De stroeve kop van Caesar

‘Van alle Galliërs zijn de Belgen de dappersten…’  Dat staat in de Bello Gallico van Julius Caesar. Enfin, het staat in de Karolingische kopie van het legendarische oorlogsverslag van de al even legendarische veldheer. Het is de oudste versie die er ons nog rest en die ligt in Amsterdam.

De Belgische Oorlog

De Nederlandse journalist Tom Buijtendorp schreef een boek over de tijd die Julius Caesar doorbracht in onze gewesten. Hij weerlegt aan de hand van verschillende argumenten de stelling van de Belgische archeoloog Hugo Thoen dat Caesar nooit in onze streken was geweest. Thoen noemt de Bello Gallico ‘hoogst twijfelachtig’. Caesar schreef het sowieso met de bedoeling om zijn eigen ster in Rome te doen schitteren. ‘Caesar heeft zijn verslag net zo aangedikt, zaken versimpeld en accenten gelegd die voor hem gunstig waren’, en daarmee meldt de Nederlander Buijtendorp niks nieuws. ‘Nieuwe berekeningen in de bijlage geven aan dat waarschijnlijk ongeveer de helft van Caesars gesneuvelde soldaten is omgekomen in de Lage Landen.’ Caesar vocht zijn campagne in Gallië – meer dan tot nog toe aangenomen – voornamelijk in onze regio uit.

Julius Caesar, de eerste geograaf

Hoeft het te verwonderen dat Caesar door Tom Buijtendorp de ‘eerste geograaf’ van de Lage Landen wordt genoemd? Voor zijn komst was de kennis van het noorden bij de Romeinen eerder beperkt. Men baseerde zich op de bevindingen van de Griekse onderzoeker Pytheas, afkomstig uit de kolonie Massilia, vandaag Marseille. Vanuit strategisch oogpunt was de kennis van de geografie uitermate belangrijk. ’Sommige delen van de Bello Gallico lezen dan ook als het verslag van een ontdekkingsreiziger’. Caesar is zo de eerste die rivieren de Maas en de Rijn beschrijft en de bewoners benoemt.

Nieuwe inzichten

Jammer genoeg komt de te uitgebreide beschrijving van de aantallen, de oppervlaktes, muntstukken en dies meer de vlotheid van het boek niet ten goede. Maar de cijfers zijn tegelijk ook de verdienste van dit werk. Voor de eerste keer wordt er een vrij consistent beeld geschapen van de hele campagne. De Gallische Oorlog wordt letterlijk uit de mythische ‘nevelen der tijd’ gerukt.

Buijtendorp relativeert het beeld dat Caesar ‘de eerste gedocumenteerde genocide uit Noord-Europese geschiedenis’ uitvoerde. Het is vooral een wensbeeld van de Romein om zijn eigen blazoen glans te geven. ‘Het werkelijk aantal moet een stuk lager geweest zijn’, maar dat neemt niet weg dat er in de Gallische oorlog van 58 v.C. tot 50 v.C. een half miljoen mensen het leven kostte. Dat blazoen bleef niet smetvrij voor de Romeinen: ‘Appianus vergeleek Caesar met Alexander de Grote, en wees erop dat Caesar, terwijl de troepen van Alexander onverslagen bleven, een aantal grote nederlagen leed. En nederlaag tegen Ambiorix noemde hij daarin als eerste.’

Geblutste schedel van Caesar

Dat Caesar zorgvuldig zijn imago vormgaf, maakt het historici niet gemakkelijk om een correct beeld van de man te vormen. Dat wist Cicero kort na de moord op de dictator al. Nederland is niet alleen eigenaar van de oudste kopie van Caesars verslag, maar het bezit ook een van zijn meest realistische bustes. De enige in zijn soort buiten Italië. Het toont zelfs het geboortetrauma op zijn schedel. Het hoofdstuk over het uiterlijk van Caesar is een interessant verhaal over de reconstructie van de man.

Wie er echter aan denkt om in het licht van de kerstboom ontspannen een historisch boek te lezen terwijl de poes gelukzalig op de schoot ligt te snorren, die kiest beter een ander werk dan dit. Het is geschreven voor wie zich grondig wil verdiepen in deze passage uit de geschiedenis van onze gewesten en het oude Rome.

Caesar in de Lage Landen | Tom Buijtendorp

Paperback / softback | Nederlands | Oudheid (tot 500)

Tom Buijtendorp geeft in ‘Caesar in de Lage Landen’ duidelijkheid over Julius Caesars aanwezigheid in de Nederlanden, iets wat lange tijd in nevelen gehuld was. Julius Caesar sloeg een tijdlang met zijn legers kamp op in de Lage Landen en hij vocht veldslagen [lees verder...]

Verschenen als POD titel

Meer berichtjes van Harry De Paepe

De Kast van Clio – De verborgen geschiedenis van Vlaanderen

audio/video24/06/2022
Grote historische gebeurtenissen gebeuren niet alleen, ze gebeuren altijd ergens, op een bepaalde locatie. De verborgen geschiedenis van Vlaanderen neemt je mee naar enkele van die plaatsen. Plaatsen waar revoluties ontketend zijn, waar bloed is gevloeid, heldendaden zijn verricht, massa’s samenstroomden, [lees verder]

De fascinerende en ondoorgrondelijke Byzantijnen

Recensie Harry De Paepe - 28/04/2022
Wist u dit? In de zesde eeuw gaf men in de graven van Chinese edellieden imitatie-Byzantijnse munten met portretten van niet-bestaande keizers mee. Zo ver reikte het aanzien van het Byzantijnse Rijk. De Byzantijnen – die dat woord zelf nooit gebruikten om zichzelf te beschrijven – zagen zichzelf [lees verder]

De kast van Clio – in gesprek met Michael Pye

audio/video27/04/2022
‘Wat in Antwerpen gebeurde, droeg bij tot de verandering van de wereld en hoe we daarover denken.’ De slotbedenking van het boek Antwerpen. De gloriejaren van gerenommeerd historicus Michael Pye zal menig hart in de koekenstad sneller doen slaan. Hoewel, de meeste sinjoren zijn hier al zo lang van [lees verder]

De vele levens na de dood en evenveel kaarten

Recensie Harry De Paepe - 27/04/2022
Ergens vanaf de vijfde eeuw ontstond er in het Chinese boeddhisme een legende over Maudgalyayana, een reiziger naar de onderwereld. Hij werd in zijn jeugd ‘Radijs’ genoemd. Wanneer hij toetreedt tot een klooster, ontdekt hij dat zijn overleden moeder Niladhi ergens in het hiernamaals moet boeten [lees verder]

De kast van Clio – Gent, een filmstad met een rijk verleden

audio/video24/04/2022
Guy Dupont is archivaris voor de stad Gent. Hij is te gast in de 'Kast van Clio'.

Halverwege de twintigste eeuw beleefde de cinema zijn gouden jaren. Nooit gingen er zo veel mensen naar de film, waren er zo veel bioscopen en werden er zo veel filmaffiches aangeplakt als toen. Dit veranderde [lees verder]

De kast van Clio – De Tempeliers in de Lage Landen

audio/video23/04/2022
Jan Hosten is een kenner van de middeleeuwse orde van de Tempeliers. De auteur is te gast in de 'Kast van Clio'.

De tempelorde werd in 1120 opgericht om de pelgrims in het Heilige Land te beschermen. De tempelridders waren gevreesde krijgers en ontpopten zich tot grootgrondbezitters en bankiers. [lees verder]

De kast van Clio – Waarom de Fransen zo heel Frans zijn

audio/video22/04/2022
Alain Mouton is onze gast in de 'Kast van Clio'.

'Et alors?' De schampere reactie van wijlen president Mitterand vat volledig waarom de Fransen zo Frans zijn. Mix je ne sais quoi, grandeur, een opmerkelijke relatie tot de eigen taal en vooral ook lossere zeden dan de gemiddelde Europeaan [lees verder]

Het dagelijks leven in het Oude China

Recensie Harry De Paepe - 22/04/2022
In ‘24 uur in het oude China’ presenteert Dr. Yijie Zhuang de verhalen van vierentwintig mensen met uiteenlopende posities en beroepen in de samenleving van de Chinese Han-dynastie. Het westelijke Han-tijdperk is een intrigerende periode in de lange en heel kleurrijke geschiedenis van China. De bevolking [lees verder]

‘De ondergang van Rome’ van Adrian Goldsworthy

BlogHarry De Paepe - 21/04/2022
Adrian Goldsworthy vertelt in ‘De ondergang van Rome’ over de spiraal aan invallen, staatsgrepen, corrupte keizers en sluwe hovelingen die leidden tot de neergang van het eens zo oppermachtige Romeinse Rijk. Een rijk kan er nooit zeker van zijn dat het de suprematie behoudt, alle propaganda ten spijt. [lees verder]

De tegennatuurlijke tuinman

Recensie Harry De Paepe - 09/04/2022
Onlangs verscheen het nieuwe boek Het bewaren waard van de Vlaamse jurist en historicus Frank Judo. Daarin gaat de man al wandelend door 21 misverstanden over het conservatisme. Het is het lezen waard en bovendien uitgebracht in een handig pocketformaat. Je ziet jezelf dit meepakken op een wandeling [lees verder]

Mary Beard en Rome in pocketformaat

BlogHarry De Paepe - 24/03/2022
Rainbow Boeken heeft de traditie om geweldige boeken in een betaalbaar pocketformaat aan te bieden. Dit keer presenteert de uitgeverij 'SPQR' van Mary Beard, een van de bekendste Britse classici. De boeken van de Cambridge professor, samen met haar BBC-documentaires bereiken, een wereldwijd publiek.
[lees verder]

De Kast van Clio – De vlucht van de ‘Kaiser’ naar Nederland

audio/video01/02/2022
Bekijk hier de volledige aflevering over Wilhelm II in Nederland.

Harry praat in 'De kast van Clio' met Ronald Kousbroek (Kasteel Amerongen) en Cornelis van der Bas (Huis Doorn), in de twee laatste verblijfplaatsen van 'der Kaiser' na de Eerste Wereldoorlog. Ze hebben het over zijn vlucht, [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.