Geschiedenis van Oekraïne

Luc Pauwels, die onder meer de oprichting van het conservatieve tijdschrift Tekos op zijn actief heeft, is een tijd terug samen met zijn vrouw Tina in Frankrijk gaan wonen. Beiden voelen er zich blijkbaar goed thuis, vermits ze samen in het Frans een boek over de geschiedenis van Oekraïne geschreven hebben dat in het voorjaar verschenen is en in het land van Hollande niet onopgemerkt bleef. De uitgeverij Aspekt heeft er zopas een Nederlandse vertaling van op de markt gebracht onder de titel: Geschiedenis van Oekraïne. Het verdient zeker aandacht, want het verscheen toevallig op het ogenblik dat het bevroren conflict tussen Moskou en Kiev plots en totaal onverwacht opnieuw onder onze aandacht werd gebracht ten gevolge van een door Poetin op agressieve toon aangekondigde versterking van de Russische militaire aanwezigheid in de Krim. Het boek betreft dus een zeer actuele materie en de inhoud ervan kan bijgevolg goed van pas komen om vanuit een historisch perspectief beter te begrijpen wat er aan het gebeuren is in een land dat zich weliswaar in onze Europese achtertuin bevindt, maar waarover we tenslotte zeer weinig weten.

Desinformatie ontmaskeren

De informatie die de in een oorlog betrokken partijen verspreiden moet per definitie steeds als bijzonder ‘gekleurd’ worden beschouwd. Dat is ook voor dit conflict het geval. De voormalige Sovjet-Unie heeft op het vlak van de propaganda het steeds beter gedaan dan het Westen in het algemeen en de VS in het bijzonder. Het is zonder meer duidelijk dat de diensten van Vladimir Poetin die uitzonderlijke vakbekwaamheid nog steeds onder de knie hebben. Desinformatie, manipulatie, halve waarheden en zelfs gewoon grove leugens … sinds het begin van de Krim-crisis werd niets onverlet gelaten om ons van het Russisch gelijk te overtuigen. We kregen het ene verhaaltje na het andere opgedist. Ze hadden vaak een hoog fantasiegehalte. Enkele voorbeelden:

-Oekraïne heeft nooit bestaan. Het is steeds een deel van Rusland geweest en het Oekraïens is geen afzonderlijke taal, maar gewoon een Russisch dialect.

– De oorlog werd uitgelokt door naargelang de NAVO, de EU, de VS, het internationale grootkapitaal en soms ook een complot van die allen tegelijkertijd …

-De Oekraïense nationalistische milities bestaan uit notoire neonazi’s die door officieren van het Israëlisch leger worden omkaderd …

-Het Maleisisch passagiersvliegtuig dat in de omgeving van de gevechtzone in de lucht opgeblazen werd, is door de Amerikanen neergehaald om de Russen in een slecht daglicht te stellen.

Uiteraard liet Oekraïne zich op het vlak van propagandafantasie ook niet onbetuigd. Het is nog niet zo lang geleden dat we vanuit die hoek mochten vernemen dat een uiterst rechtse Fransman in dat land werd aangehouden omdat hij er rondtoerde met een bestelwagen van zijn werkgever waarin hij springstof vervoerde. Hij zou de bedoeling hebben gehad hiermee in Frankrijk een bomaanslag te plegen. De Franse politiediensten lieten onmiddellijk weten dat ze het grootste voorbehoud over dat verhaal koesterden. Wie echter weet dat al wat in Frankrijk rechts-radicaal is met Poetin dweept en hem onvoorwaardelijk steunt, kan zich best inbeelden dat Oekraïense diensten de betrokken politieke formaties hebben willen ernstig compromitteren.

Een kluwen van talen en godsdiensten

Een tweede reden om het boek te lezen is dat Oekraïne zeer gecompliceerd in mekaar zit en dat voor wie het wil begrijpen nadere uitleg onontbeerlijk is. Er worden in dat land een tiental talen gesproken waarvan Oekraïens en Russisch de belangrijkste zijn. Er wonen in Oekraïne bovendien een behoorlijk aantal etnische minderheden. Tartaren, Hongaren, Slovaken, Polen, Volksduitsers etc. en daarnaast ook heel wat etnische Russen. Maar denk vooral niet dat de Russischsprekende Oekraïners automatisch bij deze laatste thuishoren of op zijn minst Russisch gezind zijn. Het tegenovergestelde is vaak het geval. Heel wat ‘Russofonen’ zijn zelfs felle Oekraïense nationalisten.

Om uw verwarring nog wat groter te maken moet u nog weten dat Zweedse vikingen Kiev hebben gesticht en van daaruit zowel Rusland als Oekraïne en zelfs Wit-Rusland (vandaag meestal Belarus genoemd) hebben opgericht. Ook de verscheidenheid aan godsdiensten zorgt voor verwarring. In Oekraïne is de orthodoxie in twee verschillende autocefale kerken verdeeld: het patriarchaat van Kiev en dat van Moskou. Het Rooms-katholicisme zelfs in drie: de Uniaten of Grieks katholieken, de Latijns katholieken en de Grieks katholieke Ruthenen).

Een land met nooit goed afgetekende grenzen 

Het is belangrijk te weten dat de bijzonder vruchtbare landbouwgrond van dat land dat niet over natuurlijke grenzen beschikt, door de eeuwen heen een sterke aantrekkingskracht heeft uitgeoefend op zijn buren (Russen, Tataren, Polen … ) die het dan ook regelmatig zijn komen bezetten. Dit verklaart dat het nooit zeer lang over eigen staatsstructuren heeft kunnen beschikken en dat het op dat vlak geen tradities heeft kunnen ontwikkelen.

De geschiedenis van Oekraïne zit dus zeer ingewikkeld in mekaar. Luc Pauwels, die historicus is, en zijn vrouw zijn er niettemin goed in geslaagd ze voor ons glashelder uiteen te zetten en elke periode ervan zorgvuldig en op zeer verstaanbare wijze toe te lichten. De belangrijkste figuren uit die geschiedenis komen meer dan behoorlijk in het boek aan bod. De wijze waarop de russificatie werd doorgevoerd en het verzet hiertegen krijgen uiteraard de nodige aandacht. De twintigste eeuw wordt bijzonder gedetailleerd behandeld. De onafhankelijkheid op het einde van WO I, de herovering door de sovjets, de door deze laatste georganiseerde genocide door hongersnood (de Holdomoror), de gewapende strijd die door de Oekraïense nationalisten tijdens WO II zowel tegen de Duitsers als tegen de sovjets werd gevoerd.

Daar het om een geschiedeniswerk gaat wordt over het huidig Russisch-Oekraïens conflict niet veel gezegd. Maar de auteurs maken wel duidelijk dat het zelfbeschikkingsrecht der volkeren hen nauw aan het hart ligt ook al gaan ze ervan uit dat de Krim voor Oekraïne definitief verloren is. Voor de regio’s van Donetsk en Louhansk is dat echter volgens hen niet het geval.

 

Geschiedenis van Oekraïne | Luc Pauwels

Paperback / softback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

"Oekraïne" betekent letterlijk "het land aan de grens". De boeiende geschiedenis van dit land ligt al vervat in zijn naam, maar Oekraïne is verre van een "grensgeval", aldus de auteurs. Het is een toekomstland met het potentieel om toonaangevend te worden in [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Externe Auteur

Het gesluierde leven van een tienermeisje in Iran: Shohreh Feshtali

Recensie Externe Auteur - 16/06/2022
Shohreh Feshtali (1970) vluchtte in 1993 vanuit Iran naar Nederland. Zij leefde dus de eerste negen jaar onder het bewind van de sjah (tot 1979). De volgende veertien jaar onder het bewind dat Ayatollah Khomeini introduceerde. Dat wil zeggen: een theocratisch schrikbewind. In Nederland bouwde zij vanaf [lees verder]

Zwijg. Waarom woke niet deugt

Recensie Externe Auteur - 22/12/2021
Voor wie zich een beter idee wil vormen van woke en haar gevaren is Zwijg. Waarom woke niet deugt van Paul Boonefaes onmisbare literatuur. Het kan samen met het complementaire Wie wat woke van Walter Weyns worden gelezen.
Discriminatie
Paul Boonefaes is vaak spits en grappig. De hebbelijkheid [lees verder]

De strijd om Europa

Recensie Externe Auteur - 24/04/2021
Wie een recensie schrijft van een boek van een gevestigde geopolitiek opiniemaker moet een dikke huid hebben. In zijn boek De slag om Europa kijkt U-Leiden professor Rob de Wijk naar de opkomst van China, het optreden van Poetin, het verschuivende machtsevenwicht in de wereld en de optie voor Europa [lees verder]

De spin in het katholieke web

Recensie Externe Auteur - 24/01/2021
‘In de grond van mijn hart draag ik altijd sterk de liefde voor de broeders en zusters die niet in volle communio met ons zijn, tegelijkertijd onderga ik het lijden aan een gedeeltelijke communio met hen die mijn broeders zijn’, aldus Johannes Willebrands in een persoonlijk schrijven aan paus Johannes-Paulus [lees verder]

Het fenomeen Wagner

Recensie Externe Auteur - 02/12/2020
Tot spijt van wie het benijdt, hoort Richard Wagner thuis in het rijtje van grote historische figuren. De Duitse componist was onder meer wegbereider van de atonale muziek, en zijn totaalkunst beïnvloedde de schilderkunst (het impressionisme), de literatuur (het symbolisme), de multimediakunst en zelfs [lees verder]

Beluisterde constructies

Recensie Externe Auteur - 10/11/2020
Op het album De Zwarte Rivier van Wannes Van de Velde staat het nummer BRT 7. De tekst gaat zo: ‘Post-modern, avant garde, het is voor mij gebakken brood. Ik geniet van een discussie die mijn intellect vergroot. Ik verleg mijn verste grenzen, word verlichter met de tijd, door de glans van het verheven: [lees verder]

De mogelijkheid van een EU-islam

BlogExterne Auteur - 16/03/2019
Eind februari vond op de afdeling Encyclopedie van de Rechtswetenschap van de Universiteit Leiden het Bassam Tibi-symposium plaats. Dit symposium was georganiseerd naar aanleiding van het verschijnen van Islamisme en islam, de Nederlandse vertaling van Bassam Tibi’s Islamism and islam (Yale, 2012), [lees verder]

Kop op, Europa

BlogExterne Auteur - 13/01/2019
Eurocentrisme vinden we overal: van wereldkaarten over de taalkunde naar de politiek. Kop op Europa klasseert dit politieke idee verticaal. EU-sceptici moet ik echter teleurstellen. Wie een werk zoekt dat zijn of haar emotioneel gedreven EU-bashing ondersteunt, is eraan voor de moeite. Het is veel meer [lees verder]

Opstand tegen God, maar wiens opstand dit is?

BlogExterne Auteur - 06/01/2019
Peter Hitchens was een gelovig kind, een atheïstische jongeman en uiteindelijk terug een zeer gelovige oudere man. Hij schreef dit boek als een antwoord op de discussie met zijn broer die duidelijk overtuigd atheïst is. Wie tussen de lijnen leest, begrijpt dat dit boek moet dienen als een antwoord [lees verder]

Een salvo Mortier

BlogExterne Auteur - 23/12/2018
Uitgeverij De Bezige Bij brengt in het kader van de herdenkingen van de honderdste verjaardag van het einde van de Eerste Wereldoorlog twee vorige romans van Erwin Mortier — Godenslaap (2008) en De Spiegelingen (2014) — in één band uit, aangevuld met De brieven van Matthew (2018). Waarbij de vraag [lees verder]

Indrukwekkend zonder spektakel

BlogExterne Auteur - 28/10/2018
Dat de Vlaamse Beweging oorzaak is geweest van uitbundige rechtsvorming, hoeft geen nadere toelichting. Elke taalwet, elke stap in de staatshervorming is een haast onuitputtelijke bron van wetgeving, parlementaire voorbereiding, min of meer creatieve rechtspraak en dito rechtsgeleerde commentaren. Toch [lees verder]

Ironie als wapen tegen mei ’68

BlogExterne Auteur - 01/07/2018
Hoe is verzet mogelijk tegen een tijdperk dat zich nooit anders liet kennen dan als verzet? Hoe start je een opstand tegen mensen die alles tot opstand herleiden? Met ironie misschien? Dat lijkt Thierry Baudet gedacht te hebben tijdens het schrijven van zijn tweede roman ‘Van elk waarheen bevrijd’, [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.