De verkeerde doden

Zes miljoen Fransen werden slachtoffer van de Groote Oorlog: dood, gewond, ziek of vermist. Van hen werden er 668 geëxecuteerd door hun eigen land. De laatste jaren komt hun tragisch lot meer en meer ter sprake en is er controverse rond het onderwerp.

Waren het alleen maar arme stakkers die de oorlog niet meer aankonden en door gewetenloze officieren als voorbeeld werden gedood? Of waren het mannen die hun plicht verzaakten, medesoldaten nodeloos in gevaar brachten en die de noodzakelijke discipline ondergroeven?

WOI-specialist Johan Van Duyse verdiepte zich in het onderwerp, en schreef er een historische roman over, De verkeerde doden.

Afschrikkingsvoorbeeld

Het boek handelt over vier Franse soldaten die tijdens een miezerige augustusnacht in 1915 in een smerige loopgraaf stonden. Dertig meter van hen vandaan, riepen de Duitsers dat ze het oorlogsgeweld achter zich konden laten als ze naar hun kant zouden vluchten.

Twee van hen gingen op de lokroep in en deserteerden. Ze overleefden de oorlog en namen hun plaats in de maatschappij, na een korte gevangenschap, weer in. De twee anderen bleven op post. Ze werden later door de krijgsraad ter dood veroordeeld en door de eigen manschappen terechtgesteld.

Ze waren schuldig bevonden omdat ze de desertie van de twee anderen niet verhinderd hadden, en hen niet hadden neergeschoten. Het waren de verkeerde doden.

Vier verhaallijnen

De twee deserteurs brachten de rest van de oorlog in Duitse krijgsgevangenschap door. Een drama dat de waanzin en onrechtvaardigheid van de oorlog nog eens extra accentueert.

Van Duyse koos voor zijn roman – gebaseerd op deels waargebeurde feiten – voor vier verhaallijnen. Eén van de soldaten zijn verhaal wordt in briefvorm verteld. In zijn laatste brief meldt hij zijn aanstaande executie.

Daarna is de vader van de tweede geëxecuteerde aan het woord. Hij doet er alles aan om de onrechtvaardigheid, zijn zoon aangedaan, door middel van een nieuw proces aan de kaak te stellen. Tevergeefs. Niemand wil hem helpen. Het is vechten tegen de bierkaai.

In de laatste twee verhaallijnen doen de twee deserteurs zelf hun relaas. Ook aan het lot van de vier families wordt ruime aandacht besteed.

Petite histoire

De verkeerde doden kan niet spannend genoemd worden. Dat was ook niet de bedoeling van de auteur, die tijdens het schrijfproces volledig opging in zijn verhaal en meer dan eens zijn verontwaardiging bij monde van de ‘vader’ uit.

Het boek draait grotendeels rond schuld en boete. Het is in de eerste plaats bedoeld voor lezers die zich vragen blijven stellen bij het waarom van bepaalde oorlogsdaden, of zoals Van Duyse zegt: ‘Gemaakte keuzes kunnen doorgaans niet meer worden teruggedraaid. Met het ontrafelen van deze “petite histoire” kwam ik erachter dat de “waarheid” enorm complex is, maar dat mag geen reden zijn om niet te blijven zoeken naar meer verduidelijking en opheldering.’

Voor zijn sober uitgegeven boek deed Van Duyse de nodige opzoekingen in Franse archieven. Het resultaat is deels fictie en deels zuivere geschiedenis. Nog steeds blijven vele zaken omtrent deserteurs onopgelost. Meer en meer is er evenwel een trend om ook hun namen op eretafels en monumenten te vermelden. Een werk dat tot nadenken stemt.

De verkeerde doden is beschikbaar in de Doorbraak-boekenwinkel boeken.doorbraak.be

De verkeerde doden | Johan Van Duyse

Paperback / softback | Nederlands | Oorlogs- en verzetsroman

Vier verkleumde Franse soldaten hadden die augustusnacht 1915 in hun loopgraaf allang genoeg van die oorlog. Twee van hen gingen in op de lokroep van de Duitsers en deserteerden. De twee die niet gingen, werden geëxecuteerd door de eigen Franse troepen omdat zij [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Pieter Jan Verstraete

Vlaamse Oostfronters oorlogsmisdadigers?

Recensie Pieter Jan Verstraete - 09/02/2019
De gewezen ADVN-historicus Frank Seberechts is de auteur van onder meer een repressieboek, Ieder zijn zwarte (1994) en een Oostfrontboek, Tussen Schelde en Wolchow (2002). Thans is hij bevallen van een tweede boek gewijd aan het Oostfront. En wat voor een. In Drang naar het Oosten: Vlaamse soldaten en [lees verder]

Een ‘zwarte’ jonkvrouw uit Nederland

Recensie Pieter Jan Verstraete - 10/02/2019
U, lezer, zult zich wellicht afvragen wie in godsnaam is Julia Op ten Noort. Terecht. Hier in ons Vlaanderland zijn er maar weinigen die bij het vernemen van haar naam een belletje zullen horen rinkelen. Kort samengevat was freule ‘Juul’ (zo haar roepnaam bij intimi) van adellijke komaf en gefascineerd [lees verder]

Winston Churchill: wat een biografie!

Recensie Pieter Jan Verstraete - 28/03/2019
Zonder twijfel is de zopas verschenen Winston Churchill-biografie van de Britse historicus Andrew Roberts (ook auteur van onder meer een vuistdikke ‘Napoleon’) de beste en meest intrigerende biografie van de Britse politicus die tot nu toe in het Nederlands verschenen is. Roberts kritische biografie [lees verder]

‘1919’ in kort bestek

Recensie Pieter Jan Verstraete - 20/07/2019
Schrijven dat 1919 vooral voor Europa een bijzonder jaar was, staat gelijk met het inintrappen van een open deur. Het afwikkelen van de wapenstilstand van november 1918 gebeurde in een klimaat van sociale onrust en van revoluties die zowat in heel Europa plaatsvonden. Maar vooral dan in Midden- en Oost-Europa. [lees verder]

De troonopvolger

Recensie Pieter Jan Verstraete - 26/09/2020
De grootmeesteres van de sfeervolle politieroman wordt de 78-jarige Amerikaanse letterkundige Donna Leon weleens genoemd. Ruim dertig jaar woonde ze in Venetië. Niet alleen schreef ze een Venetiaans kookboek en een toeristische wandelgids maar ook dertig politieromans die zich allen situeren in de dogestad. [lees verder]

De lange, fatale winter van 1932-1933

Recensie Pieter Jan Verstraete - 04/10/2020
In Allen tegen allen schetst de Amerikaanse historicus Paul Jankowski een voortreffelijk beeld van de wereld na Versailles 1919. De winter van 1932 – 1933 was een kantelmoment. Tijdens deze lange winter evolueerde de naoorlogse wereld in een vooroorlogse. Mussolini en de Hoorn van Afrika Tussen [lees verder]

Verwacht het onverwachte

Recensie Pieter Jan Verstraete - 10/10/2020
In 2018 debuteerde de Nederlandse film- en televisieproducent Kasper van Beek met Vogelvrij. De thriller werd goed ontvangen en bereikte de eindselectie van de Gouden Strop en de Schaduwprijs. Ook zijn tweede nagelbijter, De honger, mag er zijn. ‘Play’, maar dan… Psychiater en Afghanistan-veteraan [lees verder]

Misdaad in Leiden

Recensie Pieter Jan Verstraete - 18/10/2020
Na lectuur van de thriller Zij die zwijgt kom je als lezer als vanzelf tot de conclusie, dat het wel hoogst verwonderlijk is dat er in de Nederlandse stad Leiden überhaupt een moord opgelost wordt. Zeker als je kijkt naar de fauna waaruit het moordteam van het Leidse politiebureau bestaat. Zowat elk [lees verder]

‘De noodzaak van de repressie’: ‘Onverwerkt verleden’ heruitgegeven

Recensie Pieter Jan Verstraete - 20/10/2020
In september volgend jaar zal het dertig jaar geleden zijn dat het standaardwerk van Luc Huyse en Steven Dhondt over de repressie verscheen. Dit boek werd recent heruitgegeven met aanvullende bijdragen van Bruno De Wever, Koen Aerts en Pieter Lagrou. Zonder begrip Het minste dat kan gezegd worden toen [lees verder]

Een tegendraadse nieuwe Hitlerbiografie

Recensie Pieter Jan Verstraete - 24/10/2020
Zonder twijfel is Adolf Hitler een van de meest bestudeerde persoonlijkheden uit de wereldgeschiedenis. Over hem verschenen er al een paar duizend biografieën. Na de voortreffelijke, tweedelige, Hitler-biografie (2013 en 2018) van Volker Ullrich verscheen heel recent een nieuwe spraakmakende biografie [lees verder]

De V-2’s van Scheveningen

Recensie Pieter Jan Verstraete - 09/11/2020
De Britse schrijver Robert Harris (1957) verwierf grote bekendheid als schrijver van historische romans. Tot zijn meest bekende werken behoren De geest (over de ghostwriter van een politicus), De officier (over de Dreyfus-affaire) en een trilogie over de Romeinse staatsman Cicero. Nu publiceert hij een [lees verder]

Ierse Fenians in Manchester: historische detective

Recensie Pieter Jan Verstraete - 15/11/2020
Het Ierse conflict vormt ideale teeltaarde voor het schrijven van boeiende detectives en thrillers. Een goed voorbeeld is de nieuwe, spannende speurdersroman De weigeraar van de Engelsman Ian McGuire. Deze heftige historische detective speelt zich af in het Manchester van 1867/1868, waar ook de auteur [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.