De vier van Visegrad

In november 1335 kwamen de Hongaarse koning Karel I Robert, de Poolse koning Casimir III en de koning van Bohemen Jan van Luxemburg samen in Visegrad dat toen het politieke centrum van Hongarije was. De samenkomst vond plaats in het indrukwekkende koninklijke kasteel. Zij spraken er over politieke en economische samenwerking tussen hun landen. Vandaag is Visegrad een dorp van amper tweeduizend inwoners. Het is gelegen aan de oevers van de Donau en ligt op zo’n 45 kilometer ten noorden van de Hongaarse hoofdstad  Boedapest. Op 15 februari 1991, of 650 jaar later, kwamen de Tsjechoslowaakse president Vaclav Havel, de Poolse president Lech Walesa en de Hongaarse premier Jozsef Antall samen in de kelders van de ruïne van het Visegrad-kasteel en ondertekenden er een verklaring tot nauwe politieke en economische samenwerking. Deze landen hadden pas het communistische juk van zich afgeworpen maar waren nog geen lid van de NAVO of de EU.

De landen kozen ervoor om over oude onderlinge conflicten en vijandigheden heen te stappen en de blik te richten op de toekomst. Stabiliteit, veiligheid en welvaart voor de inwoners van Centraal-Europa dienden op de eerste plaats te komen. Dat was in alle opzichten bijzonder te noemen. Immers de Joegoslavische oorlogen, die in de zomer van 1991 uitbraken, toonden aan dat er een reëel risico bestond dat Centraal-Europa eveneens zou worden ondergedompeld in rivaliteit en conflicten over grenzen en etnische minderheden. Tijdens de eerste helft van de 20ste eeuw werd de regio immers geteisterd door vijandigheden, wederzijds wantrouwen en conflicten. Toen Centraal-Europa tussen 1945 en 1989 achter het IJzeren Gordijn verdween, werden de conflicthaarden op bevel van Moskou in de diepvries gedeponeerd. Van genezing was echter geen sprake. Na de implosie van het Oost-Europese staatscommunisme in 1989 besloten de nieuw aangetreden machthebbers er echter voor om het nationalisme af te zweren en te streven naar het kweken van wederzijds begrip en tegemoetkoming.

Dwarsliggers

Thans zijn de vier leden van de Visegrad-groep de dwarsliggers van de Europese Unie. Ze zijn onder meer eensgezind in hun verzet tegen het migratiebeleid van de EU. Vastberaden houden ze hun grenzen gesloten voor de nieuwe migratiegolven die sinds 2015 Europa overspoelen. Van het ‘Wir schaffen das’-beleid van de Duitse kanselier Merkel moeten ze al helemaal niets weten. In de Visegrad-staten is de blik niet langer alleen op de toekomst gericht, maar nadrukkelijk ook op het verleden. Zo zien de Polen zich bijvoorbeeld als de frontstaat in de verdediging van het christelijke Europa tegen de barbaren uit het oosten. De aversie tegen Brussel, Berlijn en Moskou is er sterk aanwezig. In Polen zien heel wat inwoners de Duitsers en de Russen nog steeds als hun aloude vijanden. Hoewel de EU fikse miljardensommen uitbetaald om Polen vooruit te helpen, blijven Poolse bewindslieden en burgers Brussel als onbetrouwbaar en anti-Pools beschouwen. Daarbij komt dat Centraal-Europa altijd het minst bekende deel van Europa geweest is, waardoor het ook nooit helemaal geïntegreerd is in het Europese bewustzijn. De vier landen voelen zich miskend door Brussel.

Daarom is de komst van het boek van de Nederlandse historicus en politieke analist Ivo van de Wijdeven met als titel De spoken van Visegrad zo toe te juichen. Aan de hand van een grondige documentatie en stapels lectuur analyseert hij de geschiedenis van Polen, Hongarije, Slowakije en Tsjechië. Hij doet dat op een bevlogen wijze. Veel wordt hierdoor duidelijk. Voor de meeste westerse landen begint de geschiedenis van deze landen immers pas na de val van het IJzeren Gordijn, alsof deze Oost-Europese staten voordien verstoken waren van iedere vorm van geschiedenis. In de desbetreffende landen echter is het interbellum nog springlevend.

Auteur Van de Wijdeven brengt ons een gedetailleerde observatie van de actuele politieke toestanden in de vier Visegrad-landen. Hij doet dat aan de hand van een gedetailleerde beschrijving van de geschiedenis van vooral het interbellum. Persoonlijkheden als maarschalk Pilsudski, admiraal Horthy, president Masaryk en de geestelijken Hlinka en Tiso bepaalden in hoge mate het verloop van de geschiedenis van hun respectievelijke landen Polen, Hongarije en Tsjechoslowakije. Zo laat auteur niet na te wijzen op de opvallende gelijkenissen tussen de huidige Poolse leider Jaroslow Kaczynski en Pilsudski, die luidop droomde van zijn Intermarium, een Pools rijk dat zich uitstrekte van de Baltische tot de Zwarte Zee. Gedetailleerd beschrijft Van de Wijdeven het politieke streven van de Hongaarse regent Horthy en de huidige bewindvoerder  Victor Orban. Beiden staken/steken hun nostalgie naar een Groot-Hongarije niet onder stoelen of banken. Na de Eerste Wereldoorlog verloor Hongarije zo maar eventjes twee derde van zijn grondgebied.

Kortom dit boek is een schatkamer voor al wie geïnteresseerd is in de Europese Unie en de geschiedenis van haar Oost-Europese lidstaten. Het vlot geschreven boek vult in ieder geval een zwart gat op. Met kaarten, bibliografie en register.

De spoken van Visegrád | Ivo van de Wijdeven

Paperback / softback | Nederlands | Literaire non-fictie algemeen

De onbekende geschiedenis van Polen, Hongarije, Tsjechië en Slowakije De vier Centraal-Europese landen Polen, Hongarije, Tsjechië en Slowakije zijn verenigd in de Visegrád-groep, een naam die verwijst naar een conferentie [lees verder...]

Uitverkocht

Meer berichtjes van Pieter Jan Verstraete

De Friezen en de Eerste Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/06/2022
Direct na het losbarsten van de Eerste Wereldoorlog in augustus 1914 stelde Winston Churchill, toen minister van Marine, aan het kabinet voor om het Nederlandse Waddeneiland Ameland met 3000 mariniers te gaan bezetten. Hij wilde er een vlootbasis uitbouwen om van daaruit de Duitse Bocht, alsook Denemarken [lees verder]

Operatie Barbarossa: keerpunt in de Tweede Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 13/01/2022
Op 22 juni 2021 was het tachtig jaar geleden dat de grootste invasie te land uit de wereldgeschiedenis plaatsvond. Toen viel een gigantisch Duits leger van 3,3 miljoen man (onderverdeeld in drie legergroepen en 150 divisies) over een frontbreedte van meer dan drieduizend km, van de Baltische kust tot [lees verder]

Benito Mussolini of de ‘eerste politieke popster’

Recensie Pieter Jan Verstraete - 17/12/2021
De Italiaanse fascistische leider Benito Mussolini is steeds omgeven geweest door mythes en legendes. Hij heeft daar zelf hard toe bijgedragen. Immers al vroeg ontdekte hij de mogelijkheden van de publieke media te eigen bate. Hij was de ‘eerste popster in de politiek’, schrijft zijn meest recente [lees verder]

De verkeerde doden

Recensie Pieter Jan Verstraete - 07/11/2021
Zes miljoen Fransen werden slachtoffer van de Groote Oorlog: dood, gewond, ziek of vermist. Van hen werden er 668 geëxecuteerd door hun eigen land. De laatste jaren komt hun tragisch lot meer en meer ter sprake en is er controverse rond het onderwerp.
Waren het alleen maar arme stakkers die de [lees verder]

“Weg met die moffen!” Nederland discrimineert Duitse landgenoten

Recensie Pieter Jan Verstraete - 23/10/2021
Onmiddellijk na de bevrijding nam de Nederlandse overheid al de bezittingen van de Nederlandse Duitsers in beslag, en dat ongeacht hun politieke voorkeur of gedrag tijdens de oorlog. Deze beslissing ging terug op een verklaring van de Nederlandse regering in Londense ballingschap op 20 oktober 1944, [lees verder]

Fotoboek over het Oostfront

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/09/2021
Een nieuw fotoboek over Vlaamse vrijwilligers aan het Oostfront (1941-1944) toont ons vooral scènes uit het dagelijks leven van “onze jongens aan het Oostfront”, zoals het toen heette. Interessant is vooreerst dat een groot aantal van deze foto’s nooit eerder werd gepubliceerd.
Werkelijkheid [lees verder]

De aantrekkingskracht van Joris Van Severen

Recensie Pieter Jan Verstraete - 12/09/2021
Binnen de historiografie van de Vlaamse Beweging zijn Cyriel Verschaeve en Joris Van Severen de twee figuren bij uitstek over wie de meeste publicaties werden geschreven.
Terwijl je van de eerste maar moeilijk kunt beweren dat hij nog enige aantrekkingskracht uitoefent, is het tegendeel waar wat [lees verder]

Filip de Pillecyn als journalist tijdens de Duitse bezetting

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/08/2021
Al eerder verscheen er journalistiek werk van Filip de Pillecyn (1891-1962) in boekvorm. We denken dan vooral aan de bundel Kiespijn der ziel (1981), verzameld en ingeleid door Richard Baeyens dat werk bevatte van De Pillecyn verschenen in het interbellum en onmiddellijk na de bezetting (onder meer in [lees verder]

Een vlug vergeten hoofdzonde

Recensie Pieter Jan Verstraete - 11/08/2021
De in 1975 in Stockholm geboren Maria Grund bracht het grootste deel van haar loopbaan door in de film- en mediabranche. Daardoor woonde ze afwisselend in Londen en New York. Thans woont ze op het Zweedse eiland Gotland, en brengt ze haar tijd al schrijvende door. De hoofdzonde is haar debuut als detectiveschrijfster.
[lees verder]

Moord en doodslag in Friesland

Recensie Pieter Jan Verstraete - 04/08/2021
 De auteur Anita Terpstra werd in 1974 in het Friese Hallum geboren, en is bedrijvig als journaliste. In 2009 debuteerde ze als misdaadauteur met Nachtvlucht. Voor haar thriller Samen werd ze in 2017 genomineerd voor de Gouden Strop. Daarnaast schreef ze ook enkele non-fictieboeken. 
Altaar
[lees verder]

Adolf Hitler was helemaal geen eenzaat

Recensie Pieter Jan Verstraete - 25/07/2021
In haar nieuw boek vertelt de Duitse historica Heike B. Görtemaker op overtuigende wijze en aan de hand van een overweldigende hoeveelheid bronnenmateriaal hoe de Duitse dictator Adolf Hitler zich met een hechte kring vertrouwelingen omringde, die hij als zijn surrogaatfamilie beschouwde. Zelfs na de [lees verder]

Samuel Morse bestond echt, en het is zijn code

Recensie Pieter Jan Verstraete - 24/07/2021
Het voorliggende verhaal behoort tot het domein van de literaire fictie. De Amerikaan Samuel Morse (1791-1872) bestond echter echt en ook delen van zijn leven en werk zijn gebaseerd op historische bronnen. Het lag echter niet in de bedoeling van romanschrijfster Nathalie Briessinck, die eerder debuteerde [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.