Een leerboek van menselijke verdorvenheid en weerstand

Een nazi in Warschau had de gewoonte met een lijkkoets naar de woning van een mooi meisje in het getto te komen om haar te verkrachten, waarna hij haar in haar eigen huis ombracht en afvoerde. Doe het de beesten niet aan om afschuwelijke menselijke gedragingen beestachtig te noemen. Mensen bedrijven wandaden die een tienvoudige abominatie zijn van het barbaarse van beesten. Dochters van het daglicht van Judy Batalion, vers van de pers, vertaald uit het Engels, is het zoveelste bewijs.

Dochters van het daglicht

Hoofdzakelijk herontdekt Batalion de jarenlang weggemoffelde moed en daadkracht van jonge Jodinnen in Polen, Tsjechië en Hongarije tijdens de Tweede Wereldoorlog. Op de achtergrond gromt de gruwel die Duitse en bevriende bovenmensen, nazi’s, kampbewakers, politieagenten, ambtenaren bedachten om ondermensen te vermorzelen. Dochters van het daglicht is een leerboek van menselijke verdorvenheid en weerstand. Wie het leest snapt opnieuw niet hoe Vlamingen met een rune op de mouw zich tot daderschap leenden bij de Wehrmacht, de SS, de Einsatzgruppen hier, in Centraal-Europa en Oost-Europa.

Judy Batalion is Joods-Canadese van Montreal. Haar milieu bestond voornamelijk uit families die de Holocaust overleefden. Het trauma is in haar genen gegrift — had haar DNA misschien zelfs veranderd, zoals neurowetenschappers vandaag suggereren. Per toeval doorbladert zij in 2007 in de Londense British Library, bij onderzoek over de Joodse vrouwelijke identiteit, Freuen in di Ghettos (Vrouwen in de getto’s), een boek van 1946. Deze bloemlezing verdween volledig uit de leescultuur van de Joden en de goj (niet-Joden) en verhaalt over tientallen vrouwen die vaak gewapenderhand meestreden tegen de nazi’s, voornamelijk in de Poolse getto’s.

Warschau

Buiten het getto van Warschau, alombekend door films als The Pianist, 2012, en memoires, — een derde van de bevolking van die stad was Joods in 1939 — waren er 399 Joden elders in Polen, telkens ophopingen van rechtelozen. Honger, ongedierte, de stank van ongewassen lichamen, lijken op het voetpad, de voortdurende angst voor dwangarbeid of om te worden afgetuigd was daar de werkelijkheid. De nazi’s openden meer dan 40.000 kampen om de uitroeiing van ongewenste volkeren te vergemakkelijken.

De heldinnen van Freuen in di Ghettos kochten bewakers van de Gestapo om, flirtten met nazi’s verleid door drank en seks voor zij tersluiks werden dood geschoten, verborgen wapens in broden, hielpen bij de bouw van ondergrondse bunkers, verdeelden illegale publicaties, organiseerden stiekeme zangstonden en politieke vergaderingen, brachten berichten over tussen de Jodenbuurten, smokkelden Joden naar het ietsje vriendelijkere Slowakije en Hongarije (tot de nazi’s daar de macht trokken uit de handen van hun lokale zetbazen).

Heldhaftige meisjes

Judy Batalion maakte in 2007 kennis met meisjes die het cliché tegenspraken van de laffe, kruiperige Jood die zich zonder verzet in de beestenwagons naar Treblinka en Auschwitz liet jagen. 75 jaar later zijn deze heldinnen onbekend, tot nu. Batalion diepte hun verhaal uit, las honderden dagboeken, duizenden brieven, graaide in halfvergane dozen met foto’s, interviewde naasten in Europa, de VS en Israël en puzzelde die informatie samen tot een indrukwekkende en leesbare tekst.

Uit aantekeningen van Emmanuel Ringelblum, gettobewoner en historicus, citeert zij: ‘Heldhaftige meisjes… Dapper reizen ze heen en weer tussen de steden en dorpen van Polen. Elke dag verkeren zij in levensgevaar. Ze zijn volledig afhankelijk van hun “arische” gezicht en de boerinnensjaal waarmee ze hun hoofd bedekken.’ Inderdaad, sommige van de jonge vrijwilligers konden omwille van hun opvallend Joodse uiterlijk noch reizen, noch ageren voor de strijdbeweging.

Cultuuromslag

Er ontstond in 1939-1945 een cultuuromslag in de Centraal-Europese Joodse gemeenschap. Tussen de twee wereldoorlogen leidde het groeiende antisemitisme en de armoede tot collectieve somberte bij de Pools-Joodse jeugd. Een sterke minderheid in de late jaren dertig leerde Hebreeuws, voerde verhitte discussies, doorploegde de geschiedenis naar staaltjes van Joodse heldhaftigheid, hoopte sterke Joden te vormen die een oorlog zouden overleven of een nieuw land zouden bouwen in Israël. Vechten of vluchten, was het dilemma van deze Joodse voorhoede. De jonge twintiger Renia Kukielka, koerierster van Vrijheid, zag vier jaar de collectieve afslachtingen voor zij gesmokkeld werd naar Hongarije, en schreef: ‘De nazi’s en hun collaborateurs waren altijd bloeddorstig. Het zat in hun aard. Als een drank- of opiumverslaving. Voor hen was het doden van een mens gemakkelijker dan het roken van een sigaret.’

De Joodse vrouwen wisten dat hun strijd hopeloos was. Maar ze wilden liever sterven als waardige mensen dan als schlemielen (jiddisch voor slappeling). Nazicommandant Jürgen Stoop: ‘Een aangehouden Haluzzenmädel lijkt bedeesd en volkomen te berusten in haar lot. Maar dan, als een groep van onze mannen nog maar een paar stappen bij haar vandaan is, haalt ze onder haar rok of uit haar kniebroek een handgranaat en slacht ze de SS’ers af terwijl ze hen tot in de tiende generatie vervloekt — de haren rijzen je te berge! … Ik heb het bevel gegeven hen niet in de buurt te laten komen, maar ze van een afstand met een machinegeweer af te maken.’

Haluzzenmädel

De Haluzzenmädel hadden geen thuishaven. Geen fysiek onderdak, geen geestelijk onderkomen. Geen tijdelijke schuilplaats, laat staan iets om te eten. Geen vrienden. Geen werk, geen geld, geen officiële identiteit. Geen land ook al heeft je familie er duizend jaar gewoond. Niets wordt er van je verwacht, niemand die zich afvraagt waar je bent. Niemand die weet of je nog leeft. Maar de overlevenden moesten door, moesten overleven. Aldus een Joodse verzetsstrijdster.

Judy Batalion deed 12 jaar over haar boek. Zij groeide op in een familie van overlevers van de Holocaust, maar die dat overleven nauwelijks overleven. Oma Batalion jammerde elke middag om de dood van haar zussen, van wie de jongste elf was. Zij en moeder Batalion waren hamsteraar in Montreal en stopten de voorraadkasten vol met jurken uit de uitverkoop, kranten en oude koffiekoeken. Judy Batalion studeerde comedy en kunstgeschiedenis tot zij oplichtte met Freuen in di Ghettos. Het levert een hartverscheurend boek op dat moet gelezen worden.

Dochters van het daglicht | Judy Batalion

Paperback / softback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

Dochters van het daglicht van Judy Batalion vertelt het vergeten verhaal van de joodse gettomeisjes die in opstand kwamen tegen de nazi’s. Voor de lezers van Mijn naam is Selma en "t Hooge Nest.In de krochten van de [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Frans Crols

Wees niet dom, Afrika is een macht

Recensie Frans Crols - 04/10/2022
Afrika is geen land is een olifant van een boek: groot, machtig, statig, amusant, aanlokkelijk. Dipo Faloyin is journalist, geboren in Chicago, opgegroeid in Lagos en woont in Londen. Hij kust zijn continent, colporteert zelfspot en ziet westerlingen als rovers. Wat hij bewijst.
Eén land zonder [lees verder]

Weg met Balthasar Boma, leve ondernemer Ignace Van Doorselaere!

Recensie Frans Crols - 28/09/2022
Balthasar Boma is de enige ondernemer die alle Vlamingen kennen, maar eigenlijk zou dat Ignace Van Doorselaere moeten zijn. Je krijgt er twee voor de prijs van één. Deze braderie weegt twee boeken over ondernemen: De Essentie van Ignace Van Doorselaere en het engelstalige Woke Inc. van Vivek Ramaswamy. [lees verder]

De wiegen van de wetenschap

Recensie Frans Crols - 30/08/2022
Ja, u leest het goed, geen wieg wel wiegen. Maand na maand miezert smaad op de westerse eigendunk. De analyse met de vernietigende inzichten over China is pas lauw of de prediking hoe Afrika zijn noorderbuur zal klem rijden bezet de boekentoptien. De Hottentot met het geschrift hoe het gregoriaans daar [lees verder]

Mandeville: de Vlaamse vader van de economie

Recensie Frans Crols - 26/07/2022
Vlaanderen is braakland voor filosofen als Augustinus, Descartes, Hobbes, Kant en Hegel. Wel is er het (onbekende) vaderschap van Bernard Mandeville, een Vlaamse Nederlander, die Adam Smith, David Hume en Charles Darwin inspireerde.
Niet 1 Vlaming op 100, noch 1 liberaal op 1000, zeker geen 1 op [lees verder]

Lezen en schrijven zijn mirakels

Recensie Frans Crols - 10/07/2022
Schattingen van het ontstaan van taal variëren van 50.000 jaar tot 1,9 miljoen jaar. Lezen en schrijven van 26 gecombineerde hanenpoten zijn mirakels.
Deze tekst is een combinatie van 26 hanenpoten op een bladzijde of een scherm die voor u zinnen vormen met een betekenis. Schrijven is van een [lees verder]

Woody Allen en de Vlaamse Beweging

Recensie Frans Crols - 03/06/2022
Messianisme is een Joodse traditie en voortgang die uitwaaierde. Het is Bijbels, christelijk, marxistisch, ecologisch, Vlaams, actueel. Je vindt messianisme in eigen dosissen bij Franz Kafka, Martin Buber, Karl Marx, Woody Allen, Greta Thunberg, Bart De Wever en Tom Van Grieken.
Een sliert messianisme [lees verder]

Lenin, plunder de plunderaars

Recensie Frans Crols - 17/05/2022
De titel is een vondst, de omslag toont een leeuwachtige hondenkop in Vlaamse kleuren met een zweem rood. Uitgeverij EPO publiceert ‘Debatfiches van de Vlaamse elite’. De Vlaamse Osservatore Proletaro (EPO staat voor Education Prolétaire, Proletarische Opvoeding) groepeert denkend klein [lees verder]

Rusland, de hel van Dante

Recensie Frans Crols - 10/05/2022
Scheldwoorden passen niet bij een boekbespreking. Je moet je bij de bundel van Bill Browder hoofdstuk na hoofdstuk verbijten. De top van Rusland is melaats met korstendikke leugens en zwavel.
De Goddelijke Komedie
‘De stromen bloed die uit hun wonden dropen, vormden, tezamen met hun [lees verder]

De kudde graast verder

Recensie Frans Crols - 20/04/2022
Eén buitenbeen is geen doorbraak. De Vlaamse pers blijft een weide met een ampele kudde. De oplossing is Nederland.
Wat is een kopblad? Het antwoord vindt u achteraan, gelieve toch eerst enkele paragrafen te lezen. Luc Pauwels is een crème van een VRT-journalist, met zijn reportages, dossiers [lees verder]

Matthias Desmet ‘De psychologie van totalitarisme’ en het Ministerie van Waarheid in Moskou

Recensie Frans Crols - 08/03/2022
De oorlogsroes van de Russen weerkaatst het rijzende totalitarisme van het Kremlin. Na de drollige Stalin en Hitler is Poetin dé moderne totalitair, een man met het lijf en de kop van de hoofdacteur van een kantoorsoap. Het gevaarlijkste type.
Transhumanisme
Een koene en modieuze denker [lees verder]

De kerk trilt los van Vlaanderen

Recensie Frans Crols - 01/03/2022
Kerkelijk had 1962 een primeur, een diepteduik met een onderzoeksboek in de Vlaamse Kerk door gewijden en leken. Zestig jaar later volgt een herhaling met ‘De Kerk in Vlaanderen’. Luidt de titel over 60 jaar ‘De Islam in Vlaanderen’ bij gebrek aan Kerk?
Verzwakking
In [lees verder]

Waarom de wereld niet sneuvelt

Recensie Frans Crols - 15/02/2022
‘De wereld in 2050 kapot’. Groene catastrofisten verspreiden dergelijke profetieën. De werkelijkheid is verwarrender én veerkrachtiger dan het refrein ‘Het einde is nabij’. Een wijs boek vindt de weg.
Homo Deus, ja u en ik zijn Mensgoden, staat tussen mijn boeken. Het [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.