God door een donkere spiegel

Nors verdraagt Leuven de naam een katholieke universiteit te zijn. Buiten de spitse geschriften van oud-rector Torfs is daar voor het grote publiek weinig van te merken. Oxford is daarmee in tegenstelling. De universiteit met de dromende torenspitsen (’the dreaming spires’ van Matthew Arnold’s gedicht) blijft een eruptie van beklijvende boeken, en getuigende professoren, over het christendom.

Miljoenen mensen lazen The Lord of the Rings, meer miljoenen zagen de beelden. Van die vele miljoenen weten er geen duizend dat J. R. R Tolkien katholiek was en zijn teksten die merktekens dragen. De Zuid-Afrikaan Tolkien werd een diepgelovige professor van de University of Oxford. Kardinaal John Henry Newman (1801-1890) van de Oxford Movement, een stroming om de Anglicaanse kerk dichter bij haar katholieke wortels te brengen, was een voorman van het religieuze serieux van Oxford. Naast de hedendaagsere Tolkien zijn er C.S. Lewis, Diarmaid McCulloch (kerkhistoricus en kenner van Christoffel Plantijn en zijn geheime sekte in Antwerpen) en de zeer productieve Alister McGrath, met een rits boeken vertaald in het Nederlands, als getuigende christenen.

Als tegenstem geldt er de strijdende atheïst Richard Dawkins. Na diens wereldbestseller The God Delusion publiceerde McGrath prompt The Dawkins Delusion als krachtige weerlegging van diens rauwe goddeloosheid. Religieuze en niet-religieuze oxfordianen struikelen over elkaar in de aula’s, debatgenootschappen en pubs van het zakdoekgrote Oxford.

Donkere spiegel

Het Raadsel van God is de kale vertaling van Through a Glass Darkly waarin Alister McGrath (68) zijn reis natrekt van marxist, atheïst naar topscheikundige in Oxford en kort daarop theoloog. De godstudie werd zijn territorium. In zijn woorden: ‘In dit boek vertel ik hoe een rusteloze, vrijdenkende anarchist met de wetenschap als grote liefde, een onmodieuze maar heel vervullende, rationele en veerkrachtige visie op de wereld ontwikkelde. Die visie bleek het christendom te zijn.’

Al op de banken van de beste school van Belfast (hij is Noord-Ier) hoorde McGrath van een leraar, die hij aansprak over de nachtelijke hemelkoepel (wie was als kind niet ontroerd onder een uitspansel van miljoenen sterren) en de beperking van de wetenschap om deze te begrijpen: ‘Daarom hebben wij poëzie nodig’. Geen verwerping van de astronomie, wel de waarheid dat zij incompleet is om iets dieps in de menselijke natuur te weergalmen. De jonge McGrath omarmde het ontbreken van zingeving en een leven zonder ‘metafysische troost’ (dixit Nietzsche).

McGrath: ‘Ik kwam tot het standpunt dat atheïsme de natuurlijke overtuiging was voor wetenschappelijk geïnformeerde mensen’. Student in Oxford McGrath kiest voor de biochemie, is succesvol en verdient beurzen en lof. Op een gegeven moment is hij door zijn biologieliteratuur, snuffelt hij in de boekenkast met het opschrift ‘De geschiedenis en filosofie van de wetenschap’ en beschouwt de inhoud als weinig meer dan niet onderbouwde kritiek op de zekerheid en de simpelheden van de natuurwetenschappen. Kritiek die Richard Dawkins sluw afserveert als ‘waarheidsverstoring’.

Arthur Koestler (The Ghost in the Machine) en Karl Popper (The Logic of Scientific Discovery) doen McGrath de onaangenaamheid ontdekken dat alle wetenschappelijke kennis voorlopig, verondersteld en hypothetisch is. Een intellectuele openbaring en McGrath voelt zich als een platlander die geconfronteerd wordt met foto’s van de planeet aarde vanuit de ruimte: ‘Ik maakte een geloofscrisis mee en de pseudo-zekerheden van de natuurwetenschappen en het marxisme verpulverden. Ik hunkerde ten onrechte naar de helderheid en de zekerheid die ik daarin meende te vinden.’

Dan toch religie

De zoektocht van McGrath leidt naar de religie en het gevecht met de ‘wensvervulling’ (naar Freud, we vinden God uit om onszelf te troosten). Hoop volgt uit een zin in Geschiedenis van de westerse filosofie (1945) van Bertrand Russell: ‘De mensen te leren hoe ze kunnen leven zonder zekerheid en toch niet door die onzekerheid te worden verlamd, is misschien wel de belangrijkste taak die de filosofie in onze tijd kan vervullen voor wie haar bestuderen.’

Alister McGrath vat na successen in de biochemie kordaat de theologie aan, doctoreert, doceert en produceert wetenschappelijke en populariserende boeken over zijn nieuwe vakgebied. Die tocht illustreert hij in zijn nieuwste werk. 68 jaar is niet niks en als oudere man en een leven van vlijt en onderzoek blijft hij de obsessie afkeuren van ongelovigen die stellen ‘We kunnen helemaal niets weten’. Voor McGrath berust dat extreme pessimisme op de zekerheid: dat er niets geweten kan worden, wat hij prietpraat vindt.

Hij trekt de realistischere conclusie dat we het recht hebben om te geloven, maar verplicht zijn om redenen aan te voeren voor wat we geloven. Hij getuigt: ‘Ik besef dat veel vragen onbeantwoord en veel kwesties onopgelost blijven. Dat is misschien wel de moeilijkste les die ik heb moeten leren.’ McGrath’s zoektocht is doodeerlijk, menselijk en inspirerend. Wie hem met dit boek wil volgen botst in de slotbladzijden op meer vertaalde werken voor zelfstudie en overpeinzing. Dawkins als misvatting. Wat er mis is met het atheïstisch fundamentalisme, samen met zijn vrouw, de psychologe Joanna Collicutt (bij Boom), is daarin een ferme aanrader.

Het raadsel van God | Alister E. McGrath

Paperback / softback | Nederlands | Geloofsopbouw

In zijn memoir ‘Het raadsel van God’ kijkt Alister McGrath terug op zijn veelbewogen leven. Van stellige atheïst werd hij overtuigd christen, maar daarmee waren alle natuurwetenschappelijke vragen niet opgelost, integendeel. McGrath laat zien dat het niet [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Frans Crols

Loge en vrijmetselarij: Broeders voor het leven

Recensie Frans Crols - 30/01/2023
‘Broederschap’ kan je het noemen, zoals de titel van het boek. Wout Pittoors was mijn broeder in de journalistiek. Grappig, sinjoor, gehuwd met actrice Doris Van Caneghem die de Lage Landen afreisde. Wout was een logebroeder en colporteerde dat. Een Vlaamsgezinde progressieve dan nog. Deze [lees verder]

De man uit de toekomst: John Von Neumann was tweemaal Einstein

Recensie Frans Crols - 29/01/2023
Albert Einstein kent het kleinste wicht, John von Neumann is occult voor wie geen wiskundige, natuurkundige of atoomstrateeg is.
Bizar, want John von Neumanns vingerafdrukken staan op uw smartphone, uw computer, uw gametoestel, kernwapens, de speltheorie, het Von Karman Instituut in Sint-Genesius-Rode [lees verder]

Een parade van ploerten

Recensie Frans Crols - 17/01/2023
Simon Sebag Montefiore beviel tijdens corona van 1467 bladzijden over de geschiedenis van de wereld. Ontzettend leerzaam is het door de portretten van duizenden sleutelfiguren. De ruggengraat vormen de invloedrijke families van farao’s, satrapen, sjahs, consuls, keizers, koningen en presidenten. [lees verder]

Manager en cherubijn

Recensie Frans Crols - 15/12/2022
Boeken over managers zijn zo vaak zo dor. Ze tamboereren over techniekjes en verstoppen hun temperament, luimen, mislukkingen en liefdes. Een opgeschoonde woordenbrij is het. Niet zo bij Bessel Kok. Hier is deugddoend exhibitionisme de trend.
Publiceren over managers is een ondergeschoven kind [lees verder]

Het grote experiment: een dreunende verdediging van de gemeenschap en het culturele patriottisme

Recensie Frans Crols - 18/11/2022
De professorale ruziemakers over de Vlaamse canon moeten Het grote experiment lezen: een dreunende verdediging van de gemeenschap en het culturele patriottisme. Yascha Mounk herkauwt geen troep over het verwasemen van de democratie, de neergang van het Westen, de omvolking en meer onheilsdrolligheid. 
[lees verder]

Ex-ambassadeur Johan Verbeke voorziet Vlaamse EHBO voor diplomaten

Recensie Frans Crols - 17/11/2022
Ambassadeurs zijn als balsem voor de wereld. Vlaamse diplomaten zijn vandaag alomtegenwoordig. In de jaren zestig, zowat twee generaties geleden, had je een vlaag ‘Fayat Boys’ nodig om de achteropstelling van Vlaanderen te schrappen.
Bij de jezuïeten in Antwerpen studeerde ik handels- [lees verder]

Tegen de Vlaamse burgermensjes

Recensie Frans Crols - 01/11/2022
Als u nog één boek aanschaft voor nieuwjaar is de keuze simpel. Trouw moet blijken, Teksten uit Journaal van Mark Grammens is uw terechte gading. 288 bladzijden voor politieke, maatschappelijke en rebelse lekkerbekken.
Kop eraf als Trouw moet blijken van en over Mark Grammens (1933-2017) [lees verder]

De bonbons van Beëlzebub

Recensie Frans Crols - 18/10/2022

Drugs, ook wiet, zijn schunnig. Deze shit liberaliseren is de wens van wie zich de betere vindt. De verschoppelingen van de samenleving, de gezinnen, de landbouw en de fabrieken winnen echter bij een oorlog tegen narcotica. Crystal meth rukt op in de Lage Landen. De herontdekking is een diabolische [lees verder]

Wees niet dom, Afrika is een macht

Recensie Frans Crols - 04/10/2022
Afrika is geen land is een olifant van een boek: groot, machtig, statig, amusant, aanlokkelijk. Dipo Faloyin is journalist, geboren in Chicago, opgegroeid in Lagos en woont in Londen. Hij kust zijn continent, colporteert zelfspot en ziet westerlingen als rovers. Wat hij bewijst.
Eén land zonder [lees verder]

Weg met Balthasar Boma, leve ondernemer Ignace Van Doorselaere!

Recensie Frans Crols - 28/09/2022
Balthasar Boma is de enige ondernemer die alle Vlamingen kennen, maar eigenlijk zou dat Ignace Van Doorselaere moeten zijn. Je krijgt er twee voor de prijs van één. Deze braderie weegt twee boeken over ondernemen: De Essentie van Ignace Van Doorselaere en het engelstalige Woke Inc. van Vivek Ramaswamy. [lees verder]

De wiegen van de wetenschap

Recensie Frans Crols - 30/08/2022
Ja, u leest het goed, geen wieg wel wiegen. Maand na maand miezert smaad op de westerse eigendunk. De analyse met de vernietigende inzichten over China is pas lauw of de prediking hoe Afrika zijn noorderbuur zal klem rijden bezet de boekentoptien. De Hottentot met het geschrift hoe het gregoriaans daar [lees verder]

Mandeville: de Vlaamse vader van de economie

Recensie Frans Crols - 26/07/2022
Vlaanderen is braakland voor filosofen als Augustinus, Descartes, Hobbes, Kant en Hegel. Wel is er het (onbekende) vaderschap van Bernard Mandeville, een Vlaamse Nederlander, die Adam Smith, David Hume en Charles Darwin inspireerde.
Niet 1 Vlaming op 100, noch 1 liberaal op 1000, zeker geen 1 op [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.