De verkeerde doden

Zes miljoen Fransen werden slachtoffer van de Groote Oorlog: dood, gewond, ziek of vermist. Van hen werden er 668 geëxecuteerd door hun eigen land. De laatste jaren komt hun tragisch lot meer en meer ter sprake en is er controverse rond het onderwerp.

Waren het alleen maar arme stakkers die de oorlog niet meer aankonden en door gewetenloze officieren als voorbeeld werden gedood? Of waren het mannen die hun plicht verzaakten, medesoldaten nodeloos in gevaar brachten en die de noodzakelijke discipline ondergroeven?

WOI-specialist Johan Van Duyse verdiepte zich in het onderwerp, en schreef er een historische roman over, De verkeerde doden.

Afschrikkingsvoorbeeld

Het boek handelt over vier Franse soldaten die tijdens een miezerige augustusnacht in 1915 in een smerige loopgraaf stonden. Dertig meter van hen vandaan, riepen de Duitsers dat ze het oorlogsgeweld achter zich konden laten als ze naar hun kant zouden vluchten.

Twee van hen gingen op de lokroep in en deserteerden. Ze overleefden de oorlog en namen hun plaats in de maatschappij, na een korte gevangenschap, weer in. De twee anderen bleven op post. Ze werden later door de krijgsraad ter dood veroordeeld en door de eigen manschappen terechtgesteld.

Ze waren schuldig bevonden omdat ze de desertie van de twee anderen niet verhinderd hadden, en hen niet hadden neergeschoten. Het waren de verkeerde doden.

Vier verhaallijnen

De twee deserteurs brachten de rest van de oorlog in Duitse krijgsgevangenschap door. Een drama dat de waanzin en onrechtvaardigheid van de oorlog nog eens extra accentueert.

Van Duyse koos voor zijn roman – gebaseerd op deels waargebeurde feiten – voor vier verhaallijnen. Eén van de soldaten zijn verhaal wordt in briefvorm verteld. In zijn laatste brief meldt hij zijn aanstaande executie.

Daarna is de vader van de tweede geëxecuteerde aan het woord. Hij doet er alles aan om de onrechtvaardigheid, zijn zoon aangedaan, door middel van een nieuw proces aan de kaak te stellen. Tevergeefs. Niemand wil hem helpen. Het is vechten tegen de bierkaai.

In de laatste twee verhaallijnen doen de twee deserteurs zelf hun relaas. Ook aan het lot van de vier families wordt ruime aandacht besteed.

Petite histoire

De verkeerde doden kan niet spannend genoemd worden. Dat was ook niet de bedoeling van de auteur, die tijdens het schrijfproces volledig opging in zijn verhaal en meer dan eens zijn verontwaardiging bij monde van de ‘vader’ uit.

Het boek draait grotendeels rond schuld en boete. Het is in de eerste plaats bedoeld voor lezers die zich vragen blijven stellen bij het waarom van bepaalde oorlogsdaden, of zoals Van Duyse zegt: ‘Gemaakte keuzes kunnen doorgaans niet meer worden teruggedraaid. Met het ontrafelen van deze “petite histoire” kwam ik erachter dat de “waarheid” enorm complex is, maar dat mag geen reden zijn om niet te blijven zoeken naar meer verduidelijking en opheldering.’

Voor zijn sober uitgegeven boek deed Van Duyse de nodige opzoekingen in Franse archieven. Het resultaat is deels fictie en deels zuivere geschiedenis. Nog steeds blijven vele zaken omtrent deserteurs onopgelost. Meer en meer is er evenwel een trend om ook hun namen op eretafels en monumenten te vermelden. Een werk dat tot nadenken stemt.

De verkeerde doden is beschikbaar in de Doorbraak-boekenwinkel boeken.doorbraak.be

De verkeerde doden | Johan Van Duyse

Paperback / softback | Nederlands | Oorlogs- en verzetsroman

Vier verkleumde Franse soldaten hadden die augustusnacht 1915 in hun loopgraaf allang genoeg van die oorlog. Twee van hen gingen in op de lokroep van de Duitsers en deserteerden. De twee die niet gingen, werden geëxecuteerd door de eigen Franse troepen omdat zij [lees verder...]

Naar de boekpagina

Meer berichtjes van Pieter Jan Verstraete

Cyriel Verschaeve als beeldhouwer, een leerrijke inventaris

Recensie Pieter Jan Verstraete - 17/07/2022
Op het voorbije Cyriel Verschaeve-colloquium op 2 juli in Alveringem liet referaathouder Paul Verbraeken zijn toehoorders weten, dat Verschaeve (1874-1949) in zijn boetseerwerk, “hoe geïnspireerd en gedreven ook”, het nodige vakmanschap ontbrak. Een echte scholing, opleiding had hij nooit genoten. [lees verder]

De Friezen en de Eerste Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/06/2022
Direct na het losbarsten van de Eerste Wereldoorlog in augustus 1914 stelde Winston Churchill, toen minister van Marine, aan het kabinet voor om het Nederlandse Waddeneiland Ameland met 3000 mariniers te gaan bezetten. Hij wilde er een vlootbasis uitbouwen om van daaruit de Duitse Bocht, alsook Denemarken [lees verder]

Operatie Barbarossa: keerpunt in de Tweede Wereldoorlog

Recensie Pieter Jan Verstraete - 13/01/2022
Op 22 juni 2021 was het tachtig jaar geleden dat de grootste invasie te land uit de wereldgeschiedenis plaatsvond. Toen viel een gigantisch Duits leger van 3,3 miljoen man (onderverdeeld in drie legergroepen en 150 divisies) over een frontbreedte van meer dan drieduizend km, van de Baltische kust tot [lees verder]

Benito Mussolini of de ‘eerste politieke popster’

Recensie Pieter Jan Verstraete - 17/12/2021
De Italiaanse fascistische leider Benito Mussolini is steeds omgeven geweest door mythes en legendes. Hij heeft daar zelf hard toe bijgedragen. Immers al vroeg ontdekte hij de mogelijkheden van de publieke media te eigen bate. Hij was de ‘eerste popster in de politiek’, schrijft zijn meest recente [lees verder]

De verkeerde doden

Recensie Pieter Jan Verstraete - 07/11/2021
Zes miljoen Fransen werden slachtoffer van de Groote Oorlog: dood, gewond, ziek of vermist. Van hen werden er 668 geëxecuteerd door hun eigen land. De laatste jaren komt hun tragisch lot meer en meer ter sprake en is er controverse rond het onderwerp.
Waren het alleen maar arme stakkers die de [lees verder]

“Weg met die moffen!” Nederland discrimineert Duitse landgenoten

Recensie Pieter Jan Verstraete - 23/10/2021
Onmiddellijk na de bevrijding nam de Nederlandse overheid al de bezittingen van de Nederlandse Duitsers in beslag, en dat ongeacht hun politieke voorkeur of gedrag tijdens de oorlog. Deze beslissing ging terug op een verklaring van de Nederlandse regering in Londense ballingschap op 20 oktober 1944, [lees verder]

Fotoboek over het Oostfront

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/09/2021
Een nieuw fotoboek over Vlaamse vrijwilligers aan het Oostfront (1941-1944) toont ons vooral scènes uit het dagelijks leven van “onze jongens aan het Oostfront”, zoals het toen heette. Interessant is vooreerst dat een groot aantal van deze foto’s nooit eerder werd gepubliceerd.
Werkelijkheid [lees verder]

De aantrekkingskracht van Joris Van Severen

Recensie Pieter Jan Verstraete - 12/09/2021
Binnen de historiografie van de Vlaamse Beweging zijn Cyriel Verschaeve en Joris Van Severen de twee figuren bij uitstek over wie de meeste publicaties werden geschreven.
Terwijl je van de eerste maar moeilijk kunt beweren dat hij nog enige aantrekkingskracht uitoefent, is het tegendeel waar wat [lees verder]

Filip de Pillecyn als journalist tijdens de Duitse bezetting

Recensie Pieter Jan Verstraete - 30/08/2021
Al eerder verscheen er journalistiek werk van Filip de Pillecyn (1891-1962) in boekvorm. We denken dan vooral aan de bundel Kiespijn der ziel (1981), verzameld en ingeleid door Richard Baeyens dat werk bevatte van De Pillecyn verschenen in het interbellum en onmiddellijk na de bezetting (onder meer in [lees verder]

Een vlug vergeten hoofdzonde

Recensie Pieter Jan Verstraete - 11/08/2021
De in 1975 in Stockholm geboren Maria Grund bracht het grootste deel van haar loopbaan door in de film- en mediabranche. Daardoor woonde ze afwisselend in Londen en New York. Thans woont ze op het Zweedse eiland Gotland, en brengt ze haar tijd al schrijvende door. De hoofdzonde is haar debuut als detectiveschrijfster.
[lees verder]

Moord en doodslag in Friesland

Recensie Pieter Jan Verstraete - 04/08/2021
 De auteur Anita Terpstra werd in 1974 in het Friese Hallum geboren, en is bedrijvig als journaliste. In 2009 debuteerde ze als misdaadauteur met Nachtvlucht. Voor haar thriller Samen werd ze in 2017 genomineerd voor de Gouden Strop. Daarnaast schreef ze ook enkele non-fictieboeken. 
Altaar
[lees verder]

Adolf Hitler was helemaal geen eenzaat

Recensie Pieter Jan Verstraete - 25/07/2021
In haar nieuw boek vertelt de Duitse historica Heike B. Görtemaker op overtuigende wijze en aan de hand van een overweldigende hoeveelheid bronnenmateriaal hoe de Duitse dictator Adolf Hitler zich met een hechte kring vertrouwelingen omringde, die hij als zijn surrogaatfamilie beschouwde. Zelfs na de [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.