Een groots werk in pocketformaat

Ik heb bij Herfsttij – dé klassieker van Johan Huizinga – altijd een lomp boek voor ogen. Lomp in vorm, maar meesterlijk van inhoud en taal. Een taal die je het beste met een wakker hoofd leest, want Huizinga’s woordenschat is té rijk voor de moderne lezer. Sommigen noemen het verouderd, maar daar doe ik niet aan mee. Het is niet omdat volle begrippen als ‘morose trekken’ niet meer gangbaar zijn, dat je ze moet wegwimpelen als aftands. Je zoekt het als nieuwsgierige lezer gewoon op en je leert dat de auteur er ‘sombere trekken’ mee bedoelde. Meteen breid je je eigen woordenschat uit.

Nuttige vertalingen

De nieuwste uitgave van Herfsttij der Middeleeuwen pakt die vormelijke logheid aan. In het Engels, het Frans en het Duits bestaan er al een poos pocketversies van dit meesterwerk. Nu is er ook een in de oorspronkelijke taal, het Nederlands. Hierdoor vallen echter alle illustraties weg, en dat kan je betreuren. Anderzijds voorziet deze editie een vertaling van alle letterlijk geciteerde bronnen die Huizinga zijn lezers aanbiedt. Oorspronkelijk waren die afwezig, omdat de schrijver het beledigend vond voor het intellectuele niveau van zijn publiek. Maar het is gewoon handig en kan als compromis dienen voor het weglaten van de illustraties. Ik ben blij dat iemand voor mij zinnen vertaalde als ‘Quand on l’ eust regardé une espasse on le osta de là et fu pendus à un arbre. Velà le darraine fin de che Philippe d’Artevelde.’ Het bevordert het sowieso wat tragere leestempo dat een klassieker als deze veroorzaakt. Voor de duidelijkheid, de vertaling van het citaat luidt: ‘Toen men hem een poos bekeken had, bracht men hem weg, en hing hem op aan een boom. Ziedaar het uiteinde van die Filips van Artevelde’.

De ‘goede oude tijd’

Johan Huizinga’s beschrijving van de laat-middeleeuwse cultuur in de Nederlanden toont een heel erudiete en nostalgische man. Leonhard Huizinga, een van zijn kinderen, schreef ooit: ‘Hij schreef op de studeerkamer van het aloude buiten Toornvliet over een wereld van vijf eeuwen terug. (…) Ik zie mijzelf nog staan, triest starend over het al winterese achtergrasveld, angstig luisterend naar de van verre aanrollende dreun die keer op keer alle ruiten sinister deed rammelen. Dat was het geschutvuur van de verschrikkelijke slag van de Duitse legers van von Kluck tegen de Belgische IJzer-linie, die uit verre verten ook het neutrale Nederland in dat vreselijke jaar 1914 bereikte.’ Johan Huizinga sloot zich geestelijk op in de Bourgondische tijd, volgens Leonhard Huizinga een ‘goede oude tijd’.

Als een gids door een kunstwerk

Daardoor is de aanpak bij Herfsttij der Middeleeuwen verouderd. Huizinga hechtte veel belang aan de subjectieve waarneming van het verleden. Maar daarmee toonde hij zich vooral een schilderend schrijver. Huizinga gidst je door zijn schilderij van de middeleeuwse Lage Landen. Hij wijst je op allerlei details die je nog niet eerder zag en zoals een gids dat pleegt te doen, springt hij daarbij willekeurig van het ene detail naar het andere. Je kunt dit storend vinden, omdat de structuur van het werk gaandeweg zoek raakt. Maar je kunt je ook gewoon laten onderdompelen.

In het nawoord lees je terecht: ‘hij schreef voor de ontwikkelde lezer en hij schatte diens kennis van geschiedenis, kunst en literatuur hoog in. Enerzijds te hoog naar huidige maatstaven; anderzijds blijft Herfsttij juist door de rijkdom van vorm en inhoud een boek dat telkens bij herlezing weer verrast’.

Meer berichtjes van Harry De Paepe

De kast van Clio over ‘In opstand!’ met Pieter Serrien

audio/video06/02/2023
'In Opstand!' van historicus Pieter Serrien is een bestseller in Vlaanderen. Het boek vertelt het verhaal van de geuzen door de ogen van de geuzen zelf. De auteur is te gast in 'De kast van Clio' met gastheer Harry De Paepe.

De kast van Clio over de Oostendse Compagnie

audio/video18/01/2023
In 'Oostende is niet ver meer' schetst auteur Katrien Van Hecke een intrigerend beeld over de Vlaamse tegenhanger van de Oostindische Compagnie. Het is een Young Adult-boek dat de deur openzet naar een boeiend verleden. Ze vertelt er alles over aan Harry De Paepe in 'De kast van Clio'.

De keuze van Clio voor januari en februari 2023

audio/video17/01/2023
Harry De Paepe selecteerde ook deze keer voor u enkele geschiedenisboeken om de donkere wintermaanden door te komen!

Het slechte geweten van Vlaanderen - Kevin Absillis (Davidsfonds)
In opstand! - Pieter Serrien (Horizon)
Wij, Habsburgers - Johan Verberckmoes (Houtekiet)
[lees verder]

De Keuze van Clio voor december 2022

audio/video01/12/2022
Op zoek naar interessante cadeautips voor de eindejaarsfeesten? Harry De Paepe selecteerde ook deze maand voor u drie geschiedenisboeken!

 'De beloofde stad' van Luc Panhuysen (Atlas/Contact),  'Waarom we van de Oriënt niets begrijpen en we dat wel zouden moeten doen' van Dirk Tieleman [lees verder]

De keuze van Clio – november 2022

audio/video22/11/2022
Harry De Paepe dook in de nieuwe catalogi van de nieuwe uitgaven en koos voor u drie boeken die meer dan de moeite waard zijn.

‘John Cockerill’ van Bart Vanacker (Houtekiet), 'De Fantasten’ van Ian Buruma (Atlas/Contact) en  ‘Historische Atlas van de Lage Landen’ van Sieg Monten [lees verder]

Het verhaal van de gouvernante van the Queen

Recensie Harry De Paepe - 13/09/2022
We worden al een hele tijd overspoeld met mierzoete verhalen over het wel en wee van de overleden koningin Elizabeth II. Vele mensen delen hun getuigenissen over hoe ze de koningin ontmoetten en vertellen daarbij veelal grappige en soms ook ontroerende anekdotes. De Windsors zijn uitgegroeid tot de meest [lees verder]

De Kast van Clio – Maria van Bourgondië

audio/video24/08/2022
Tijdens het voorjaar van 2022 bezocht Harry De Paepe de tentoonstelling 'Uitbundig Verleden' in het Mechelse Hof van Busleyden. De Bourgondische periode stond centraal in de tentoonstelling.

Harry vertelt ons in enkele minuten tijd wie Maria van Bourgondië was. Wat was haar belang? En hoe [lees verder]

Knappe biografie over bijna vergeten Vlaamse graaf

Recensie Harry De Paepe - 16/08/2022
De elfde eeuw is een ongemeen fascinerende tijd. De Normandiërs veroveren Engeland en een Europees ridderleger trekt naar Jeruzalem. Pausen Gregorius VII en Urbanus II, Mathilde van Canossa, Willem de Veroveraar en Godfried van Bouillon behoren tot de elfde-eeuwse beroemdheden wier namen tot op vandaag [lees verder]

De ‘foute vrouwen’ van de nazi’s in Nederland en Vlaanderen

BlogHarry De Paepe - 02/08/2022
Paul van de Water is verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Hij specialiseert zich in de collaboratie in de Nederlanden. In het bijzonder overzichtelijke boek 'Foute vrouwen. Handlangsters van de nazi's in Nederland en Vlaanderen' portretteert hij 51 vrouwen die op de een of andere manier de Duitse [lees verder]

Lia van Bekhoven over ‘Klein-Brittannië’

Recensie Harry De Paepe - 27/07/2022
Lia van Bekhoven behoeft in Vlaanderen geen introductie. Al jarenlang licht ze op de nationale televisie en radio het reilen en het zeilen toe van de Britse politiek. Ze doet dat op de haar kenschetsende nuchtere ‘Hollandse’ manier, ook al is ze een Brabantse. De correspondent presenteert zich ook [lees verder]

De Kast van Clio – Emmanuel Waegemans over de Krim

audio/video25/07/2022
De Krim, een schiereiland in de Zwarte Zee, werd in 1954 door partijleider Nikita Chroesjtsjov overgedragen aan Oekraïne, op dat moment nog onderdeel van de Sovjet-Unie. Een bijna symbolische geste, die veertig jaar later grote gevolgen had toen de Sovjet-Unie uiteenviel en de Krim daarmee ook een onderdeel [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.