Een kleine geschiedenis van het vrouwenvoetbal: van Lily Parr tot Ada Hegerberg (1) – Raf Willems

 

Van 6 tot 31 juli loopt UEFA Women’s Euro 2022 in Engeland. Stilaan krijgt het vrouwenvoetbal het respect dat het verdient. Dat heeft een eeuw geduurd. Dik honderd jaar geleden trok de eerste vedette van het vrouwenvoetbal, Lilly Parr, in Groot-Brittannië tienduizenden fans naar de stadions. De vrouwelijke variant van het voetbal stak op dat ogenblik de mannelijke inzake populariteit naar de kroon. Tot woede van de Engelse conservatieve bondsbonzen. Deze maand volgen miljoenen televisiekijkers de prestaties van onder meer Ada Hegerberg, de hedendaagse opvolgster van Lily Parr. Naar aanleiding van UEFA Women’s Euro 2022 brengen we ‘een kleine geschiedenis van het vrouwenvoetbal’ in verschillende afleveringen. Deze zal ook in het najaar verschijnen in het nieuwe boekzine ‘Heldinnen van het voetbal’.

 

Lily Parr & Dick, Kerr Lady’s: 

de vergeten vedettes van het vrouwenvoetbal 1917-1921

 

Wie herinnert zich Lily Parr? Zij was de eerste vedette van het vrouwenvoetbal, bij het einde van de Eerste Wereldoorlog, en zette een vrijmakende tendens in: voetballen voor de vrede én het plezier! Conservatieve bobo’s roken onraad en stuurden de voetballende suffragettes in 1921 terug naar af.

 

Met sigarettenstompje in de mond…

 

Het sigarettenstompje hobbelt tussen haar lippen. Pruimen is het niet, inhaleren evenmin. Het wiebelt zomaar heen en weer in haar mond. Op het ritme van de oneindig terugkaatsende bal, die ze een feilloze one touch geeft in die ene fractie van een seconde dat hij de duisternis ruilt voor het vale licht van de gaslamp. Niemand ziet haar. Ze voetbalt in stilte. In de smog van de slums. Met als enige ruis de stuiterende bal. Net veertien is ze. Geen kind meer maar ook nog onvolwassen. De techniek van het roken beheerst ze nog niet, die van de bal des te meer. Elke avond ontvlucht ze het piepkleine huisje, amper een kamer groot, waar ze met zeven mensen woont. In de bitterste armoede.

 

Voetballen en leven tussen de varkens…

 

Letterlijk tussen de varkens. Ierse migrantenkinderen ontkomen niet aan dit lot in het harde Victoriaanse Engeland. Geboren in 1905 in Lancashire, de streek rond Manchester. Veertien jaar op dat moment. De Eerste Wereldoorlog is net voorbij. Ze oefent met één doel voor ogen: de beste voetbalster van Groot-Brittannië worden. En ook figuurlijk tegen het onrecht en de wreedheid aanschoppen. Haar naam is Lily Parr. Ze heeft geen talent voor onderdanigheid.

 

Football for charity tijdens en na de Eerste Wereldoorlog…

 

In No Man’s Land is niemand meer. Wie brengt het lijden in beeld van de duizenden jongens die, onder het juk van de oorlogswaanzin, naar andere landen reizen om er te sterven? Bij het einde van Wereldoorlog I, the Great War, wordt in het district Lancashire rond Manchester een nieuwe sport geboren in de modder van de industrieterreinen. Het vrouwenvoetbal toont een humaan en gezellig gezicht met zijn boodschap tegen armoede en oorlog.  Het idee van football for charity én de spitsvondigheid van de eerste rebelse vedette Lily Parr grijpen het publiek bij de keel. Er steekt snel storm op want niet iedereen houdt van haar: ‘Voetbal is geen sport voor vrouwen’ sodemieteren de bobo’s van de conservatieve Football Association. Lily neemt geen genoegen met de ondergeschikte rol. Ze is van niemand, slechts van zichzelf. Vrouwen nemen in de fabrieken – uit economische noodzaak gedwongen – de plaats over van de mannen aan het front.

 

 

Meer dan 50.000 toeschouwers bewonderen haar

 

De omwenteling slaat toe. Barbara Jacobs diept in haar studie The Dick, Kerr’s Ladies. The factory girls who took on the world uit hoe in 1920 voetballende vrouwen 53.000 toeschouwers naar hun wedstrijd lokken in Liverpool. De club van Lilly Parr noemt zich naar het bedrijf van WB Dick en John Kerr uit Preston dat populaire tramstellen vervaardigt, spoorwegen aanlegt en zich tijdens de Eerste Wereldoorlog omschakelt tot munitiefabriek. In de lunchpauzes trappen de vrouwen een balletje om de tijd te doden.

Op kerstdag 1917 spekken de DKL met een eerste benefietwedstrijd de kas voor gewonde soldaten. Vervolgens toeren ze door Groot-Brittannië en verzamelen overal fondsen. Over een periode van zeven maanden bezoekt het team in 1921 alle grote steden voor liefst 67 wedstrijden, die door ruim 1 miljoen mensen worden gevolgd en tienduizenden ponden verzilveren. Het voorbeeld werkt aanstekelijk. Meer dan 150 vrouwenelftallen schieten als paddenstoelen uit de grond en lokken meer volk dan de mannen.

 

 

The exceptional Lily Parr was the star…

 

In 1920 bezoekt het team per trein de oorlogsroute tussen de Somme en de IJzer. De alledaagse, onverteerbare pijn snijdt Lily Parr tot in het merg. Ze rebelleert tegen de dwaasheid van de dood. Elke stad opent zijn Disabled Soldier’s Hospital & Charity Fund. De fans verdringen zich om de technische perfectie en de natuurlijke nonchalance van Lily Parr. Ze treedt op in films en fotoreportages en ze doet de krantenverkoop stijgen. Barbara Jacobs: ‘The exceptional Lily Parr was the star, who made everything happen.’ Ze is lesbienne en verbergt het niet.

De opkomst van DKL valt samen met de strijd van de suffragettes voor vrouwenkiesrecht. Lancashire schommelt de wieg van de vrouwenemancipatie en vermengt zich met de muzikale, pacifistische strekking van de talrijke  Ierse inwijkelingen, waar Lily’s ouders deel van uitmaken: tegen de oorlog en voor betere levensomstandigheden. Mannen tolereren de gelijkheid van de vrouw. Het dissidente district geniet vermaardheid om zijn matriarchaat en de invloed van vrouwen op het openbare leven. Vrouwenvoetbal zuigt als een magneet de liefhebber aan en dreigt de mannelijke variant inzake populariteit te overvleugelen. De opbrengsten van de wedstrijden belanden, na aftrek van een vergoeding voor de speelsters, integraal bij the good causes.

 

 

 

 

‘Vrouwen horen niet thuis op het voetbalveld’…ondanks Lily’s virtuositeit…

 

De autoriteiten banbliksemen het vrouwenvoetbal als een politiek gevaarlijke sport. In Londen slijpen de conservatieve krachten de messen. Op 5 december 1921 velt de FA het zwaarste verdict: ‘Vrouwen horen niet thuis op het voetbalveld.’

De reden is voornamelijk psychologisch. Vrouwenvoetbal is een te spontane expressie van de vrije geest.

Tussen 1918 en 1921 brengen de wedstrijden van Lily Parr ruim 120.000 pond op ten voordele van mensen met een handicap. Ze neemt, tot in 1951, meer dan 900 keer de vijandelijke doelverdedigster te grazen. Altijd met een variatie op het thema van de virtuositeit. De onverwachte beweging heeft alle geheimen aan haar prijs gegeven. Door de duisternis zag zij het licht. Dankzij de bal en de meedeinende sigaret.

 

Vandaag heeft ze een standbeeld gekregen voor het National Museum of Football in Manchester.

In het najaar 2022 verschijnt de volgende editie van ons boekzine: ‘Heldinnen van het voetbal’, met ook fotografie van Jill Delsaux en ‘EK-teksten’ van DPG-journalist Dirk Deferme.

Meer berichtjes van Raf Willems

Twintig levensvragen aan auteur Sim Meyers

BlogRaf Willems - 30/01/2023
Even voorstellen: Sim Meyers. Zij publiceert weldra bij Willems Uitgevers haar boek ‘Veiligheid van mijn kind’. Wie is zij?
In onze rubriek ‘Twintig levensvragen aan onze auteur’ licht zij een tipje van de sluier.
Waar kom je vandaan?

Ik woon in Vlaams-Brabant en ben [lees verder]

Twintig levensvragen aan auteur Mathieu Van Driessche

BlogRaf Willems - 30/01/2023
Even voorstellen: Mathieu Van Driessche. Hij publiceerde onlangs bij Willems Uitgevers zijn boek ‘Impact’. Wie is hij?
In onze rubriek ‘Twintig levensvragen aan onze auteur’ licht hij een tipje van de sluier.
Waar kom je vandaan?

Ik ben geboren te Lokeren (1991) en [lees verder]

Twintig levensvragen aan auteur Elle Dolores Heirman

BlogRaf Willems - 25/01/2023
Elle Dolores Heirman publiceert weldra bij Willems Uitgevers haar boek ‘Duivelskind’. Wie is zij?
In onze rubriek ‘Twintig levensvragen aan onze auteur’ licht zij een tipje van de sluier.
Waar kom je vandaan?
Ik ben geboren in 1980 en opgegroeid in Mariaburg, een deeldorp [lees verder]

‘Women, Life, Freedom’ versus taliban: Leven in waarheid van Madina Hamidi

BlogRaf Willems - 20/01/2023
 

Madina Hamidi. Geen Vlaamse auteur die dichter bij het idee van ‘Women, Life, Freedom’ staat, dan zij met haar boek ‘Leven in waarheid’.

Daarin vertelt ze over haar vlucht als twaalfjarig kind in 1999 met haar moeder, broer en vier zussen uit Afghanistan. Nadat [lees verder]

‘Vrouw, leven, vrijheid’ versus ayatollahs & taliban: Heldinnen van het voetbal

BlogRaf Willems - 16/01/2023
 

Vrouw, Leven,Vrijheid. In de poëtische Perzische taal: Zan, Zendegi, Azadi. Opgedragen aan Masha Amini, die door de Iraanse ‘zedenpolitie’ werd vermoord op 16 september 2022: doodgeknuppeld omdat ze haar hoofddoek niet goed droeg. Als gevolg van deze barbarij ontrolde een golf [lees verder]

Dankzij Dorien. Over de grens – Gesprek met auteur Hélène Nijssen

BlogRaf Willems - 09/01/2023
 

Over spiritualiteit, het leven toen & nu, emigratie

Dit is het eerste van een serie interviews met de nieuwe auteurs van Willems Uitgevers.

Onlangs stelde auteur Hélèné Nijssen haar boek voor in de Dominicaner Boekhandel in Maastricht. Ze keerde daarvoor [lees verder]

Pelé, O Rei du Futebol Arte, is dood: Koninklijke Braziliaanse Voetbalkunst met invloed op het leven

BlogRaf Willems - 29/12/2022
 

Pelé werd geboren als Edson Arantes do Nascimento op 23 oktober 1940. Hij overleed op 29 december 2022. Voor velen is hij de grootste voetballer van de twintigste eeuw en duelleert hij tot vandaag met Lionel Messi voor de omschrijving Greatest Of All Time. Veel meer dan Messi had [lees verder]

Het indrukwekkende levensverhaal van Peter Genyn: Wheelchair Racer

BlogRaf Willems - 08/12/2022
 

 

Peter dook als zestienjarige in een ondiepe vijver. Hij brak zijn nek (C6-wervel) en raakte verlamd aan al zijn ledematen. Het leven van Peter zag er plots helemaal anders uit. Hij bleef echter niet bij de pakken zitten. Tijdens zijn revalidatie kwam hij in contact [lees verder]

Sex & Drugs & De Brassers (en toen?) – Ben Deckers De meest onbeschaamde en openhartige Vlaamse punkrockbiografie

BlogRaf Willems - 30/11/2022
Vrijdag 25 november 2023 sprak Ben Deckers voor eigen publiek in bibliotheek De Wattenfabriek in Herzele. Sinds enkele jaren woont de geboren Limburger in de Vlaamse Ardennen. Ik overhandigde hem symbolisch het eerste exemplaar, al had hij er intussen al meer dan vijfhonderd voornamelijk zelf verkocht. [lees verder]

Nooit meer Qatar! Als ik de baas van de FIFA zou zijn…

BlogRaf Willems - 23/11/2022
 

François Colin, Jurryt van de Vooren – Hein & Teun Meurs – Human Rights Watch

We gaan even terug naar de presentatie begin juni 2022 van dit boek.

‘Nooit meer Qatar! Zo klinkt de titel van het hoopvolle pamflet dat we deze week in het Olympisch [lees verder]

Julius Schellens stelt Een nieuw leven in een nieuw land voor in Gemeentehuis Hulshout

BlogRaf Willems - 15/11/2022
Zaterdag 12 november stelde Julius Schellens zijn nieuwste boek voor in het gemeentehuis van Hulshout. De introductie werd verzorgd door Elien Bergmans, de plaatselijke cultuurschepen en er was een muzikaal intermezzo van gitarist-zanger Umberto.

Het is het tweede deel van een trilogie. [lees verder]

Michel Schepers schreef levensverhaal van Vic Mees, Mister Antwerp 1927-2012

BlogRaf Willems - 10/11/2022
Op 11 november 2012 overleed Vic Mees op de gezegende leeftijd van 85 jaar.  Vic Mees was 'the Grand Old Man' van 'the Great Old'. Mister Antwerp, van de rood-en-wit, liefdevolle kleuren.  Iedereen hield van Vic Mees, Vic Mees kende iedereen. Zo leek het wel. Mister Great Old voegt auteur Michel Schepers [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.