Het begin van de Spaanse burgeroorlog

De 61-jarige Nederlandse publicist en vredesactivist Bert van Vondel maakte zich aanvankelijk verdienstelijk als drukker en uitgever van allerhande regionale producten uit Groningen. Daarna evolueerde hij tot een onorthodox vrijzinnig publicist die zich actief bezighoudt met vraagstukken omtrent oorlog en vrede. Onorthodox mag je hem zeker noemen. In zijn publicaties behandelt hij de geschiedenis van de Eerste en de Tweede Wereldoorlog, in de lijn van historicus Eric Hobsbawm, als een samenhangende reeks van elkaar opeenvolgende gebeurtenissen. Als aanstichters van deze 31-jarige oorlog verwijst hij naar enkele elitaire groepen (afkomstig uit de politiek, diplomatie, aristocratie en het leger) in de Angelsaksische wereld. Zij waren bereid om voor hun doelen de burgerbevolking op te offeren. Misleidende propaganda en nepnieuws hebben in Vondels ogen het verloop van de wereldgeschiedenis beïnvloed. Allerlei samenzweringstheorieën vormen de kern van zijn betogen. Zo ook in zijn tot nu toe belangrijkste boek Oorlog is misleiding en bedrog dat hij onder zijn pseudoniem Fré Morel in 2012 publiceerde (in 2018 2de druk).

Juan March

In de lente van dit jaar verscheen van Van Vondels hand de brochure Vuil spel: de Spaanse burgerslachting. Auteur ontwikkelt hierin de thesis dat de Spaanse burgeroorlog volkomen in de lijn lag van de Britse geopolitiek. De Britse geheime dienst M16 speelde een actieve rol bij de beraming van de nationalistische en militaristische staatsgreep in Spanje. Angst voor een communistische machtsgreep op het Iberische schiereiland was voor de Britten een doorslaggevend argument om actief in te grijpen. Zo legden de Britten niets in de weg van Hitler en Mussolini die met materiaal en troepen de Spaanse nationalisten ter hulp schoten. Integendeel Hitler kreeg de ‘verborgen’ steun van de Britse politiek toen hij het Rijnland binnenmarcheerde en Oostenrijk bij het Reichinlijfde. Toen Frankrijk op een bepaald moment militair  in Spanje wilde ingrijpen, lieten de Britten hen duidelijk weten dat ze dat beter niet deden.

Van groot belang bij het ontstaan van de burgeroorlog was ook de rol van de Spaans-joodse multimiljardair, in 1935 de op zes na rijkste man ter wereld, Juan March. Deze was allergisch voor alles wat naar links zweemde. Met zijn geld leverde hij, de ‘koning der smokkelaars’, tal van hand- en spandiensten aan de nationalistische militairen en de Britten. Auteur Van Vondel omschrijft hem als een ‘hebzuchtige, op geld, materie en macht beluste, meedogenloze, onverzadigbare man. Een ordinaire speculant, grootgrondbezitter, mediamagnaat, oliebaron en politicus, die later zijn eigen bankiershuis stichtte’. Het was dankzij Marchs geld en relaties dat de Spaanse nationalisten later onder meer 12.000 Amerikaanse vrachtwagens geleverd kregen.

De staatsgreep stond in het begin onder regie van generaal Emilio Mola Vidal, de aanvankelijk aarzelende Franco kwam er pas enkele weken nadien bij. Hoewel een aanzienlijk deel (maar niet de meerderheid) van het Spaanse leger en de Guardia Civil de staatsgreep steunde, was het vooral het Afrikaanse leger dat in het begin van de oorlog van doorslaggevende betekenis was. Deze troepenmacht bestond uit 35.000 in de strijd geharde Marokkanen en de 9500 manschappen van het Spaanse Vreemdelingenlegioen. Deze geduchte en meedogenloze strijdmacht werd door Duitse en Italiaanse transportvliegtuigen naar het Spaanse vasteland overgevlogen. Per schip kon niet want de marine bleef grotendeels trouw aan de republikeinse regering. Financieel werd de operatie mogelijk gemaakt door March met op de achtgrond de Britten.

Of dit nu alles tot in het kleinste detail op waarheid berust, weet ik niet want de brochure bevat bronnen noch noten. De grote lijnen kloppen alvast maar of de Britten via hun geheime dienst M16, daadwerkelijk zo’n cruciale rol aan het begin van de Spaanse ‘burgerslachting’ speelden, er in feite min of meer verantwoordelijk voor waren, daarachter dien ik een vraagteken te plaatsen. Ook Hugh Thomas die hierover een standaardwerk schreef, laat ons in het ongewisse.

In elk geval een lekker weglezend werkje en dat onder het mom ‘zo zou het wel eens geweest kunnen zijn’. De brochure met flappen werd verzorgd uitgegeven.

Vuil spel | Van Vondel Bert

Paperback / softback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

De Spaanse burgeroorlog van 1936-1939 had niet plaats kunnen vinden als deze niet zou hebben gepast in de geopolitieke koers van het Britse Rijk. In zijn imperiaal belang heeft het actief hieraan meegewerkt en toegestaan dat zijn geheime diensten, waaronder de [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Pieter Jan Verstraete

De Friezen en de Eerste Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/06/2022
Direct na het losbarsten van de Eerste Wereldoorlog in augustus 1914 stelde Winston Churchill, toen minister van Marine, aan het kabinet voor om het Nederlandse Waddeneiland Ameland met 3000 mariniers te gaan bezetten. Hij wilde er een vlootbasis uitbouwen om van daaruit de Duitse Bocht, alsook Denemarken [lees verder]

Operatie Barbarossa: keerpunt in de Tweede Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 13/01/2022
Op 22 juni 2021 was het tachtig jaar geleden dat de grootste invasie te land uit de wereldgeschiedenis plaatsvond. Toen viel een gigantisch Duits leger van 3,3 miljoen man (onderverdeeld in drie legergroepen en 150 divisies) over een frontbreedte van meer dan drieduizend km, van de Baltische kust tot [lees verder]

Benito Mussolini of de ‘eerste politieke popster’

Recensie Pieter Jan Verstraete - 17/12/2021
De Italiaanse fascistische leider Benito Mussolini is steeds omgeven geweest door mythes en legendes. Hij heeft daar zelf hard toe bijgedragen. Immers al vroeg ontdekte hij de mogelijkheden van de publieke media te eigen bate. Hij was de ‘eerste popster in de politiek’, schrijft zijn meest recente [lees verder]

De verkeerde doden

Recensie Pieter Jan Verstraete - 07/11/2021
Zes miljoen Fransen werden slachtoffer van de Groote Oorlog: dood, gewond, ziek of vermist. Van hen werden er 668 geëxecuteerd door hun eigen land. De laatste jaren komt hun tragisch lot meer en meer ter sprake en is er controverse rond het onderwerp.
Waren het alleen maar arme stakkers die de [lees verder]

“Weg met die moffen!” Nederland discrimineert Duitse landgenoten

Recensie Pieter Jan Verstraete - 23/10/2021
Onmiddellijk na de bevrijding nam de Nederlandse overheid al de bezittingen van de Nederlandse Duitsers in beslag, en dat ongeacht hun politieke voorkeur of gedrag tijdens de oorlog. Deze beslissing ging terug op een verklaring van de Nederlandse regering in Londense ballingschap op 20 oktober 1944, [lees verder]

Fotoboek over het Oostfront

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/09/2021
Een nieuw fotoboek over Vlaamse vrijwilligers aan het Oostfront (1941-1944) toont ons vooral scènes uit het dagelijks leven van “onze jongens aan het Oostfront”, zoals het toen heette. Interessant is vooreerst dat een groot aantal van deze foto’s nooit eerder werd gepubliceerd.
Werkelijkheid [lees verder]

De aantrekkingskracht van Joris Van Severen

Recensie Pieter Jan Verstraete - 12/09/2021
Binnen de historiografie van de Vlaamse Beweging zijn Cyriel Verschaeve en Joris Van Severen de twee figuren bij uitstek over wie de meeste publicaties werden geschreven.
Terwijl je van de eerste maar moeilijk kunt beweren dat hij nog enige aantrekkingskracht uitoefent, is het tegendeel waar wat [lees verder]

Filip de Pillecyn als journalist tijdens de Duitse bezetting

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/08/2021
Al eerder verscheen er journalistiek werk van Filip de Pillecyn (1891-1962) in boekvorm. We denken dan vooral aan de bundel Kiespijn der ziel (1981), verzameld en ingeleid door Richard Baeyens dat werk bevatte van De Pillecyn verschenen in het interbellum en onmiddellijk na de bezetting (onder meer in [lees verder]

Een vlug vergeten hoofdzonde

Recensie Pieter Jan Verstraete - 11/08/2021
De in 1975 in Stockholm geboren Maria Grund bracht het grootste deel van haar loopbaan door in de film- en mediabranche. Daardoor woonde ze afwisselend in Londen en New York. Thans woont ze op het Zweedse eiland Gotland, en brengt ze haar tijd al schrijvende door. De hoofdzonde is haar debuut als detectiveschrijfster.
[lees verder]

Moord en doodslag in Friesland

Recensie Pieter Jan Verstraete - 04/08/2021
 De auteur Anita Terpstra werd in 1974 in het Friese Hallum geboren, en is bedrijvig als journaliste. In 2009 debuteerde ze als misdaadauteur met Nachtvlucht. Voor haar thriller Samen werd ze in 2017 genomineerd voor de Gouden Strop. Daarnaast schreef ze ook enkele non-fictieboeken. 
Altaar
[lees verder]

Adolf Hitler was helemaal geen eenzaat

Recensie Pieter Jan Verstraete - 25/07/2021
In haar nieuw boek vertelt de Duitse historica Heike B. Görtemaker op overtuigende wijze en aan de hand van een overweldigende hoeveelheid bronnenmateriaal hoe de Duitse dictator Adolf Hitler zich met een hechte kring vertrouwelingen omringde, die hij als zijn surrogaatfamilie beschouwde. Zelfs na de [lees verder]

Samuel Morse bestond echt, en het is zijn code

Recensie Pieter Jan Verstraete - 24/07/2021
Het voorliggende verhaal behoort tot het domein van de literaire fictie. De Amerikaan Samuel Morse (1791-1872) bestond echter echt en ook delen van zijn leven en werk zijn gebaseerd op historische bronnen. Het lag echter niet in de bedoeling van romanschrijfster Nathalie Briessinck, die eerder debuteerde [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.