God door een donkere spiegel

Nors verdraagt Leuven de naam een katholieke universiteit te zijn. Buiten de spitse geschriften van oud-rector Torfs is daar voor het grote publiek weinig van te merken. Oxford is daarmee in tegenstelling. De universiteit met de dromende torenspitsen (’the dreaming spires’ van Matthew Arnold’s gedicht) blijft een eruptie van beklijvende boeken, en getuigende professoren, over het christendom.

Miljoenen mensen lazen The Lord of the Rings, meer miljoenen zagen de beelden. Van die vele miljoenen weten er geen duizend dat J. R. R Tolkien katholiek was en zijn teksten die merktekens dragen. De Zuid-Afrikaan Tolkien werd een diepgelovige professor van de University of Oxford. Kardinaal John Henry Newman (1801-1890) van de Oxford Movement, een stroming om de Anglicaanse kerk dichter bij haar katholieke wortels te brengen, was een voorman van het religieuze serieux van Oxford. Naast de hedendaagsere Tolkien zijn er C.S. Lewis, Diarmaid McCulloch (kerkhistoricus en kenner van Christoffel Plantijn en zijn geheime sekte in Antwerpen) en de zeer productieve Alister McGrath, met een rits boeken vertaald in het Nederlands, als getuigende christenen.

Als tegenstem geldt er de strijdende atheïst Richard Dawkins. Na diens wereldbestseller The God Delusion publiceerde McGrath prompt The Dawkins Delusion als krachtige weerlegging van diens rauwe goddeloosheid. Religieuze en niet-religieuze oxfordianen struikelen over elkaar in de aula’s, debatgenootschappen en pubs van het zakdoekgrote Oxford.

Donkere spiegel

Het Raadsel van God is de kale vertaling van Through a Glass Darkly waarin Alister McGrath (68) zijn reis natrekt van marxist, atheïst naar topscheikundige in Oxford en kort daarop theoloog. De godstudie werd zijn territorium. In zijn woorden: ‘In dit boek vertel ik hoe een rusteloze, vrijdenkende anarchist met de wetenschap als grote liefde, een onmodieuze maar heel vervullende, rationele en veerkrachtige visie op de wereld ontwikkelde. Die visie bleek het christendom te zijn.’

Al op de banken van de beste school van Belfast (hij is Noord-Ier) hoorde McGrath van een leraar, die hij aansprak over de nachtelijke hemelkoepel (wie was als kind niet ontroerd onder een uitspansel van miljoenen sterren) en de beperking van de wetenschap om deze te begrijpen: ‘Daarom hebben wij poëzie nodig’. Geen verwerping van de astronomie, wel de waarheid dat zij incompleet is om iets dieps in de menselijke natuur te weergalmen. De jonge McGrath omarmde het ontbreken van zingeving en een leven zonder ‘metafysische troost’ (dixit Nietzsche).

McGrath: ‘Ik kwam tot het standpunt dat atheïsme de natuurlijke overtuiging was voor wetenschappelijk geïnformeerde mensen’. Student in Oxford McGrath kiest voor de biochemie, is succesvol en verdient beurzen en lof. Op een gegeven moment is hij door zijn biologieliteratuur, snuffelt hij in de boekenkast met het opschrift ‘De geschiedenis en filosofie van de wetenschap’ en beschouwt de inhoud als weinig meer dan niet onderbouwde kritiek op de zekerheid en de simpelheden van de natuurwetenschappen. Kritiek die Richard Dawkins sluw afserveert als ‘waarheidsverstoring’.

Arthur Koestler (The Ghost in the Machine) en Karl Popper (The Logic of Scientific Discovery) doen McGrath de onaangenaamheid ontdekken dat alle wetenschappelijke kennis voorlopig, verondersteld en hypothetisch is. Een intellectuele openbaring en McGrath voelt zich als een platlander die geconfronteerd wordt met foto’s van de planeet aarde vanuit de ruimte: ‘Ik maakte een geloofscrisis mee en de pseudo-zekerheden van de natuurwetenschappen en het marxisme verpulverden. Ik hunkerde ten onrechte naar de helderheid en de zekerheid die ik daarin meende te vinden.’

Dan toch religie

De zoektocht van McGrath leidt naar de religie en het gevecht met de ‘wensvervulling’ (naar Freud, we vinden God uit om onszelf te troosten). Hoop volgt uit een zin in Geschiedenis van de westerse filosofie (1945) van Bertrand Russell: ‘De mensen te leren hoe ze kunnen leven zonder zekerheid en toch niet door die onzekerheid te worden verlamd, is misschien wel de belangrijkste taak die de filosofie in onze tijd kan vervullen voor wie haar bestuderen.’

Alister McGrath vat na successen in de biochemie kordaat de theologie aan, doctoreert, doceert en produceert wetenschappelijke en populariserende boeken over zijn nieuwe vakgebied. Die tocht illustreert hij in zijn nieuwste werk. 68 jaar is niet niks en als oudere man en een leven van vlijt en onderzoek blijft hij de obsessie afkeuren van ongelovigen die stellen ‘We kunnen helemaal niets weten’. Voor McGrath berust dat extreme pessimisme op de zekerheid: dat er niets geweten kan worden, wat hij prietpraat vindt.

Hij trekt de realistischere conclusie dat we het recht hebben om te geloven, maar verplicht zijn om redenen aan te voeren voor wat we geloven. Hij getuigt: ‘Ik besef dat veel vragen onbeantwoord en veel kwesties onopgelost blijven. Dat is misschien wel de moeilijkste les die ik heb moeten leren.’ McGrath’s zoektocht is doodeerlijk, menselijk en inspirerend. Wie hem met dit boek wil volgen botst in de slotbladzijden op meer vertaalde werken voor zelfstudie en overpeinzing. Dawkins als misvatting. Wat er mis is met het atheïstisch fundamentalisme, samen met zijn vrouw, de psychologe Joanna Collicutt (bij Boom), is daarin een ferme aanrader.

Het raadsel van God | Alister E. McGrath

Paperback / softback | Nederlands | Geloofsopbouw

In zijn memoir ‘Het raadsel van God’ kijkt Alister McGrath terug op zijn veelbewogen leven. Van stellige atheïst werd hij overtuigd christen, maar daarmee waren alle natuurwetenschappelijke vragen niet opgelost, integendeel. McGrath laat zien dat het niet [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Frans Crols

Woody Allen en de Vlaamse Beweging

Recensie Frans Crols - 03/06/2022
Messianisme is een Joodse traditie en voortgang die uitwaaierde. Het is Bijbels, christelijk, marxistisch, ecologisch, Vlaams, actueel. Je vindt messianisme in eigen dosissen bij Franz Kafka, Martin Buber, Karl Marx, Woody Allen, Greta Thunberg, Bart De Wever en Tom Van Grieken.
Een sliert messianisme [lees verder]

Lenin, plunder de plunderaars

Recensie Frans Crols - 17/05/2022
De titel is een vondst, de omslag toont een leeuwachtige hondenkop in Vlaamse kleuren met een zweem rood. Uitgeverij EPO publiceert ‘Debatfiches van de Vlaamse elite’. De Vlaamse Osservatore Proletaro (EPO staat voor Education Prolétaire, Proletarische Opvoeding) groepeert denkend klein [lees verder]

Rusland, de hel van Dante

Recensie Frans Crols - 10/05/2022
Scheldwoorden passen niet bij een boekbespreking. Je moet je bij de bundel van Bill Browder hoofdstuk na hoofdstuk verbijten. De top van Rusland is melaats met korstendikke leugens en zwavel.
De Goddelijke Komedie
‘De stromen bloed die uit hun wonden dropen, vormden, tezamen met hun [lees verder]

De kudde graast verder

Recensie Frans Crols - 20/04/2022
Eén buitenbeen is geen doorbraak. De Vlaamse pers blijft een weide met een ampele kudde. De oplossing is Nederland.
Wat is een kopblad? Het antwoord vindt u achteraan, gelieve toch eerst enkele paragrafen te lezen. Luc Pauwels is een crème van een VRT-journalist, met zijn reportages, dossiers [lees verder]

Matthias Desmet ‘De psychologie van totalitarisme’ en het Ministerie van Waarheid in Moskou

Recensie Frans Crols - 08/03/2022
De oorlogsroes van de Russen weerkaatst het rijzende totalitarisme van het Kremlin. Na de drollige Stalin en Hitler is Poetin dé moderne totalitair, een man met het lijf en de kop van de hoofdacteur van een kantoorsoap. Het gevaarlijkste type.
Transhumanisme
Een koene en modieuze denker [lees verder]

De kerk trilt los van Vlaanderen

Recensie Frans Crols - 01/03/2022
Kerkelijk had 1962 een primeur, een diepteduik met een onderzoeksboek in de Vlaamse Kerk door gewijden en leken. Zestig jaar later volgt een herhaling met ‘De Kerk in Vlaanderen’. Luidt de titel over 60 jaar ‘De Islam in Vlaanderen’ bij gebrek aan Kerk?
Verzwakking
In [lees verder]

Waarom de wereld niet sneuvelt

Recensie Frans Crols - 15/02/2022
‘De wereld in 2050 kapot’. Groene catastrofisten verspreiden dergelijke profetieën. De werkelijkheid is verwarrender én veerkrachtiger dan het refrein ‘Het einde is nabij’. Een wijs boek vindt de weg.
Homo Deus, ja u en ik zijn Mensgoden, staat tussen mijn boeken. Het [lees verder]

Christendom voor iedereen

Recensie Frans Crols - 01/02/2022
Een Leuvense nieuwtestamenticus schreef een meeslepend boek over het christendom ontluikend in de Grieks-Romeinse wereld. Een medicijn tegen moedeloosheid en nietsisme. Iedereen in Vlaanderen is cultureel christen.
Tegen moedeloosheid en kromdenken
Traditie en herbronnen zijn champagne tegen [lees verder]

De algocratie wordt uw nieuw leven

Recensie Frans Crols - 20/01/2022
Angsthazen en roeptoeters springen over mekaar bij de Artificiële Intelligentie. Zijn de algoritmes, die de macht van ieders leven worden, hoopgevend, neutraal, afschrikwekkend, ethisch of onethisch? ‘Wij, robots’ van Lode Lauwaert van de KU Leuven hakt wegeltjes door het kreupelhout.
[lees verder]

De Belgische ruimtevaartmissie

Recensie Frans Crols - 19/12/2021
De Zuidpool is sedert een eeuw ook ons territorium. Adrien de Gerlache opende in 1897 Antarctica voor Belgisch geld en Belgisch patriotisme. Julian Sancton, een Amerikaan, schreef een waarheidsgetrouwe thriller over de Belgica en zijn avonturiers. Uitstekende lectuur tussen Kerst en Oudjaar.
Laatste [lees verder]

Zieken worden zombies

Recensie Frans Crols - 01/11/2021
Het schandaal is Amerikaans, de branche is Belgisch. Opioïden dreven 450.000 mensen naar de dood. De verslavende pijnstiller OxyContin sloopte zieke en zwakke Amerikanen. De rijke joods-Amerikaanse Sacklers dachten voornamelijk aan hun geldkoffer. Tot de bejubelde filantropen paria’s werden.
[lees verder]

Het kringloopkatholicisme groeit

Recensie Frans Crols - 02/10/2021
Eindelijk verschijnt er een goed en mooi boek van een Vlaamse historicus over missionarissen. Waren het knechtjes van de kolonialen, racistisch geïnspireerde oppermensen, simpelen van geest die een religie uitventte waar geen behoefte aan was?
Het verkruimelende kerkse
De grootste oen kent [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.