Het bloed en de gehate liefdeskoningin van Paraguay

Ik beken eerlijk dat ik heel weinig weet over de Zuid-Amerikaanse geschiedenis. Brazilië was ooit een keizerrijk, dat wist ik. En het leger van Chili ziet er op een heel enge manier uit als het Duitse leger uit de eerste helft van de 20ste eeuw. Dat komt door de Duitse generaals die daar militaire opleidingen gingen leiden. Tot daar mijn kennis. Nu is er een boek in de boekhandel dat een bijzondere episode uit het verleden van dat exotische werelddeel blootlegt.

Paraguay

Als er een land is dat een volledige blinde vlek vormt, dan is dat Paraguay. Paraguay vormde echter het strijdtoneel van de Zuid-Amerikaanse versie van de Eerste Wereldoorlog in de jaren 1860. Het centrale thema in het nieuwe boek van de Nederlander Willem de Bruin is die Paraguay Oorlog. De man onderzocht de rol van de Franse maîtresse Elisa Lynch in een conflict dat honderdduizenden mensen het leven kostte. Lynch was een mooie dame van Iers-Engelse afkomst die in de salons van Parijs belandde. Op een avond in januari 1854 betoverde ze de jonge viriele generaal Francisco Solano López, de zoon van de dictator van Paraguay.

Van de ene tiran naar de andere

López zou de macht van zijn vader erven. De macht over een land dat alleen maar alleenheerschappij kende. Paraguay werd in de tijd van de Spaanse ontdekkingsreizigers het ‘paradijs van Mohammed’ genoemd. De Guaraní, de oorspronkelijke bewoners van het land, waren polygaam en lieten de Europese bezetters delen in hun culturele opvatting van het huwelijk. Een missionaris schreef onthutst: ‘Mohammed en zijn Koran stonden niet meer dan zeven vrouwen toe. Hier hebben er sommigen er wel zestig.’

Begin de 19de eeuw werd het land onafhankelijk van de Spaanse kroon en startte het bewind van de ascetische tiran José Gaspar Rodríguez de Francia. Hij werd de El Supremo van Paraguay. Francia sloot het land af van de buitenwereld, omdat hij alleen maar gevaar ontwaarde bij die buitenwereld. Hij ontwikkelde een geheel autarkische visie op zijn land, waarbij de staat de hele economie aanstuurde. Francia bestuurde de staat, de economie, het leger en zelfs de kerk.

De beste onder de slechten

De opvolger van ‘El Supremo’ was Carlos Antonio López. Hij wordt ‘de beste slechte president’ genoemd, omdat onder zijn voorganger het leven zo armtierig was en onder zijn opvolger het land in bloed werd gedrenkt. Carlos López was in tegenstelling tot Francia alles behalve een asceet. Zijn rondbuikigheid bewees dat. Hij haalde ook de banden met de wereld aan. In tegenstelling tot de omliggende landen, vormde Paraguay enigszins een eenheid op cultureel en etnisch vlak. Gebaseerd op enkele interessante economische producten zoals tabak en sinaasappels bouwde de oude López een behoedzaam moderniseringsbeleid op. Het land kende bijna uniek geen staatsschuld. Maar López bleef een dictator, zij het minder hardvochtig dan zijn voorganger.

De ondergang van een land

Vader López stuurde zijn zoon naar Frankrijk om er de relaties met het Franse keizerrijk van Napoleon III te versterken. En zo valt een knappe courtisane in de armen van de gedoodverfde opvolger van de president van Paraguay. Hij neemt niet alleen Elisa Lynch mee naar huis. De jonge López neemt de imperiale sfeer van Parijs mee naar Asución, Paraguays hoofdstad. Zodra hij de macht inneemt, huldigt hij een napoleontische visie op het bestuur zijn land. Aangevuurd door zijn Parijse maîtresse. Zij leidt het leven van een koningin, ook al trouwen de twee nooit officieel en bekijkt de elite van het land haar scheef. De mix van grootheidswaan en blinde liefde stort het land in een bloederige oorlog met zware gevolgen voor Paraguay.

Terug onder de aandacht

Willem de Bruin schreef met een vlotte pen een wervelend boek. Hij ontsluit voor de lezer een ongekende geschiedenis, waar Europa nochtans ooit toeschouwer was van wat men er de ‘Grote Oorlog’ noemt. Bijna de gehele mannelijke bevolking van Paraguay werd mee in de strijd tegen Argentinië en Brazilië in de dood gesleurd. Tegenstanders stelden Lynch medeverantwoordelijk? Dictator López sneuvelde – samen met zijn zoon – in de slag bij Cerro Cora. Het Braziliaanse bericht luidde: ‘De dictator is verslagen en is toen hij zich niet wilde overgeven ter plekke gedood’. De vrouw die López door dik en dun steunde, dolf met haar blote handen het graf van haar geliefde en dat van hun zoon.

Een Zuid-Amerikaans trauma

De economie van Paraguay bleef verwoest achter. De bevolking was gedecimeerd en getraumatiseerd. Een bevolkingstelling van 1870 had het over 116 351 inwoners, 70 procent vrouwen en 30 procent mannen. Voor de aanvang van de oorlog telde het land tussen de 500 000 en 1 miljoen inwoners. Het is in verhouding een van de bloedigste conflicten uit de moderne geschiedenis.

Elisa Lynch stierf vergeten in Parijs in 1886, zestien jaar na het einde van Paraguay Oorlog. Het is heel verdienstelijk van de Bruin dat hij dit ongemeen boeiende verhaal uit die vergetelheid haalt.

De koningin van Paraguay | De Bruin Willem

Paperback / softback | Nederlands | Reisverhalen

In De koningin van Paraguay vertelt Willem de Bruin het bijzondere en dramatische verhaal van de Ierse emigrante Elisa Alicia Lynch (1833-1886). In Parijs begon ze een carrière als courtisane, werd de maîtresse van een Zuid-Amerikaanse dictator en raakte betrokken [lees verder...]

Definitief teruggetrokken

Meer berichtjes van Harry De Paepe

De kast van Clio over de Oostendse Compagnie

audio/video18/01/2023
In 'Oostende is niet ver meer' schetst auteur Katrien Van Hecke een intrigerend beeld over de Vlaamse tegenhanger van de Oostindische Compagnie. Het is een Young Adult-boek dat de deur openzet naar een boeiend verleden. Ze vertelt er alles over aan Harry De Paepe in 'De kast van Clio'.

De keuze van Clio voor januari en februari 2023

audio/video17/01/2023
Harry De Paepe selecteerde ook deze keer voor u enkele geschiedenisboeken om de donkere wintermaanden door te komen!

Het slechte geweten van Vlaanderen - Kevin Absillis (Davidsfonds)
In opstand! - Pieter Serrien (Horizon)
Wij, Habsburgers - Johan Verberckmoes (Houtekiet)
[lees verder]

De Keuze van Clio voor december 2022

audio/video01/12/2022
Op zoek naar interessante cadeautips voor de eindejaarsfeesten? Harry De Paepe selecteerde ook deze maand voor u drie geschiedenisboeken!

 'De beloofde stad' van Luc Panhuysen (Atlas/Contact),  'Waarom we van de Oriënt niets begrijpen en we dat wel zouden moeten doen' van Dirk Tieleman [lees verder]

De keuze van Clio – november 2022

audio/video22/11/2022
Harry De Paepe dook in de nieuwe catalogi van de nieuwe uitgaven en koos voor u drie boeken die meer dan de moeite waard zijn.

‘John Cockerill’ van Bart Vanacker (Houtekiet), 'De Fantasten’ van Ian Buruma (Atlas/Contact) en  ‘Historische Atlas van de Lage Landen’ van Sieg Monten [lees verder]

Het verhaal van de gouvernante van the Queen

Recensie Harry De Paepe - 13/09/2022
We worden al een hele tijd overspoeld met mierzoete verhalen over het wel en wee van de overleden koningin Elizabeth II. Vele mensen delen hun getuigenissen over hoe ze de koningin ontmoetten en vertellen daarbij veelal grappige en soms ook ontroerende anekdotes. De Windsors zijn uitgegroeid tot de meest [lees verder]

De Kast van Clio – Maria van Bourgondië

audio/video24/08/2022
Tijdens het voorjaar van 2022 bezocht Harry De Paepe de tentoonstelling 'Uitbundig Verleden' in het Mechelse Hof van Busleyden. De Bourgondische periode stond centraal in de tentoonstelling.

Harry vertelt ons in enkele minuten tijd wie Maria van Bourgondië was. Wat was haar belang? En hoe [lees verder]

Knappe biografie over bijna vergeten Vlaamse graaf

Recensie Harry De Paepe - 16/08/2022
De elfde eeuw is een ongemeen fascinerende tijd. De Normandiërs veroveren Engeland en een Europees ridderleger trekt naar Jeruzalem. Pausen Gregorius VII en Urbanus II, Mathilde van Canossa, Willem de Veroveraar en Godfried van Bouillon behoren tot de elfde-eeuwse beroemdheden wier namen tot op vandaag [lees verder]

De ‘foute vrouwen’ van de nazi’s in Nederland en Vlaanderen

BlogHarry De Paepe - 02/08/2022
Paul van de Water is verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Hij specialiseert zich in de collaboratie in de Nederlanden. In het bijzonder overzichtelijke boek 'Foute vrouwen. Handlangsters van de nazi's in Nederland en Vlaanderen' portretteert hij 51 vrouwen die op de een of andere manier de Duitse [lees verder]

Lia van Bekhoven over ‘Klein-Brittannië’

Recensie Harry De Paepe - 27/07/2022
Lia van Bekhoven behoeft in Vlaanderen geen introductie. Al jarenlang licht ze op de nationale televisie en radio het reilen en het zeilen toe van de Britse politiek. Ze doet dat op de haar kenschetsende nuchtere ‘Hollandse’ manier, ook al is ze een Brabantse. De correspondent presenteert zich ook [lees verder]

De Kast van Clio – Emmanuel Waegemans over de Krim

audio/video25/07/2022
De Krim, een schiereiland in de Zwarte Zee, werd in 1954 door partijleider Nikita Chroesjtsjov overgedragen aan Oekraïne, op dat moment nog onderdeel van de Sovjet-Unie. Een bijna symbolische geste, die veertig jaar later grote gevolgen had toen de Sovjet-Unie uiteenviel en de Krim daarmee ook een onderdeel [lees verder]

De Kast van Clio – De verborgen geschiedenis van Vlaanderen

audio/video24/06/2022
Grote historische gebeurtenissen gebeuren niet alleen, ze gebeuren altijd ergens, op een bepaalde locatie. De verborgen geschiedenis van Vlaanderen neemt je mee naar enkele van die plaatsen. Plaatsen waar revoluties ontketend zijn, waar bloed is gevloeid, heldendaden zijn verricht, massa’s samenstroomden, [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.