Een kleine geschiedenis van het vrouwenvoetbal: van Lily Parr tot Ada Hegerberg (1) – Raf Willems

Van 6 tot 31 juli loopt UEFA Women’s Euro 2022 in Engeland. Stilaan krijgt het vrouwenvoetbal het respect dat het verdient. Dat heeft een eeuw geduurd. Dik honderd jaar geleden trok de eerste vedette van het vrouwenvoetbal, Lilly Parr, in Groot-Brittannië tienduizenden fans naar de stadions. De vrouwelijke variant van het voetbal stak op dat ogenblik de mannelijke inzake populariteit naar de kroon. Tot woede van de Engelse conservatieve bondsbonzen. Deze maand volgen miljoenen televisiekijkers de prestaties van onder meer Ada Hegerberg, de hedendaagse opvolgster van Lily Parr. Naar aanleiding van UEFA Women’s Euro 2022 brengen we ‘een kleine geschiedenis van het vrouwenvoetbal’ in verschillende afleveringen. Deze zal ook in het najaar verschijnen in het nieuwe boekzine ‘Heldinnen van het voetbal’. 

Lily Parr & Dick, Kerr Lady’s: 

de vergeten vedettes van het vrouwenvoetbal 1917-1921

Wie herinnert zich Lily Parr? Zij was de eerste vedette van het vrouwenvoetbal, bij het einde van de Eerste Wereldoorlog, en zette een vrijmakende tendens in: voetballen voor de vrede én het plezier! Conservatieve bobo’s roken onraad en stuurden de voetballende suffragettes in 1921 terug naar af.

Met sigarettenstompje in de mond…

Het sigarettenstompje hobbelt tussen haar lippen. Pruimen is het niet, inhaleren evenmin. Het wiebelt zomaar heen en weer in haar mond. Op het ritme van de oneindig terugkaatsende bal, die ze een feilloze one touch geeft in die ene fractie van een seconde dat hij de duisternis ruilt voor het vale licht van de gaslamp. Niemand ziet haar. Ze voetbalt in stilte. In de smog van de slums. Met als enige ruis de stuiterende bal. Net veertien is ze. Geen kind meer maar ook nog onvolwassen. De techniek van het roken beheerst ze nog niet, die van de bal des te meer. Elke avond ontvlucht ze het piepkleine huisje, amper een kamer groot, waar ze met zeven mensen woont. In de bitterste armoede.

Voetballen en leven tussen de varkens…

Letterlijk tussen de varkens. Ierse migrantenkinderen ontkomen niet aan dit lot in het harde Victoriaanse Engeland. Geboren in 1905 in Lancashire, de streek rond Manchester. Veertien jaar op dat moment. De Eerste Wereldoorlog is net voorbij. Ze oefent met één doel voor ogen: de beste voetbalster van Groot-Brittannië worden. En ook figuurlijk tegen het onrecht en de wreedheid aanschoppen. Haar naam is Lily Parr. Ze heeft geen talent voor onderdanigheid.

Football for charity tijdens en na de Eerste Wereldoorlog…

In No Man’s Land is niemand meer. Wie brengt het lijden in beeld van de duizenden jongens die, onder het juk van de oorlogswaanzin, naar andere landen reizen om er te sterven? Bij het einde van Wereldoorlog I, the Great War, wordt in het district Lancashire rond Manchester een nieuwe sport geboren in de modder van de industrieterreinen. Het vrouwenvoetbal toont een humaan en gezellig gezicht met zijn boodschap tegen armoede en oorlog.  Het idee van football for charity én de spitsvondigheid van de eerste rebelse vedette Lily Parr grijpen het publiek bij de keel. Er steekt snel storm op want niet iedereen houdt van haar: ‘Voetbal is geen sport voor vrouwen’ sodemieteren de bobo’s van de conservatieve Football Association. Lily neemt geen genoegen met de ondergeschikte rol. Ze is van niemand, slechts van zichzelf. Vrouwen nemen in de fabrieken – uit economische noodzaak gedwongen – de plaats over van de mannen aan het front.

Meer dan 50.000 toeschouwers bewonderen haar

De omwenteling slaat toe. Barbara Jacobs diept in haar studie The Dick, Kerr’s Ladies. The factory girls who took on the world uit hoe in 1920 voetballende vrouwen 53.000 toeschouwers naar hun wedstrijd lokken in Liverpool. De club van Lilly Parr noemt zich naar het bedrijf van WB Dick en John Kerr uit Preston dat populaire tramstellen vervaardigt, spoorwegen aanlegt en zich tijdens de Eerste Wereldoorlog omschakelt tot munitiefabriek. In de lunchpauzes trappen de vrouwen een balletje om de tijd te doden.

Op kerstdag 1917 spekken de DKL met een eerste benefietwedstrijd de kas voor gewonde soldaten. Vervolgens toeren ze door Groot-Brittannië en verzamelen overal fondsen. Over een periode van zeven maanden bezoekt het team in 1921 alle grote steden voor liefst 67 wedstrijden, die door ruim 1 miljoen mensen worden gevolgd en tienduizenden ponden verzilveren. Het voorbeeld werkt aanstekelijk. Meer dan 150 vrouwenelftallen schieten als paddenstoelen uit de grond en lokken meer volk dan de mannen.

The exceptional Lily Parr was the star…

In 1920 bezoekt het team per trein de oorlogsroute tussen de Somme en de IJzer. De alledaagse, onverteerbare pijn snijdt Lily Parr tot in het merg. Ze rebelleert tegen de dwaasheid van de dood. Elke stad opent zijn Disabled Soldier’s Hospital & Charity Fund. De fans verdringen zich om de technische perfectie en de natuurlijke nonchalance van Lily Parr. Ze treedt op in films en fotoreportages en ze doet de krantenverkoop stijgen. Barbara Jacobs: ‘The exceptional Lily Parr was the star, who made everything happen.’ Ze is lesbienne en verbergt het niet.

De opkomst van DKL valt samen met de strijd van de suffragettes voor vrouwenkiesrecht. Lancashire schommelt de wieg van de vrouwenemancipatie en vermengt zich met de muzikale, pacifistische strekking van de talrijke  Ierse inwijkelingen, waar Lily’s ouders deel van uitmaken: tegen de oorlog en voor betere levensomstandigheden. Mannen tolereren de gelijkheid van de vrouw. Het dissidente district geniet vermaardheid om zijn matriarchaat en de invloed van vrouwen op het openbare leven. Vrouwenvoetbal zuigt als een magneet de liefhebber aan en dreigt de mannelijke variant inzake populariteit te overvleugelen. De opbrengsten van de wedstrijden belanden, na aftrek van een vergoeding voor de speelsters, integraal bij the good causes.

‘Vrouwen horen niet thuis op het voetbalveld’…ondanks Lily’s virtuositeit… 

De autoriteiten banbliksemen het vrouwenvoetbal als een politiek gevaarlijke sport. In Londen slijpen de conservatieve krachten de messen. Op 5 december 1921 velt de FA het zwaarste verdict: ‘Vrouwen horen niet thuis op het voetbalveld.’

De reden is voornamelijk psychologisch. Vrouwenvoetbal is een te spontane expressie van de vrije geest.

Tussen 1918 en 1921 brengen de wedstrijden van Lily Parr ruim 120.000 pond op ten voordele van mensen met een handicap. Ze neemt, tot in 1951, meer dan 900 keer de vijandelijke doelverdedigster te grazen. Altijd met een variatie op het thema van de virtuositeit. De onverwachte beweging heeft alle geheimen aan haar prijs gegeven. Door de duisternis zag zij het licht. Dankzij de bal en de meedeinende sigaret.

Vandaag heeft ze een standbeeld gekregen voor het National Museum of Football in Manchester.

 

Meer berichtjes van Redactie De Witte Duivel

17. Offside & onside – 30 september 2022

BlogRedactie De Witte Duivel - 30/09/2022
Offside

De energiecrisis zorgt bij heel wat sportploegen, dus ook voetbalploegen, voor grote zorgen. De kosten swingen de pan uit en een warme douche na de wedstrijd betaal je tegenwoordig cash. Hopelijk gaan er niet te veel teams over kop, want dat betekent meteen ook minder jeugd die aan [lees verder]

Het Heizeldrama (3/5)

BlogRedactie De Witte Duivel - 29/09/2022
1984-1985: JUVENTUS TURIJN, DE HEL VAN DANTE, DE AVOND VAN DE SCHANDE
Finale: Juventus Turijn – Liverpool FC 1-0, 29 mei 1985, Heizel Stadion Brussel
De weg naar de finale in Brussel…
(N.v.d.r.: In vijf afleveringen brengen we twee hoofdstukken uit ‘Het Gouden Boek van de Beker [lees verder]

De Pro League begraaft zichzelf

BlogRedactie De Witte Duivel - 29/09/2022
Bij de Pro League las ik deze week dat in het voetbal de supporter centraal staat. Dat is voor mij een nieuw feit, want tot op vandaag leek de supporter eerder een lastige bijkomstigheid die je er moet bijnemen, omdat het nu eenmaal niet anders kan. Of waarvan je je bedient, als het nodig zou blijken.
[lees verder]

Wat te onthouden van het weekeinde? Bye bye wereldtitel

BlogRedactie De Witte Duivel - 26/09/2022
PLOEG VAN DE WEEK: Hongarije, dat Duitsland in eigen huis versloeg en op weg lijkt om een plaats in de Final Four te veroveren
SPELER VAN DE WEEK: Luka Modric, de 37-jarige krijger die Kroatië naar de Final Four loodste
BELGIE
De Rode Duivels vertrekken in november met een nederlaag [lees verder]

Het Heizeldrama (2/5)

BlogRedactie De Witte Duivel - 26/09/2022
1983-1984: LIVERPOOL, CITY OF MUSIC & FOOTBALL
Finale: Liverpool FC – AS Roma 1-1, penalty’s 4-2; 30 mei 1984, Stadio Olimpico Rome
De weg naar de finale in Rome…
(N.v.d.r.: In vijf afleveringen brengen we twee hoofdstukken uit ‘Het Gouden Boek van de Beker met de Grote [lees verder]

Jason Denayer – De schaamte voorbij

BlogRedactie De Witte Duivel - 25/09/2022
Echt schrikken van wat er in het voetbalwereldje allemaal kan, doe ik allang niet meer. Je kunt het zo gek niet bedenken of het gebeurt. Maar je kunt het ook zo gek niet bedenken of het gebeurt juist niet. Bij dit laatste denk ik vooral aan de operatie Propere handen. Gelukkig zijn hierbij geen glazen [lees verder]

Het Heizeldrama (1/5)

BlogRedactie De Witte Duivel - 24/09/2022
1983-1984: LIVERPOOL, CITY OF MUSIC & FOOTBALL
Finale: Liverpool FC – AS Roma 1-1, penalty’s 4-2; 30 mei 1984, Stadio Olimpico Rome
De weg naar de finale in Rome…
(N.v.d.r.: In vijf afleveringen brengen we twee hoofdstukken uit ‘Het Gouden Boek van de Beker met de Grote [lees verder]

Digitale aanmoedigingen in Polen

BlogRedactie De Witte Duivel - 24/09/2022
Wie lang genoeg voetbal volgt, kan zich wellicht nog herinneren hoe massaal Zweden op het WK van 1958 in eigen land werd opgezweept tot het bereiken van de finale. Een speciale cheerleader gaf de maat aan, zwaaiend met de nationale vlag. ‘Heja Sverige!’, ’luidde de yell, die in allerlei varianten [lees verder]

Good en slecht nieuws van de Pingelieër

BlogRedactie De Witte Duivel - 23/09/2022
BAD NEWS
Het Oktoberfest is begonnen en dus is iedereen in Bayern in opperbeste stemming… Zoniet bij Bayern München waar, na het 4e puntverlies op rij, een “Krise” dreigt. Het team van Julian Nagelsman verloor bij streekgenoot FC Augsburg met 1 – 0 en dat schmerzt sehr bij der Rekordmeister. [lees verder]

De Twee Wijzen: Dat Antwerp zo goed presteert is louter te danken aan toptrainer Mark van Bommel

BlogRedactie De Witte Duivel - 23/09/2022
De messcherpe inzichten van Frank en Peter zijn binnen over “det menneke uit Brach”. Is Mark van Bommel top of flop?
Frank (voor de stelling): Na de fiasco’s bij PSV en Wolfsburg was het een question Mark of het nog ergens wat zou worden met de Limburger aan het roer. Maar toen was daar opeens [lees verder]

16. Offside & onside – 23 september 2022

BlogRedactie De Witte Duivel - 23/09/2022
Offside

De volledig terechte rode kaart voor Roberto Martinez. Hoe haal je het als coach van een nationaal team in je hoofd om op die manier vals te spelen? Dit verdient meer dan een blaam en een schorsing. KBVB, neem je verantwoordelijkheid en veroordeel dit openbaar.
Charles De Ketelaere [lees verder]

Op zoek naar de ‘penaltykiller’

BlogRedactie De Witte Duivel - 20/09/2022
Liefst zes keepers moesten zich dinsdag onderwerpen aan een bijna wetenschappelijk penalty-experiment, dat Louis van Gaal in de aanloop naar het WK voor de Oranje-selectie noodzakelijk achtte.  Cillessen, Flekken en de debutanten Pasveer en Noppert, alle vier opgenomen in de groep van 24 spelers, kregen [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.