De tegennatuurlijke tuinman

Onlangs verscheen het nieuwe boek Het bewaren waard van de Vlaamse jurist en historicus Frank Judo. Daarin gaat de man al wandelend door 21 misverstanden over het conservatisme. Het is het lezen waard en bovendien uitgebracht in een handig pocketformaat. Je ziet jezelf dit meepakken op een wandeling en er even in lezen terwijl je op een bankje geniet van de lentezon. De auteur waarschuwt in zijn verkennende voorwoord: ‘Wie het conservatisme als een denkrichting wil omschrijven, maakt conservatieven echter bewust of onbewust het leven moeilijker.’ Hij legt immers doorheen het hele boek bloot hoe weinig consistent het conservatieve denken eigenlijk wel is. Het is een veelstromenland.

Geen handboek

Judo weet dat term ‘conservatisme’ op zich een bijzonder beladen begrip is. ‘Naar verluidt zou de Nederlandse politicus Willem Nolens in het begin van de twintigste eeuw gezegd hebben dat de meeste mensen liever als brandstichter of dief door het leven gaan dan als conservatief. Judo verhaalt ook een anekdote dat een kennis hem contacteerde om in een panel ‘sterilisatie van gehandicapten’ te komen verdedigen, want ja, hij is toch ‘een conservatief’.

Probeert hij dan met die eenentwintig misverstanden een foutief beeld van het conservatisme te ontkrachten? Neoconservatieven zullen het werkje teleurgesteld naast zich neerleggen en alle tegenstanders van het conservatisme zullen schouderophalend Judo wegzetten als een zwalpende zemelaar. En tweemaal is dat onterecht. Frank Judo schreef geen handboek dat scherpe schotten opwerpt tussen allerlei denkrichtingen en evenmin produceerde hij een ideologische handleiding. Hij is een man van enerzijds en anderzijds, iemand die meer vragen stelt dan hij kan beantwoorden. Iemand die met de nodige ironie en zelfspot de tekorten van de mens — ‘een wezen waar nog werk aan is’ — erkent.

Aren lezen

Judo: ‘Conservatieven bestuderen de wereld niet om hem te veranderen, maar wel om hem te begrijpen en er een plaats in te vinden. Zij gaan uit van een respectvolle houding tegenover het bestaande, waarbij diegene die veranderingen wenst door te voeren, zal moeten aantonen dat die veranderingen een meerwaarde bieden, die dan nog opweegt tegen de nadelen.’ Een conservatief is daarom eerder erudiet dan een intellectueel of een rationalist. Hij ‘leest aren uit wat voorhanden is en maakt keuzes aan de hand van wat hij leert uit keuzes die voordien werden gemaakt.’

Cruciaal in Judo’s variant van het conservatisme is het vermogen om continuïteit te zien, dat te erkennen en te koesteren. ‘Het volstaat niet ervan te dromen, erom te treuren of ze door vingers te laten glippen’, schrijft hij. ‘Conservatisme is niet vanzelfsprekend, laat staan natuurlijk. Het is zo tegennatuurlijk als het groot is. Het is namelijk een cultuurfenomeen.’ Daarbij roept de schrijver het beeld op van Fausts verzuchting ‘Verweile doch, du bist so schön!’ [‘Blijft toch, je bent zo mooi!’].

Eerder tuinman dan krijger

Een conservatief is veeleer een tuinman, concludeert hij, dan een krijger. ‘Hij probeert rustig te blijven en te corrigeren wat zijn project zou kunnen bedreigen.’ Die vergelijking van de tuinman deed me teruggrijpen naar het boek Leven in de tuin van Penelope Lively: ‘De tuinier is niet gebonden aan het heden, hij kijkt vooruit, koestert verwachtingen, ziet de komende lente voor zich. En hij kijkt terug, herinnert zich wat was, vergelijkt dat met nu, en met volgend jaar.’ Maar ze weet ook: ‘Je kunt de natuur geen orde opdringen.’

De verschijningsdatum van Het bewaren waard, met het begin van de lente, is dan ook meer dan toepasselijk. De hovenier trekt dan opnieuw zijn tuin in en stelt vast wat de winter verloren deed gaan, maar ziet ook wat er overleefde. Gehurkt zaait hij dan zaden van bloemen die hij al jaren koestert en kijkt dan reikhalzend uit naar hun nieuwe bloei.

Het bewaren waard is verkrijgbaar in de Doorbraak webwinkel.

Het bewaren waard | Frank Judo

Paperback / softback | Nederlands | Filosofie algemeen

Net zoals iedereen de idioot van iemand anders is, vind je ook conservatieven in maten en gewichten. Hervormingsaverse communisten, moslims die strak in de leer zijn, laïcistische nationalisten, boze populisten of voldane burgermannetjes, allemaal passen ze in [lees verder...]

In stock

Meer berichtjes van Harry De Paepe

Het verhaal van de gouvernante van the Queen

Recensie Harry De Paepe - 13/09/2022
We worden al een hele tijd overspoeld met mierzoete verhalen over het wel en wee van de overleden koningin Elizabeth II. Vele mensen delen hun getuigenissen over hoe ze de koningin ontmoetten en vertellen daarbij veelal grappige en soms ook ontroerende anekdotes. De Windsors zijn uitgegroeid tot de meest [lees verder]

De Kast van Clio – Maria van Bourgondië

audio/video24/08/2022
Tijdens het voorjaar van 2022 bezocht Harry De Paepe de tentoonstelling 'Uitbundig Verleden' in het Mechelse Hof van Busleyden. De Bourgondische periode stond centraal in de tentoonstelling.

Harry vertelt ons in enkele minuten tijd wie Maria van Bourgondië was. Wat was haar belang? En hoe [lees verder]

Knappe biografie over bijna vergeten Vlaamse graaf

Recensie Harry De Paepe - 16/08/2022
De elfde eeuw is een ongemeen fascinerende tijd. De Normandiërs veroveren Engeland en een Europees ridderleger trekt naar Jeruzalem. Pausen Gregorius VII en Urbanus II, Mathilde van Canossa, Willem de Veroveraar en Godfried van Bouillon behoren tot de elfde-eeuwse beroemdheden wier namen tot op vandaag [lees verder]

De ‘foute vrouwen’ van de nazi’s in Nederland en Vlaanderen

BlogHarry De Paepe - 02/08/2022
Paul van de Water is verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Hij specialiseert zich in de collaboratie in de Nederlanden. In het bijzonder overzichtelijke boek 'Foute vrouwen. Handlangsters van de nazi's in Nederland en Vlaanderen' portretteert hij 51 vrouwen die op de een of andere manier de Duitse [lees verder]

Lia van Bekhoven over ‘Klein-Brittannië’

Recensie Harry De Paepe - 27/07/2022
Lia van Bekhoven behoeft in Vlaanderen geen introductie. Al jarenlang licht ze op de nationale televisie en radio het reilen en het zeilen toe van de Britse politiek. Ze doet dat op de haar kenschetsende nuchtere ‘Hollandse’ manier, ook al is ze een Brabantse. De correspondent presenteert zich ook [lees verder]

De Kast van Clio – Emmanuel Waegemans over de Krim

audio/video25/07/2022
De Krim, een schiereiland in de Zwarte Zee, werd in 1954 door partijleider Nikita Chroesjtsjov overgedragen aan Oekraïne, op dat moment nog onderdeel van de Sovjet-Unie. Een bijna symbolische geste, die veertig jaar later grote gevolgen had toen de Sovjet-Unie uiteenviel en de Krim daarmee ook een onderdeel [lees verder]

De Kast van Clio – De verborgen geschiedenis van Vlaanderen

audio/video24/06/2022
Grote historische gebeurtenissen gebeuren niet alleen, ze gebeuren altijd ergens, op een bepaalde locatie. De verborgen geschiedenis van Vlaanderen neemt je mee naar enkele van die plaatsen. Plaatsen waar revoluties ontketend zijn, waar bloed is gevloeid, heldendaden zijn verricht, massa’s samenstroomden, [lees verder]

De fascinerende en ondoorgrondelijke Byzantijnen

Recensie Harry De Paepe - 28/04/2022
Wist u dit? In de zesde eeuw gaf men in de graven van Chinese edellieden imitatie-Byzantijnse munten met portretten van niet-bestaande keizers mee. Zo ver reikte het aanzien van het Byzantijnse Rijk. De Byzantijnen – die dat woord zelf nooit gebruikten om zichzelf te beschrijven – zagen zichzelf [lees verder]

De vele levens na de dood en evenveel kaarten

Recensie Harry De Paepe - 27/04/2022
Ergens vanaf de vijfde eeuw ontstond er in het Chinese boeddhisme een legende over Maudgalyayana, een reiziger naar de onderwereld. Hij werd in zijn jeugd ‘Radijs’ genoemd. Wanneer hij toetreedt tot een klooster, ontdekt hij dat zijn overleden moeder Niladhi ergens in het hiernamaals moet boeten [lees verder]

De kast van Clio – in gesprek met Michael Pye

audio/video27/04/2022
‘Wat in Antwerpen gebeurde, droeg bij tot de verandering van de wereld en hoe we daarover denken.’ De slotbedenking van het boek Antwerpen. De gloriejaren van gerenommeerd historicus Michael Pye zal menig hart in de koekenstad sneller doen slaan. Hoewel, de meeste sinjoren zijn hier al zo lang van [lees verder]

De kast van Clio – Gent, een filmstad met een rijk verleden

audio/video24/04/2022
Guy Dupont is archivaris voor de stad Gent. Hij is te gast in de 'Kast van Clio'.

Halverwege de twintigste eeuw beleefde de cinema zijn gouden jaren. Nooit gingen er zo veel mensen naar de film, waren er zo veel bioscopen en werden er zo veel filmaffiches aangeplakt als toen. Dit veranderde [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.