Een groots werk in pocketformaat

Ik heb bij Herfsttij – dé klassieker van Johan Huizinga – altijd een lomp boek voor ogen. Lomp in vorm, maar meesterlijk van inhoud en taal. Een taal die je het beste met een wakker hoofd leest, want Huizinga’s woordenschat is té rijk voor de moderne lezer. Sommigen noemen het verouderd, maar daar doe ik niet aan mee. Het is niet omdat volle begrippen als ‘morose trekken’ niet meer gangbaar zijn, dat je ze moet wegwimpelen als aftands. Je zoekt het als nieuwsgierige lezer gewoon op en je leert dat de auteur er ‘sombere trekken’ mee bedoelde. Meteen breid je je eigen woordenschat uit.

Nuttige vertalingen

De nieuwste uitgave van Herfsttij der Middeleeuwen pakt die vormelijke logheid aan. In het Engels, het Frans en het Duits bestaan er al een poos pocketversies van dit meesterwerk. Nu is er ook een in de oorspronkelijke taal, het Nederlands. Hierdoor vallen echter alle illustraties weg, en dat kan je betreuren. Anderzijds voorziet deze editie een vertaling van alle letterlijk geciteerde bronnen die Huizinga zijn lezers aanbiedt. Oorspronkelijk waren die afwezig, omdat de schrijver het beledigend vond voor het intellectuele niveau van zijn publiek. Maar het is gewoon handig en kan als compromis dienen voor het weglaten van de illustraties. Ik ben blij dat iemand voor mij zinnen vertaalde als ‘Quand on l’ eust regardé une espasse on le osta de là et fu pendus à un arbre. Velà le darraine fin de che Philippe d’Artevelde.’ Het bevordert het sowieso wat tragere leestempo dat een klassieker als deze veroorzaakt. Voor de duidelijkheid, de vertaling van het citaat luidt: ‘Toen men hem een poos bekeken had, bracht men hem weg, en hing hem op aan een boom. Ziedaar het uiteinde van die Filips van Artevelde’.

De ‘goede oude tijd’

Johan Huizinga’s beschrijving van de laat-middeleeuwse cultuur in de Nederlanden toont een heel erudiete en nostalgische man. Leonhard Huizinga, een van zijn kinderen, schreef ooit: ‘Hij schreef op de studeerkamer van het aloude buiten Toornvliet over een wereld van vijf eeuwen terug. (…) Ik zie mijzelf nog staan, triest starend over het al winterese achtergrasveld, angstig luisterend naar de van verre aanrollende dreun die keer op keer alle ruiten sinister deed rammelen. Dat was het geschutvuur van de verschrikkelijke slag van de Duitse legers van von Kluck tegen de Belgische IJzer-linie, die uit verre verten ook het neutrale Nederland in dat vreselijke jaar 1914 bereikte.’ Johan Huizinga sloot zich geestelijk op in de Bourgondische tijd, volgens Leonhard Huizinga een ‘goede oude tijd’.

Als een gids door een kunstwerk

Daardoor is de aanpak bij Herfsttij der Middeleeuwen verouderd. Huizinga hechtte veel belang aan de subjectieve waarneming van het verleden. Maar daarmee toonde hij zich vooral een schilderend schrijver. Huizinga gidst je door zijn schilderij van de middeleeuwse Lage Landen. Hij wijst je op allerlei details die je nog niet eerder zag en zoals een gids dat pleegt te doen, springt hij daarbij willekeurig van het ene detail naar het andere. Je kunt dit storend vinden, omdat de structuur van het werk gaandeweg zoek raakt. Maar je kunt je ook gewoon laten onderdompelen.

In het nawoord lees je terecht: ‘hij schreef voor de ontwikkelde lezer en hij schatte diens kennis van geschiedenis, kunst en literatuur hoog in. Enerzijds te hoog naar huidige maatstaven; anderzijds blijft Herfsttij juist door de rijkdom van vorm en inhoud een boek dat telkens bij herlezing weer verrast’.

Meer berichtjes van Harry De Paepe

De Kast van Clio – De verborgen geschiedenis van Vlaanderen

audio/video24/06/2022
Grote historische gebeurtenissen gebeuren niet alleen, ze gebeuren altijd ergens, op een bepaalde locatie. De verborgen geschiedenis van Vlaanderen neemt je mee naar enkele van die plaatsen. Plaatsen waar revoluties ontketend zijn, waar bloed is gevloeid, heldendaden zijn verricht, massa’s samenstroomden, [lees verder]

De fascinerende en ondoorgrondelijke Byzantijnen

Recensie Harry De Paepe - 28/04/2022
Wist u dit? In de zesde eeuw gaf men in de graven van Chinese edellieden imitatie-Byzantijnse munten met portretten van niet-bestaande keizers mee. Zo ver reikte het aanzien van het Byzantijnse Rijk. De Byzantijnen – die dat woord zelf nooit gebruikten om zichzelf te beschrijven – zagen zichzelf [lees verder]

De vele levens na de dood en evenveel kaarten

Recensie Harry De Paepe - 27/04/2022
Ergens vanaf de vijfde eeuw ontstond er in het Chinese boeddhisme een legende over Maudgalyayana, een reiziger naar de onderwereld. Hij werd in zijn jeugd ‘Radijs’ genoemd. Wanneer hij toetreedt tot een klooster, ontdekt hij dat zijn overleden moeder Niladhi ergens in het hiernamaals moet boeten [lees verder]

De kast van Clio – in gesprek met Michael Pye

audio/video27/04/2022
‘Wat in Antwerpen gebeurde, droeg bij tot de verandering van de wereld en hoe we daarover denken.’ De slotbedenking van het boek Antwerpen. De gloriejaren van gerenommeerd historicus Michael Pye zal menig hart in de koekenstad sneller doen slaan. Hoewel, de meeste sinjoren zijn hier al zo lang van [lees verder]

De kast van Clio – Gent, een filmstad met een rijk verleden

audio/video24/04/2022
Guy Dupont is archivaris voor de stad Gent. Hij is te gast in de 'Kast van Clio'.

Halverwege de twintigste eeuw beleefde de cinema zijn gouden jaren. Nooit gingen er zo veel mensen naar de film, waren er zo veel bioscopen en werden er zo veel filmaffiches aangeplakt als toen. Dit veranderde [lees verder]

De kast van Clio – De Tempeliers in de Lage Landen

audio/video23/04/2022
Jan Hosten is een kenner van de middeleeuwse orde van de Tempeliers. De auteur is te gast in de 'Kast van Clio'.

De tempelorde werd in 1120 opgericht om de pelgrims in het Heilige Land te beschermen. De tempelridders waren gevreesde krijgers en ontpopten zich tot grootgrondbezitters en bankiers. [lees verder]

De kast van Clio – Waarom de Fransen zo heel Frans zijn

audio/video22/04/2022
Alain Mouton is onze gast in de 'Kast van Clio'.

'Et alors?' De schampere reactie van wijlen president Mitterand vat volledig waarom de Fransen zo Frans zijn. Mix je ne sais quoi, grandeur, een opmerkelijke relatie tot de eigen taal en vooral ook lossere zeden dan de gemiddelde Europeaan [lees verder]

Het dagelijks leven in het Oude China

Recensie Harry De Paepe - 22/04/2022
In ‘24 uur in het oude China’ presenteert Dr. Yijie Zhuang de verhalen van vierentwintig mensen met uiteenlopende posities en beroepen in de samenleving van de Chinese Han-dynastie. Het westelijke Han-tijdperk is een intrigerende periode in de lange en heel kleurrijke geschiedenis van China. De bevolking [lees verder]

‘De ondergang van Rome’ van Adrian Goldsworthy

BlogHarry De Paepe - 21/04/2022
Adrian Goldsworthy vertelt in ‘De ondergang van Rome’ over de spiraal aan invallen, staatsgrepen, corrupte keizers en sluwe hovelingen die leidden tot de neergang van het eens zo oppermachtige Romeinse Rijk. Een rijk kan er nooit zeker van zijn dat het de suprematie behoudt, alle propaganda ten spijt. [lees verder]

De tegennatuurlijke tuinman

Recensie Harry De Paepe - 09/04/2022
Onlangs verscheen het nieuwe boek Het bewaren waard van de Vlaamse jurist en historicus Frank Judo. Daarin gaat de man al wandelend door 21 misverstanden over het conservatisme. Het is het lezen waard en bovendien uitgebracht in een handig pocketformaat. Je ziet jezelf dit meepakken op een wandeling [lees verder]

Mary Beard en Rome in pocketformaat

BlogHarry De Paepe - 24/03/2022
Rainbow Boeken heeft de traditie om geweldige boeken in een betaalbaar pocketformaat aan te bieden. Dit keer presenteert de uitgeverij 'SPQR' van Mary Beard, een van de bekendste Britse classici. De boeken van de Cambridge professor, samen met haar BBC-documentaires bereiken, een wereldwijd publiek.
[lees verder]

De Kast van Clio – De vlucht van de ‘Kaiser’ naar Nederland

audio/video01/02/2022
Bekijk hier de volledige aflevering over Wilhelm II in Nederland.

Harry praat in 'De kast van Clio' met Ronald Kousbroek (Kasteel Amerongen) en Cornelis van der Bas (Huis Doorn), in de twee laatste verblijfplaatsen van 'der Kaiser' na de Eerste Wereldoorlog. Ze hebben het over zijn vlucht, [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.