Familienotities over de zinloosheid van de Groote Oorlog

‘De Groote Oorlog doodt ook langzaam, tergend langzaam, ver weg van enig veld van eer’ (p 124). Met dit ene zinnetje kan je het boek Laat mij droef en treurig wezen van Eric Defoort samenvatten, met als ondertitel: Familienotities over de zinloosheid van de Groote Oorlog. Defoort is een geboren Ieperling, met voorouders vanuit het Ieperse hinterland, namen die na 1914-1918 plots heel bekend waren: Langemark bijvoorbeeld, en ook Oostvleteren.

De professor geschiedenis is in het bezit gekomen van een schat, voor een historicus toch. De schat in kwestie zat in een kist van tante Flavie: kasboeken, kopieën van brieven, en allerlei verslagen en brieven waren voor Defoort genoeg om een deel van de familiegeschiedenis te reconstrueren. Te beginnen bij zijn betovergrootouders. Het is een boeiend verhaal van een familie ‘neringdoenders’ in een veranderende tijd. Defoort slaagt erin om de personages uit de boeken te verlevendigen, daarbij geholpen door extra opzoekingswerk en herinneringen. Dat laatste maakt het ook heel persoonlijk.

Het verhaal draait om Maria Vanderschelden, de oma van Eric Defoort, en haar broer Eric Vanderschelden. Maar het wordt geplaatst in een breder familiekader, te beginnen met de grootouders van Maria en Eric. Die laatste was de jongste zoon in een welstellend gezin, kon studeren en schopte het tot arts. Hij bewoog zich in de toenmalige Vlaamse Beweging van scholieren en studenten. Maar de trots van de familie sneuvelde in de oktoberdagen van 1914 bij de bocht van Tervate. Hij sneuvelde als een held en door een speling van het lot staat zijn naam zowel in Izegem als in Oostvleteren op een oorlogsmonument, maar zijn lichaam werd nooit teruggevonden. De dood van de jongste broer trok een spoor van vernieling door de familie.

Defoort vertelt hoe hij als kind altijd de indruk had dat zijn oma ‘streng’ was, opgroeien en inzicht in de familiegeschiedenis leerde hem dat het tristesse was, fundamentele droefheid, ongeneeslijk. Defoort maakt in het boek een vergelijking met Käthe Kollwitz; haar zoon Peter sneuvelt een dag na Eric Vanderschelden. Wat Käthe Kollwitz beschrijft, is wat Eric Defoort in zijn grootmoeder heeft gezien. De vergane tijd van geluk die voorbij was, werd gekoesterd in foto’s en verhalen die de kleine Eric keer op keer kreeg bij een rondgang langs de foto’s in ‘de beste kamer’.

Laat mij droef en treurig wezen is een boek dat past bij de oorlogsherdenkingen. Het is een boek dat via een familiegeschiedenis laat zien, welke impact een oorlog heeft in een familie en hoe lang dat nawerkt. Defoort heet niet toevallig Eric en hij had ook een oom die Eric heette. Beiden dragen in hun naam de oorlogsgeschiedenis en oom Eric Cappoen vertelt dat hij ervaarde hoe het meer dan de naam alleen was die hij droeg. Het is een boek dat doet nadenken over de terminologie van de herdenkingen: de helden. Maria Vanderschelden bleef thuis als het oorlogsmonument met de naam van haar geliefde broer erop, onthuld werd … omdat ze met die ’feestelijke dodenherdenking’ geen uitstaans wilde hebben. ‘Zij wil niet dat de dode broer nu nog eens gemobiliseerd wordt in dienst van betrachtingen van overlevenden, ongeacht welke.’ En eigenlijk is ook dat van alle tijden: de doden moeten ook na hun dood als held nog dienen.

Laat mij droef en treurig wezen is een mooi boek. Defoort schrijft het met liefde voor zijn familie, maar het wordt nooit klef, hij vindt een evenwicht tussen verhaal en geschiedenis en vertelt zo met dit verhaal meer geschiedenis dan in veel andere boeken over die Groote Oorlog.

Laat mij droef en treurig wezen | Eric Defoort

Hardback | Nederlands | Literaire non-fictie algemeen

In de Westhoek, halfweg tussen de dorpen Woesten en Oostvleteren, ligt "de Lion Belge. In deze hoeve-handelshuis - herberg woont vanaf de tweede helft van de negentiende eeuw een ondernemende familie: kleinburgers op weg naar de burgerij. Het verhaal van deze familie [lees verder...]



Meer berichtjes van Pieter Bauwens

Koop nu rechtstreeks bij Barbara Pas en Lode Vereeck: Bodemloos - Barbara Pas en Lode Vereeck

Koop boek bij de auteur
Op boekencafe kan je nu rechtstreeks bij Barbara Pas en Lode Vereeck het nieuwste boek kopen: Bodemloos - Barbara Pas en Lode Vereeck . Solidariteit is een mooie deugd en een morele plicht. Andersom is het crimineel om misbruik te maken van andermans goedheid. Dit boek hoort dan ook thuis in het misdaadgenre. [lees verder]

Belgisch geld stroomt altijd in dezelfde richting

Recensie Pieter Bauwens - 03/04/2021
Vlaanderen draagt elk jaar 6% van het Bruto Binnenlands product af aan Wallonië. Al jaren. Al leeft in Wallonië de mythe dat het ooit anders was. Tijd voor een ontmythologisering. Er is geen bewijs voor die geldstroom van Wallonië naar Vlaanderen. Integendeel.
De Franstalige mythe
Aan [lees verder]

Er moet meer midden zijn

Recensie Pieter Bauwens - 02/02/2021
We beleven politiek woelige tijden. Dat heeft vele oorzaken, Maar er zijn ook remedies. Rik Torfs en Pieter Marechal hebben er een boek over geschreven. De oplossing ligt in het midden.
Spits en scherp
Over morgen: Mijmeringen voor wie niet van gisteren is. Spits is professor Torfs altijd [lees verder]

Broeders en bisschoppen met vuile manieren

Recensie Pieter Bauwens - 25/10/2020
Het verleden is een schatkamer aan verhalen. Maar je moet die goed kunnen brengen. Want dat verleden heeft wel eens de ellendige gewoonte opgesloten te zitten in stoffige en droge archieven. Wie die kunst verstaat is Jan Pauwels. Met nu al een tweede boek over de fratsen en strapatsen van de Vlaamse [lees verder]

Rik Torfs vindt de kerk fantastisch

Recensie Pieter Bauwens - 10/10/2020
De titel van dit boek doet even opkijken. De kerk is fantastisch. Dan zie je de auteur, Rik Torfs. Zou die dat menen? Is het een grap, een onliner, iets om de aandacht te trekken? Dat laatste is het zeker, maar de inhoud is géén grap. Torfs weet zijn kritiek op de rooms-katholieke kerk van vandaag [lees verder]

Kerkopstand in Sint-Gillis

Recensie Pieter Bauwens - 21/04/2019
Eind jaren 60, na het Tweede Vaticaanse Concilie, ging de Kerk in Europa door zwaar weer. Er zijn boeken vol geschreven over die periode en de zoektocht naar de oorzaken. Volgens de ene ging Vaticanum II te ver, volgens de andere werd het niet consequent toegepast maar teruggedraaid door de Paus, nog [lees verder]

Paus Franciscus, de linkse dictator

Recensie Pieter Bauwens - 16/03/2019
Is paus Franciscus die vriendelijke lachende paus die genadeloos wordt tegengewerkt door de curie, die vecht voor haar privileges? Of is Paus Franciscus een genadeloze manipulator die medewerkers tegen elkaar opzet en zijn visie wil doorduwen?
Framing en karaktermoord
De pers loopt makkelijk [lees verder]

Joden van Antwerpen

Recensie Pieter Bauwens - 10/11/2018
Een filosemiet, dat ben ik. Al jaren. Ik koester een diepe bewondering voor de Joodse cultuur, of culturen moet ik zeggen, want er zijn verschillende manieren om Jood te zijn. In het boek De Joden van Antwerpen van Ludo Abicht, herkende ik diezelfde fascinatie en ook affectie, maar niet zonder kritische [lees verder]

Guldensporenslag en identiteit

Recensie Pieter Bauwens - 11/07/2018
In 2002 schreef Karim Van Overmeire een goed boek over de Guldensporenslag, De Guldensporenslag; Het verhaal van een onmogelijke gebeurtenis. Dat boek was toen een welkome aanvulling bij de boeken die verschenen over die veldslag die toen bijna 700 jaar geleden was. Het was eens een boek dat geschreven [lees verder]

Poetin en Assad hebben zijn leven gered

Recensie Pieter Bauwens - 25/11/2017
In 2010 komt de Vlaamse pater Daniël Maes (we interviewden hem eerder hier op Doorbraak) aan in Syrië om er te helpen bij de heropbouw van het eeuwenoude klooster van Mar Yacub bij Qara, vlak bij de grens met Libanon. Pater Daniël besluit om voor ‘het thuisfront’ een dagboek bij te houden, [lees verder]

Uw score voor het merk België

Recensie Pieter Bauwens - 15/10/2017
Welke score op een schaal van nul tot tien zou u aan België geven? Welke argumenten hebt u voor die score? Dat zijn -vereenvoudigd- de vragen van een kwalitatief onderzoek op grote schaal van het bureau WHY5Research van Jan Callebaut. De vragen werden gesteld aan een representatieve staal Belgen en [lees verder]

Vluchtelingen brengen christendom zonder eurocentrisme

Recensie Pieter Bauwens - 22/07/2017
Als er een discussie is over vluchtelingen, dan wordt dat hier snel een discussie over de islam, het christendom speelt maar een zijdelingse rol. En dat vertekent ons beeld. Volgens het Amercan Pew Research Centre waren er in 2012 al 26 miljoen christelijke migranten in Europa. De helft daarvan is afkomstig [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.