Het begin van de Spaanse burgeroorlog

De 61-jarige Nederlandse publicist en vredesactivist Bert van Vondel maakte zich aanvankelijk verdienstelijk als drukker en uitgever van allerhande regionale producten uit Groningen. Daarna evolueerde hij tot een onorthodox vrijzinnig publicist die zich actief bezighoudt met vraagstukken omtrent oorlog en vrede. Onorthodox mag je hem zeker noemen. In zijn publicaties behandelt hij de geschiedenis van de Eerste en de Tweede Wereldoorlog, in de lijn van historicus Eric Hobsbawm, als een samenhangende reeks van elkaar opeenvolgende gebeurtenissen. Als aanstichters van deze 31-jarige oorlog verwijst hij naar enkele elitaire groepen (afkomstig uit de politiek, diplomatie, aristocratie en het leger) in de Angelsaksische wereld. Zij waren bereid om voor hun doelen de burgerbevolking op te offeren. Misleidende propaganda en nepnieuws hebben in Vondels ogen het verloop van de wereldgeschiedenis beïnvloed. Allerlei samenzweringstheorieën vormen de kern van zijn betogen. Zo ook in zijn tot nu toe belangrijkste boek Oorlog is misleiding en bedrog dat hij onder zijn pseudoniem Fré Morel in 2012 publiceerde (in 2018 2de druk).

Juan March

In de lente van dit jaar verscheen van Van Vondels hand de brochure Vuil spel: de Spaanse burgerslachting. Auteur ontwikkelt hierin de thesis dat de Spaanse burgeroorlog volkomen in de lijn lag van de Britse geopolitiek. De Britse geheime dienst M16 speelde een actieve rol bij de beraming van de nationalistische en militaristische staatsgreep in Spanje. Angst voor een communistische machtsgreep op het Iberische schiereiland was voor de Britten een doorslaggevend argument om actief in te grijpen. Zo legden de Britten niets in de weg van Hitler en Mussolini die met materiaal en troepen de Spaanse nationalisten ter hulp schoten. Integendeel Hitler kreeg de ‘verborgen’ steun van de Britse politiek toen hij het Rijnland binnenmarcheerde en Oostenrijk bij het Reichinlijfde. Toen Frankrijk op een bepaald moment militair  in Spanje wilde ingrijpen, lieten de Britten hen duidelijk weten dat ze dat beter niet deden.

Van groot belang bij het ontstaan van de burgeroorlog was ook de rol van de Spaans-joodse multimiljardair, in 1935 de op zes na rijkste man ter wereld, Juan March. Deze was allergisch voor alles wat naar links zweemde. Met zijn geld leverde hij, de ‘koning der smokkelaars’, tal van hand- en spandiensten aan de nationalistische militairen en de Britten. Auteur Van Vondel omschrijft hem als een ‘hebzuchtige, op geld, materie en macht beluste, meedogenloze, onverzadigbare man. Een ordinaire speculant, grootgrondbezitter, mediamagnaat, oliebaron en politicus, die later zijn eigen bankiershuis stichtte’. Het was dankzij Marchs geld en relaties dat de Spaanse nationalisten later onder meer 12.000 Amerikaanse vrachtwagens geleverd kregen.

De staatsgreep stond in het begin onder regie van generaal Emilio Mola Vidal, de aanvankelijk aarzelende Franco kwam er pas enkele weken nadien bij. Hoewel een aanzienlijk deel (maar niet de meerderheid) van het Spaanse leger en de Guardia Civil de staatsgreep steunde, was het vooral het Afrikaanse leger dat in het begin van de oorlog van doorslaggevende betekenis was. Deze troepenmacht bestond uit 35.000 in de strijd geharde Marokkanen en de 9500 manschappen van het Spaanse Vreemdelingenlegioen. Deze geduchte en meedogenloze strijdmacht werd door Duitse en Italiaanse transportvliegtuigen naar het Spaanse vasteland overgevlogen. Per schip kon niet want de marine bleef grotendeels trouw aan de republikeinse regering. Financieel werd de operatie mogelijk gemaakt door March met op de achtgrond de Britten.

Of dit nu alles tot in het kleinste detail op waarheid berust, weet ik niet want de brochure bevat bronnen noch noten. De grote lijnen kloppen alvast maar of de Britten via hun geheime dienst M16, daadwerkelijk zo’n cruciale rol aan het begin van de Spaanse ‘burgerslachting’ speelden, er in feite min of meer verantwoordelijk voor waren, daarachter dien ik een vraagteken te plaatsen. Ook Hugh Thomas die hierover een standaardwerk schreef, laat ons in het ongewisse.

In elk geval een lekker weglezend werkje en dat onder het mom ‘zo zou het wel eens geweest kunnen zijn’. De brochure met flappen werd verzorgd uitgegeven.

Vuil spel | Van Vondel Bert

Paperback / softback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

De Spaanse burgeroorlog van 1936-1939 had niet plaats kunnen vinden als deze niet zou hebben gepast in de geopolitieke koers van het Britse Rijk. In zijn imperiaal belang heeft het actief hieraan meegewerkt en toegestaan dat zijn geheime diensten, waaronder de [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Pieter Jan Verstraete

Joseph Roth: een zwalpende meesterverteller en razende journalist

Recensie Pieter Jan Verstraete - 27/01/2023
Met zijn biografie over de Oostenrijkse romanschrijver en excellente journalist Joseph Roth schreef de Engelse verslaggever Keiron Pim als eerste voor zijn taalgebied het levensverhaal van deze eeuwige zwerver en zuipschuit. De vertaling is tevens de eerste Roth-biografie die in de Lage Landen bij de [lees verder]

Het trollenleger van J.K. Rowling: zesde Cormoran Strike-detective

Recensie Pieter Jan Verstraete - 15/01/2023
Na haar succes met de Harry Potter-boekenreeks legde Joanne K. Rowling zich toe op het misdaadgenre. Onder het pseudoniem Robert Galbraith begon ze te schrijven aan een serie detectives onder de noemer Cormoran Strike (zie ook Doorbraak van 27 december 2020). Ook deze reeks groeide uit tot een immens [lees verder]

Atoomoorlog op het nippertje voorkomen: de Cubacrisis van 1962

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/12/2022
In oktober 1962 kwam het haast tot een kernoorlog tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. In zijn nieuw boek De Afgrond laat de Britse historicus Max Hastings aan de hand van nieuwe bronnen zien hoe door een kettingreactie van misverstanden de spanningen tussen 16 tot en met 28 oktober steeds [lees verder]

Een journaliste in een politieteam

Recensie Pieter Jan Verstraete - 13/12/2022
In het echte leven werkt Carina van Leeuwen (1959) voor de politie van Amsterdam, waar ze als inspecteur werkt als forensisch specialist in het cold case team — het onderzoeken van onopgeloste moorden uit het verleden na nieuwe aanwijzingen. Daarvoor werkte ze als operatieassistente in diverse ziekenhuizen.
[lees verder]

Van Uilenspiegel tot Roeland: een degelijke geschiedenis van het Vlaams Huis in Gent

Recensie Pieter Jan Verstraete - 08/12/2022
Vele jaren lang bewaarde Oswald van Ooteghem het archief van het Vlaams Huis in Gent. Enkele jaren geleden vroeg hij de Leuvense historicus Peter van Windekens om er de geschiedenis van te schrijven.
Wie Van Windekens enigszins kent, weet dat hij een ervaren ‘archiefrat’ is die de onderste [lees verder]

Een ‘donker’ toerist reist kriskras door Europa: een beleving

Recensie Pieter Jan Verstraete - 26/11/2022
In zijn vorig boek Het lijk van de dictator (2020) deed de gewezen hoogleraar Luc Rasson (1956) verslag over het overlijden en vooral het lange naleven van drie Europese dictators: Mussolini, Franco en Pétain. Hij deed dit met veel verve en vanuit een persoonlijke invalshoek. Thans ligt zijn tweede [lees verder]

Twaalf Europese ‘makers’ van geschiedenis en hun tijd

Recensie Pieter Jan Verstraete - 10/11/2022
In zijn nieuwste boek Persoonlijkheid en macht onderzoekt de bekende Britse historicus en Hitler-biograaf Ian Kershaw hoe twaalf Europese staats- en regeringsleiders met verschillende achtergronden en uit verschillende politieke systemen macht konden verwerven en uitoefenen, en in hoeverre die macht [lees verder]

Stormval: een prachtige Scandinavische detective

Recensie Pieter Jan Verstraete - 26/10/2022
Stormval brengt ons terug naar het einde van de vorige eeuw toen in Norrland of de noordelijkste landsdelen van Zweden een zestienjarig meisje, Lina Straved verdween. Iedereen ging ervan uit dat ze vermoord werd. De in zichzelf gesloten dader Olaf Hagström was een veertienjarige jongen, die na dagenlange [lees verder]

Mussert schuldig aan moord?

Recensie Pieter Jan Verstraete - 15/10/2022

We schrijven zomer 1940. Nederland en andere West-Europese landen zijn bezet door de Duitsers. In Den Haag installeren ze zich. Tal van gebouwen zijn in beslag genomen. Hun bestuurs-, militaire- en politieapparaten beginnen zich meer en meer te moeien met het Nederlandse bestuur. Nog kan de Nederlandse [lees verder]

Wie valt er nog te vertrouwen…

Recensie Pieter Jan Verstraete - 23/09/2022
Eerder mochten we hier de vorige thriller Rookgordijn van het Noorse auteursduo Jørn Lier Horst (oud-rechercheur) en Thomas Enger (journalist)  bespreken. In hun derde gemeenschappelijke thriller Slagzij (Noors: Slagside) bewijzen ze andermaal hun kunnen. Beiden zijn goed op elkaar ingespeeld.
Interne [lees verder]

Cyriel Verschaeve als beeldhouwer, een leerrijke inventaris

Recensie Pieter Jan Verstraete - 17/07/2022
Op het voorbije Cyriel Verschaeve-colloquium op 2 juli in Alveringem liet referaathouder Paul Verbraeken zijn toehoorders weten, dat Verschaeve (1874-1949) in zijn boetseerwerk, “hoe geïnspireerd en gedreven ook”, het nodige vakmanschap ontbrak. Een echte scholing, opleiding had hij nooit genoten. [lees verder]

De Friezen en de Eerste Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/06/2022
Direct na het losbarsten van de Eerste Wereldoorlog in augustus 1914 stelde Winston Churchill, toen minister van Marine, aan het kabinet voor om het Nederlandse Waddeneiland Ameland met 3000 mariniers te gaan bezetten. Hij wilde er een vlootbasis uitbouwen om van daaruit de Duitse Bocht, alsook Denemarken [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.