Een schreeuw tegen de schaamteloosheid

De ziekte ontmenselijkt en maakt van die vrouwen marionetten, ten prooi aan groteske symptomen, willoze poppen in de handen van de artsen, die hen betasten en onderzoeken onder iedere huidplooi. Het zijn niet langer echtgenotes, moeders of jonge meisjes, het zijn geen vrouwen naar wie je kijkt of met wie je rekening houdt, geen vrouwen die je begeert of van wie je houdt: het zijn zieken. Gekken. Kneuzen.

Hôpital de la Salpêtrière,1885.

Dr. Charcot, die later beschouwd wordt als een grondlegger van de neurologie, behandelt er hysterische of gek verklaarde vrouwen met hypnose-sessies. Sommige van die sessies zijn shows, voor een groot publiek.
Door patiënten onder hypnose te brengen, kunnen ze de aanvallen van hysterie opnieuw oproepen en de bijbehorende symptomen bestuderen, om meer te weten te komen over het lichamelijk proces.

Er deden vroeger wel verhalen de ronde dat in la Salpêtrière vrouwen weggestoken werden omdat ze er een eigen mening op nahielden, omdat ze de ontrouw van hun man niet tolereerden, omdat ze een rol in het maatschappelijk leven wilden bereiken…

‘Door je persoonlijkheid, door je woorden, door je verlangens kan je er terecht komen.’

De komst van Dr. Charcot zou daar verandering in gebracht hebben, maar: ‘kan je een mentaliteit, een opvatting zomaar veranderen als die verankerd ligt in een door mannen-vaders-echtgenoten gedomineerde maatschappij?’

Een fascinerend universum

Auteur Victoria Mas borduurt er een verhaal op, dat algemeen als een meesterwerk bestempeld werd (en in 2019 de Prijs Renaudot won) : een sterk debuut dus.
Haar boek kan je best omschrijven met de woorden die de auteur zelf gebruikt om een esoterische boekhandel, gespecialiseerd in mystiek, spiritistische en occulte wetenschappen te beschrijven:
alsof je gebaande paden verlaat om een afzonderlijk, rijk en fascinerend universum binnen te treden, een verborgen en tot zwijgen gebracht universum, dat wel degelijk bestond.’  Eigenlijk bood die boekhandel – en bij uitbreiding dit boek – ‘een verboden en fascinerende aanblik van werkelijkheden waarover niet gesproken wordt.’
Dat is Het Bal der Gekken, een schrijnend verhaal.

Amusement voor de bourgeoisie

Het halfvastenbal in maart is het ‘bal der gekken’ voor de Parijse bourgeoisie: hét evenement van het jaar. De Parijse elite is dolblij om de gekken van dichtbij te kunnen aanschouwen, die zelf op hun beurt blij zijn om een keer gezién te worden, ook al is het maar voor een paar uur.
De openbare colleges annex hypnose-sessies van Dr Charcot zorgden ervoor dat patiëntes vanuit een spottende, soms zinnelijke nieuwsgierigheid, de nieuwe boulevardactrices werden. De ‘gekken’ bezaten plots ‘een paradoxale aantrekkingskracht, ze riepen angsten en fantasieën op, afgrijzen maar ook begeerte. ‘Wanneer een onder hypnose gebrachte patiënt voor de ogen van het publiek een aanval van hysterie kreeg, leek dat vaak meer op een wanhopige erotische dans dan op een zenuwstoornis.
De gekken waren niet langer afschrikwekkend maar fascinerend.

Tegenover dat gegeven boetseert auteur Victoria Mas het verhaal van de 22 -jarige Eugenie. Door haar autoritaire vader naar het gekkenhuis gebracht, omdat ze soms de stem van haar overleden grootvader hoort. Net zoals Bernadette in een grot de stem van de Maagd Maria hoorde en zag. Net zoals mensen een kerk binnen gaan en tegen een beeld praten, bidden.

‘Als ze zag hoe mannen lachten om vrouwen, kookte ze in stilte van woede. Maar ze wist niet dat een emotie je lichaam en geest als een golf kon overspoelen tot je nog maar tot één ding in staat was: schreeuwen tegen de schaamteloosheid.’

Een plek vol geesten, woeste kreten en vermoorde lichamen

‘Het bal der gekken’ werpt een licht op de afstandelijkheid en het gebrek aan empathie van de wetenschap en de wereldvreemdheid van een verwaande en zelfingenomen bourgeoisie, die in dit boek aan de schandpaal genageld wordt. Ze komen niet naar het bal om te delen in de feestvreugde, maar om te lachen en te spotten met de zieken. De auteur schetst dat vlijmscherp.
Dat maakt het boek tot een schrijnende aanklacht dat elk weldenkend lezer zal aangrijpen.

 

Het bal der gekken | Victoria Mas

Hardback | Nederlands | Literaire roman, novelle

Laat je onderdompelen in het Parijs van de belle époque "Een pleidooi voor de vrouw, buitengesloten, verbannen, voor de degene die anders is, een aanklacht tegen het patriarchaat." ●●●● NRC Parijs, [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Herre Daelemans

Extra korting Van 20/09/2022 tot 27/09/2022.

Wetstraat Blues

Boek van de week
Het wordt grappig mocht het niet zo tragisch zijn.
‘De kloof met de burger’ is er al zo’n 30 jaar en niemand slaagt erin ze te dichten.

Die kloof lijkt zo stilaan structureel te zijn, een vast onderdeel van onze democratie.
VRT journalist Ivan de Vadder, Wetstraatjournalist, [lees verder]

Bekend bij God

Recensie Herre Daelemans - 19/05/2022
Kleinood is zo een van die woorden die zich als vanzelf wegstoppen, gierig als ze zijn op zichzelf. Je vindt ze niet wanneer je naar hen op zoek gaat, ze openbaren zich aan jou als hen dat uitkomt. Zomaar, zo lijkt het.
Dit is een kleinood en ik kwam het als vanzelfsprekend tegen. Natuurlijk.
[lees verder]

Het verborgen verdriet

Recensie Herre Daelemans - 19/05/2022
‘Daar beneden ligt het meer, glanzend en stil, omzoomd door berken tot aan de waterkant. En het saunahuisje waar de jongens op zomeravonden met hun vader in zaten, na afloop het water in strompelend over de scherpe stenen. In een rij liepen ze, met hun handen uitgestrekt balancerend, als een crucifix.’
[lees verder]

Niemand is volmaakt. Maar goh, wat schieten we prachtig tekort!

Recensie Herre Daelemans - 19/05/2022
De geschiedenis zal ons veroordelen.
(…) Maar hoe zit het dan met God? Ik hapte naar adem. Weet je als mensen het over God hebben … Ik denk, ik weet niet zeker of ze altijd… ik bedoel, God is niet iets waarvan je kunt bewijzen of het wel of niet bestaat. Maar zoals ik het bekijk, hebben [lees verder]

Tot leven gewekt, passioneel en vurig

Recensie Herre Daelemans - 19/05/2022
Lauren Groff brengt u naar het jaar 1158. ‘De wereld vertoont de vermoeide sporen van de aflopende vastentijd. ‘ Marie de France, zeventien jaar komt het bos uit. ‘Alleen, te paard, in kil maarts gemiezer. De wind luwt. De bomen suizelen niet meer. Marie voelt het hele landschap toekijken hoe zij [lees verder]

Zelfs de stenen zullen huilen

Recensie Herre Daelemans - 19/05/2022

“er was een tijd dat boeken zo kostbaar waren dat we ze met eerbied behandelden, dat we ze aan onze kinderen beloofden, aan onze geliefden schonken..”
Dit is het op ware feiten gebaseerde levensverhaal van Edmond Charlot, een jongen die als 21-jarige zijn droom weet waar te maken: [lees verder]

De vloek van een familie

Recensie Herre Daelemans - 19/05/2022
‘Je moest geheimen laten waar ze hoorden: in het rijk van het zwijgen. Vooral de waarheid over ‘De Gebeurtenis’ mocht niemand te weten komen, te gevaarlijk, het toneel van het voorval was immers nog altijd het diepste zuiden van Italië, het kon tot wraakacties leiden, erover schrijven was ronduit [lees verder]

Een onverbiddellijk rapport

Recensie Herre Daelemans - 18/05/2022
Generatiekloof.
Hoe volwassenen door kinderen pijnlijk raak geportretteerd worden.
‘Onze ouders, die zogenaamd gezaghebbende figuren .. ze dronken graag: dat was hun hobby of misschien een vorm van eredienst. Wijn en bier en whisky en gin. Ook tequila, rum en wodka. Midden op de dag noemden [lees verder]

Warmte in de poolcirkel

Recensie Herre Daelemans - 18/05/2022
‘Alles lijkt hier door anderen op maat gemaakt, op mensenmaat, waardoor je eigenlijk geen idee meer lijkt te hebben hoe de echte wereld er ook alweer uitziet.’ Ruimte? Vanaf mijn balkon kijk ik uit op een lapje grond waar ze tweehonderd nieuwe woningen inplanten.
Maar in de natuur van Noorwegen [lees verder]

Een schreeuw tegen de schaamteloosheid

Recensie Herre Daelemans - 18/05/2022
‘De ziekte ontmenselijkt en maakt van die vrouwen marionetten, ten prooi aan groteske symptomen, willoze poppen in de handen van de artsen, die hen betasten en onderzoeken onder iedere huidplooi. Het zijn niet langer echtgenotes, moeders of jonge meisjes, het zijn geen vrouwen naar wie je kijkt of [lees verder]

Het boek van de hoop

Recensie Herre Daelemans - 18/05/2022
‘Het was een adembenemend mooi gebouw, dat viel niet te ontkennen, en toch voelde Nori ondanks deze schoonheid bij de aanblik ervan haar maag verkrampen. ‘

Het is een Japans gezegde: er zijn 50 woorden voor regen, omdat het zoveel regent.
Een geschikte metafoor, dacht auteur Asha [lees verder]

Zonder kunst geen leven

Recensie Herre Daelemans - 18/05/2022
‘Omdat de muze‘ is het levensverhaal van Sara de Swart die zich ophoudt en deel uit maakt van de Tachtigers, de nieuwe kunst- en literaire beweging in Nederland, anno 1880 en later.
Net zoals Zora del Buono in ‘De maarschalk’ (hier eerder besproken) de levensloop van haar grootmoeder, [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.