Een wereldburger en de ‘citizens of nowhere’

Er wordt wel eens beweerd dat de Nederlanders het sterkst op de Britten lijken. Hun geschiedenis is alleszins nauw verbonden. Denk maar aan Willem III van Oranje die het daar tot koning schopte. Enkele Nederlanders behoren tot de beste correspondenten in het Verenigd Koninkrijk die er zijn. Zo is er Patrick van IJzendoorn van de Volkskrant die verknocht is aan de Britse ziel of de nuchtere Tim de Wit die voor de NOS op een bijzonder zakelijke en correcte manier het wel en wee van het Lagerhuis opvolgt. En dan is er Melle Garschagen, correspondent voor NRC en winnaar van de Herman Wekker-prijs, een tweejaarlijkse onderscheiding voor Nederlandse journalisten die zich goed hebben ingezet voor de verspreiding van informatie over Engelstalige landen en culturen onder het publiek. Lia van Bekhoven won hem in 2007.

Daar heb je een Nederlander voor nodig

Garschagen is een pittige kerel. Ik ontmoette hem vorig jaar in Manchester waar hij het voortouw nam in een kleine revolte van internationale journalisten op het partijcongres van de Conservatives. Aanvankelijk werden de ‘buitenlanders’ niet toegelaten in de congreszaal voor de speech van Boris Johnson, iets wat beloofd was. De journalisten pikten dit niet. De Nederlander maakte, samen met anderen, zo een kabaal dat men toch toegelaten werd. ‘Daar heb je een Nederlander voor nodig’, grinnikte een Franse dame tegen me.

De journalist bracht dit najaar een boek uit met de titel Stem van het Britse volk. Een intiem portret van de verdeelde Britse maatschappij. Het is wat mij betreft het meest complete boek over de brexit dat nog toe in het Nederlands verscheen. Melle Garschagen focust niet alleen op de politieke hoofdrolspelers, hij schenkt ook ruim aandacht aan de gewone man en vrouw. Elk standpunt wordt belicht en de auteur probeert de doorgronden wat er achter de redeneringen van de mensen schuilt.

Beweegredenen Brexitstemmers

De hoofdstukken over Noord-Ierland en de Britse visserij vond ik bijzonder verhelderend. Met een anekdotische aanpak legt hij de beweegredenen voor de brexitstem bloot. ‘Een grote vrachtwagen kwam aanrijden, samen met twee donkerblauwe Audi-stationwagens. Een vrouw stapte uit de auto en riep iets naar een bemanningslid van de vissersboot, in het West-Vlaams. De auto’s hadden Belgische nummerborden. De bemanning takelde volle kratten uit het ruim van de kotters om ze vervolgens in te laden in de vrachtwagen, terwijl grote schijnwerpers het dek verlichtten alsof het een zonnige middag was.’

‘De plastic dozen zijn eigendom van de Vismijn Oostende, meldden zwarte drukletters op de zijkant. Binnen een mum van tijd zat de vrachtwagen vol en reden de auto’s weer weg: op naar België. De volgende ochtend vroeg ik aan een man die in de deuropening stond van zijn rijtjeshuis naast de kade, of dit vaker gebeurt. “Yup”, zei de man, met een tatoeage van een anker op zijn onderarm. “Belgen. Soms Spanjaarden. Zij hebben onze zee overgenomen.”‘

Gevaren van een Nexit

Aan het einde van het boek kleurt hij zijn observaties met zijn eigen visie. De uitleiding van Stem van het Britse volk gaat over de gevaren van een Nexit, de Nederlandse variant van de brexit. Hij heeft het over Thierry Baudet en Geert Wilders. Zijn Britse ervaringen leren hem dat EU-steun in een land evenzeer te maken heeft met landelijke politiek. ‘Wat voor mij als waarschuwing geldt, is dat brexitstemmers over het algemeen geen schuimbekkende xenofoben of raaskallende complotdenkers zijn. Het gaat overwegend om normale burgers die het gevoel hebben dat zij door de politiek in de steek gelaten zijn. In veel gevallen zijn hun grieven niet alleen invoelbaar maar ook terecht.’

Hij roept centrumpolitici, van liberale, christen- en sociaaldemocratische huize, op om te laten zien hoe belangrijk de EU is. ‘Je kunt enorme kritiek hebben op het beleid van de EU vanuit die politieke perspectieven om juist te laten zien hoe belangrijk het is in Brussel mee te praten in plaats van je als land terug te trekken achter de dijken.’

Citizens of nowhere

Garschagen, die niet alleen werkt vanuit Londen, maar er ook een gezin heeft met opgroeiende kinderen, bekent aan het slot van het boek dat hij zich persoonlijk getroffen voelt door de Britse keuze. ‘De EU is onderdeel van mijn identiteit. Ik groeide op zonder grenzen, weet nog goed hoe ik op skivakantie in Frankrijk op 1 januari 2002 voor het eerst euro’s pinde, deelde op de universiteit de collegebanken en de kroegen met Duitsers, Polen, Italianen en een enkele Brit. De keuze voor de brexit voelt als een afwijzing van wie ik ben, ook al heb ik in het Verenigd Koninkrijk nooit enige vorm van vijandigheid opgemerkt.’

Maar daar heeft de gemiddelde brexitstemmer geen boodschap aan en dat weet Melle Garschagen als geen ander. Hij zat in de zaal in Birmingham toen Theresa May zei: ‘Als jij gelooft dat je een wereldburger bent, ben je nergens een burger.’ De auteur vertelt: ‘Ik zag een ambassadeur van een Europees land diep zuchten. (…) Nee, de frustratie van de diplomaat was dat May de uitwassen van de globalisering direct verbond met Europese integratie.’

De ‘citizens of nowhere‘ kregen het laatste woord.

Stem van het Britse volk | Melle Garschagen

Paperback / softback | Nederlands | Literaire non-fictie algemeen

De Britten na de Brexit: van gewenste eenheid naar diepe verdeeldheidHet Brexit-referendum van juni 2016 moest een einde maken aan decennialange twijfel over Britse deelname aan Europese integratie, maar werd het begin van een uitgesponnen, emotioneel [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Harry De Paepe

De keuze van Clio – november 2022

audio/video22/11/2022
Harry De Paepe dook in de nieuwe catalogi van de nieuwe uitgaven en koos voor u drie boeken die meer dan de moeite waard zijn.

‘John Cockerill’ van Bart Vanacker (Houtekiet), 'De Fantasten’ van Ian Buruma (Atlas/Contact) en  ‘Historische Atlas van de Lage Landen’ van Sieg Monten [lees verder]

Het verhaal van de gouvernante van the Queen

Recensie Harry De Paepe - 13/09/2022
We worden al een hele tijd overspoeld met mierzoete verhalen over het wel en wee van de overleden koningin Elizabeth II. Vele mensen delen hun getuigenissen over hoe ze de koningin ontmoetten en vertellen daarbij veelal grappige en soms ook ontroerende anekdotes. De Windsors zijn uitgegroeid tot de meest [lees verder]

De Kast van Clio – Maria van Bourgondië

audio/video24/08/2022
Tijdens het voorjaar van 2022 bezocht Harry De Paepe de tentoonstelling 'Uitbundig Verleden' in het Mechelse Hof van Busleyden. De Bourgondische periode stond centraal in de tentoonstelling.

Harry vertelt ons in enkele minuten tijd wie Maria van Bourgondië was. Wat was haar belang? En hoe [lees verder]

Knappe biografie over bijna vergeten Vlaamse graaf

Recensie Harry De Paepe - 16/08/2022
De elfde eeuw is een ongemeen fascinerende tijd. De Normandiërs veroveren Engeland en een Europees ridderleger trekt naar Jeruzalem. Pausen Gregorius VII en Urbanus II, Mathilde van Canossa, Willem de Veroveraar en Godfried van Bouillon behoren tot de elfde-eeuwse beroemdheden wier namen tot op vandaag [lees verder]

De ‘foute vrouwen’ van de nazi’s in Nederland en Vlaanderen

BlogHarry De Paepe - 02/08/2022
Paul van de Water is verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Hij specialiseert zich in de collaboratie in de Nederlanden. In het bijzonder overzichtelijke boek 'Foute vrouwen. Handlangsters van de nazi's in Nederland en Vlaanderen' portretteert hij 51 vrouwen die op de een of andere manier de Duitse [lees verder]

Lia van Bekhoven over ‘Klein-Brittannië’

Recensie Harry De Paepe - 27/07/2022
Lia van Bekhoven behoeft in Vlaanderen geen introductie. Al jarenlang licht ze op de nationale televisie en radio het reilen en het zeilen toe van de Britse politiek. Ze doet dat op de haar kenschetsende nuchtere ‘Hollandse’ manier, ook al is ze een Brabantse. De correspondent presenteert zich ook [lees verder]

De Kast van Clio – Emmanuel Waegemans over de Krim

audio/video25/07/2022
De Krim, een schiereiland in de Zwarte Zee, werd in 1954 door partijleider Nikita Chroesjtsjov overgedragen aan Oekraïne, op dat moment nog onderdeel van de Sovjet-Unie. Een bijna symbolische geste, die veertig jaar later grote gevolgen had toen de Sovjet-Unie uiteenviel en de Krim daarmee ook een onderdeel [lees verder]

De Kast van Clio – De verborgen geschiedenis van Vlaanderen

audio/video24/06/2022
Grote historische gebeurtenissen gebeuren niet alleen, ze gebeuren altijd ergens, op een bepaalde locatie. De verborgen geschiedenis van Vlaanderen neemt je mee naar enkele van die plaatsen. Plaatsen waar revoluties ontketend zijn, waar bloed is gevloeid, heldendaden zijn verricht, massa’s samenstroomden, [lees verder]

De fascinerende en ondoorgrondelijke Byzantijnen

Recensie Harry De Paepe - 28/04/2022
Wist u dit? In de zesde eeuw gaf men in de graven van Chinese edellieden imitatie-Byzantijnse munten met portretten van niet-bestaande keizers mee. Zo ver reikte het aanzien van het Byzantijnse Rijk. De Byzantijnen – die dat woord zelf nooit gebruikten om zichzelf te beschrijven – zagen zichzelf [lees verder]

De kast van Clio – in gesprek met Michael Pye

audio/video27/04/2022
‘Wat in Antwerpen gebeurde, droeg bij tot de verandering van de wereld en hoe we daarover denken.’ De slotbedenking van het boek Antwerpen. De gloriejaren van gerenommeerd historicus Michael Pye zal menig hart in de koekenstad sneller doen slaan. Hoewel, de meeste sinjoren zijn hier al zo lang van [lees verder]

De vele levens na de dood en evenveel kaarten

Recensie Harry De Paepe - 27/04/2022
Ergens vanaf de vijfde eeuw ontstond er in het Chinese boeddhisme een legende over Maudgalyayana, een reiziger naar de onderwereld. Hij werd in zijn jeugd ‘Radijs’ genoemd. Wanneer hij toetreedt tot een klooster, ontdekt hij dat zijn overleden moeder Niladhi ergens in het hiernamaals moet boeten [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.