De stroeve kop van Caesar

‘Van alle Galliërs zijn de Belgen de dappersten…’  Dat staat in de Bello Gallico van Julius Caesar. Enfin, het staat in de Karolingische kopie van het legendarische oorlogsverslag van de al even legendarische veldheer. Het is de oudste versie die er ons nog rest en die ligt in Amsterdam.

De Belgische Oorlog

De Nederlandse journalist Tom Buijtendorp schreef een boek over de tijd die Julius Caesar doorbracht in onze gewesten. Hij weerlegt aan de hand van verschillende argumenten de stelling van de Belgische archeoloog Hugo Thoen dat Caesar nooit in onze streken was geweest. Thoen noemt de Bello Gallico ‘hoogst twijfelachtig’. Caesar schreef het sowieso met de bedoeling om zijn eigen ster in Rome te doen schitteren. ‘Caesar heeft zijn verslag net zo aangedikt, zaken versimpeld en accenten gelegd die voor hem gunstig waren’, en daarmee meldt de Nederlander Buijtendorp niks nieuws. ‘Nieuwe berekeningen in de bijlage geven aan dat waarschijnlijk ongeveer de helft van Caesars gesneuvelde soldaten is omgekomen in de Lage Landen.’ Caesar vocht zijn campagne in Gallië – meer dan tot nog toe aangenomen – voornamelijk in onze regio uit.

Julius Caesar, de eerste geograaf

Hoeft het te verwonderen dat Caesar door Tom Buijtendorp de ‘eerste geograaf’ van de Lage Landen wordt genoemd? Voor zijn komst was de kennis van het noorden bij de Romeinen eerder beperkt. Men baseerde zich op de bevindingen van de Griekse onderzoeker Pytheas, afkomstig uit de kolonie Massilia, vandaag Marseille. Vanuit strategisch oogpunt was de kennis van de geografie uitermate belangrijk. ’Sommige delen van de Bello Gallico lezen dan ook als het verslag van een ontdekkingsreiziger’. Caesar is zo de eerste die rivieren de Maas en de Rijn beschrijft en de bewoners benoemt.

Nieuwe inzichten

Jammer genoeg komt de te uitgebreide beschrijving van de aantallen, de oppervlaktes, muntstukken en dies meer de vlotheid van het boek niet ten goede. Maar de cijfers zijn tegelijk ook de verdienste van dit werk. Voor de eerste keer wordt er een vrij consistent beeld geschapen van de hele campagne. De Gallische Oorlog wordt letterlijk uit de mythische ‘nevelen der tijd’ gerukt.

Buijtendorp relativeert het beeld dat Caesar ‘de eerste gedocumenteerde genocide uit Noord-Europese geschiedenis’ uitvoerde. Het is vooral een wensbeeld van de Romein om zijn eigen blazoen glans te geven. ‘Het werkelijk aantal moet een stuk lager geweest zijn’, maar dat neemt niet weg dat er in de Gallische oorlog van 58 v.C. tot 50 v.C. een half miljoen mensen het leven kostte. Dat blazoen bleef niet smetvrij voor de Romeinen: ‘Appianus vergeleek Caesar met Alexander de Grote, en wees erop dat Caesar, terwijl de troepen van Alexander onverslagen bleven, een aantal grote nederlagen leed. En nederlaag tegen Ambiorix noemde hij daarin als eerste.’

Geblutste schedel van Caesar

Dat Caesar zorgvuldig zijn imago vormgaf, maakt het historici niet gemakkelijk om een correct beeld van de man te vormen. Dat wist Cicero kort na de moord op de dictator al. Nederland is niet alleen eigenaar van de oudste kopie van Caesars verslag, maar het bezit ook een van zijn meest realistische bustes. De enige in zijn soort buiten Italië. Het toont zelfs het geboortetrauma op zijn schedel. Het hoofdstuk over het uiterlijk van Caesar is een interessant verhaal over de reconstructie van de man.

Wie er echter aan denkt om in het licht van de kerstboom ontspannen een historisch boek te lezen terwijl de poes gelukzalig op de schoot ligt te snorren, die kiest beter een ander werk dan dit. Het is geschreven voor wie zich grondig wil verdiepen in deze passage uit de geschiedenis van onze gewesten en het oude Rome.

Caesar in de Lage Landen | Tom Buijtendorp

Paperback / softback | Nederlands | Oudheid (tot 500)

Tom Buijtendorp geeft in ‘Caesar in de Lage Landen’ duidelijkheid over Julius Caesars aanwezigheid in de Nederlanden, iets wat lange tijd in nevelen gehuld was. Julius Caesar sloeg een tijdlang met zijn legers kamp op in de Lage Landen en hij vocht veldslagen [lees verder...]

Verschenen als POD titel

Meer berichtjes van Harry De Paepe

De kast van Clio over ‘In opstand!’ met Pieter Serrien

audio/video06/02/2023
'In Opstand!' van historicus Pieter Serrien is een bestseller in Vlaanderen. Het boek vertelt het verhaal van de geuzen door de ogen van de geuzen zelf. De auteur is te gast in 'De kast van Clio' met gastheer Harry De Paepe.

De kast van Clio over de Oostendse Compagnie

audio/video18/01/2023
In 'Oostende is niet ver meer' schetst auteur Katrien Van Hecke een intrigerend beeld over de Vlaamse tegenhanger van de Oostindische Compagnie. Het is een Young Adult-boek dat de deur openzet naar een boeiend verleden. Ze vertelt er alles over aan Harry De Paepe in 'De kast van Clio'.

De keuze van Clio voor januari en februari 2023

audio/video17/01/2023
Harry De Paepe selecteerde ook deze keer voor u enkele geschiedenisboeken om de donkere wintermaanden door te komen!

Het slechte geweten van Vlaanderen - Kevin Absillis (Davidsfonds)
In opstand! - Pieter Serrien (Horizon)
Wij, Habsburgers - Johan Verberckmoes (Houtekiet)
[lees verder]

De Keuze van Clio voor december 2022

audio/video01/12/2022
Op zoek naar interessante cadeautips voor de eindejaarsfeesten? Harry De Paepe selecteerde ook deze maand voor u drie geschiedenisboeken!

 'De beloofde stad' van Luc Panhuysen (Atlas/Contact),  'Waarom we van de Oriënt niets begrijpen en we dat wel zouden moeten doen' van Dirk Tieleman [lees verder]

De keuze van Clio – november 2022

audio/video22/11/2022
Harry De Paepe dook in de nieuwe catalogi van de nieuwe uitgaven en koos voor u drie boeken die meer dan de moeite waard zijn.

‘John Cockerill’ van Bart Vanacker (Houtekiet), 'De Fantasten’ van Ian Buruma (Atlas/Contact) en  ‘Historische Atlas van de Lage Landen’ van Sieg Monten [lees verder]

Het verhaal van de gouvernante van the Queen

Recensie Harry De Paepe - 13/09/2022
We worden al een hele tijd overspoeld met mierzoete verhalen over het wel en wee van de overleden koningin Elizabeth II. Vele mensen delen hun getuigenissen over hoe ze de koningin ontmoetten en vertellen daarbij veelal grappige en soms ook ontroerende anekdotes. De Windsors zijn uitgegroeid tot de meest [lees verder]

De Kast van Clio – Maria van Bourgondië

audio/video24/08/2022
Tijdens het voorjaar van 2022 bezocht Harry De Paepe de tentoonstelling 'Uitbundig Verleden' in het Mechelse Hof van Busleyden. De Bourgondische periode stond centraal in de tentoonstelling.

Harry vertelt ons in enkele minuten tijd wie Maria van Bourgondië was. Wat was haar belang? En hoe [lees verder]

Knappe biografie over bijna vergeten Vlaamse graaf

Recensie Harry De Paepe - 16/08/2022
De elfde eeuw is een ongemeen fascinerende tijd. De Normandiërs veroveren Engeland en een Europees ridderleger trekt naar Jeruzalem. Pausen Gregorius VII en Urbanus II, Mathilde van Canossa, Willem de Veroveraar en Godfried van Bouillon behoren tot de elfde-eeuwse beroemdheden wier namen tot op vandaag [lees verder]

De ‘foute vrouwen’ van de nazi’s in Nederland en Vlaanderen

BlogHarry De Paepe - 02/08/2022
Paul van de Water is verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Hij specialiseert zich in de collaboratie in de Nederlanden. In het bijzonder overzichtelijke boek 'Foute vrouwen. Handlangsters van de nazi's in Nederland en Vlaanderen' portretteert hij 51 vrouwen die op de een of andere manier de Duitse [lees verder]

Lia van Bekhoven over ‘Klein-Brittannië’

Recensie Harry De Paepe - 27/07/2022
Lia van Bekhoven behoeft in Vlaanderen geen introductie. Al jarenlang licht ze op de nationale televisie en radio het reilen en het zeilen toe van de Britse politiek. Ze doet dat op de haar kenschetsende nuchtere ‘Hollandse’ manier, ook al is ze een Brabantse. De correspondent presenteert zich ook [lees verder]

De Kast van Clio – Emmanuel Waegemans over de Krim

audio/video25/07/2022
De Krim, een schiereiland in de Zwarte Zee, werd in 1954 door partijleider Nikita Chroesjtsjov overgedragen aan Oekraïne, op dat moment nog onderdeel van de Sovjet-Unie. Een bijna symbolische geste, die veertig jaar later grote gevolgen had toen de Sovjet-Unie uiteenviel en de Krim daarmee ook een onderdeel [lees verder]

0
    0
    Jouw winkelmand
    Jouw winkelmand is leeg
      Bereken verzending
      Bon toepassen

      Bedankt!

      Je link is opgenomen. Hartelijk dank. We bekijken en plaatsen die zo snel mogelijk. Klik ‘Nog een link ingeven’ om een nieuwe link in te geven of klik op Terug om terug te gaan naar de vorige pagina.