Duitsland op het spoor

In de herfst van 2015, tussen het Wir schaffen das van Angela Merkel en de aanrandingen tijdens de Silvesternacht in Keulen, reisde Els Snick door Duitsland, in de voetsporen van haar geliefde schrijver Joseph Roth. Nee, niet in zijn voetsporen maar met Roth als haar inspiratiebron ging Snick op reis langs hotelkamers en steden die Roth tijdens zijn reizen in de twintiger en dertiger jaren beschreef. Gaandeweg kwam ze zichzelf en haar eigen geschiedenis tegen en vooral die van haar familie. De lezer mag met haar mee op haar zoektocht.

Snick kent bijna iedereen die zich met Roth en zijn werk bezighoudt. Een aantal van haar vrienden komen we tegen. Koos bijvoorbeeld, die ooit in 1979 het boekje Joseph Roth in Nederland voor De Engelbewaarder, het kwartaalschrift van het Amsterdamse literaire café, samenstelde. Bas Lubberhuizen, Snicks huidige uitgever was een van de drijvende krachten achter De Engelbewaarder. Een paar jaar later stelde Koos een keuze uit Roths journalistieke werk samen. Dit werd uitgegeven door Allert de Lange die in de dertiger jaren veel boeken van Duitse exil-schrijvers uitgaf. Ook Joseph Roth was een van de auteurs. Koos woont inmiddels in Keulen met zijn Duitse vrouw die hij in Amsterdam heeft leren kennen.

‘Joseph Roth was een hotelburger, een hotelpatriot,’ schreef Martin Ros in zijn bespreking van Joseph Roth in Nederland in maart 1980 in De Tijd. Hij citeerde Roth zelf: ‘Zoals andere mannen naar huis en haard, naar vrouw en kind terugkeren, zo keer ik terug naar licht en hal, kamermeisje en portier. De blik waarmee de portier mij begroet, is meer dan een vaderlijke omhelzing.’ Martin Ros besluit zijn bespreking met ‘De huidige, ook in ons land doorzettende nieuwe belangstelling voor zijn werk onderstreept het woord van Gerard van Huet in Met en tegen de tijd: “Wij kunnen intussen gerust zijn: zolang er nog ergens op de wereld Duits gelezen zal worden, bezit zijn werk toekomst.”’

Els Snick promoveerde op Joseph Roth en heeft een aantal van zijn boeken in het Nederlands vertaald.

Joseph Roth werd in 1894 in Galicië geboren. Galicië hoorde toen nog tot Oostenrijk-Hongarije. In de twintiger en dertiger jaren leefde hij als journalist en romanschrijver in Berlijn. Hij was joods en ontvluchtte Duitsland in 1933. Als balling leefde hij tot zijn dood in 1939 in voornamelijk Frankrijk en Nederland.

‘Ik ga nooit naar Berlijn zonder een bezoek te brengen aan de Joseph Roth Diele,’ vertelt Snick, ‘een oergezellig eetcafé op de Potsdamer Straβe dat helemaal gewijd is aan mijn lievelingsschrijver.’

In Maagdenburg, op haar verjaardag, laat ze een tattoo zetten, een madeliefje op haar schouder, en eet ze een kaastaartje aan een tafeltje in de zon naast een reusachtig standbeeld van de beeldhoudster Käthe Kollwitz. ‘In het rokerige Café Dom ging Roth naar binnen, zat er tussen de oude schakers en schreef zijn artikelen.’

Vanuit Maagdenburg neemt ze de Harz-Elbe-Express naar Goslar, de hoofdstad van de Harz. ‘Hotel Niedersächsischer Hof ligt tegenover het station. Joseph Roth was hier in de herfst van 1930. Ook toen moest hij om den brode artikelen schrijven.’ Ze neemt er een kamer en leest een artikel van Roth die hij in dat hotel heeft geschreven. ‘Er zijn nieuwe treinen binnengekomen en vreemde mensen komen langs de glazen schotten van de draaideur de lobby binnnengewaaid. Zij die hier een dag lang zijn en zich in de lobby al thuis voelen, zijn geen vreemdelingen meer! Gevestigde waarden zijn het. In de blik waarmee ze de vaderlandsloze nieuwkomers vluchtig opnemen, ligt wantrouwen en minachting.’

In Mannheim neemt ze de tijd zich verder in haar familiegeschiedenis te verdiepen. Martin, een Duitse jongen had in 1958-1959 een half jaar bij haar ouders in Oostrozebeke gewoond, via de hulporganisatie Caritas Catholica. Ze hadden Martin al lang uit het oog verloren. Via WhatsApp laat Els Snick zich foto’s van Martin uit het familiealbum sturen. Via via lukt het haar Martin terug te vinden, net als Toni, die vanaf 1957 een paar jaar bij haar grootouders heeft gewoond en met wie het contact eveneens verloren was gegaan.

In Leipzig verblijft ze in het Hotel Fürstenhof, een luxehotel waar ook Roth een kamer had geboekt. ‘Bij het ontbijt krijg ik thee uit een zilveren kannetje, het vaatwerk heeft een donkergroen biesje en er staat een gouden kroontje op. Er klinkt klassieke muziek, niet te hard, niet te zacht, de thee is vers en net langt genoeg getrokken (zandloper erbij), er is ananas en bircher muesli.’

In het kuuroord Baderweiler, in Hotel Römerbad eindigt haar zoektocht. ‘Groot en wit en symmetrisch, met smeedijzeren balkons, zuiltjes en torentjes en op de middelste daarvan een klokkenspel. Ik loop onder het baldakijn door, de rode loper over, Joseph Roth achterna.’

Els Snick heeft een sympathiek boekje geschreven. We komen veel te weten over haar familie en vrienden, en ook een beetje over haar zelf. 

Duitsland op het spoor | Snick Els

Paperback / softback | Nederlands | Literaire non-fictie algemeen

Els Snick is onlangs uit de kast gekomen. Voortaan zegt ze gewoon: ik hou van Duitsland, ik vind Duits erg mooi, heb veel Duitse vrienden, reis graag door Duitsland en ken prachtige Duitse boeken. Maar het land is zo onbekend. Behalve Berlijn, dát is een leuke [lees verder...]

In prijs opgeheven

Meer berichtjes van Henk Jurgens

Het DNA van Nederland

BlogHenk Jurgens - 21/10/2017
Nederland kent een ‘protocol stranding levende grote walvisachtigen,’ schrijft Jan Renkema in zijn geinig boekje Het DNA van Nederland. Dat moet wel, want stel dat er een dolfijn aanspoelt, dan moet je als Nederlander toch weten wie er wat moet doen. En een dakkapelletje op je eigen huis? Dan ben [lees verder]

De nieuwe politiek van Europa

BlogHenk Jurgens - 01/10/2017


In zijn boek ‘De nieuwe politiek van Europa’ analyseert de Nederlandse hoogleraar en publicist Luuk van Middelaar de Europese Unie. Van Middelaar is een insider. Tussen 2010 en 2015 was hij stafmedewerker van Herman van Rompuy, de voorzitter van de Europese Raad. Met een schep fileermes [lees verder]

Dirk Rochtus’ nieuw boek over Duitsland

BlogHenk Jurgens - 11/09/2017
‘Het is over de macht van Merkel, van Duitsland, van Merkel-land dat dit boek gaat,’ schrijft Rochtus in de inleiding van zijn nieuwe boek Duitsland. De macht van Merkel. ‘Duitsland en Europa zullen nooit meer hetzelfde zijn als toen er nog geen Frau Merkel te bespeuren viel.’ Zijn nieuwe boek [lees verder]

In het land van de eeuwige zomer

BlogHenk Jurgens - 23/06/2017
Els Snick vertaalde een aantal van Roth’s reportages en impressies uit Frankrijk en maakte er een mooi boekje van. Verhaaltjes om te proeven, even van te genieten, weg te leggen en dan toch maar weer ter hand te nemen. Els Snick vertaalde zijn reportages in prachtig Nederlands.
Een voorbeeld? [lees verder]

Dada in België

BlogHenk Jurgens - 30/05/2017
Een aantal tijdens de Eerste Wereldoorlog in het Zwitserse Zürich aangespoelde kunstenaars verenigden zich rond het cabaret Voltaire tot dada. Al gauw werd ‘Dada’ een geuzennaam voor allerlei groepjes schrijvers en kunstenaars die de beeldende kunst en de literatuur radicaal wilden vernieuwen. In [lees verder]

De Europese Spagaat

BlogHenk Jurgens - 30/04/2017
‘De klokken van Rome luidden op volle kracht, de geboorte van een nieuw Europa begroetend,’ zei Paul Henri Spaak over de ondertekening van het Verdrag van Rome op 25 maart 1957. ‘Mijn emotie, mijn vreugde, mijn hoop vermengden zich. Ik sprak een lyrische rede uit.’ Nu, zestig jaar later is ‘Europa’ [lees verder]

Toneelwetten voor politici

BlogHenk Jurgens - 29/04/2017
De Nederlander Boris van der Ham is zowel acteur als politicus. Hij is opgeleid aan de toneelacademie in Maastricht en zat van 2002 tot en met 2012 voor D66 in de Tweede Kamer. In een charmant boekje heeft hij een aantal toneelwetten beschreven die ook voor de politiek gelden.
‘Eens in de zoveel [lees verder]

De populistische revolutie

BlogHenk Jurgens - 31/03/2017
Hans Wansink, journalist bij de Volkskrant, heeft er een boek over geschreven. ‘De centrale boodschap van elke populistische beweging luidt: “De politiek is van ons, het soevereine volk heeft het recht op directe zeggenschap over het beleid. Maar we worden van de macht uitgesloten door corrupte politici [lees verder]

Staat van Nederland

BlogHenk Jurgens - 25/02/2017
‘De Nederlandse apocalyps is nakende, een polderarmageddon onvermijdelijk,’ schrijft de winnaar van de P.C. Hooftprijs 2017 Bas Heijne in zijn boekje Staat van Nederland. ‘Hier zijn Nederlanders, individuen, groepen en bewegingen die veranderingen opeisen, in naam van gelijkheid. En daar zijn [lees verder]

De keuze van D66

BlogHenk Jurgens - 04/02/2017
Nederland heeft op dit ogenblik 81 politieke partijen die zich allen aan een kansje gaan wagen bij de komende Tweede Kamerverkiezingen. Globaal zijn ze in drie categorieën in te delen: traditionele ideologische partijen; one-issue partijen zoals 55+ en de Partij voor de Dieren; populistische partijen [lees verder]

Vooruitgang

BlogHenk Jurgens - 31/01/2017
Niet alleen minkukels proberen de wereld een ernstige crisis aan te praten, ook de media doen daar lustig aan mee. In een verfrissende bui van zelfreflectie heeft de redactie van het Duitse televisieprogramma ARD-Monitorin haar uitzending van afgelopen 19 januari de talkshows van ARD en ZDF kritisch [lees verder]

Duitsland op het spoor

BlogHenk Jurgens - 18/01/2017
In de herfst van 2015, tussen het Wir schaffen das van Angela Merkel en de aanrandingen tijdens de Silvesternacht in Keulen, reisde Els Snick door Duitsland, in de voetsporen van haar geliefde schrijver Joseph Roth. Nee, niet in zijn voetsporen maar met Roth als haar inspiratiebron ging Snick op reis [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.