dat laatste cijfer houdt, wordt de ’23.000’ toch nog maar eens op de achterzijde van het boek aangehouden. Deze slordigheid maakt geen goede indruk op de lezer. En waar Trigg de achttien overlevenden van het 6de Duitse leger van Stalingrad vandaan haalt, mag Joost weten. In werkelijkheid overleefden zo’n 5.000 man (van de 98.000 krijgsgevangenen) de Sovjet-Russische strafkampen. Daarbij komt de nogal hoekige vertaling. Een kanon bijvoorbeeld wordt steevast vertaald door ‘geweer’. Neen, de vertaalster is blijkbaar niet thuis in de militaire terminologie.

Voor zijn nieuwste boek ging Jonathan Trigg op bezoek bij de laatste nog levende veteranen van het Vlaams Legioen en de Sturmbrigade, vervolgens Division, ‘Langemarck’. Alsook ging hij poolshoogte nemen bij een Vlaamse zuster van het Deutsches Rotes Kreuz en een Nederlandse vrijwilliger die dienst deed bij de SS-Division ‘Wiking’. De geïnterviewde personen zijn de al vernoemde Oswald van Ooteghem, Herman van Gyseghem, Theo d’Oosterlinck, Dries Coolens, Albert Olbrechts, Lucie Lefever en de enige Nederlander van het gezelschap Jan Munk. Een van de getuigen laat ons weten dat bij de eerste keuringen in 1941 de SS-dokters haast geobsedeerd waren door een perfect gebit. Meer dan tien procent van de eigenlijk geschikt bevonden vrijwilligers werd toch afgewezen omdat hun gebit niet helemaal in orde was.

Spijt? Neen!

Auteur Trigg handelde als volgt. Na contact gelegd te hebben, bezocht hij zijn getuigen thuis, ondervroeg ze uitvoerig en liet hen vrijuit praten. Gevoelige onderwerpen als de Holocaust werden niet achterwege gelaten. In zijn boek liet hij de getuigenissen in vetjes afdrukken zodat de lezer duidelijk een onderscheid kan maken tussen wat de auteur schrijft en zijn getuigen vertellen.

Wat in het bijzonder opvalt, is dat geen enkele van zijn getuigen spijt heeft over zijn of haar engagement. Getuige Van Ooteghem: “Ik heb geen spijt van wat ik aan het front heb gedaan. Ik heb mezelf jaren getroost met de gedachte dat, als ik de trekker niet had overgehaald en eerst had geschoten, zij mij hadden doodgeschoten. Ik denk er nog steeds elke nacht aan, als ik wakker lig. Ik ben nu een overtuigd pacifist. Ik haat oorlog. Vergelijk het met een kind dat zijn vingers verbrandt wanneer het met vuur speelt en nu nooit meer met vuur wil spelen. Zo is het met de oorlog en ik. Maar ik heb geen spijt van wat ik heb gedaan. Ik was ervan overtuigd dat ik voor de juiste zaak vocht. Maar ik zou het geen wroeging noemen, dat wat ik voel, neen, dat niet. Ja, we zijn verloren. En dat wilden we toen niet toegeven. Nog niet”.

Deze (laatste) getuigenissen maken de kern van het boek uit, en dat is ook de sterkte van Triggs nieuwe boek. Het is goed dat ze nu werden vastgelegd want binnen enkele jaren zijn ze er niet meer. De veelal unieke illustraties verdienen een aparte vermelding — een aantal zijn afkomstig uit het archief van Oswald van Ooteghem.

Het testament van de Vlaamse Waffen-SS | Trigg Jonathan

Paperback / softback | Nederlands | Oorlog en vrede

Niet minder dan 23.000 Vlamingen namen dienst bij de Waffen-SS, de paramilitaire tak van de Duitse nazipartij NSDAP. Hun motivatie was complex: van flamingantisme over anticommunisme tot nazisme. Velen sneuvelden tijdens de bloederige nederlaag aan het oostfront [lees verder...]

In prijs opgeheven

Meer berichtjes van Pieter Jan Verstraete

De Friezen en de Eerste Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/06/2022
Direct na het losbarsten van de Eerste Wereldoorlog in augustus 1914 stelde Winston Churchill, toen minister van Marine, aan het kabinet voor om het Nederlandse Waddeneiland Ameland met 3000 mariniers te gaan bezetten. Hij wilde er een vlootbasis uitbouwen om van daaruit de Duitse Bocht, alsook Denemarken [lees verder]

Operatie Barbarossa: keerpunt in de Tweede Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 13/01/2022
Op 22 juni 2021 was het tachtig jaar geleden dat de grootste invasie te land uit de wereldgeschiedenis plaatsvond. Toen viel een gigantisch Duits leger van 3,3 miljoen man (onderverdeeld in drie legergroepen en 150 divisies) over een frontbreedte van meer dan drieduizend km, van de Baltische kust tot [lees verder]

Benito Mussolini of de ‘eerste politieke popster’

Recensie Pieter Jan Verstraete - 17/12/2021
De Italiaanse fascistische leider Benito Mussolini is steeds omgeven geweest door mythes en legendes. Hij heeft daar zelf hard toe bijgedragen. Immers al vroeg ontdekte hij de mogelijkheden van de publieke media te eigen bate. Hij was de ‘eerste popster in de politiek’, schrijft zijn meest recente [lees verder]

De verkeerde doden

Recensie Pieter Jan Verstraete - 07/11/2021
Zes miljoen Fransen werden slachtoffer van de Groote Oorlog: dood, gewond, ziek of vermist. Van hen werden er 668 geëxecuteerd door hun eigen land. De laatste jaren komt hun tragisch lot meer en meer ter sprake en is er controverse rond het onderwerp.
Waren het alleen maar arme stakkers die de [lees verder]

“Weg met die moffen!” Nederland discrimineert Duitse landgenoten

Recensie Pieter Jan Verstraete - 23/10/2021
Onmiddellijk na de bevrijding nam de Nederlandse overheid al de bezittingen van de Nederlandse Duitsers in beslag, en dat ongeacht hun politieke voorkeur of gedrag tijdens de oorlog. Deze beslissing ging terug op een verklaring van de Nederlandse regering in Londense ballingschap op 20 oktober 1944, [lees verder]

Fotoboek over het Oostfront

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/09/2021
Een nieuw fotoboek over Vlaamse vrijwilligers aan het Oostfront (1941-1944) toont ons vooral scènes uit het dagelijks leven van “onze jongens aan het Oostfront”, zoals het toen heette. Interessant is vooreerst dat een groot aantal van deze foto’s nooit eerder werd gepubliceerd.
Werkelijkheid [lees verder]

De aantrekkingskracht van Joris Van Severen

Recensie Pieter Jan Verstraete - 12/09/2021
Binnen de historiografie van de Vlaamse Beweging zijn Cyriel Verschaeve en Joris Van Severen de twee figuren bij uitstek over wie de meeste publicaties werden geschreven.
Terwijl je van de eerste maar moeilijk kunt beweren dat hij nog enige aantrekkingskracht uitoefent, is het tegendeel waar wat [lees verder]

Filip de Pillecyn als journalist tijdens de Duitse bezetting

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/08/2021
Al eerder verscheen er journalistiek werk van Filip de Pillecyn (1891-1962) in boekvorm. We denken dan vooral aan de bundel Kiespijn der ziel (1981), verzameld en ingeleid door Richard Baeyens dat werk bevatte van De Pillecyn verschenen in het interbellum en onmiddellijk na de bezetting (onder meer in [lees verder]

Een vlug vergeten hoofdzonde

Recensie Pieter Jan Verstraete - 11/08/2021
De in 1975 in Stockholm geboren Maria Grund bracht het grootste deel van haar loopbaan door in de film- en mediabranche. Daardoor woonde ze afwisselend in Londen en New York. Thans woont ze op het Zweedse eiland Gotland, en brengt ze haar tijd al schrijvende door. De hoofdzonde is haar debuut als detectiveschrijfster.
[lees verder]

Moord en doodslag in Friesland

Recensie Pieter Jan Verstraete - 04/08/2021
 De auteur Anita Terpstra werd in 1974 in het Friese Hallum geboren, en is bedrijvig als journaliste. In 2009 debuteerde ze als misdaadauteur met Nachtvlucht. Voor haar thriller Samen werd ze in 2017 genomineerd voor de Gouden Strop. Daarnaast schreef ze ook enkele non-fictieboeken. 
Altaar
[lees verder]

Adolf Hitler was helemaal geen eenzaat

Recensie Pieter Jan Verstraete - 25/07/2021
In haar nieuw boek vertelt de Duitse historica Heike B. Görtemaker op overtuigende wijze en aan de hand van een overweldigende hoeveelheid bronnenmateriaal hoe de Duitse dictator Adolf Hitler zich met een hechte kring vertrouwelingen omringde, die hij als zijn surrogaatfamilie beschouwde. Zelfs na de [lees verder]

Samuel Morse bestond echt, en het is zijn code

Recensie Pieter Jan Verstraete - 24/07/2021
Het voorliggende verhaal behoort tot het domein van de literaire fictie. De Amerikaan Samuel Morse (1791-1872) bestond echter echt en ook delen van zijn leven en werk zijn gebaseerd op historische bronnen. Het lag echter niet in de bedoeling van romanschrijfster Nathalie Briessinck, die eerder debuteerde [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.