Een kleine geschiedenis van het vrouwenvoetbal: van Lily Parr tot Ada Hegerberg (3) – Raf Willems

Van 6 tot 31 juli loopt UEFA Women’s Euro 2022 in Engeland. Stilaan krijgt het vrouwenvoetbal het respect dat het verdient. Dat heeft een eeuw geduurd. Dik honderd jaar geleden trok de eerste vedette van het vrouwenvoetbal, Lilly Parr, in Groot-Brittannië tienduizenden fans naar de stadions. De vrouwelijke variant van het voetbal stak op dat ogenblik de mannelijke inzake populariteit naar de kroon. Tot woede van de Engelse conservatieve bondsbonzen. Deze maand volgen miljoenen televisiekijkers de prestaties van onder meer Ada Hegerberg, de hedendaagse opvolgster van Lily Parr. Zeer verrassend ging de beste Europese voetbalster van het ogenblik met liefst 8-0 onderuit tijdens Engeland-Noorwegen.

 Naar aanleiding van UEFA Women’s Euro 2022 brengen we ‘een kleine geschiedenis van het vrouwenvoetbal’ in verschillende afleveringen. Deze zal ook in het najaar verschijnen in het nieuwe boekzine ‘Heldinnen van het voetbal’. 

Mary, Hazel, Althea, Billy Jean & Martina: tennis wijst de weg van de emancipatie in de sport

Omdat de voetballende vrouwen door aartsconservatieve bobo’s buitenspel werden gezet, was het aan een andere sport om de emancipatiefakkel over te nemen.

Vreemd genoeg was het damestennis vervolgens cruciaal in de sportieve ontplooiing van de vrouw. Deze sporttak worstelde met een aandoenlijke paradox want ze ontdeed zich slechts langzaam van haar imago van mannelijke happy few. Toch reikte ze een aantal, via een woelige geschiedenis, emancipatorische mijlpalen aan. Vrouwen drongen per definitie moeilijk door tot dit gesloten mannelijke sportbastion. Bovendien dicteerde de Victoriaanse etiquette de true womanhood: vriendelijk, passief, puur en moraliserend. Sportieve inspanningen zouden de vrouwelijke seksualiteit, vanzelfsprekend enkel in functie van de voortplanting, schade berokkenen. Maar ondanks het heersende male chauvinism entte de ontvoogding van de vrouw in de sport zich grotendeels op het tennis. Vijf scharniermomenten veroorzaakten schokgolven in de puriteinse Amerikaanse samenleving. Ze dijden met enige vertraging uit over Europa. In 1877 stichtte Mary Ewing Outerbridge de eerste vrouwentennisvereniging. Ze ontketende maar haar Ladies Club een ware revolutie want ze opende zelfs kleedkamers met douches. Outerbridge dwong bij de nationale federatie in 1889 een vrouwelijke vleugel af. Hazel Hotchkiss Wightman bezorgde het vrouwentennis in 1919 een eigen gelaat. Toen lanceerde ze het idee van internationale vrouwenwedstrijden. Ze ijverde voor het vervangen van vriendschappelijke partijtjes door competitieve confrontaties. The Queen Mother of Tennis speelde ze tot haar 73 ste en transformeerde haar sport. Ze ontpopte zich tot rolmodel voor duizenden meisjes, die ze bij hun eerste pasjes natuurlijke elegantie aanleerde. Ze liet vrouwvriendelijke sportkleding ontwerpen en rammelde aan de strakke conventies. Vrouwen moesten toen nog tussen vijf en acht ’s ochtends aan de slag, overdag was de court een strikt afgebakend mannelijk voorrecht.

In 1957 doorbrak Althea Gibson de raciale barrière. Ze won Wimbledon, als eerste ‘zwarte’ tennisstopper. Gibson had haar hele leven, excusez le mot, zwarte sneeuw gezien. Tot in de jaren vijftig werd ze wegens haar huidskleur de toegang geweigerd op de private tennisbanen. Haar tienerjaren beleefde ze in het New Yorkse getto Harlem. Ze trok een spoor van verandering door het damestennis. Voor het eerst openden zich ook de deuren voor zwarte meisjes. Tijdens de humeurige jaren zestig stond de Amerikaanse vrouwenbeweging, The Equal Rights Movement, op de eerste rij. In 1971 bond de hogeschoolstudente Julie Barash de juridische kat de bel aan. Ze eiste bij het gerecht dezelfde faciliteiten om te kunnen tennissen als haar mannelijke collega’s. Onder druk van het protest zag zelfs president Richard Nixon zich genoodzaakt aan The Educational Amendment of 1972 de illustere paragraaf Title IX toe te voegen, omtrent de afschaffing van de seksuele discriminatie in de sport. Op de golven van de euforie stroomde Billie Jean King, de beste speelster van haar tijd, door naar The Battle of the Sexes, die zij in 1973 in haar voordeel beslechtte. Voor miljoenen verbaasde televisiekijkers won ze een demonstratiematch tegen Bobby Riggs, weliswaar een uitgebluste vijftiger, maar de impact op de vrouwensport kende geen limiet meer. Billie Jean King werd een internationaal boegbeeld: The Sportswoman for Equal Rights! Ze stichtte de vakbond Woman’s Tennis Association en vervolgens The Woman’s Sport Foundation. Het professionele circuit verwierf een eigen dimensie met de legendarische duels tussen Chris Evert en Martina Navratilova, die en passant de problematiek van de lesbiennes op de agenda zette, tussen 1974 en 1989. Navratilova etaleerde openlijk haar lesbische geaardheid en knoopte binnen de tien jaar vier verschillende relaties met bekende Amerikaanse vrouwen aan: van de schrijfster Rita Mae Brown tot de basketbalspeelster Nancy Liebermann. Ze rilde bij de kilheid van de valse schijnwerpers, die haar stukgelopen romances uitvoerig belichtten. Tegelijk gooide ze zich met volle overgave in de sociale strijd. Ze steunde openlijk de campagne voor gelijke rechten voor homo’s en lesbiennes, schreef opzwepende columns in kranten en liet zich tijdens televisiedebatten opvoeren als rolmodel. Ze incasseerde de scheldpartijen van de Amerikaanse beweging voor de wedergeboren christenen en nam de roddels van de boulevardpers voor lief. Ze drukte het voetspoor van Billie Jean King, die de emancipatie van de vrouw – zowel inzake belangstelling als inkomsten – in het toptennis op de agenda zette. Los van de feministische slogan ‘het persoonlijke is politiek’, die ze volledig op haar eigen leven toepaste, lanceerde Navratilova bovendien een revolutionair avontuurlijk en inventief tennis. Ze veranderde het aanschijn van het vrouwenspel en brak voortdurend een lans voor persoonlijke vrijheid.

De televisie maakte van het vrouwentennis een universele sport. In de jaren negentig van de twintigste eeuw stonden de mondiale vedetten op. Toch kleefde er een schaduwzijde aan het succes. Van volledige financiële gelijkberechtiging tussen man en vrouw was nog steeds geen sprake.

 

 

Meer berichtjes van Redactie De Witte Duivel

De Pro League begraaft zichzelf

BlogRedactie De Witte Duivel - 29/09/2022
Bij de Pro League las ik deze week dat in het voetbal de supporter centraal staat. Dat is voor mij een nieuw feit, want tot op vandaag leek de supporter eerder een lastige bijkomstigheid die je er moet bijnemen, omdat het nu eenmaal niet anders kan. Of waarvan je je bedient, als het nodig zou blijken.
[lees verder]

Wat te onthouden van het weekeinde? Bye bye wereldtitel

BlogRedactie De Witte Duivel - 26/09/2022
PLOEG VAN DE WEEK: Hongarije, dat Duitsland in eigen huis versloeg en op weg lijkt om een plaats in de Final Four te veroveren
SPELER VAN DE WEEK: Luka Modric, de 37-jarige krijger die Kroatië naar de Final Four loodste
BELGIE
De Rode Duivels vertrekken in november met een nederlaag [lees verder]

Het Heizeldrama (2/5)

BlogRedactie De Witte Duivel - 26/09/2022
1983-1984: LIVERPOOL, CITY OF MUSIC & FOOTBALL
Finale: Liverpool FC – AS Roma 1-1, penalty’s 4-2; 30 mei 1984, Stadio Olimpico Rome
De weg naar de finale in Rome…
(N.v.d.r.: In vijf afleveringen brengen we twee hoofdstukken uit ‘Het Gouden Boek van de Beker met de Grote [lees verder]

Jason Denayer – De schaamte voorbij

BlogRedactie De Witte Duivel - 25/09/2022
Echt schrikken van wat er in het voetbalwereldje allemaal kan, doe ik allang niet meer. Je kunt het zo gek niet bedenken of het gebeurt. Maar je kunt het ook zo gek niet bedenken of het gebeurt juist niet. Bij dit laatste denk ik vooral aan de operatie Propere handen. Gelukkig zijn hierbij geen glazen [lees verder]

Het Heizeldrama (1/5)

BlogRedactie De Witte Duivel - 24/09/2022
1983-1984: LIVERPOOL, CITY OF MUSIC & FOOTBALL
Finale: Liverpool FC – AS Roma 1-1, penalty’s 4-2; 30 mei 1984, Stadio Olimpico Rome
De weg naar de finale in Rome…
(N.v.d.r.: In vijf afleveringen brengen we twee hoofdstukken uit ‘Het Gouden Boek van de Beker met de Grote [lees verder]

Digitale aanmoedigingen in Polen

BlogRedactie De Witte Duivel - 24/09/2022
Wie lang genoeg voetbal volgt, kan zich wellicht nog herinneren hoe massaal Zweden op het WK van 1958 in eigen land werd opgezweept tot het bereiken van de finale. Een speciale cheerleader gaf de maat aan, zwaaiend met de nationale vlag. ‘Heja Sverige!’, ’luidde de yell, die in allerlei varianten [lees verder]

Good en slecht nieuws van de Pingelieër

BlogRedactie De Witte Duivel - 23/09/2022
BAD NEWS
Het Oktoberfest is begonnen en dus is iedereen in Bayern in opperbeste stemming… Zoniet bij Bayern München waar, na het 4e puntverlies op rij, een “Krise” dreigt. Het team van Julian Nagelsman verloor bij streekgenoot FC Augsburg met 1 – 0 en dat schmerzt sehr bij der Rekordmeister. [lees verder]

De Twee Wijzen: Dat Antwerp zo goed presteert is louter te danken aan toptrainer Mark van Bommel

BlogRedactie De Witte Duivel - 23/09/2022
De messcherpe inzichten van Frank en Peter zijn binnen over “det menneke uit Brach”. Is Mark van Bommel top of flop?
Frank (voor de stelling): Na de fiasco’s bij PSV en Wolfsburg was het een question Mark of het nog ergens wat zou worden met de Limburger aan het roer. Maar toen was daar opeens [lees verder]

16. Offside & onside – 23 september 2022

BlogRedactie De Witte Duivel - 23/09/2022
Offside

De volledig terechte rode kaart voor Roberto Martinez. Hoe haal je het als coach van een nationaal team in je hoofd om op die manier vals te spelen? Dit verdient meer dan een blaam en een schorsing. KBVB, neem je verantwoordelijkheid en veroordeel dit openbaar.
Charles De Ketelaere [lees verder]

Op zoek naar de ‘penaltykiller’

BlogRedactie De Witte Duivel - 20/09/2022
Liefst zes keepers moesten zich dinsdag onderwerpen aan een bijna wetenschappelijk penalty-experiment, dat Louis van Gaal in de aanloop naar het WK voor de Oranje-selectie noodzakelijk achtte.  Cillessen, Flekken en de debutanten Pasveer en Noppert, alle vier opgenomen in de groep van 24 spelers, kregen [lees verder]

Wat te onthouden van het weekeinde? Club Brugge: te groot voor Europa, te klein voor België

BlogRedactie De Witte Duivel - 18/09/2022
PLOEG VAN DE WEEK: Standard, dat Club Brugge door de mangel haalde
SPELER VAN DE WEEK: Philip Zinckernagel met twee fantastische goals tegen Club Brugge
BELGIE
De cijfers van Antwerp ogen week na week indrukwekkender: 29 op 29. Helaas geldt dat niet voor het geleverde voetbal. De Great [lees verder]

Goed en slecht nieuws- Pingelieër

BlogRedactie De Witte Duivel - 17/09/2022
BAD NEWS
Serdar Gözübüyük weigerde elk commentaar na de late overwinning van PSV op RKC Waalwijk. De scheidsrechter vertolkte een hoofdrol door de thuisploeg in de extra speeltijd een discutabele penalty toe te kennen. Dat deed denken aan vorig seizoen, toen Gözübüyük na een twijfelachtige [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.