Een salvo Mortier

Uitgeverij De Bezige Bij brengt in het kader van de herdenkingen van de honderdste verjaardag van het einde van de Eerste Wereldoorlog twee vorige romans van Erwin Mortier — Godenslaap (2008) en De Spiegelingen (2014) — in één band uit, aangevuld met De brieven van Matthew (2018). Waarbij de vraag rijst of dit extraatje het geheel naar een hoger niveau opkrikt of de twee romans deze las nodig hebben om overeind te blijven.

Moeder Demont brengt met haar twee kinderen, Helena en Edgard, steevast de zomermaanden door op het landgoed van haar broer. Ze ruilen de drukte en het drukkende van Gent voor het pastorale Frans Vlaanderen, de geboortestreek van moeder. Vader vervoegt hen als zijn beroepsbezigheden het toelaten. Het uitbreken van de oorlog en het stagnerende front dat uitmondt in een loopgravenoorlog pint hen voor vier jaar vast in hun vakantieverblijf, gescheiden van vader.

Godenslaap

In Godenslaap horen we de stem van de stokoude Helena, die nu het einde nadert haar jeugd- en andere herinneringen op papier zet:

‘Ik volg de cadans van mijn handschrift en zoek naar de in letters gestolde, kwezelachtige wellust van het meisje dat ik ooit geweest moet zijn, het wicht dat op de drempel van haar adolescentie haar schriftuur even strak aantrok als de dunne lederen veters waarmee ze haar laarsjes dichtreeg – hoe ze het vlees van het woord in de baleinen van de zinsbouw dwong, tot haar eigen lijf vol striemen stond en ze naar uitbraak verlangde.’

Haar taal is rijk als een meanderende door sneeuwwater gezwollen rivier in de Ardennen. Woorden doen weifelende pogingen om betekenis te geven aan gebeurtenissen, aan de liefde, aan het leven. Herinneringen brengen nu pas ontdekte details naar boven en maken het leven voller maar ook onbegrijpelijker dan toen. Taal bepaalt ook de moeizame relatie met haar moeder: de ratio van mama versus watervallen van de dochter. Hoewel de oorlog vooral als dreigend kanongebulder en oplichtende hemels in de verte aanwezig is, beïnvloedt die oorlog Helena’s leven op een ingrijpende wijze. Zij ontmoet de Engelse soldaat en fotograaf Matthew met wie zij later zal trouwen. Wat Matthew met zijn camera beoogt — het vastleggen van de gevolgen van de oorlogsgruwel — tracht Helena te vangen met woorden.

De Spiegelingen

In De Spiegelingen weerklinkt de stem van Edgar. Hij heeft zich tegen de wil van moeder aangemeld als soldaat om na drie jaar zwaargewond uit de modder te worden getrokken en verpleegd te worden in een ziekenhuis in De Panne. Daar ontmoet hij de eveneens gewonde Matthew en wordt verliefd op de verloofde van zijn zus. Een liefde die Matthew gretig beantwoordt en die zij zullen aanhouden tot aan Matthews dood.

De taal van de oude Edgard die evenals zijn zus het leven tracht te begrijpen is minder hoogdravend dan die van zijn zus. Sensueler. Ook al vindt Edgard bij zijn talrijke minnaars niet de bestendigheid waarnaar hij op zoek is, — ‘een paar armen dat precies om de omtrek van zijn borst paste, naar een welving onder de oksels waar zijn hals zich definitief thuis kon voelen’ — het helpt hem wel de gruwelen van ‘onze’ oorlog een plek te geven al lopen sommige van zijn minnaars blindelings in dezelfde val die een nieuwe oorlog voor hen spant.

De brieven van Matthew

De brieven van Matthew bundelt de correspondentie van Edgard en Matthew van net na de wapenstilstand, voorafgegaan door een brief die de verpleegster die Edgard in De Panne heeft verzorgd aan Helena schrijft. De twee mannen uiten openlijk hun verlangen naar elkaar en Edgard beschrijft onomwonden zijn ervaringen met andere mannen.

In deze nieuwe uitgave hebben de schrijver en de uitgever De brieven van Matthew tussen de twee oudere romans geplaatst. Voor lezers die via dit boek kennis maken met het werk van Erwin Mortier zal daardoor De Spiegelingen tot een andere, waarschijnlijk rijkere, leeservaring maken dan voor de lezer die beide romans al heeft gelezen voor hij deze bundel ter hand neemt. Het brieven-gedeelte vult aan zonder iets essentieel toe te voegen. De lezer hoort de stem van Matthew maar kan enkel vaststellen dat die stem dezelfde klank heeft als in het verhaal van Helena.

Lezen als skiën

Zowel Godenslaap als De Spiegelingen ademen dezelfde grandeur uit als bij de eerste druk. Mortier lezen is als skiën. Het is een hemels tapijt dat de schrijver voor de lezer uitrolt waarover hij in verschillende snelheden kan glijden. Bij een hoge snelheid dragen de woorden de lezer en brengen hem tot zijn eigen mijmeringen. Als de lezer vertraagt ervaart hij de aaneenschakeling van schoonheid die het landschap/de schrijver hem aanbiedt. Bij stilstand ontdekt hij de geboetseerde vorm van elke zin, zelfs de kristalvorm van elk woord.

Boeken van de troost | Mortier Erwin

Hardback | Nederlands | Literaire roman, novelle

Tien jaar geleden schreef Erwin Mortier de bekroonde romanGodenslaap, gevolgd door De Spiegelingen. Hélène, het hoofdpersonageuit Godenslaap, en haar broer Edgard, uit De Spiegelingen,hebben beiden hun hart aan [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Externe Auteur

Het gesluierde leven van een tienermeisje in Iran: Shohreh Feshtali

Recensie Externe Auteur - 16/06/2022
Shohreh Feshtali (1970) vluchtte in 1993 vanuit Iran naar Nederland. Zij leefde dus de eerste negen jaar onder het bewind van de sjah (tot 1979). De volgende veertien jaar onder het bewind dat Ayatollah Khomeini introduceerde. Dat wil zeggen: een theocratisch schrikbewind. In Nederland bouwde zij vanaf [lees verder]

Zwijg. Waarom woke niet deugt

Recensie Externe Auteur - 22/12/2021
Voor wie zich een beter idee wil vormen van woke en haar gevaren is Zwijg. Waarom woke niet deugt van Paul Boonefaes onmisbare literatuur. Het kan samen met het complementaire Wie wat woke van Walter Weyns worden gelezen.
Discriminatie
Paul Boonefaes is vaak spits en grappig. De hebbelijkheid [lees verder]

De strijd om Europa

Recensie Externe Auteur - 24/04/2021
Wie een recensie schrijft van een boek van een gevestigde geopolitiek opiniemaker moet een dikke huid hebben. In zijn boek De slag om Europa kijkt U-Leiden professor Rob de Wijk naar de opkomst van China, het optreden van Poetin, het verschuivende machtsevenwicht in de wereld en de optie voor Europa [lees verder]

De spin in het katholieke web

Recensie Externe Auteur - 24/01/2021
‘In de grond van mijn hart draag ik altijd sterk de liefde voor de broeders en zusters die niet in volle communio met ons zijn, tegelijkertijd onderga ik het lijden aan een gedeeltelijke communio met hen die mijn broeders zijn’, aldus Johannes Willebrands in een persoonlijk schrijven aan paus Johannes-Paulus [lees verder]

Het fenomeen Wagner

Recensie Externe Auteur - 02/12/2020
Tot spijt van wie het benijdt, hoort Richard Wagner thuis in het rijtje van grote historische figuren. De Duitse componist was onder meer wegbereider van de atonale muziek, en zijn totaalkunst beïnvloedde de schilderkunst (het impressionisme), de literatuur (het symbolisme), de multimediakunst en zelfs [lees verder]

Beluisterde constructies

Recensie Externe Auteur - 10/11/2020
Op het album De Zwarte Rivier van Wannes Van de Velde staat het nummer BRT 7. De tekst gaat zo: ‘Post-modern, avant garde, het is voor mij gebakken brood. Ik geniet van een discussie die mijn intellect vergroot. Ik verleg mijn verste grenzen, word verlichter met de tijd, door de glans van het verheven: [lees verder]

De mogelijkheid van een EU-islam

BlogExterne Auteur - 16/03/2019
Eind februari vond op de afdeling Encyclopedie van de Rechtswetenschap van de Universiteit Leiden het Bassam Tibi-symposium plaats. Dit symposium was georganiseerd naar aanleiding van het verschijnen van Islamisme en islam, de Nederlandse vertaling van Bassam Tibi’s Islamism and islam (Yale, 2012), [lees verder]

Kop op, Europa

BlogExterne Auteur - 13/01/2019
Eurocentrisme vinden we overal: van wereldkaarten over de taalkunde naar de politiek. Kop op Europa klasseert dit politieke idee verticaal. EU-sceptici moet ik echter teleurstellen. Wie een werk zoekt dat zijn of haar emotioneel gedreven EU-bashing ondersteunt, is eraan voor de moeite. Het is veel meer [lees verder]

Opstand tegen God, maar wiens opstand dit is?

BlogExterne Auteur - 06/01/2019
Peter Hitchens was een gelovig kind, een atheïstische jongeman en uiteindelijk terug een zeer gelovige oudere man. Hij schreef dit boek als een antwoord op de discussie met zijn broer die duidelijk overtuigd atheïst is. Wie tussen de lijnen leest, begrijpt dat dit boek moet dienen als een antwoord [lees verder]

Een salvo Mortier

BlogExterne Auteur - 23/12/2018
Uitgeverij De Bezige Bij brengt in het kader van de herdenkingen van de honderdste verjaardag van het einde van de Eerste Wereldoorlog twee vorige romans van Erwin Mortier — Godenslaap (2008) en De Spiegelingen (2014) — in één band uit, aangevuld met De brieven van Matthew (2018). Waarbij de vraag [lees verder]

Indrukwekkend zonder spektakel

BlogExterne Auteur - 28/10/2018
Dat de Vlaamse Beweging oorzaak is geweest van uitbundige rechtsvorming, hoeft geen nadere toelichting. Elke taalwet, elke stap in de staatshervorming is een haast onuitputtelijke bron van wetgeving, parlementaire voorbereiding, min of meer creatieve rechtspraak en dito rechtsgeleerde commentaren. Toch [lees verder]

Ironie als wapen tegen mei ’68

BlogExterne Auteur - 01/07/2018
Hoe is verzet mogelijk tegen een tijdperk dat zich nooit anders liet kennen dan als verzet? Hoe start je een opstand tegen mensen die alles tot opstand herleiden? Met ironie misschien? Dat lijkt Thierry Baudet gedacht te hebben tijdens het schrijven van zijn tweede roman ‘Van elk waarheen bevrijd’, [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.