Het land van Merkel

In 1992 promoveerde de gewezen hoogleraar moderne Duitse geschiedenis Frits Boterman op een biografische studie van cultuurfilosoof Oswald Spengler. Twintig jaar later, in 2013, publiceerde Boterman zijn indrukwekkend magnum opus Cultuur als macht: cultuurgeschiedenis van Duitsland 1800-heden. In 2005 verscheen zijn enthousiast onthaalde Moderne geschiedenis van Duitsland, waarvan het pas verschenen Het land van Merkel: Duitsland 2005-2017 als een vervolg mag gezien worden.

In de moderne Duitse geschiedenis gelden steeds drie grote kwesties: de worsteling met de nationale identiteit, democratie en vrijheid en sociale rechtvaardigheid. Steeds handelt het in de Duitse geschiedenis om macht of onmacht, militaire kracht of burgerlijke cultuur, geweld of vrede… Het uitgangspunt van Helmut Kohl, de ‘Einheitskanzler’, na de Duitse hereniging in 1990 was dat Europa niet Duits mocht worden, maar Duitsland Europees. Mee door de eurocrisis is dat gegeven onder Merkel omgedraaid: er is nu een meer ‘Duits’ Europa. Eerst was Duitsland een Europees probleem, nu moet Duitsland het Europees probleem oplossen.

Vraagstelling

Duitsland is in Europa de belangrijkste mogendheid geworden, aldus Boterman. Dat was mogelijk door de hereniging van 1990, de uitbreiding van de EU naar het oosten toe, de sterke Duitse economie, de leidende rol van het land in de bestrijding van de eurocrisis en de financiële crisis van Griekenland, de verzwakking van de Duits-Franse as ten nadele van Frankrijk en de terugtrekkende beweging van de Angelsaksische wereld. Maar hiermee is het Duitse dilemma niet opgelost. Voor Merkel geldt dat Duitsland te klein is om Europa te overheersen en dan weer te groot is om niet gewantrouwd te worden door de buurlanden. Kanselier Angela Merkel kreeg sinds 2005 met drie grote crises te maken: de financiële crisis van de euro met daarbij de Griekse schuldencrisis, de vluchtelingencrisis die haar land verdeelde en de politiek van de Russische president Vladimir Poetin (Krim en Oekraïne) Hierdoor kwam de Europese integratie in een impasse terecht en leidde de rol van Duitsland tot heftige debatten binnen de Europese Unie.

In het nieuwe boek van Frits Boterman dat de drie ambtstermijnen van Merkel behandelt, worden de diverse crisissituaties onder haar beleid uitvoerig behandeld. In de hierboven vermelde crises speelde ze telkens een hoofdrol. Vragen krijgen een afdoende antwoord. Wat bezielde haar om met haar uitspraak op 31 augustus 2015 “Wir schaffen das” een heel land en ook Europa op zijn kop te zetten? Hoe gaat Duitsland om met zijn nieuwe rol in Europa? Hoe moeten we Merkels leiderschap beoordelen? Welke consequenties hadden de opeenvolgende crises voor de binnenlandse politiek en de Duitse positie in Europa? Hoe en in welke opzichten is Duitsland tijdens twaalf jaar Merkel veranderd? Is Europa Duitser geworden of Duitsland meer Europees? En wat mogen we verwachten van haar vierde ambtstermijn? Het boek eindigt met de verkiezingen van 24 september ll. Aan de hand van zijn grondige kennis van de Duitse geschiedenis en cultuur krijgen we van Boterman in zijn acht hoofdstukken plus slotbeschouwing tellende boek, telkens een omstandig antwoord. Wel baseert hij zijn achtergrondkennis veelal op de lectuur van een resem boeken van de hand van gewezen 1968’ers, en blijven meer recente werken van politiek niet-correcte auteurs eerder in de kou staan. Wel besteedt hij ruimschoots aandacht aan recente politieke fenomenen als de AfD of de Alternativefür Deutschland en Pigida. Beide afkortingen vonden we niet terug in de lijst met afkortingen. De voorvrouw van Die Linke heet bij Boterman plots SahraWagenbach in plaats van Wagenknecht. Bij een deskundige zouden dergelijke verschrijvingen niet mogen gebeuren.

Het land van Merkel is geen biografie

Uitdrukkelijk laat auteur zijn lezers weten dat zijn boek geen biografie van Merkel wil zijn. Wel schetst hij een lezenswaardig portret van haar. Hieruit enkele fragmenten: “Bij Merkel overheerst de ratio de emotie. Het beeld dat van haar bestaat, is dat van een berekenende, bedachtzame, sobere en onderkoelde politica, wat ongetwijfeld te maken heeft met haar DDR-achtergrond, protestantse opvoeding en wetenschappelijke instelling. (…) Ze is aarzelend, wat het werkwoord ‘merkeln’ opleverde, en tegelijkertijd is ze daadkrachtig, goed geïnformeerd en uitgerust met ijzeren arbeidsdiscipline. (…) Ze is een pragmaticus en van huis uit ethisch bevlogen. Dat is Merkels kern. (…) Met sterke tegenwind wist zij stoïcijns haar leiderschap te bevestigen en politiek te overleven. Stapje voor stapje werd zij zo de belangrijkste leidster van Europa”.

Boterman maakt duidelijk dat de grootste crisis waarmee Merkel tot op vandaag mee geconfronteerd werd/wordt, de vluchtelingencrisis is. Door haar spontane en zonder overleg gepleegde uitspraak “Wir schaffen das” en haar welkomscultuur, heeft ze niet alleen in eigen land voor grote controverse gezorgd.

Gezag heeft ze nog maar de nieuwe coalitievorming zal uitwijzen hoeveel van dat gezag zal overblijven. Vooral in Oost- en Zuid-Europa heeft ze heel veel aan gezag en aanzien ingeboet. “Er is een meer ‘Duits’ Europa ontstaan, maar tegelijkertijd is Duitsland een land geworden met dezelfde problemen als andere landen in Europa”. Een lezenswaardig boek met als doelpubliek studenten geschiedenis en allen met interesse voor de Duitse politiek en geschiedenis.

Het land van Merkel | Boterman Frits

Paperback / softback | Nederlands | Literaire non-fictie algemeen

‘Wir schaffen das’ De regeringsperiode van Angela Merkel – inclusief de Duitse verkiezingen van september 2017 In Het land van Merkel analyseert Frits Boterman de periode waarin Angela Merkel als bondskanselier van Duitsland [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Pieter Jan Verstraete

De Friezen en de Eerste Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/06/2022
Direct na het losbarsten van de Eerste Wereldoorlog in augustus 1914 stelde Winston Churchill, toen minister van Marine, aan het kabinet voor om het Nederlandse Waddeneiland Ameland met 3000 mariniers te gaan bezetten. Hij wilde er een vlootbasis uitbouwen om van daaruit de Duitse Bocht, alsook Denemarken [lees verder]

Operatie Barbarossa: keerpunt in de Tweede Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 13/01/2022
Op 22 juni 2021 was het tachtig jaar geleden dat de grootste invasie te land uit de wereldgeschiedenis plaatsvond. Toen viel een gigantisch Duits leger van 3,3 miljoen man (onderverdeeld in drie legergroepen en 150 divisies) over een frontbreedte van meer dan drieduizend km, van de Baltische kust tot [lees verder]

Benito Mussolini of de ‘eerste politieke popster’

Recensie Pieter Jan Verstraete - 17/12/2021
De Italiaanse fascistische leider Benito Mussolini is steeds omgeven geweest door mythes en legendes. Hij heeft daar zelf hard toe bijgedragen. Immers al vroeg ontdekte hij de mogelijkheden van de publieke media te eigen bate. Hij was de ‘eerste popster in de politiek’, schrijft zijn meest recente [lees verder]

De verkeerde doden

Recensie Pieter Jan Verstraete - 07/11/2021
Zes miljoen Fransen werden slachtoffer van de Groote Oorlog: dood, gewond, ziek of vermist. Van hen werden er 668 geëxecuteerd door hun eigen land. De laatste jaren komt hun tragisch lot meer en meer ter sprake en is er controverse rond het onderwerp.
Waren het alleen maar arme stakkers die de [lees verder]

“Weg met die moffen!” Nederland discrimineert Duitse landgenoten

Recensie Pieter Jan Verstraete - 23/10/2021
Onmiddellijk na de bevrijding nam de Nederlandse overheid al de bezittingen van de Nederlandse Duitsers in beslag, en dat ongeacht hun politieke voorkeur of gedrag tijdens de oorlog. Deze beslissing ging terug op een verklaring van de Nederlandse regering in Londense ballingschap op 20 oktober 1944, [lees verder]

Fotoboek over het Oostfront

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/09/2021
Een nieuw fotoboek over Vlaamse vrijwilligers aan het Oostfront (1941-1944) toont ons vooral scènes uit het dagelijks leven van “onze jongens aan het Oostfront”, zoals het toen heette. Interessant is vooreerst dat een groot aantal van deze foto’s nooit eerder werd gepubliceerd.
Werkelijkheid [lees verder]

De aantrekkingskracht van Joris Van Severen

Recensie Pieter Jan Verstraete - 12/09/2021
Binnen de historiografie van de Vlaamse Beweging zijn Cyriel Verschaeve en Joris Van Severen de twee figuren bij uitstek over wie de meeste publicaties werden geschreven.
Terwijl je van de eerste maar moeilijk kunt beweren dat hij nog enige aantrekkingskracht uitoefent, is het tegendeel waar wat [lees verder]

Filip de Pillecyn als journalist tijdens de Duitse bezetting

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/08/2021
Al eerder verscheen er journalistiek werk van Filip de Pillecyn (1891-1962) in boekvorm. We denken dan vooral aan de bundel Kiespijn der ziel (1981), verzameld en ingeleid door Richard Baeyens dat werk bevatte van De Pillecyn verschenen in het interbellum en onmiddellijk na de bezetting (onder meer in [lees verder]

Een vlug vergeten hoofdzonde

Recensie Pieter Jan Verstraete - 11/08/2021
De in 1975 in Stockholm geboren Maria Grund bracht het grootste deel van haar loopbaan door in de film- en mediabranche. Daardoor woonde ze afwisselend in Londen en New York. Thans woont ze op het Zweedse eiland Gotland, en brengt ze haar tijd al schrijvende door. De hoofdzonde is haar debuut als detectiveschrijfster.
[lees verder]

Moord en doodslag in Friesland

Recensie Pieter Jan Verstraete - 04/08/2021
 De auteur Anita Terpstra werd in 1974 in het Friese Hallum geboren, en is bedrijvig als journaliste. In 2009 debuteerde ze als misdaadauteur met Nachtvlucht. Voor haar thriller Samen werd ze in 2017 genomineerd voor de Gouden Strop. Daarnaast schreef ze ook enkele non-fictieboeken. 
Altaar
[lees verder]

Adolf Hitler was helemaal geen eenzaat

Recensie Pieter Jan Verstraete - 25/07/2021
In haar nieuw boek vertelt de Duitse historica Heike B. Görtemaker op overtuigende wijze en aan de hand van een overweldigende hoeveelheid bronnenmateriaal hoe de Duitse dictator Adolf Hitler zich met een hechte kring vertrouwelingen omringde, die hij als zijn surrogaatfamilie beschouwde. Zelfs na de [lees verder]

Samuel Morse bestond echt, en het is zijn code

Recensie Pieter Jan Verstraete - 24/07/2021
Het voorliggende verhaal behoort tot het domein van de literaire fictie. De Amerikaan Samuel Morse (1791-1872) bestond echter echt en ook delen van zijn leven en werk zijn gebaseerd op historische bronnen. Het lag echter niet in de bedoeling van romanschrijfster Nathalie Briessinck, die eerder debuteerde [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.