Het grote experiment: een dreunende verdediging van de gemeenschap en het culturele patriottisme

De professorale ruziemakers over de Vlaamse canon moeten Het grote experiment lezen: een dreunende verdediging van de gemeenschap en het culturele patriottisme. Yascha Mounk herkauwt geen troep over het verwasemen van de democratie, de neergang van het Westen, de omvolking en meer onheilsdrolligheid. 

Mounk had de naargeestige gunst om na een gesprek over Het grote experiment op Tagesthemen, een Duits TV-programma, te verschijnen in The Daily Stormer, een Amerikaanse neonazistische webstek. Deze zette de naam van Mounk tussen dubbele haakjes omdat hij Joods is, dus ‘vies en te vermijden’. Onder de verwijzing naar ‘Arbeit Macht Frei’ boven de poort van Auschwitz, kopte het artikel: ‘Diversiteit Macht Frei – Het Hebreeuwse Volk Doet Het Opnieuw’.

Diversiteit

Yascha Mounk is inderdaad niet bevreesd van diversiteit en schrijft daar op een peinzende, wel eens prekerige en soms naïeve manier verdedigbare woorden over. Zijn Joodse identiteit speelt hij niet opdringerig uit als voorbeeld hoe kosmopolitisme een spoor blijft om in staten spanningen en aanslagen tussen meerderheid en minderheden, tussen wij en zij, te voorkomen. Niet Mounk schrijft dat, wel Yuri Slezkinec in The Jewish Century. Slezkine is Joods en Russisch-Amerikaans: ‘De tijd van nu is de Joodse tijd en wij zijn allemaal in min of meerdere mate Joods.’

Een gewaagde beeldspraak, echter met waarheid: Joden wandelen overal, zijn meertalig, inwoner van alle landen, goed tot uitmuntend opgeleid en geboren dienstverleners. Yascha Mounk is Duits van oorsprong, verloor familie in de Holocaust, woonde in vijf landen, studeerde wereldwijd en is hoogleraar internationale betrekkingen aan de Amerikaanse topuniversiteit Johns Hopkins.

Als jonge voetbalfan in Duitsland was hij verzot op Bayern München en leerde hij het tribalisme rond topsporters kennen. Hij dacht dat naarmate de samenleving verdere vooruitgang boekt en toleranter wordt, het belang van groepsidentiteiten vanzelf zou afnemen. Mounk schreef na wereldreizen en veel studie: ‘Als we de donkerste aspecten van onze aard onder controle willen houden, is de grote vraag niet hoe we ons “kudde-instinct” te boven kunnen komen. Nee, de juiste vraag is hoe we zijn enorme potentieel ten goede kunnen benutten, terwijl we zijn vreeswekkende vermogen ten kwade in toom houden.’

Inwijking

Het grote experiment is om in de in hoge mate multicultureel groeiende samenlevingen de democratie te laten functioneren en stand te doen houden, met als gehoopte uitkomst dat alle burgers gelijk en eerlijk zullen worden behandeld. Inwijking blijft onafwendbaar en het doel van Mounk is om argumenten samen te brengen voor de onverdeelde instemming om een gemeenschap te vormen van de meerderheidsgroep en de minderheid.

In 1945 werd één op vijfentwintig inwoners van het Verenigd Koninkrijk (VK) in het buitenland geboren, tegenwoordig één op zeven. Zweden was tot voor tientallen jaren blank en blond, nu heeft één op vijf inwoners een buitenlandse wieg. Nooit is er in het VK en Zweden democratisch en openlijk gekozen voor multicultuur. Dat schuurt dagelijks. Democratische instellingen maken het vaak niet gemakkelijker, maar juist lastiger om de vrede tussen rivaliserende identiteitsgroepen te bewaren, stelt Mounk.

Hij zoekt ijkpunten in een wereld waar het populisme in de Verenigde Staten, Hongarije, China (de Oeigoeren), India, België, Frankrijk en eigenlijk overal groeit. In die zoektocht tast hij het nationalisme, het patriotisme, de gemeenschap, de smeltkroes en de apartheid af om een remedie te ankeren die eenheid in verscheidenheid beoogt. Mounk lezen leidt tot bruggetjes naar Reset van Mark Elchardus: een wijze van links die de Vlaamse en Belgische socialisten verwijt gemeenschapsgevoel, plaatselijk patriotisme en respect voor eigenheid te verbannen. De decennia-oude klacht van Mark Grammens trouwens.

Yascha Mounk

Mounk: ‘Sinds lang zie ik het patriotisme als een half-wild beest. Geven de kwaadwillende mensen de kans om zijn meest gewelddadige instincten op te poken, dan kan het een vreselijke ravage aanrichten. Maar slagen de goedbedoelende mensen erin het patriotisme te temmen, dan kan het van enorme waarde zijn door onder burgers van moderne staten een gevoel van gedeelde lotsbestemming tot stand te brengen.’

Mounk beseft en bestrijdt die uitkomst niet, dat een van de belangrijkste redenen waarom burgers van moderne democratieën zo gehecht zijn aan hun land is dat ze simpelweg van de eigen cultuur houden. Zij voelen zich betrokken bij de alledaagse soms erg banale zaken die samen in hoge mate de nationale cultuur bepalen: de taal en de steden, de bekende mensen en de tv-programma’s, de ingesleten gewoonten en sociale gebruiken.

Welk patriottisme?

Cultureel patriottisme is bij voorrang zijn patriottisme en Mounk weet dat de meeste sociale wetenschappers en filosofen dat niet onderkennen of willen. Als kudde zijn zij er blind voor, vinden zij het bespottelijk. In de werkelijkheid zijn minderheden vaak trots op elementen van hun voorouderlijke cultuur, maar de overgrote meerderheid voelt zich op haar gemak binnen de culturele mainstream van het land van aankomst. Schotten van Indiase komaf hebben de hebbelijkheid een kilt te dragen en steeds meer Beiers met een Turkse achtergrond hijsen zichzelf in Lederhosen voor bier op het Oktoberfest.

Moeten de velen één worden? De variëteit aan etnische en religieuze groepen zal over vijftig jaar nog groter zijn dan nu. Moeten zij verdwijnen in een smeltkroes (dus complete assimilatie waardoor zij hun oorspronkelijke cultuur opgeven) of is een beter beeld een slakom (dus zij aan zij leven waardoor de verschillende groepen intact worden gelaten)?

Voor Mounk zijn noch de smeltkroes, noch de slakom aantrekkelijk. Hij presenteert het ‘openbare park’, een ruimte waarin mensen uit alle hoeken van de samenleving de mogelijkheid krijgen om onderling contact te leggen en samen te werken. Drie eigenschappen heeft het openbare park: het staat open voor iedereen, geeft zijn bezoekers de keus en is dynamisch. Droomt Yascha Mounk? Een multiculturele samenleving moet levendig, maar vreedzaam zijn en heterogeen zonder te versplinteren. Het grote experiment van Mounk vergt daden, creativiteit en Joods optimisme.

Het grote experiment | Yascha Mounk

Paperback / softback | Nederlands | Politieke geschiedenis en geschiedenis van de internationale betrekkingen

Gezaghebbend politiek denker Yascha Mounk over de toekomst van de democratieLange tijd hielden veel democratieën een wrede machtsstructuur in stand waarbij minderheden werden gedomineerd en uitgebuit. Toch is het belangrijkste doel van democratische [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Frans Crols

Het grote experiment: een dreunende verdediging van de gemeenschap en het culturele patriottisme

Recensie Frans Crols - 18/11/2022
De professorale ruziemakers over de Vlaamse canon moeten Het grote experiment lezen: een dreunende verdediging van de gemeenschap en het culturele patriottisme. Yascha Mounk herkauwt geen troep over het verwasemen van de democratie, de neergang van het Westen, de omvolking en meer onheilsdrolligheid. 
[lees verder]

Ex-ambassadeur Johan Verbeke voorziet Vlaamse EHBO voor diplomaten

Recensie Frans Crols - 17/11/2022
Ambassadeurs zijn als balsem voor de wereld. Vlaamse diplomaten zijn vandaag alomtegenwoordig. In de jaren zestig, zowat twee generaties geleden, had je een vlaag ‘Fayat Boys’ nodig om de achteropstelling van Vlaanderen te schrappen.
Bij de jezuïeten in Antwerpen studeerde ik handels- [lees verder]

Tegen de Vlaamse burgermensjes

Recensie Frans Crols - 01/11/2022
Als u nog één boek aanschaft voor nieuwjaar is de keuze simpel. Trouw moet blijken, Teksten uit Journaal van Mark Grammens is uw terechte gading. 288 bladzijden voor politieke, maatschappelijke en rebelse lekkerbekken.
Kop eraf als Trouw moet blijken van en over Mark Grammens (1933-2017) [lees verder]

De bonbons van Beëlzebub

Recensie Frans Crols - 18/10/2022

Drugs, ook wiet, zijn schunnig. Deze shit liberaliseren is de wens van wie zich de betere vindt. De verschoppelingen van de samenleving, de gezinnen, de landbouw en de fabrieken winnen echter bij een oorlog tegen narcotica. Crystal meth rukt op in de Lage Landen. De herontdekking is een diabolische [lees verder]

Wees niet dom, Afrika is een macht

Recensie Frans Crols - 04/10/2022
Afrika is geen land is een olifant van een boek: groot, machtig, statig, amusant, aanlokkelijk. Dipo Faloyin is journalist, geboren in Chicago, opgegroeid in Lagos en woont in Londen. Hij kust zijn continent, colporteert zelfspot en ziet westerlingen als rovers. Wat hij bewijst.
Eén land zonder [lees verder]

Weg met Balthasar Boma, leve ondernemer Ignace Van Doorselaere!

Recensie Frans Crols - 28/09/2022
Balthasar Boma is de enige ondernemer die alle Vlamingen kennen, maar eigenlijk zou dat Ignace Van Doorselaere moeten zijn. Je krijgt er twee voor de prijs van één. Deze braderie weegt twee boeken over ondernemen: De Essentie van Ignace Van Doorselaere en het engelstalige Woke Inc. van Vivek Ramaswamy. [lees verder]

De wiegen van de wetenschap

Recensie Frans Crols - 30/08/2022
Ja, u leest het goed, geen wieg wel wiegen. Maand na maand miezert smaad op de westerse eigendunk. De analyse met de vernietigende inzichten over China is pas lauw of de prediking hoe Afrika zijn noorderbuur zal klem rijden bezet de boekentoptien. De Hottentot met het geschrift hoe het gregoriaans daar [lees verder]

Mandeville: de Vlaamse vader van de economie

Recensie Frans Crols - 26/07/2022
Vlaanderen is braakland voor filosofen als Augustinus, Descartes, Hobbes, Kant en Hegel. Wel is er het (onbekende) vaderschap van Bernard Mandeville, een Vlaamse Nederlander, die Adam Smith, David Hume en Charles Darwin inspireerde.
Niet 1 Vlaming op 100, noch 1 liberaal op 1000, zeker geen 1 op [lees verder]

Lezen en schrijven zijn mirakels

Recensie Frans Crols - 10/07/2022
Schattingen van het ontstaan van taal variëren van 50.000 jaar tot 1,9 miljoen jaar. Lezen en schrijven van 26 gecombineerde hanenpoten zijn mirakels.
Deze tekst is een combinatie van 26 hanenpoten op een bladzijde of een scherm die voor u zinnen vormen met een betekenis. Schrijven is van een [lees verder]

Woody Allen en de Vlaamse Beweging

Recensie Frans Crols - 03/06/2022
Messianisme is een Joodse traditie en voortgang die uitwaaierde. Het is Bijbels, christelijk, marxistisch, ecologisch, Vlaams, actueel. Je vindt messianisme in eigen dosissen bij Franz Kafka, Martin Buber, Karl Marx, Woody Allen, Greta Thunberg, Bart De Wever en Tom Van Grieken.
Een sliert messianisme [lees verder]

Lenin, plunder de plunderaars

Recensie Frans Crols - 17/05/2022
De titel is een vondst, de omslag toont een leeuwachtige hondenkop in Vlaamse kleuren met een zweem rood. Uitgeverij EPO publiceert ‘Debatfiches van de Vlaamse elite’. De Vlaamse Osservatore Proletaro (EPO staat voor Education Prolétaire, Proletarische Opvoeding) groepeert denkend klein [lees verder]

Rusland, de hel van Dante

Recensie Frans Crols - 10/05/2022
Scheldwoorden passen niet bij een boekbespreking. Je moet je bij de bundel van Bill Browder hoofdstuk na hoofdstuk verbijten. De top van Rusland is melaats met korstendikke leugens en zwavel.
De Goddelijke Komedie
‘De stromen bloed die uit hun wonden dropen, vormden, tezamen met hun [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.