Een kritische analyse van de Europese droom

Kritisch zijn over de Europese Unie, het ligt nog altijd moeilijk in het Vlaamse opinielandschap. Wie kritiek durft te uiten wordt meteen in de strafhoek gezet met ezelsoren en de plakker ‘euroscepticus’ op zijn kop.  De Tijd-journalist Bart Haeck zal dat lot niet beschoren zijn. Hij schreef nochtans een nuchtere opsomming van de kwalen waaraan de EU lijdt. Maar Haeck is een professionele journalist en weet hoe hij de zaken moet formuleren. Bovendien past hem het eurosceptische schoentje niet. Hij noemt de Europese droom ‘ontgoochelend’, maar hij blijft in de droom geloven. Hij vindt de Nobelprijs voor de Vrede die de Unie ontving in 2012 ‘verdiend’.

De Vlaamse kritiek is nog maar een puber

Haeck gebruikt zijn uitgebreide map  aan interviews en persoonlijke gesprekken die hij voerde met prominente figuren binnen de EU. U kent ze wel: Guy Verhofstadt, Karel De Gucht en co. Maar ook figuren die zich meer op de achtergrond bevonden komen aan het woord, zoals Dirk Volckaerts die voor Jean-Claude Juncker werkt.

Ook de invalshoek van ABVV’er Rudi De Leeuw en sp.a’er Caroline Gennez komt aan bod. Haeck herinnert ons eraan dat Gennez een van de eerste Vlaamse politici is geweest die zich kritisch uitsprak over de EU. Ze deed dit in 2004 onder de hoede van Steve Stevaert met de brochure Beste Europa. ‘We zijn geen eurosceptische partij, maar wel een partij die kritisch staat tegenover de Europese Unie’. Het debat dat de politica hiermee op gang wilde trekken, kwam er niet. Ze werd door quasi iedereen neergesabeld. Vlaanderen hield van de EU. Punt.

Maar de tijden veranderen. Begin 2007, net voor de economische crisis, stond 62 procent van de Vlaamse bevolking positief ten overstaan van de EU. Vandaag zou dat zo’n 39 procent zijn. John Crombez zegt dat het sp.a-pamflet ‘te vroeg’ kwam. In 2011 was het de N-VA met Bart De Wever die zichzelf als de grote eurocriticus kroonde: ‘Ik geloof krachtig in het Europese project. (…) Maar ik ben er ook van overtuigd dat als wij de publieke instemming niet verstevigen, het Europese politieke project gedoemd is om te falen.’

Een diagnose

Dit boek lijkt wel een uitgebreide toelichting op de stelling van De Wever. De auteur schetst in zeven hoofdzaken de moderne crises die de EU onderging en die het instituut deden daveren op zijn grondvesten. Het gaat daarbij over de inmiddels klassieke Griekse crisis en de brexit. Ook het Oosterweelprobleem en de Waalse vaudeville bij het CETA-akkoord worden toegelicht. Bart Haeck doet dat degelijk en soms heel droog. Zijn boek toont aan dat de EU vaak een centenkwestie is. De portefeuille is waar het hart klopt van de gekoesterde Europese droom.

‘De EU is het ultieme project van politieke globalisering, en daarom wordt het nooit makkelijk’, schrijft Haeck. Het is volgens hem het trilemma van professor Dani Roderik. Er zijn drie dingen die je wil, maar je mag er slechts twee kiezen: globalisering, een nationale staat en democratie. Kies je democratie en nationale staten, dan beland je – volgens de auteur – in de wereld van 1940. Kies je voor globalisering en nationale staten, dan zit je in het huidige Griekse scenario waar de democratie monddood werd gemaakt. De derde optie, democratie en globalisering, noemt hij utopisch. Maar de EU benadert volgens hem wel die utopie. Hij gelooft dat om crisissen op te lossen je méér EU zal nodig hebben, maar dat zal ten koste gaan van de democratische besluitvorming. Ik mis vaak wat meer historische duiding in het het boek. En dat Haeck de Koude Oorlog-situatie voor de Europese vrede na de Tweede Wereldoorlog niet inroept als reden voor die vrede, vind ik jammer.

Aan het slot roept Bart Haeck op om de groeiende ontgoocheling bij de bevolking te leren begrijpen: ‘Niemand is erbij gebaat dat de onvrede wordt verdoezeld, niet ernstig wordt genomen of wordt weggemoffeld’. Dit boek is daartoe een verdienstelijke poging.

Ik vrees echter dat het nooit het grote publiek zal bereiken. Daarvoor is het werk té nuchter geschreven en lelijk vormgegeven. Maar het zal worden gelezen door de juiste personen. Alleszins, dat hoop ik.

Na de kater | Haeck Bart

Paperback / softback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

Er was een tijd dat in Vlaanderen politieke discussies beslecht werden met het argument dat "het moest van Europa". Die tijd is voorbij. Ooit was het vanzelfsprekend dat een regeringspartij voluit pro Europa was. Nu behoort de N-VA in het Europees Parlement tot [lees verder...]

Definitief teruggetrokken

Meer berichtjes van Harry De Paepe

De kast van Clio over de Oostendse Compagnie

audio/video18/01/2023
In 'Oostende is niet ver meer' schetst auteur Katrien Van Hecke een intrigerend beeld over de Vlaamse tegenhanger van de Oostindische Compagnie. Het is een Young Adult-boek dat de deur openzet naar een boeiend verleden. Ze vertelt er alles over aan Harry De Paepe in 'De kast van Clio'.

De keuze van Clio voor januari en februari 2023

audio/video17/01/2023
Harry De Paepe selecteerde ook deze keer voor u enkele geschiedenisboeken om de donkere wintermaanden door te komen!

Het slechte geweten van Vlaanderen - Kevin Absillis (Davidsfonds)
In opstand! - Pieter Serrien (Horizon)
Wij, Habsburgers - Johan Verberckmoes (Houtekiet)
[lees verder]

De Keuze van Clio voor december 2022

audio/video01/12/2022
Op zoek naar interessante cadeautips voor de eindejaarsfeesten? Harry De Paepe selecteerde ook deze maand voor u drie geschiedenisboeken!

 'De beloofde stad' van Luc Panhuysen (Atlas/Contact),  'Waarom we van de Oriënt niets begrijpen en we dat wel zouden moeten doen' van Dirk Tieleman [lees verder]

De keuze van Clio – november 2022

audio/video22/11/2022
Harry De Paepe dook in de nieuwe catalogi van de nieuwe uitgaven en koos voor u drie boeken die meer dan de moeite waard zijn.

‘John Cockerill’ van Bart Vanacker (Houtekiet), 'De Fantasten’ van Ian Buruma (Atlas/Contact) en  ‘Historische Atlas van de Lage Landen’ van Sieg Monten [lees verder]

Het verhaal van de gouvernante van the Queen

Recensie Harry De Paepe - 13/09/2022
We worden al een hele tijd overspoeld met mierzoete verhalen over het wel en wee van de overleden koningin Elizabeth II. Vele mensen delen hun getuigenissen over hoe ze de koningin ontmoetten en vertellen daarbij veelal grappige en soms ook ontroerende anekdotes. De Windsors zijn uitgegroeid tot de meest [lees verder]

De Kast van Clio – Maria van Bourgondië

audio/video24/08/2022
Tijdens het voorjaar van 2022 bezocht Harry De Paepe de tentoonstelling 'Uitbundig Verleden' in het Mechelse Hof van Busleyden. De Bourgondische periode stond centraal in de tentoonstelling.

Harry vertelt ons in enkele minuten tijd wie Maria van Bourgondië was. Wat was haar belang? En hoe [lees verder]

Knappe biografie over bijna vergeten Vlaamse graaf

Recensie Harry De Paepe - 16/08/2022
De elfde eeuw is een ongemeen fascinerende tijd. De Normandiërs veroveren Engeland en een Europees ridderleger trekt naar Jeruzalem. Pausen Gregorius VII en Urbanus II, Mathilde van Canossa, Willem de Veroveraar en Godfried van Bouillon behoren tot de elfde-eeuwse beroemdheden wier namen tot op vandaag [lees verder]

De ‘foute vrouwen’ van de nazi’s in Nederland en Vlaanderen

BlogHarry De Paepe - 02/08/2022
Paul van de Water is verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Hij specialiseert zich in de collaboratie in de Nederlanden. In het bijzonder overzichtelijke boek 'Foute vrouwen. Handlangsters van de nazi's in Nederland en Vlaanderen' portretteert hij 51 vrouwen die op de een of andere manier de Duitse [lees verder]

Lia van Bekhoven over ‘Klein-Brittannië’

Recensie Harry De Paepe - 27/07/2022
Lia van Bekhoven behoeft in Vlaanderen geen introductie. Al jarenlang licht ze op de nationale televisie en radio het reilen en het zeilen toe van de Britse politiek. Ze doet dat op de haar kenschetsende nuchtere ‘Hollandse’ manier, ook al is ze een Brabantse. De correspondent presenteert zich ook [lees verder]

De Kast van Clio – Emmanuel Waegemans over de Krim

audio/video25/07/2022
De Krim, een schiereiland in de Zwarte Zee, werd in 1954 door partijleider Nikita Chroesjtsjov overgedragen aan Oekraïne, op dat moment nog onderdeel van de Sovjet-Unie. Een bijna symbolische geste, die veertig jaar later grote gevolgen had toen de Sovjet-Unie uiteenviel en de Krim daarmee ook een onderdeel [lees verder]

De Kast van Clio – De verborgen geschiedenis van Vlaanderen

audio/video24/06/2022
Grote historische gebeurtenissen gebeuren niet alleen, ze gebeuren altijd ergens, op een bepaalde locatie. De verborgen geschiedenis van Vlaanderen neemt je mee naar enkele van die plaatsen. Plaatsen waar revoluties ontketend zijn, waar bloed is gevloeid, heldendaden zijn verricht, massa’s samenstroomden, [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.