Details van de geschiedenis

De grootste rampen komen vaak in kleine stapjes, schrijft Eric Vuillard. Belangrijke historische feiten schuilen in schijnbare details van de geschiedenis. En die zijn vaak onbekend. Omdat in de Grote Geschiedschrijving over Evenementen – de hoofdletters zijn niet onbelangrijk – veel tussen de plooien valt. Leesbare geschiedschrijving verdraagt niet te veel details, de lezer zou er zich toch maar in verliezen. En zo van het rechte pad geraken, de rode draad van het boek dat boek, documentaire, artikel of film uit de doeken doen.

Details

Schrijver en filmmaker Vuillard heeft net wel ook voor dat detail. In een boek dat de prestigieuze Franse Prix Goncourt won, gaat hij in op zulke microscopische details, die tussen alle plooien van de historici en historiografen vielen. Nochtans zijn het niet zomaar ‘details van de geschiedenis’, want ze hebben allen een rol gespeeld in het verleden. En dus hebben ze betekenis.

In De orde van de dag beschrijft Vuillard zulke kleine details. Al zijn niet zomaar details. Elk ervan is een opstapje naar wat we later de Tweede Wereldoorlog zijn gaan noemen. In statige maatpakken gestoken oudere heren, vertegenwoordigers van het Duitse grootkapitaal (Krupp, Siemens, Varta…), die in 1933 Hitler ontmoeten en financieel ruim zullen steunen. Oostenrijks nationaalkatholiek kanselier Kurt Schuschnig die in 1938 één keer geen ‘neen’ durfde zeggen. (De uitspraak ‘vijf minuten politieke moed’ moest nog geboren worden.) En dus kon Hitler Oostenrijk ‘aansluiten’ bij het Duitse rijk. De Duitse pantsertanks die zich massaal langs de kant van de weg hadden vastgereden bij hun optocht naar Wenen… De Britse premier Neville Chamberlain kon alvast geen stokken in de wielen meer steken, want die gaf in de conferentie van München de nazi’s zowat alles wat ze wilden.

Met microscopisch oog detail beschrijft Vuillard die op het eerste zicht minder belangrijke feiten (zonder hoofdletter) die de grote Feiten (mét hoofdletter) gemaakt hebben. Alsof hij er zelf bij was. Als een vlieg op de muur. Noem het microgeschiedenis, die hij bovendien met een scalpel schrijft, want hij is vlijmscherp voor de protagonisten (Chamberlain, Schussnig, Krupp en co) die de nazi’s hun goesting gaven en daarom een verpletterende verantwoordelijkheid dragen. Al komen die figuren er doorgaans minder bekaaid van af in de grote, wetenschappelijke historiografie.

Fictie

De ware historicus (dat had ik ook met hoofdletters moeten schrijven, maar ik twijfel) zal de wenkbrauwen fronsen bij het lezen van dit boek. De auteur meandert in het niemandsland tussen fictie en non-fictie. Het maakt de non-fictie leesbaarder, maar niet voor alles wat hij beschrijft – en al zeker niet voor de vaak feërieke details – kan de auteur bogen op (primaire) bronnen. Bovendien steekt hij zijn ironie, om niet te zeggen sarcasme, niet onder stoelen of banken. Dat maakt het boek er niet minder leesbaar om. Integendeel.

 

 

De orde van de dag | Vuillard Éric

Hardback | Nederlands | Vertaalde literaire roman, novelle

Een ijzersterke reconstructie van de gebeurtenissen in de aanloop naar WOII20 februari 1933: op een winterse dag in Berlijn ontmoeten vierentwintig Duitse topfabrikanten en nazi-hoogwaardigheidsbekleders elkaar in het geheim in het gebouw [lees verder...]

In herdruk

Meer berichtjes van Karl Drabbe

Verdeeldheid in eenheid

Recensie Karl Drabbe - 18/05/2021
De Lage Landen, zeg maar: de Benelux met een stuk van wat vandaag ‘Hauts de France’ heet en het Land van Kleef in Duitsland. Dat is zowat het gebied dat de Lage Landen sinds de middeleeuwen vormen. Een regio in de delta van de grote rivieren, waar een klimaatopwarming voor relatieve landbouwopbrengsten [lees verder]

100 jaar bedevaarten naar de IJzer

Recensie Karl Drabbe - 14/05/2021
In 2020 vond de honderdste IJzerbedevaart plaats. Wat ooit begon als een massamanifestatie in dorpen van gesneuvelde Vlaamse frontsoldaten uit de Eerste Wereldoorlog, evolueerde naar pacifistische colloquia in mineur aan de voet van de IJzertoren. De affiches van de honderd manifestaties werden nu gebundeld [lees verder]

De moord op Hitlers halfnicht

Recensie Karl Drabbe - 13/05/2021
‘Angelika Maria (Geli) Raubal (1923-1931) was een dochter van Angela Raubal, die een halfzus was van Adolf Hitler. Zodoende was Geli Raubal een halfnicht van hem.
Toen Hitler in 1929 een appartement betrok in München, werd zijn halfzuster Angela zijn huishoudster. Samen met Geli woonde [lees verder]

De eerste globalisering

Recensie Karl Drabbe - 13/04/2021
Als er één wetmatigheid de geschiedenis van de mensheid typeert, is het wel continuïteit. Ondanks alle grote theorieën of cesuren die mensen post hoc zien of verklaren in het verleden. Continuïteit is echter zo voor de hand liggend, dat ze weinig verrassend lijkt. Ze doet zich voor tegen de achtergrond [lees verder]

De Dietsche nationaalsocialist

Recensie Karl Drabbe - 11/04/2021
Het is prof. Bruno De Wever die Reimond Tollenaere in een artikel ‘De Dietse nationaalsocialist’ noemde. De meeste hardcore nazi’s in Vlaanderen zaten tijdens de Tweede Wereldoorlog bij DeVlag/Algemeene SS Vlaanderen. Tollenaere koos er echter voor binnen het VNV te blijven, de grootste collaboratiebeweging, [lees verder]

Europees aanmodderen

Recensie Karl Drabbe - 09/04/2021
Aanmodderen. Of voortmodderen. Er is allicht een nuanceverschil. Het ene werkwoord klinkt al minder uitgesproken negatief dan het andere. Volgens Caroline De Gruyter is voortmodderen het motto van zowel de Oostenrijkse Habsburgmonarchie als van de Europese Unie. Ook slordigheid, gekluns, halfbakken compromissen [lees verder]

Moorden in Dresden

Recensie Karl Drabbe - 13/03/2021
Dresden, 1944-1945. De historische stad kreunt onder de bombardementen van de geallieerden. Tienduizenden Duitsers vluchtten uit het oosten voor de Rode Russen. Het Derde Rijk loopt op zijn laatste benen; Hitlers wonderwapen laat het afweten. En als klap op de vuurpijl krijgt de politie er te maken met [lees verder]

BDW: docusoap wordt boek

Recensie Karl Drabbe - 06/03/2021
‘Politiek is een slecht toneelstuk met briljante acteurs.’ Die oneliner hanteert Bart De Wever wel vaker. Het net verschenen boek In het hoofd van Bart De Wever sluit er ei zo na mee af. Datzelfde boek kan je recenseren met een parafrase daarvan: ‘een slecht boek met briljante acteurs’.
[lees verder]

Ik ga op expeditie, en ik neem mee…

Recensie Karl Drabbe - 25/02/2021
‘Ik ga op reis, en ik neem mee…’ U speelde het spelletje als kind zeker ook. Of u speelt het weleens met kinderen en/of kleinkinderen. Eindeloos plezier in de auto, op weg naar een verre vakantiebestemming gegarandeerd. Al kunnen vakantiebestemmingen ons hoogstens doen wegdromen van [lees verder]

Covid doodt, eenzaamheid ook

Recensie Karl Drabbe - 01/02/2021
Wie dacht dat de lockdown een ‘leuke, luie, ontspannende periode zou worden — de hele dag voor de buis of met een spannend boek en een lekker wijntje — had het mis’. Denk maar aan jonge gezinnen met kinderen op een klein appartement. Afstandsonderwijs in arme gezinnen, waar niet voldoende [lees verder]

De middeleeuwen waren anders

Recensie Karl Drabbe - 12/01/2021
De middeleeuwen kwamen ten einde met de renaissance, het quatrocento. Toen zochten geleerden en kunstenaars in Italië terug aansluiting bij het roemrijke verleden van het ‘beschaafde’ Oude Rome. Letterlijk slaat het op de ‘wedergeboorte’ van de ‘Klassieken’. De tien [lees verder]

Complotdenkers, carrièrejagers en charlatans

Recensie Karl Drabbe - 22/12/2020
De vrijmetselarij is wereldwijd gebaseerd op Grote Principes die ook de Franse Revolutie – en vandaag de Franse Republiek – kenmerken: vrijheid, gelijkheid, broederschap. Of bij uitbreiding vrijheid, gewetensvrijheid, religieuze verdraagzaamheid, democratie, wereldburgerschap. Van een goede man een [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.