Een Rus als ik

Eline Helmer, de schrijfster van Een Rus als ik, is antropologe. Ze woonde van 2015 tot 2020 in Rusland, even in Pskov maar veelal in Sint-Petersburg, en ze volgde er het dagelijks leven van de gewone Russen. De vele aantekeningen die ze maakte van haar ontmoetingen dienden oorspronkelijk niet voor dit boek, maar voor haar antropologisch veldwerk.

Met een zeer beperkte kennis van het Russisch trok ze naar een dorpje in de regio Pskov, nabij de Estse grens. Er was geen luxe: geen stromend water. Om het toilet door te spoelen moest ze water halen aan een pomp, zeven verdiepingen lager. Op een eiland in de buurt is een school met in totaal acht kinderen van alle leeftijden, allemaal samen in één klas. Daarna mag ze doceren aan de universiteit van Pskov en logeert ze in een chroesjtsjovka, een zeer eenvoudig woonblok, maar wel met stromend water. En nog later wordt het een appartementje in een gemeenschapshuis van de universiteit. Ze leeft en eet bijzonder sober: van aardappelen, wortelen, uien, bananen en koolsoep met bonen.

Woningleed

In Sint-Petersburg (2016-2020) krijgt ze een beter betaalde baan bij het Nederlands Instituut. Daar huurt ze aanvankelijk voor € 100 een (vieze) kamer in een gemeenschappelijk huis. De matras is nog gevuld met hooi en zit vol beestjes, de koelkast stinkt mateloos, in de keuken wordt nog gerookt. De beestjes doen haar opnieuw verhuizen.

Ze ontmoet vriendelijke en behulpzame Russen, maar ook norse en onbeleefde. Gepensioneerden moeten bijklussen, want hun pensioentje volstaat niet. Het bedrag wordt niet vermeld. Vele gezinnen met kinderen wonen in een flat met slechts één slaapkamer. In elke wijk wordt een week of twee per jaar het warm of het koud water afgesloten voor onderhoud.

Vanuit Sint-Petersburg maakt ze uitstapjes, ook riskante, onder andere naar het bevroren Ladogameer. Ze leert er Vitalik Skatsjkov kennen, een Wit-Rus, en gaat met hem samenwonen. In 2017 verhuist ze even naar Londen voor haar doctoraatsonderzoek.

Haar Russisch visum is aan strenge voorwaarden verbonden: als ze twee keer de wet overtreedt, wordt ze het land uit gezet en krijgt ze een inreisverbod van tien jaar. Per vergissing over een militair oefenterrein fietsen zonder paspoort staat al gelijk met twee overtredingen (blz. 227).
Ze maakt ook kennis met de kommoenalka’s, de gemeenschappelijke woningen. De achterdocht tussen de buren onderling is er vrij groot en zeker bij de ouderen is er sprake van woning-paranoia (blz. 244).

In 2020 trekt ze na vijf jaar terug naar Nederland, tevreden over haar leven in Rusland, trots over haar kennis van het Russisch en van de Russische maatschappij. Haar vriend Vitalik reist haar achterna. Ze zegt niet wat voor werk zij en hij precies zijn gaan doen in Nederland en hoe Vitalik het stelt in Nederland. Wel dat ze na de huwelijksvoltrekking de naam van haar man zal overnemen.

Beoordeling

De schrijfster kan heel goed vertellen en heeft een rijke taal. Ze slaagt erin zich goed in te leven in het dagelijks bestaan van de gewone Russen. Het boek bestaat uit allemaal losse stukjes, zonder onderling verband.

Ze doet helaas geen uitspraken over de politiek. Terloops laat ze wel eens een Rus zeggen: ‘De hele wereld heeft een hekel aan ons.’ (blz. 113). En die uitspraak dateert van ver voor de wrede oorlog tegen Oekraïne, waarover zij geen woord zegt.
Het boek is bijzonder sober uitgegeven: geen enkele foto van de vele gewone Russen die ze ontmoet heeft, noch van de flatjes waar ze gewoond heeft. Hoewel er vele onbekende plaatsnamen in voorkomen, is er helaas geen kaart. Een woordenlijst met de verklaring van de Russische woorden zou zeer welkom zijn voor wie geen Russisch woordenboek heeft.

Bij Pskov mis ik dat die stad al dateert van 903 en bij Magnit (blz. 48-49) dat de eigenaar van die grote keten de Nederlander Jan Dunning is. De prijzen zijn telkens in roebel: je moet ze dus telkens delen door 83 (toen tenminste, nu door 70) om de prijs in euro te bekomen.

Een Rus als ik. Ontmoetingen in alledaags Rusland door Eline Helmer is verkrijgbaar bij onze webwinkel.

Een Rus als ik | Eline Helmer

Paperback / softback | Nederlands | Literaire fictie algemeen

Eline Helmer is 22 als ze naar de provinciestad Pskov verhuist en vol tegen de Russische realiteit op loopt. Maandenlang in het donker leven omdat het minder dan de helft van de dag licht is. Duizelig zijn tijdens het sporten omdat je lichaam protesteert tegen [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Jef Abbeel

Een Rus als ik

BlogJef Abbeel - 06/06/2022
Eline Helmer, de schrijfster van Een Rus als ik, is antropologe. Ze woonde van 2015 tot 2020 in Rusland, even in Pskov maar veelal in Sint-Petersburg, en ze volgde er het dagelijks leven van de gewone Russen. De vele aantekeningen die ze maakte van haar ontmoetingen dienden oorspronkelijk niet voor [lees verder]

Zelensky, de biografie: van komiek tot oorlogspresident

BlogJef Abbeel - 02/06/2022
De auteur van deze ‘biografie’ is een Oekraïense journalist, tv-presentator en medewerker van ‘Deutsche Welle’. Eerder schreef hij al boeken over andere Oekraïense politici: Joesjtsjenko, Janoekovitsj en Timosjenko.
Het boek verschijnt in 16 talen en het is eerder een overzicht [lees verder]

Georgië is geen hof van Eden, maar een belaagd paradijs

BlogJef Abbeel - 31/05/2022
Poetins invasie in Oekraïne is niet zijn eerste: het Russische leger viel eerder al binnen in Tsjetsjenië, Georgië en Syrië. In 1990-1991 hielp Rusland al bij de afscheiding van Abchazië en Zuid-Ossetië.
Georgië is een overwegend christelijk land in de Kaukasus, met een lange geschiedenis [lees verder]

De Russische Krim

BlogJef Abbeel - 28/05/2022
De Oekraïners beschouwen de Krim nog altijd als een deel van hun land, het enige waaraan het schiereiland grenst. Het telt nu 1,9 miljoen inwoners en er wonen 80 nationaliteiten. De Russen zijn met 65 à 70% de grootste groep, de Oekraïners de tweede – met 10 à 15%. In oppervlakte (26.081 km²) [lees verder]

De wraak van Poetin

BlogJef Abbeel - 13/05/2022
De auteur van De wraak van Poetin, Hubert Smeets, is medewerker van de NRC en medeoprichter van Raam op Rusland. Dit boek is de zesde ‘herziene’ druk van zijn boek uit september 2015. Van die ‘herziening’ heb ik echter niets gemerkt want alles eindigt in 2015.
Vernederd Rusland
Het [lees verder]

Atletiek in 15 verhalen

Recensie Jef Abbeel - 24/04/2022
Ivan Sonck was als kritisch verslaggever een bevoorrechte getuige van zes Olympische Spelen, zes WK’s en eindeloos vele topmeetings. Hij liep 13 marathons.

In dit boek kijkt hij terug op bijna 70 jaar atletiekgeschiedenis, weliswaar selectief, in 15 verhalen.

Hij begint met [lees verder]

Zelenski: de clown tegen de tsaar

BlogJef Abbeel - 19/04/2022
Vladimir Zelenski is sinds april 2019 de eerste president met een achtergrond van komediant. Reagan had een verleden als filmacteur en deed het uiteindelijk verre van slecht als president van 1981 tot 1989.

Miljoenen Russen kennen Zelenski omdat zijn producties ook op de Russische tv kwamen. [lees verder]

Niemandsland: een reis naar de oorlog in Oekraïne

BlogJef Abbeel - 26/03/2022
Een opmerking vooraf: dit boek gaat niet over de oorlog die Poetin op 24 februari 2022 ontketende, maar over de oorlog in de Donbas, die al aan de gang is sinds 2014 en die leidde tot de afscheiding van Donetsk en Loegansk.
De auteur (°1968) is een Vlaams historicus en journalist, die al 25 jaar [lees verder]

Achter het bamboegordijn

BlogJef Abbeel - 28/02/2022
De schrijfster Namkje Koudenburg (°1950) is een Friese die in 1980 na vier jaar Hongkong in Shanghai aanbelandt, waar het schrikbewind van Mao nog voelbaar is. Iedereen loopt nog in Mao-pak, ook de vrouwen. En iedereen bekijkt haar en zegt: ‘Wat is ze lang!’
Jeugd in Friesland
In [lees verder]

De klank van de heilstaat

BlogJef Abbeel - 24/02/2022
Toen de bolsjewieken in 1917 aan de macht kwamen in Rusland, veranderden niet enkel de politiek en de economie, maar evenzeer de cultuur. Kunstenaars, musici, schrijvers moesten zich 70 jaar lang ten dienste stellen van de socialistische staat en van het ‘socialistisch realisme’. Dit moest gebeuren [lees verder]

Donbas: verscheurd tussen Oekraïne en Rusland

BlogJef Abbeel - 05/02/2022
De Donbas of het steenkoolbekken van de Donets ligt in het zuidoosten van Oekraïne en is sinds 2014 oorlogsgebied.  Doorbraakmedewerker Ardy Beld schreef er een boeiend boek over. In 2013 weigerde premier Janoekovitsj een associatieverdrag met de Europese Unie (EU) te ondertekenen. Daarop volgden demonstraties [lees verder]

1000 jaar vreugde en verdriet

Recensie Jef Abbeel - 21/01/2022
Ai Weiwei (°1957) is kunstenaar en zet zich ook in voor mensenrechten en vrije meningsuiting. Zijn vader, Ai Qing (1910-1996), was dichter en vertrouweling van Mao, maar werd in 1957 als ‘rechts element’ veroordeeld tot heropvoeding door dwangarbeid, iets wat duizenden intellectuelen niet overleefden. [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.