Een kritische analyse van de Europese droom

Kritisch zijn over de Europese Unie, het ligt nog altijd moeilijk in het Vlaamse opinielandschap. Wie kritiek durft te uiten wordt meteen in de strafhoek gezet met ezelsoren en de plakker ‘euroscepticus’ op zijn kop.  De Tijd-journalist Bart Haeck zal dat lot niet beschoren zijn. Hij schreef nochtans een nuchtere opsomming van de kwalen waaraan de EU lijdt. Maar Haeck is een professionele journalist en weet hoe hij de zaken moet formuleren. Bovendien past hem het eurosceptische schoentje niet. Hij noemt de Europese droom ‘ontgoochelend’, maar hij blijft in de droom geloven. Hij vindt de Nobelprijs voor de Vrede die de Unie ontving in 2012 ‘verdiend’.

De Vlaamse kritiek is nog maar een puber

Haeck gebruikt zijn uitgebreide map  aan interviews en persoonlijke gesprekken die hij voerde met prominente figuren binnen de EU. U kent ze wel: Guy Verhofstadt, Karel De Gucht en co. Maar ook figuren die zich meer op de achtergrond bevonden komen aan het woord, zoals Dirk Volckaerts die voor Jean-Claude Juncker werkt.

Ook de invalshoek van ABVV’er Rudi De Leeuw en sp.a’er Caroline Gennez komt aan bod. Haeck herinnert ons eraan dat Gennez een van de eerste Vlaamse politici is geweest die zich kritisch uitsprak over de EU. Ze deed dit in 2004 onder de hoede van Steve Stevaert met de brochure Beste Europa. ‘We zijn geen eurosceptische partij, maar wel een partij die kritisch staat tegenover de Europese Unie’. Het debat dat de politica hiermee op gang wilde trekken, kwam er niet. Ze werd door quasi iedereen neergesabeld. Vlaanderen hield van de EU. Punt.

Maar de tijden veranderen. Begin 2007, net voor de economische crisis, stond 62 procent van de Vlaamse bevolking positief ten overstaan van de EU. Vandaag zou dat zo’n 39 procent zijn. John Crombez zegt dat het sp.a-pamflet ‘te vroeg’ kwam. In 2011 was het de N-VA met Bart De Wever die zichzelf als de grote eurocriticus kroonde: ‘Ik geloof krachtig in het Europese project. (…) Maar ik ben er ook van overtuigd dat als wij de publieke instemming niet verstevigen, het Europese politieke project gedoemd is om te falen.’

Een diagnose

Dit boek lijkt wel een uitgebreide toelichting op de stelling van De Wever. De auteur schetst in zeven hoofdzaken de moderne crises die de EU onderging en die het instituut deden daveren op zijn grondvesten. Het gaat daarbij over de inmiddels klassieke Griekse crisis en de brexit. Ook het Oosterweelprobleem en de Waalse vaudeville bij het CETA-akkoord worden toegelicht. Bart Haeck doet dat degelijk en soms heel droog. Zijn boek toont aan dat de EU vaak een centenkwestie is. De portefeuille is waar het hart klopt van de gekoesterde Europese droom.

‘De EU is het ultieme project van politieke globalisering, en daarom wordt het nooit makkelijk’, schrijft Haeck. Het is volgens hem het trilemma van professor Dani Roderik. Er zijn drie dingen die je wil, maar je mag er slechts twee kiezen: globalisering, een nationale staat en democratie. Kies je democratie en nationale staten, dan beland je – volgens de auteur – in de wereld van 1940. Kies je voor globalisering en nationale staten, dan zit je in het huidige Griekse scenario waar de democratie monddood werd gemaakt. De derde optie, democratie en globalisering, noemt hij utopisch. Maar de EU benadert volgens hem wel die utopie. Hij gelooft dat om crisissen op te lossen je méér EU zal nodig hebben, maar dat zal ten koste gaan van de democratische besluitvorming. Ik mis vaak wat meer historische duiding in het het boek. En dat Haeck de Koude Oorlog-situatie voor de Europese vrede na de Tweede Wereldoorlog niet inroept als reden voor die vrede, vind ik jammer.

Aan het slot roept Bart Haeck op om de groeiende ontgoocheling bij de bevolking te leren begrijpen: ‘Niemand is erbij gebaat dat de onvrede wordt verdoezeld, niet ernstig wordt genomen of wordt weggemoffeld’. Dit boek is daartoe een verdienstelijke poging.

Ik vrees echter dat het nooit het grote publiek zal bereiken. Daarvoor is het werk té nuchter geschreven en lelijk vormgegeven. Maar het zal worden gelezen door de juiste personen. Alleszins, dat hoop ik.

Na de kater | Haeck Bart

Paperback / softback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

Er was een tijd dat in Vlaanderen politieke discussies beslecht werden met het argument dat "het moest van Europa". Die tijd is voorbij. Ooit was het vanzelfsprekend dat een regeringspartij voluit pro Europa was. Nu behoort de N-VA in het Europees Parlement tot [lees verder...]

Definitief teruggetrokken

Meer berichtjes van Harry De Paepe

De Kast van Clio – De verborgen geschiedenis van Vlaanderen

audio/video24/06/2022
Grote historische gebeurtenissen gebeuren niet alleen, ze gebeuren altijd ergens, op een bepaalde locatie. De verborgen geschiedenis van Vlaanderen neemt je mee naar enkele van die plaatsen. Plaatsen waar revoluties ontketend zijn, waar bloed is gevloeid, heldendaden zijn verricht, massa’s samenstroomden, [lees verder]

De fascinerende en ondoorgrondelijke Byzantijnen

Recensie Harry De Paepe - 28/04/2022
Wist u dit? In de zesde eeuw gaf men in de graven van Chinese edellieden imitatie-Byzantijnse munten met portretten van niet-bestaande keizers mee. Zo ver reikte het aanzien van het Byzantijnse Rijk. De Byzantijnen – die dat woord zelf nooit gebruikten om zichzelf te beschrijven – zagen zichzelf [lees verder]

De vele levens na de dood en evenveel kaarten

Recensie Harry De Paepe - 27/04/2022
Ergens vanaf de vijfde eeuw ontstond er in het Chinese boeddhisme een legende over Maudgalyayana, een reiziger naar de onderwereld. Hij werd in zijn jeugd ‘Radijs’ genoemd. Wanneer hij toetreedt tot een klooster, ontdekt hij dat zijn overleden moeder Niladhi ergens in het hiernamaals moet boeten [lees verder]

De kast van Clio – in gesprek met Michael Pye

audio/video27/04/2022
‘Wat in Antwerpen gebeurde, droeg bij tot de verandering van de wereld en hoe we daarover denken.’ De slotbedenking van het boek Antwerpen. De gloriejaren van gerenommeerd historicus Michael Pye zal menig hart in de koekenstad sneller doen slaan. Hoewel, de meeste sinjoren zijn hier al zo lang van [lees verder]

De kast van Clio – Gent, een filmstad met een rijk verleden

audio/video24/04/2022
Guy Dupont is archivaris voor de stad Gent. Hij is te gast in de 'Kast van Clio'.

Halverwege de twintigste eeuw beleefde de cinema zijn gouden jaren. Nooit gingen er zo veel mensen naar de film, waren er zo veel bioscopen en werden er zo veel filmaffiches aangeplakt als toen. Dit veranderde [lees verder]

De kast van Clio – De Tempeliers in de Lage Landen

audio/video23/04/2022
Jan Hosten is een kenner van de middeleeuwse orde van de Tempeliers. De auteur is te gast in de 'Kast van Clio'.

De tempelorde werd in 1120 opgericht om de pelgrims in het Heilige Land te beschermen. De tempelridders waren gevreesde krijgers en ontpopten zich tot grootgrondbezitters en bankiers. [lees verder]

De kast van Clio – Waarom de Fransen zo heel Frans zijn

audio/video22/04/2022
Alain Mouton is onze gast in de 'Kast van Clio'.

'Et alors?' De schampere reactie van wijlen president Mitterand vat volledig waarom de Fransen zo Frans zijn. Mix je ne sais quoi, grandeur, een opmerkelijke relatie tot de eigen taal en vooral ook lossere zeden dan de gemiddelde Europeaan [lees verder]

Het dagelijks leven in het Oude China

Recensie Harry De Paepe - 22/04/2022
In ‘24 uur in het oude China’ presenteert Dr. Yijie Zhuang de verhalen van vierentwintig mensen met uiteenlopende posities en beroepen in de samenleving van de Chinese Han-dynastie. Het westelijke Han-tijdperk is een intrigerende periode in de lange en heel kleurrijke geschiedenis van China. De bevolking [lees verder]

‘De ondergang van Rome’ van Adrian Goldsworthy

BlogHarry De Paepe - 21/04/2022
Adrian Goldsworthy vertelt in ‘De ondergang van Rome’ over de spiraal aan invallen, staatsgrepen, corrupte keizers en sluwe hovelingen die leidden tot de neergang van het eens zo oppermachtige Romeinse Rijk. Een rijk kan er nooit zeker van zijn dat het de suprematie behoudt, alle propaganda ten spijt. [lees verder]

De tegennatuurlijke tuinman

Recensie Harry De Paepe - 09/04/2022
Onlangs verscheen het nieuwe boek Het bewaren waard van de Vlaamse jurist en historicus Frank Judo. Daarin gaat de man al wandelend door 21 misverstanden over het conservatisme. Het is het lezen waard en bovendien uitgebracht in een handig pocketformaat. Je ziet jezelf dit meepakken op een wandeling [lees verder]

Mary Beard en Rome in pocketformaat

BlogHarry De Paepe - 24/03/2022
Rainbow Boeken heeft de traditie om geweldige boeken in een betaalbaar pocketformaat aan te bieden. Dit keer presenteert de uitgeverij 'SPQR' van Mary Beard, een van de bekendste Britse classici. De boeken van de Cambridge professor, samen met haar BBC-documentaires bereiken, een wereldwijd publiek.
[lees verder]

De Kast van Clio – De vlucht van de ‘Kaiser’ naar Nederland

audio/video01/02/2022
Bekijk hier de volledige aflevering over Wilhelm II in Nederland.

Harry praat in 'De kast van Clio' met Ronald Kousbroek (Kasteel Amerongen) en Cornelis van der Bas (Huis Doorn), in de twee laatste verblijfplaatsen van 'der Kaiser' na de Eerste Wereldoorlog. Ze hebben het over zijn vlucht, [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.