Een wereldburger en de ‘citizens of nowhere’

Er wordt wel eens beweerd dat de Nederlanders het sterkst op de Britten lijken. Hun geschiedenis is alleszins nauw verbonden. Denk maar aan Willem III van Oranje die het daar tot koning schopte. Enkele Nederlanders behoren tot de beste correspondenten in het Verenigd Koninkrijk die er zijn. Zo is er Patrick van IJzendoorn van de Volkskrant die verknocht is aan de Britse ziel of de nuchtere Tim de Wit die voor de NOS op een bijzonder zakelijke en correcte manier het wel en wee van het Lagerhuis opvolgt. En dan is er Melle Garschagen, correspondent voor NRC en winnaar van de Herman Wekker-prijs, een tweejaarlijkse onderscheiding voor Nederlandse journalisten die zich goed hebben ingezet voor de verspreiding van informatie over Engelstalige landen en culturen onder het publiek. Lia van Bekhoven won hem in 2007.

Daar heb je een Nederlander voor nodig

Garschagen is een pittige kerel. Ik ontmoette hem vorig jaar in Manchester waar hij het voortouw nam in een kleine revolte van internationale journalisten op het partijcongres van de Conservatives. Aanvankelijk werden de ‘buitenlanders’ niet toegelaten in de congreszaal voor de speech van Boris Johnson, iets wat beloofd was. De journalisten pikten dit niet. De Nederlander maakte, samen met anderen, zo een kabaal dat men toch toegelaten werd. ‘Daar heb je een Nederlander voor nodig’, grinnikte een Franse dame tegen me.

De journalist bracht dit najaar een boek uit met de titel Stem van het Britse volk. Een intiem portret van de verdeelde Britse maatschappij. Het is wat mij betreft het meest complete boek over de brexit dat nog toe in het Nederlands verscheen. Melle Garschagen focust niet alleen op de politieke hoofdrolspelers, hij schenkt ook ruim aandacht aan de gewone man en vrouw. Elk standpunt wordt belicht en de auteur probeert de doorgronden wat er achter de redeneringen van de mensen schuilt.

Beweegredenen Brexitstemmers

De hoofdstukken over Noord-Ierland en de Britse visserij vond ik bijzonder verhelderend. Met een anekdotische aanpak legt hij de beweegredenen voor de brexitstem bloot. ‘Een grote vrachtwagen kwam aanrijden, samen met twee donkerblauwe Audi-stationwagens. Een vrouw stapte uit de auto en riep iets naar een bemanningslid van de vissersboot, in het West-Vlaams. De auto’s hadden Belgische nummerborden. De bemanning takelde volle kratten uit het ruim van de kotters om ze vervolgens in te laden in de vrachtwagen, terwijl grote schijnwerpers het dek verlichtten alsof het een zonnige middag was.’

‘De plastic dozen zijn eigendom van de Vismijn Oostende, meldden zwarte drukletters op de zijkant. Binnen een mum van tijd zat de vrachtwagen vol en reden de auto’s weer weg: op naar België. De volgende ochtend vroeg ik aan een man die in de deuropening stond van zijn rijtjeshuis naast de kade, of dit vaker gebeurt. “Yup”, zei de man, met een tatoeage van een anker op zijn onderarm. “Belgen. Soms Spanjaarden. Zij hebben onze zee overgenomen.”‘

Gevaren van een Nexit

Aan het einde van het boek kleurt hij zijn observaties met zijn eigen visie. De uitleiding van Stem van het Britse volk gaat over de gevaren van een Nexit, de Nederlandse variant van de brexit. Hij heeft het over Thierry Baudet en Geert Wilders. Zijn Britse ervaringen leren hem dat EU-steun in een land evenzeer te maken heeft met landelijke politiek. ‘Wat voor mij als waarschuwing geldt, is dat brexitstemmers over het algemeen geen schuimbekkende xenofoben of raaskallende complotdenkers zijn. Het gaat overwegend om normale burgers die het gevoel hebben dat zij door de politiek in de steek gelaten zijn. In veel gevallen zijn hun grieven niet alleen invoelbaar maar ook terecht.’

Hij roept centrumpolitici, van liberale, christen- en sociaaldemocratische huize, op om te laten zien hoe belangrijk de EU is. ‘Je kunt enorme kritiek hebben op het beleid van de EU vanuit die politieke perspectieven om juist te laten zien hoe belangrijk het is in Brussel mee te praten in plaats van je als land terug te trekken achter de dijken.’

Citizens of nowhere

Garschagen, die niet alleen werkt vanuit Londen, maar er ook een gezin heeft met opgroeiende kinderen, bekent aan het slot van het boek dat hij zich persoonlijk getroffen voelt door de Britse keuze. ‘De EU is onderdeel van mijn identiteit. Ik groeide op zonder grenzen, weet nog goed hoe ik op skivakantie in Frankrijk op 1 januari 2002 voor het eerst euro’s pinde, deelde op de universiteit de collegebanken en de kroegen met Duitsers, Polen, Italianen en een enkele Brit. De keuze voor de brexit voelt als een afwijzing van wie ik ben, ook al heb ik in het Verenigd Koninkrijk nooit enige vorm van vijandigheid opgemerkt.’

Maar daar heeft de gemiddelde brexitstemmer geen boodschap aan en dat weet Melle Garschagen als geen ander. Hij zat in de zaal in Birmingham toen Theresa May zei: ‘Als jij gelooft dat je een wereldburger bent, ben je nergens een burger.’ De auteur vertelt: ‘Ik zag een ambassadeur van een Europees land diep zuchten. (…) Nee, de frustratie van de diplomaat was dat May de uitwassen van de globalisering direct verbond met Europese integratie.’

De ‘citizens of nowhere‘ kregen het laatste woord.

Stem van het Britse volk | Melle Garschagen

Paperback / softback | Nederlands | Literaire non-fictie algemeen

De Britten na de Brexit: van gewenste eenheid naar diepe verdeeldheid "Het boek is bijgevolg meer dan een reportage en past in het rijtje van literaire reisverslagen van, bijvoorbeeld, George Orwell of Bill Bryson." •••• [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Harry De Paepe

De Kast van Clio – De verborgen geschiedenis van Vlaanderen

audio/video24/06/2022
Grote historische gebeurtenissen gebeuren niet alleen, ze gebeuren altijd ergens, op een bepaalde locatie. De verborgen geschiedenis van Vlaanderen neemt je mee naar enkele van die plaatsen. Plaatsen waar revoluties ontketend zijn, waar bloed is gevloeid, heldendaden zijn verricht, massa’s samenstroomden, [lees verder]

De fascinerende en ondoorgrondelijke Byzantijnen

Recensie Harry De Paepe - 28/04/2022
Wist u dit? In de zesde eeuw gaf men in de graven van Chinese edellieden imitatie-Byzantijnse munten met portretten van niet-bestaande keizers mee. Zo ver reikte het aanzien van het Byzantijnse Rijk. De Byzantijnen – die dat woord zelf nooit gebruikten om zichzelf te beschrijven – zagen zichzelf [lees verder]

De vele levens na de dood en evenveel kaarten

Recensie Harry De Paepe - 27/04/2022
Ergens vanaf de vijfde eeuw ontstond er in het Chinese boeddhisme een legende over Maudgalyayana, een reiziger naar de onderwereld. Hij werd in zijn jeugd ‘Radijs’ genoemd. Wanneer hij toetreedt tot een klooster, ontdekt hij dat zijn overleden moeder Niladhi ergens in het hiernamaals moet boeten [lees verder]

De kast van Clio – in gesprek met Michael Pye

audio/video27/04/2022
‘Wat in Antwerpen gebeurde, droeg bij tot de verandering van de wereld en hoe we daarover denken.’ De slotbedenking van het boek Antwerpen. De gloriejaren van gerenommeerd historicus Michael Pye zal menig hart in de koekenstad sneller doen slaan. Hoewel, de meeste sinjoren zijn hier al zo lang van [lees verder]

De kast van Clio – Gent, een filmstad met een rijk verleden

audio/video24/04/2022
Guy Dupont is archivaris voor de stad Gent. Hij is te gast in de 'Kast van Clio'.

Halverwege de twintigste eeuw beleefde de cinema zijn gouden jaren. Nooit gingen er zo veel mensen naar de film, waren er zo veel bioscopen en werden er zo veel filmaffiches aangeplakt als toen. Dit veranderde [lees verder]

De kast van Clio – De Tempeliers in de Lage Landen

audio/video23/04/2022
Jan Hosten is een kenner van de middeleeuwse orde van de Tempeliers. De auteur is te gast in de 'Kast van Clio'.

De tempelorde werd in 1120 opgericht om de pelgrims in het Heilige Land te beschermen. De tempelridders waren gevreesde krijgers en ontpopten zich tot grootgrondbezitters en bankiers. [lees verder]

De kast van Clio – Waarom de Fransen zo heel Frans zijn

audio/video22/04/2022
Alain Mouton is onze gast in de 'Kast van Clio'.

'Et alors?' De schampere reactie van wijlen president Mitterand vat volledig waarom de Fransen zo Frans zijn. Mix je ne sais quoi, grandeur, een opmerkelijke relatie tot de eigen taal en vooral ook lossere zeden dan de gemiddelde Europeaan [lees verder]

Het dagelijks leven in het Oude China

Recensie Harry De Paepe - 22/04/2022
In ‘24 uur in het oude China’ presenteert Dr. Yijie Zhuang de verhalen van vierentwintig mensen met uiteenlopende posities en beroepen in de samenleving van de Chinese Han-dynastie. Het westelijke Han-tijdperk is een intrigerende periode in de lange en heel kleurrijke geschiedenis van China. De bevolking [lees verder]

‘De ondergang van Rome’ van Adrian Goldsworthy

BlogHarry De Paepe - 21/04/2022
Adrian Goldsworthy vertelt in ‘De ondergang van Rome’ over de spiraal aan invallen, staatsgrepen, corrupte keizers en sluwe hovelingen die leidden tot de neergang van het eens zo oppermachtige Romeinse Rijk. Een rijk kan er nooit zeker van zijn dat het de suprematie behoudt, alle propaganda ten spijt. [lees verder]

De tegennatuurlijke tuinman

Recensie Harry De Paepe - 09/04/2022
Onlangs verscheen het nieuwe boek Het bewaren waard van de Vlaamse jurist en historicus Frank Judo. Daarin gaat de man al wandelend door 21 misverstanden over het conservatisme. Het is het lezen waard en bovendien uitgebracht in een handig pocketformaat. Je ziet jezelf dit meepakken op een wandeling [lees verder]

Mary Beard en Rome in pocketformaat

BlogHarry De Paepe - 24/03/2022
Rainbow Boeken heeft de traditie om geweldige boeken in een betaalbaar pocketformaat aan te bieden. Dit keer presenteert de uitgeverij 'SPQR' van Mary Beard, een van de bekendste Britse classici. De boeken van de Cambridge professor, samen met haar BBC-documentaires bereiken, een wereldwijd publiek.
[lees verder]

De Kast van Clio – De vlucht van de ‘Kaiser’ naar Nederland

audio/video01/02/2022
Bekijk hier de volledige aflevering over Wilhelm II in Nederland.

Harry praat in 'De kast van Clio' met Ronald Kousbroek (Kasteel Amerongen) en Cornelis van der Bas (Huis Doorn), in de twee laatste verblijfplaatsen van 'der Kaiser' na de Eerste Wereldoorlog. Ze hebben het over zijn vlucht, [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.