De teletijdmachine van professor Min

Gare du Nord van Eric Min is een boek dat zo goed is als het er uit ziet. Op de cover staat een intrigerende foto van aankomende mensen in een station die deels verborgen onder een wolk van een stoomtrein gehaast naar de uitgang lopen. De toon van het boek is meteen gezet: dit is niet om het even welk station, maar wel het Parijse Noordstation, waar treinen ladingen passagiers uitstorten die zo snel mogelijk naar de uitgang snellen om deel te worden van de mythische stad.

Victor Hugo

In zijn voorwoord ‘De Plattegrond van het Geheugen’ geeft Min ons meteen zin om met die mensen mee de Lichtstad in te duiken. Die tekst is meeslepend geschreven omdat Min er met passie in uitlicht waarom Parijs een eeuw lang de culturele hoofdstad van de wereld was vanaf 1850. De magie van de aankomst deed ook het hart van Victor Hugo harder kloppen; ‘ik dacht dat dit alleen in boeken voorkwam’ schrijft de Franse meester over de emotie die hem overmande in de Gare du Nord. Hij ziet de koepel van de kerk in Montmartre van ver opduiken, als het toetje van een slagroomtaart, ‘mijn minaret, mijn mekka’ schreeuwt hij het met literaire overdrijving uit.

Min beschrijft het wedervaren van tientallen Belgische en Hollandse kunstenaars die hun heil zochten in Parijs, die er onweerstaanbaar door aangetrokken werden, die er hun leven lang bleven of slechts enkele weken of maanden, die er weggingen en terugkeerden. Ze werden gedreven door nieuwsgierigheid, door overmoed of ambitie, door ‘knaldrang’, om de stad te zien waar alles nieuw, ongezien en ongehoord is. In het Noordstation legden ze hun oude kleren af en doken een nieuw leven in.

Min geeft indrukwekkende cijfers: zowat één derde van al wie als enigszins belangrijk artiest kan aanzien worden, passeerde in Parijs. Die toevloed van wereldwijd talent zorgde natuurlijk dat de stad een indrukwekkende smeltkroes werd. Rond 1900 vormden de Belgen met 40.000 de op een na grootste groep buitenlanders, na de Duitsers. Er waren niet alleen artiesten; ook vele handarbeiders zochten er hun heil in de periode van de miserie van Arm Vlaanderen .

Haussmann

Het leek wel of alles mogelijk was in Parijs. De glans van het nieuwe zorgde voor een ‘razende moderniteit’. Min beschrijft meesterlijk de koortsige sfeer die er heerste, waarbij alles in voortdurende beweging was. Dat voelden de aankomende reizigers meteen als ze de drukke Parijse straten zagen. Georges-Eugène Haussmann (1809-1891) had vanaf 1853 met de sloop van 20.000 huizen een moderne stad geschapen, met lange brede boulevards die wel voor auto’s gemaakt leken voor die bestonden.

De overvloedige verlichting maakte grote indruk op wie uit een stadje kwam waar iedereen ’s avonds binnen bleef. Hier leek het verschil tussen dag en nacht opgeheven. Een haast Amerikaans Babylon, waar winkelpromenades, cafés en restaurants de kleinstedelijke sfeer verdreven, met de grote warenhuizen als nieuwsoortige kathedralen. Het was een opwindende eeuw in een stad waar alles en iedereen de moeite was om te bekijken. Alles was hier een maatje groter, schrijft Min.

Van Wiertz tot Claus

Dit voorwoord is zo goed geschreven, dat het de moeite loont meer dan één keer te lezen. Min schetst het beeld van deze uitzonderlijke stad in een uitzonderlijke periode op zo een overtuigende manier, dat je er zo naartoe zou gaan, ook al ben je er al zo vaak geweest. Die gelegenheid krijgt de lezer aangeboden, want Min vertelt in vijftien hoofdstukken het wedervaren van Belgische en Nederlandse kunstenaars in Parijs, van Antoine Wiertz tot Hugo Claus. Min duwt zijn lezer in een tijdmachine voor een reis die een eeuw duurt.

De lijst van bekende mensen die opduikt in het boek is te lang om hier op te noemen. Maar Mins beschrijvingen van het liederlijk Parijse leven van Félicien Rops of George Simenon zal niemand vervelen. Voor mij waren de pagina’s over Rik Wouters misschien wel de meest ontroerende, omdat Min een juist beeld geeft van een jonge schilder die uit het kleine Bosvoorde in het grote Parijs terechtkomt en hoezeer die stad zijn werk zal beïnvloeden.

Min is met Gare du Nord niet aan zijn proefstuk toe. Hij schreef eerder biografieën van James Ensor en Rik Wouters en twee boeiende boeken over Brussel in de negentiende eeuw en een muzikaal portret van Venetië. Zijn laatste werk staat minstens op hetzelfde hoog niveau van zijn vorige. Voor het immense zoekwerk dat Min voor ‘Gare du Nord’ verricht heeft, kan enkel respect bestaan. Het lijkt wel of er geen spoor van een schilder, schrijver of om het even welke andere artiest aan zijn aandacht is ontsnapt.

Reisgids

In Parijs neemt hij ons mee op een zoektocht waar de Belgen en de Nederlanders geleefd hebben. Zijn boek wordt zo een reisgids om de Franse hoofdstad op een originele manier te bezoeken, want Min duidt de adressen nauwkeurig aan waardoor zijn lezer zelf op zoek kan gaan in Montmartre of op de Linkeroever naar wat er nog overblijft van de passage van de Belgen en Hollanders.

Wie niet met het boek onder de arm meteen in de TGV naar Parijs springt, kan het boek op twee andere manieren lezen. Als een gewoon, zeer goed boek dat je in een ruk wil uitlezen en dat je van het ene verhaal naar het andere brengt. Of voor wie het boek meer als een encyclopedie ziet en af een toe een hoofdstukje tot zich neemt en dan de tijd neemt om weg te dromen en zich even in dat wondere Parijs van lang geleden te wanen.

 

Gare du Nord | Eric Min

Hardback | Nederlands | Geschiedenis algemeen

Gare du Nord is een boek over het verlangen. Rond 1900 trokken almaar nieuwe generaties kunstenaars uit de Lage Landen naar Parijs, de onbetwiste culturele hoofdstad van de wereld. In de Ville Lumière zochten zij inspiratie en succes. Hun brandstof: steile ambitie, [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Luckas Vander Taelen

Hoe Donald Muylle de weg wijst naar een betere wereld

Recensie Luckas Vander Taelen - 12/06/2022
Kris Peeters denkt dat er binnen een aantal jaren een boek zal verschijnen met als titel ‘de Waanzinnige 21st eeuw’, naar analogie met het klassieke historisch werk van Barbara Tuchman over de 14de eeuw. De eerste decennia van onze eeuw lijken een onstuitbare roetsjbaan van onverwachte gebeurtenissen, [lees verder]

Lachen met wokers en complotdenkers

Recensie Luckas Vander Taelen - 01/06/2022
‘De Vrouw met de gouden arm‘ van Filip Huysegems is een meer dan lezenswaardige roman, en dit om ten minste vier redenen, essentieel om een boek aan te bevelen: het is niet alleen relevant, maar ook goed geschreven, met een onverwacht en verrassend einde en met vooral een grote dosis humor. [lees verder]

Weg met de media , leve de pers!

Recensie Luckas Vander Taelen - 24/05/2022
‘Fuck de media, red de pers‘ van Guido Van Liefferinge is een geëngageerd boek, een pamflet haast dat ons met hoogdringendheid attent wil maken op onrustwekkende evoluties in een wereld die hij bijzonder goed kent. De nu 81-jarige Van Liefferinge verwierf naam en faam met bladen als Joepie [lees verder]

Het einde van links en rechts volgens Hind Fraihi

Recensie Luckas Vander Taelen - 12/04/2022
Als een vermaledijd virus daar niet anders over beslist had, dan zou Hind Fraihi in 2020 vier lezingen gehouden hebben in het kader van de Willy Calewaert-leerstoel. Dat kon dus niet, en dat is bijzonder jammer want wat Fraihi zou verteld hebben, is meer dan interessant.
Dat we dit kunnen stellen [lees verder]

De oorlog van Douglas Murray tegen het woke denken

Recensie Luckas Vander Taelen - 28/03/2022
Douglas Murray is een Engelse auteur die twee boeken schreef met titels als provocerende vlaggen van een niet bepaald politiek-correcte lading: The strange death of Europe (vertaald als Het opmerkelijke einde van Europa bij De Blauwe Tijger) en The Madness of the Crowds. Hij is niet bepaald een [lees verder]

Van Algerije naar Italië

Recensie Luckas Vander Taelen - 12/03/2022
Joachim Pohlmann is natuurlijk niet zomaar een auteur. Hij heeft een uitgesproken profiel als voormalig woordvoerder van de N-VA, rechterhand van Bart De Wever en huidig kabinetschef Cultuur van Jan Jambon. En een tijdlang schreef hij ook columns voor De Morgen waar hij met sardonisch plezier de weldenkende [lees verder]

De identitaire lasagne van een straatkat

Recensie Luckas Vander Taelen - 12/02/2022
Yasmina El Messaoudi zal in de Vlaamse mediageschiedenis herinnerd worden als eerste nieuwsanker van allochtone origine. Ze maakte haar debuut bij TV-Brussel (nu Bruzz) in 2008. Momenteel is ze als journaliste actief bij Radio 2 Vlaams-Brabant.
Aangrijpend
Maar met haar succesvolle mediacarrière [lees verder]

Met ervaren gidsen door het Europees doolhof

Recensie Luckas Vander Taelen - 28/12/2021
De titel van het boek van Tijn Sadée en Bert van Slooten over de Europese Gemeenschap: ‘Het Brusselse moeras‘ is wellicht een commerciële keuze omdat dit een smeuïge aanklacht laat vermoeden tegen schandalen en mistoestanden. En dat is het ook, maar dan ook weer niet. Maar het is vooral [lees verder]

Verlos ons van het kwaad: menselijke bom in Brussel

Recensie Luckas Vander Taelen - 30/11/2021
Het minste dat je van ‘Verlos ons van het Kwaad‘ van Joost Vandecasteele kan zeggen is dat het uitermate goed gedocumenteerd is. Dat is geen geringe verdienste, want de materies waarmee de auteur omgaat zijn allesbehalve transparant of eenvoudig. Vandecasteele combineert het verhaal van twee [lees verder]

‘Van waar dit allemaal komt’: Urbanus, het monument uit het pajottenland.

Recensie Luckas Vander Taelen - 20/11/2021
Ik was net geen zestien toen ik op een zaterdagavond in mijn geboortestad A. naar een optreden ging kijken van een nieuwe komiek die nog niemand gezien had. Maar iedereen had van iemand horen zeggen dat hij ongelofelijk grappig was. Alleen zijn naam al, die toch wat anders klonk dan Miel Cools bijvoorbeeld, [lees verder]

De tien geboden van Sammy Mahdi

Recensie Luckas Vander Taelen - 30/10/2021

Ik mocht Sammy Mahdi interviewen op de Brusselse stadszender Bruzz , in tempore non suspecto, toen hij nog geen staatssecretaris van migratie was. Hij was gewoon de voormalige voorzitter van de CD&V-jongeren, die nipt de strijd om het grote presidentschap van zijn partij verloren had van Joachim [lees verder]

Mijmeren met een voormalig Europees president

Recensie Luckas Vander Taelen - 13/10/2021
Lang geleden ontmoette ik Herman Van Rompuy voor het eerst, in de tuin van zijn huis in Sint-Genesius-Rode. Het was zijn broer Eric die me er heen had gelokt, toen ik die met een cameraploeg volgde in een reportage voor het legendarische programma ‘Strip-Tease’ van de RTBF. Het was de eerste, [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.