Het bloed en de gehate liefdeskoningin van Paraguay

Ik beken eerlijk dat ik heel weinig weet over de Zuid-Amerikaanse geschiedenis. Brazilië was ooit een keizerrijk, dat wist ik. En het leger van Chili ziet er op een heel enge manier uit als het Duitse leger uit de eerste helft van de 20ste eeuw. Dat komt door de Duitse generaals die daar militaire opleidingen gingen leiden. Tot daar mijn kennis. Nu is er een boek in de boekhandel dat een bijzondere episode uit het verleden van dat exotische werelddeel blootlegt.

Paraguay

Als er een land is dat een volledige blinde vlek vormt, dan is dat Paraguay. Paraguay vormde echter het strijdtoneel van de Zuid-Amerikaanse versie van de Eerste Wereldoorlog in de jaren 1860. Het centrale thema in het nieuwe boek van de Nederlander Willem de Bruin is die Paraguay Oorlog. De man onderzocht de rol van de Franse maîtresse Elisa Lynch in een conflict dat honderdduizenden mensen het leven kostte. Lynch was een mooie dame van Iers-Engelse afkomst die in de salons van Parijs belandde. Op een avond in januari 1854 betoverde ze de jonge viriele generaal Francisco Solano López, de zoon van de dictator van Paraguay.

Van de ene tiran naar de andere

López zou de macht van zijn vader erven. De macht over een land dat alleen maar alleenheerschappij kende. Paraguay werd in de tijd van de Spaanse ontdekkingsreizigers het ‘paradijs van Mohammed’ genoemd. De Guaraní, de oorspronkelijke bewoners van het land, waren polygaam en lieten de Europese bezetters delen in hun culturele opvatting van het huwelijk. Een missionaris schreef onthutst: ‘Mohammed en zijn Koran stonden niet meer dan zeven vrouwen toe. Hier hebben er sommigen er wel zestig.’

Begin de 19de eeuw werd het land onafhankelijk van de Spaanse kroon en startte het bewind van de ascetische tiran José Gaspar Rodríguez de Francia. Hij werd de El Supremo van Paraguay. Francia sloot het land af van de buitenwereld, omdat hij alleen maar gevaar ontwaarde bij die buitenwereld. Hij ontwikkelde een geheel autarkische visie op zijn land, waarbij de staat de hele economie aanstuurde. Francia bestuurde de staat, de economie, het leger en zelfs de kerk.

De beste onder de slechten

De opvolger van ‘El Supremo’ was Carlos Antonio López. Hij wordt ‘de beste slechte president’ genoemd, omdat onder zijn voorganger het leven zo armtierig was en onder zijn opvolger het land in bloed werd gedrenkt. Carlos López was in tegenstelling tot Francia alles behalve een asceet. Zijn rondbuikigheid bewees dat. Hij haalde ook de banden met de wereld aan. In tegenstelling tot de omliggende landen, vormde Paraguay enigszins een eenheid op cultureel en etnisch vlak. Gebaseerd op enkele interessante economische producten zoals tabak en sinaasappels bouwde de oude López een behoedzaam moderniseringsbeleid op. Het land kende bijna uniek geen staatsschuld. Maar López bleef een dictator, zij het minder hardvochtig dan zijn voorganger.

De ondergang van een land

Vader López stuurde zijn zoon naar Frankrijk om er de relaties met het Franse keizerrijk van Napoleon III te versterken. En zo valt een knappe courtisane in de armen van de gedoodverfde opvolger van de president van Paraguay. Hij neemt niet alleen Elisa Lynch mee naar huis. De jonge López neemt de imperiale sfeer van Parijs mee naar Asución, Paraguays hoofdstad. Zodra hij de macht inneemt, huldigt hij een napoleontische visie op het bestuur zijn land. Aangevuurd door zijn Parijse maîtresse. Zij leidt het leven van een koningin, ook al trouwen de twee nooit officieel en bekijkt de elite van het land haar scheef. De mix van grootheidswaan en blinde liefde stort het land in een bloederige oorlog met zware gevolgen voor Paraguay.

Terug onder de aandacht

Willem de Bruin schreef met een vlotte pen een wervelend boek. Hij ontsluit voor de lezer een ongekende geschiedenis, waar Europa nochtans ooit toeschouwer was van wat men er de ‘Grote Oorlog’ noemt. Bijna de gehele mannelijke bevolking van Paraguay werd mee in de strijd tegen Argentinië en Brazilië in de dood gesleurd. Tegenstanders stelden Lynch medeverantwoordelijk? Dictator López sneuvelde – samen met zijn zoon – in de slag bij Cerro Cora. Het Braziliaanse bericht luidde: ‘De dictator is verslagen en is toen hij zich niet wilde overgeven ter plekke gedood’. De vrouw die López door dik en dun steunde, dolf met haar blote handen het graf van haar geliefde en dat van hun zoon.

Een Zuid-Amerikaans trauma

De economie van Paraguay bleef verwoest achter. De bevolking was gedecimeerd en getraumatiseerd. Een bevolkingstelling van 1870 had het over 116 351 inwoners, 70 procent vrouwen en 30 procent mannen. Voor de aanvang van de oorlog telde het land tussen de 500 000 en 1 miljoen inwoners. Het is in verhouding een van de bloedigste conflicten uit de moderne geschiedenis.

Elisa Lynch stierf vergeten in Parijs in 1886, zestien jaar na het einde van Paraguay Oorlog. Het is heel verdienstelijk van de Bruin dat hij dit ongemeen boeiende verhaal uit die vergetelheid haalt.

De koningin van Paraguay | De Bruin Willem

Paperback / softback | Nederlands | Reisverhalen

In De koningin van Paraguay vertelt Willem de Bruin het bijzondere en dramatische verhaal van de Ierse emigrante Elisa Alicia Lynch (1833-1886). In Parijs begon ze een carrière als courtisane, werd de maîtresse van een Zuid-Amerikaanse dictator en raakte betrokken [lees verder...]

Definitief teruggetrokken

Meer berichtjes van Harry De Paepe

De Kast van Clio – De verborgen geschiedenis van Vlaanderen

audio/video24/06/2022
Grote historische gebeurtenissen gebeuren niet alleen, ze gebeuren altijd ergens, op een bepaalde locatie. De verborgen geschiedenis van Vlaanderen neemt je mee naar enkele van die plaatsen. Plaatsen waar revoluties ontketend zijn, waar bloed is gevloeid, heldendaden zijn verricht, massa’s samenstroomden, [lees verder]

De fascinerende en ondoorgrondelijke Byzantijnen

Recensie Harry De Paepe - 28/04/2022
Wist u dit? In de zesde eeuw gaf men in de graven van Chinese edellieden imitatie-Byzantijnse munten met portretten van niet-bestaande keizers mee. Zo ver reikte het aanzien van het Byzantijnse Rijk. De Byzantijnen – die dat woord zelf nooit gebruikten om zichzelf te beschrijven – zagen zichzelf [lees verder]

De vele levens na de dood en evenveel kaarten

Recensie Harry De Paepe - 27/04/2022
Ergens vanaf de vijfde eeuw ontstond er in het Chinese boeddhisme een legende over Maudgalyayana, een reiziger naar de onderwereld. Hij werd in zijn jeugd ‘Radijs’ genoemd. Wanneer hij toetreedt tot een klooster, ontdekt hij dat zijn overleden moeder Niladhi ergens in het hiernamaals moet boeten [lees verder]

De kast van Clio – in gesprek met Michael Pye

audio/video27/04/2022
‘Wat in Antwerpen gebeurde, droeg bij tot de verandering van de wereld en hoe we daarover denken.’ De slotbedenking van het boek Antwerpen. De gloriejaren van gerenommeerd historicus Michael Pye zal menig hart in de koekenstad sneller doen slaan. Hoewel, de meeste sinjoren zijn hier al zo lang van [lees verder]

De kast van Clio – Gent, een filmstad met een rijk verleden

audio/video24/04/2022
Guy Dupont is archivaris voor de stad Gent. Hij is te gast in de 'Kast van Clio'.

Halverwege de twintigste eeuw beleefde de cinema zijn gouden jaren. Nooit gingen er zo veel mensen naar de film, waren er zo veel bioscopen en werden er zo veel filmaffiches aangeplakt als toen. Dit veranderde [lees verder]

De kast van Clio – De Tempeliers in de Lage Landen

audio/video23/04/2022
Jan Hosten is een kenner van de middeleeuwse orde van de Tempeliers. De auteur is te gast in de 'Kast van Clio'.

De tempelorde werd in 1120 opgericht om de pelgrims in het Heilige Land te beschermen. De tempelridders waren gevreesde krijgers en ontpopten zich tot grootgrondbezitters en bankiers. [lees verder]

De kast van Clio – Waarom de Fransen zo heel Frans zijn

audio/video22/04/2022
Alain Mouton is onze gast in de 'Kast van Clio'.

'Et alors?' De schampere reactie van wijlen president Mitterand vat volledig waarom de Fransen zo Frans zijn. Mix je ne sais quoi, grandeur, een opmerkelijke relatie tot de eigen taal en vooral ook lossere zeden dan de gemiddelde Europeaan [lees verder]

Het dagelijks leven in het Oude China

Recensie Harry De Paepe - 22/04/2022
In ‘24 uur in het oude China’ presenteert Dr. Yijie Zhuang de verhalen van vierentwintig mensen met uiteenlopende posities en beroepen in de samenleving van de Chinese Han-dynastie. Het westelijke Han-tijdperk is een intrigerende periode in de lange en heel kleurrijke geschiedenis van China. De bevolking [lees verder]

‘De ondergang van Rome’ van Adrian Goldsworthy

BlogHarry De Paepe - 21/04/2022
Adrian Goldsworthy vertelt in ‘De ondergang van Rome’ over de spiraal aan invallen, staatsgrepen, corrupte keizers en sluwe hovelingen die leidden tot de neergang van het eens zo oppermachtige Romeinse Rijk. Een rijk kan er nooit zeker van zijn dat het de suprematie behoudt, alle propaganda ten spijt. [lees verder]

De tegennatuurlijke tuinman

Recensie Harry De Paepe - 09/04/2022
Onlangs verscheen het nieuwe boek Het bewaren waard van de Vlaamse jurist en historicus Frank Judo. Daarin gaat de man al wandelend door 21 misverstanden over het conservatisme. Het is het lezen waard en bovendien uitgebracht in een handig pocketformaat. Je ziet jezelf dit meepakken op een wandeling [lees verder]

Mary Beard en Rome in pocketformaat

BlogHarry De Paepe - 24/03/2022
Rainbow Boeken heeft de traditie om geweldige boeken in een betaalbaar pocketformaat aan te bieden. Dit keer presenteert de uitgeverij 'SPQR' van Mary Beard, een van de bekendste Britse classici. De boeken van de Cambridge professor, samen met haar BBC-documentaires bereiken, een wereldwijd publiek.
[lees verder]

De Kast van Clio – De vlucht van de ‘Kaiser’ naar Nederland

audio/video01/02/2022
Bekijk hier de volledige aflevering over Wilhelm II in Nederland.

Harry praat in 'De kast van Clio' met Ronald Kousbroek (Kasteel Amerongen) en Cornelis van der Bas (Huis Doorn), in de twee laatste verblijfplaatsen van 'der Kaiser' na de Eerste Wereldoorlog. Ze hebben het over zijn vlucht, [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.