De Übermensch werd rat

Nazi’s die met een hoofdknik, glimlachend en zonder schuldgevoel joden, partizanen, weerstanders, vrouwen en kinderen kapot maakten, zijn evenzeer (redelijk) trouwe en vrolijke echtgenoten, vaders en vrienden. Je staat er telkens versteld van hoe duizenden Vlamingen zich in ‘40-‘45 door deze dubbelhartige beulen hebben laten verleiden.

In De Rattenlijn trek je 486 bladzijden lang door het leven van Otto von Wächter, geboren in Wenen en als SS-graaf in Polen door en door ingesleten in het Hitlerregime en er met hart en ziel aan verknocht. Zijn lidmaatschapnummer van de partij dateert van het begin van de jaren dertig: 301.097. Voor zijn mooie echtgenote – Charlotte – rijk, katholiek en bezoekster van een groot Eucharistisch Congres in Dublin in gezelschap van een bevriende bisschop, was deze vroege austro-nazi steeds en alom in haar liefdesnota’s de vereerde Hümmi.

Internationaal recht

De Joods-Britse Philippe Sands heeft een duobaan. Enerzijds is hij een Londense advocaat gespecialiseerd in mensenrechten – en in die rol was hij jurist in internationale strafzaken tegen Pinochet, Congo, Joegoslavië en Rwanda – anderzijds is hij een vlijtige en originele auteur. Zijn debuut, East West Street, uit 2017, vertaald als Galicische Wetten, bewees dat hij kan schrijven en, nog veel belangrijker, onderzoeken.

In zijn eerste boek ontsluiert hij na tientallen reizen, gesprekken en het doorploegen van meters documenten, de grondslagen van het internationaal recht na de Tweede Wereldoorlog, met aan de ene kant de Joodse juristen Hersch Lauterpacht (mensenrechten) en aan de andere kant Rafael Lemkin (genocide). Je mag gerust stellen dat het internationaal recht sedert 1945 verjoodst is door deze talentvolle rechtskundigen.

De zonden van de vader

Familiaal wortelt Sands in Galicië en wonder boven wonder zijn er verwantschappen met Lauterpacht en Lemkin, beiden uit dezelfde Pools-Oekraïense landstreek van Centraal-Europa. Zijn kameraad bij dit geschrift was Niklas Frank, de zoon van Hans Frank, de bloedhond van de Führer in Krakau. Niklas verklaarde dat zijn vader in Neurenberg om zijn wandaden inderdaad de doodstraf verdiende.

Horst Wächter, de zoon van Otto, helpt Philippe Sands na veel bezoeken met honderden brieven van zijn moeder en vader, vanop zijn rommelige kasteel Hagenberg in Tsjechië, maar stribbelt bij elk bewijsstuk tegen om de gruweldaden van zijn verwekker te erkennen. Hij is van de school: bevel is bevel, zoals pa.

De naam van Horst is een eerbetoon aan het Horst Wessellied, de partijhymne van de NSDAP. De tweede voornaam is Arthur, naar zijn peter, Arthur Seyss-Inquart, onder meer rijkscommissaris van bezet Nederland.

Horst is interessant en raadselachtig. Zijn vader sterft in ballingschap in geheimzinnige omstandigheden in Rome in 1949. Horst groeit op in een door en door antisemitisch milieu en wordt toch in de jaren zeventig assistent van de Weens-Joodse kunstenaar Friedensreich Hundertwasser, die van de schreeuwerige scheve gevels en vloeren met honderdduizenden mozaïeksteentjes.

De Finale Oplossing

Otto Wächter wordt militair in een kazerne in de buurt van Dachau en krijgt een baan op het Hauptamt (hoofdkantoor) van de Sicherheitsdienst-SS, kortweg de SD, het inlichtingenbureau van de SS. Otto’s mening is helder. In notulen van een kabinetsvergadering van het Duitse bezettingsbestuur in Krakau, heet het ‘dat voor hem een radicale oplossing van de Judenfrage onvermijdelijk zou zijn.’

Na de Wannseeconferentie begin 1942 waar de Endlösung, de Finale Oplossing, wordt beslist, krijgt Otto zijn kans om deze mee door te voeren. Hij wordt benoemd tot gouverneur van het district Galicië en dicteert zijn bevelen vanuit Lemberg. Op het einde van 1942 meldt de New York Times, op basis van nieuws van de Poolse regering in ballingschap, dat hij op een lijst van tien namen staat van nazi’s die misdaden begingen in Polen. Wächter werd berucht om het uitroeien van de Poolse intelligentsia.

Nazi-ondergrondse

Halverwege de dikke turf verzeilt Otto’s verhaal in de ondergrondse hulplijn voor nazi’s die na de val van het duizendjarige rijk met de hulp van onder meer kerkadel vluchten naar Syrië, Argentinië en andere autoritair-fascistische oorden waar niet al te veel vragen werden gesteld. Otto zwerft drie jaar in zeer ruwe omstandigheden in de bergen op de grens van Oostenrijk en Duitsland. Charlotte bezorgt haar man voorraden en winteruitrusting langs bevriende kanalen. Nooit blijft hij langer dan drie of vier dagen op dezelfde plek.

De zwervende nazi arriveert in 1949 in Italië en leidt daar opnieuw een leven als onderduiker met een beperkte vriendenkring, én een zeer goed contact in het Vaticaan, de nazi-gezinde bisschop Hudal, in wiens armen hij sterft in verdachte omstandigheden op 13 juli 1949.

Spannend en leerzaam is de lectuur van het kruisen der wegen van Joodse moordcommando’s, Amerikaanse spionnenronselaars en geheime Sovjetagenten in Rome. Bekend is, en hier wordt het nogmaals helder weergegeven, hoeveel nazi’s na de oorlog in dienst kwamen van de mekaar bevechtende grootmogendheden. Philippe Sands levert met De Rattenlijn een nieuwe krachttoer, hoewel zijn vorige boek, Galicische Wetten, meer totaal onbekende feiten opleverde. Toch, van harte aanbevolen.

De rattenlijn | Philippe Sands

Paperback / softback | Nederlands | Literaire non-fictie algemeen

De zoektocht naar de waarheid achter de vlucht en mysterieuze dood van een naziofficier"Het resultaat is een rijkgeschakeerd verhaal met personages die volop tot de verbeelding spreken. De Rattenlijn is een geschiedenisboek, liefdesverhaal [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Frans Crols

Een parade van ploerten

Recensie Frans Crols - 17/01/2023
Simon Sebag Montefiore beviel tijdens corona van 1467 bladzijden over de geschiedenis van de wereld. Ontzettend leerzaam is het door de portretten van duizenden sleutelfiguren. De ruggengraat vormen de invloedrijke families van farao’s, satrapen, sjahs, consuls, keizers, koningen en presidenten. [lees verder]

Manager en cherubijn

Recensie Frans Crols - 15/12/2022
Boeken over managers zijn zo vaak zo dor. Ze tamboereren over techniekjes en verstoppen hun temperament, luimen, mislukkingen en liefdes. Een opgeschoonde woordenbrij is het. Niet zo bij Bessel Kok. Hier is deugddoend exhibitionisme de trend.
Publiceren over managers is een ondergeschoven kind [lees verder]

Het grote experiment: een dreunende verdediging van de gemeenschap en het culturele patriottisme

Recensie Frans Crols - 18/11/2022
De professorale ruziemakers over de Vlaamse canon moeten Het grote experiment lezen: een dreunende verdediging van de gemeenschap en het culturele patriottisme. Yascha Mounk herkauwt geen troep over het verwasemen van de democratie, de neergang van het Westen, de omvolking en meer onheilsdrolligheid. 
[lees verder]

Ex-ambassadeur Johan Verbeke voorziet Vlaamse EHBO voor diplomaten

Recensie Frans Crols - 17/11/2022
Ambassadeurs zijn als balsem voor de wereld. Vlaamse diplomaten zijn vandaag alomtegenwoordig. In de jaren zestig, zowat twee generaties geleden, had je een vlaag ‘Fayat Boys’ nodig om de achteropstelling van Vlaanderen te schrappen.
Bij de jezuïeten in Antwerpen studeerde ik handels- [lees verder]

Tegen de Vlaamse burgermensjes

Recensie Frans Crols - 01/11/2022
Als u nog één boek aanschaft voor nieuwjaar is de keuze simpel. Trouw moet blijken, Teksten uit Journaal van Mark Grammens is uw terechte gading. 288 bladzijden voor politieke, maatschappelijke en rebelse lekkerbekken.
Kop eraf als Trouw moet blijken van en over Mark Grammens (1933-2017) [lees verder]

De bonbons van Beëlzebub

Recensie Frans Crols - 18/10/2022

Drugs, ook wiet, zijn schunnig. Deze shit liberaliseren is de wens van wie zich de betere vindt. De verschoppelingen van de samenleving, de gezinnen, de landbouw en de fabrieken winnen echter bij een oorlog tegen narcotica. Crystal meth rukt op in de Lage Landen. De herontdekking is een diabolische [lees verder]

Wees niet dom, Afrika is een macht

Recensie Frans Crols - 04/10/2022
Afrika is geen land is een olifant van een boek: groot, machtig, statig, amusant, aanlokkelijk. Dipo Faloyin is journalist, geboren in Chicago, opgegroeid in Lagos en woont in Londen. Hij kust zijn continent, colporteert zelfspot en ziet westerlingen als rovers. Wat hij bewijst.
Eén land zonder [lees verder]

Weg met Balthasar Boma, leve ondernemer Ignace Van Doorselaere!

Recensie Frans Crols - 28/09/2022
Balthasar Boma is de enige ondernemer die alle Vlamingen kennen, maar eigenlijk zou dat Ignace Van Doorselaere moeten zijn. Je krijgt er twee voor de prijs van één. Deze braderie weegt twee boeken over ondernemen: De Essentie van Ignace Van Doorselaere en het engelstalige Woke Inc. van Vivek Ramaswamy. [lees verder]

De wiegen van de wetenschap

Recensie Frans Crols - 30/08/2022
Ja, u leest het goed, geen wieg wel wiegen. Maand na maand miezert smaad op de westerse eigendunk. De analyse met de vernietigende inzichten over China is pas lauw of de prediking hoe Afrika zijn noorderbuur zal klem rijden bezet de boekentoptien. De Hottentot met het geschrift hoe het gregoriaans daar [lees verder]

Mandeville: de Vlaamse vader van de economie

Recensie Frans Crols - 26/07/2022
Vlaanderen is braakland voor filosofen als Augustinus, Descartes, Hobbes, Kant en Hegel. Wel is er het (onbekende) vaderschap van Bernard Mandeville, een Vlaamse Nederlander, die Adam Smith, David Hume en Charles Darwin inspireerde.
Niet 1 Vlaming op 100, noch 1 liberaal op 1000, zeker geen 1 op [lees verder]

Lezen en schrijven zijn mirakels

Recensie Frans Crols - 10/07/2022
Schattingen van het ontstaan van taal variëren van 50.000 jaar tot 1,9 miljoen jaar. Lezen en schrijven van 26 gecombineerde hanenpoten zijn mirakels.
Deze tekst is een combinatie van 26 hanenpoten op een bladzijde of een scherm die voor u zinnen vormen met een betekenis. Schrijven is van een [lees verder]

Woody Allen en de Vlaamse Beweging

Recensie Frans Crols - 03/06/2022
Messianisme is een Joodse traditie en voortgang die uitwaaierde. Het is Bijbels, christelijk, marxistisch, ecologisch, Vlaams, actueel. Je vindt messianisme in eigen dosissen bij Franz Kafka, Martin Buber, Karl Marx, Woody Allen, Greta Thunberg, Bart De Wever en Tom Van Grieken.
Een sliert messianisme [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.